![](https://www.bloggang.com/data/f/fasaiwonmai/picture/1350253725.jpg) https://www.magnoliathailand.com/webboard/index.php?topic=2078.0 by panun ข้าวหลามดงดอกสีแดง เป็นสีแดงแค่บางดอก ไม่ได้เป็นสีแดงตลอดทุกครั้ง ข้าวหลามดง ชื่อวิทยาศาสตร์ Goniothalamus laoticus (Finet & Gagnep.) วงศ์ ANNONACEAE (วงศ์กระดังงา) สกุลปาหนัน Goniothalamus "ข้าวหลามดง" ชื่อแปลก ดอกแปลก กลิ่นหอมแปลก แต่หอมแรง ข้าวหลามดง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Goniothalamus laoticus (Finet & Gagnep.) Ban ชื่ออื่น ๆ (ชื่อพื้นเมือง/ชื่อท้องถิ่น/ชื่อทางการค้า) ว่า จำปีหิน (ชุมพร), นมงัว (ปราจีนบุรี), ปอขี้แฮด (เชียงใหม่) ข้าวหลามดงเป็น ไม้ดอกหอมพื้นเมืองของไทย จัดอยู่ใน วงศ์กระดังงา ANNONACEAE ![](https://www.bloggang.com/data/f/fasaiwonmai/picture/1350254578.jpg) https://www.magnoliathailand.com/webboard/index.php?topic=2703.0 by McAnno ที่มาของชื่อ "ข้าวหลามดง" มาจากกลิ่นของลำต้นหรือกิ่งเมื่อถูกเผาไฟจะมีกลิ่นไหม้คล้าย ๆ กับกลิ่นหอม ของกระบอกข้าวหลามที่เผาสุกใหม่ ๆ ส่วนคำว่า "ดง" นั้นสื่อถึงว่า เป็นต้นไม้ที่ขึ้นอยู่ตามดงพงป่า หรือใส่คำว่า "ดง" ต่อท้ายชื่อเพื่อให้แตกต่างกับต้น "ข้าวหลาม" (ข้าวหมาก) ที่อยู่สกุลเดียวกัน (แต่ขึ้นในพื้นที่สภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน) "ดอกข้าวหลามดง" นอกจากชื่อจะแปลกและดอกมีกลิ่นหอมแรงแล้ว ข้าวหลามดงยังมีความหลากหลายทาง สายพันธุ์สูงมาก ดอกมีลักษณะกลีบดอกที่แตกต่างกันหลายแบบ เช่น กลีบงอน กลีบงุ้ม กลีบบิดเกลียว กลีบใหญ่ กลีบเล็ก เป็นต้น และเมื่อดอกสุกแล้วยังมีหลากหลายสีสันให้เลือกอีกด้วย เช่น ดอกสีเหลือง ดอกสีส้ม ดอกสีชมพู หรือดอกสีแดง เป็นต้น ข้าวหลามดง จึงเป็นเสน่ห์อย่างหนึ่งที่ทำให้นักสะสมพรรณไม้ดอกหอมใน สกุลปาหนัน วงศ์กระดังงา ANNONACEAE ต่างพากันหลงใหลและแสวงหามาปลูกไว้ในครอบครอง ![](https://www.bloggang.com/data/f/fasaiwonmai/picture/1350251949.jpg) https://www.plantgenetics-rspg.org/schoolbot by ครูอึ่ง..วารินฯ ดอกข้าวหลามดงจะออกดอกที่ซอกใบตามลำต้นและกิ่ง เมื่อดอกอ่อนมีสีเขียวยังไม่มีกลิ่น แต่เมื่อดอกสุก จะเริ่มเปลี่ยนสีและเริ่มส่งกลิ่นหอมแรง โชยฟุ้ง ในช่วงเย็น ดอกข้าวหลามดงมีกลิ่นหอมคล้าย ๆ กับเหล้าสาโท และข้าวหมาก ผสม ๆ กัน จึงยากเกินบรรยาย (ตามสไตล์กลิ่นหอมของไม้ดอกหอมในสกุลนี้) ดอกข้าวหลามดงคล้าย ดอกแสดสยาม เป็นไม้วงศ์กระดังงาเช่นเดียวกัน แต่ข้าวหลามดงกลีบหนากว่า มีขนาดต้นสูงใหญ่กว่า ชอบแดดรำไร ถ้าแดดจัดใบไหม้ ดอกมีกลิ่นหอมเหมือนกลิ่นแป้งข้าวหมาก ดมมาก ๆ เมา ![](https://www.bloggang.com/data/f/fasaiwonmai/picture/1350253175.jpg) https://www.plantgenetics-rspg.org/schoolbot by ครูอึ่ง..วารินฯ ฤดูการออกดอก : เดือน เม.ย.- ก.ค. ผลแก่ มิ.ย.-ก.ย. เวลาที่ดอกหอม : ตอนเย็น ถึงเช้าของอีกวัน *พันธุ์ไม้ชนิดนี้จะส่งกลิ่นหอมตอนช่วงที่ดอกใกล้จะโรยแล้วเท่านั้น (ช่วงที่ดอกมีสีเหลืองอมส้ม) ช่วงที่ดอกอกใหม่ ๆ ยังไม่ส่งกลิ่นหอม ดอกอ่อนสีเขียว เมื่อบานเปลี่ยนเป็นสีเหลืองหรือชมพูกางออกจากกัน ส่งกลิ่นหอมเย็น ดอกบาน 2-3 วันแล้ว จึงโรย อีกพันธุ์หนึ่งดอกเปลี่ยนจากสีเขียวอมเหลืองเป็นสีส้มแดงแล้วจึงโรย ซึ่งเป็นพันธุ์ที่หายากมากกว่า ออกดอกทยอยตลอดปี การขยายพันธุ์ : ทาบกิ่ง เพาะเมล็ด (ต้องใช้เวลานาน 2- 3 เดือน เพราะว่าเปลือกเมล็ดแข็ง) หากต้องการปลูกให้ออกดอกในกระถาง ควรใช้วิธีทาบกิ่ง ส่วนวิธีการตอน พบว่าออกรากยากมาก ![](https://www.bloggang.com/data/f/fasaiwonmai/picture/1351042990.jpg) https://www.kasetporpeang.com/forums/index.php?topic=68918.16 by ร่มรื่น ข้อดีของข้าวหลามดง : ช่วงการออกดอก (ดอกทยอยบาน) นานเป็นเดือน ๆ พื้นที่ที่ใช้ปลูกไม่มาก ประมาณ 2 x 2 เมตรก็เพียงพอ ปลูกแทรกระหว่างไม้ใหญ่ ๆ ได้ดีต้นหนึ่ง ข้อแนะนำ : การปลูกในพื้นที่มีแดดรำไรมีการติดของเมล็ด ควรปลูกในพื้นที่มีแดดรำไร และต้องดูแลเป็นพิเศษในปีแรก ข้อมูลอื่น ๆ : ข้าวหลามดงเป็นพันธุ์ไม้หอมที่โตช้า การขยายพันธุ์ช้า เป็นพันธุ์ไม้ที่ราคาค่อนข้างแพงตลอดเวลา ไม่เหมือนไม้ชนิดอื่น ๆ ![](https://www.bloggang.com/data/f/fasaiwonmai/picture/1350252099.jpg) https://www.plantgenetics-rspg.org/schoolbot by ครูอึ่ง..วารินฯ ข้าวหลามดงกับการศึกษาวิจัยสมัยใหม่ มีการศึกษาพบว่า สารในข้าวหลามดงมีคุณสมบัติในการยับยั้งเชื้อมาลาเรีย เชื้อวัณโรค และเซลมะเร็ง ปัจจุบันนักวิจัยสนใจข้าวหลามดงในการพัฒนาเพื่อใช้เป็นยารักษามะเร็ง ข้าวหลามดงเป็นพืชเฉพาะถิ่นของไทย ลาว เวียดนาม มีประวัติการใช้เป็นยามาอย่างยาวนาน แต่คนส่วนใหญ่ไม่ค่อยรู้จัก แต่ก่อนจัดว่าเป็นไม้หายากชนิดหนึ่ง แต่ปัจจุบันนิยมนำข้าวหลามดงมาปลูกเป็นไม้ประดับ เนื่องจากเวลาออกดอก ดอกจะออกเต็มลำต้นสวยงามมาก หากเพียงแต่ได้รู้สรรพคุณด้วยแล้ว เขาก็ไม่ใช่พืชธรรมดาในดงดอยที่เราจะมองข้ามอีกต่อไป ผู้เฒ่าผู้แก่บอกว่า เปลือกต้น กิ่ง ใช้ต้มน้ำ ดื่ม เรียกน้ำนมสำหรับแม่ลูกอ่อน เหตุนี้จึงค่อนข้างจะมีโอกาสหายไป จากป่าได้ง่าย ปัจจุบันค่องข้างหายาก ![](https://www.bloggang.com/data/f/fasaiwonmai/picture/1350878448.jpg) https://www.baanlaesuan.com/plantlover/webboard/viewtopic.aspx?qId=4390 ข้าวหลามดง เป็นไม้ต้นขนาดเล็ก สูง 4-8 เมตร เรือนยอดเป็นพุ่มโปร่ง เปลือกหนาสีเทาอมดำ ใบเดี่ยว เรียงสลับสองข้างกิ่งในระนาบเดียวกัน แผ่นใบรูปขอบขนานแกมรูปไข่กลับ ปลายเรียวแหลม โคนใบสอบ ใบด้านบนสีเขียวเข้มเป็นมัน ด้านล่างสีอ่อนกว่า ก้านใบยาว ดอก เดี่ยวหรืออกเป็นกระจุก 2-5 ดอก ตามลำต้น กิ่งและตามง่ามใบ ก้านดอกยาว กลีบดอกยาว สีเหลืองนวลถึงสีชมพู ผล ออกเป็นกลุ่ม 6-12 ผล รูปกลมรี หรือทรงกระบอก ไม่มีก้านผล ผลแก่สีเขียวอมเหลือง เมล็ดมีวุ้นหุ้ม การกระจายพันธุ์ : ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคตะวันตกเฉียงใต้ของไทย ต่างประเทศ พบที่ลาวและเวียตนาม ขึ้นในป่าดิบแล้ง ที่ระดับความสูง 200-900 เมตร ออกดอกเดือนเมษายน - กรกฏาคม ![](https://www.bloggang.com/data/f/fasaiwonmai/picture/1350264699.jpg) https://www.bansuanporpeang.com/node/21447 by priraya ข้าวหลามดง จึงเป็นอีกตัวเลือกหนึ่งที่น่าสนใจ สำหรับผู้ที่ต้องการไม้ดอกไม้ประดับ ที่เป็นไม้ต้นขนาดเล็ก ปลูกประดับโชว์ทรงพุ่มที่กลางแจ้ง หรือต้องการโชว์ดอกดก ๆ ตามลำต้นและกิ่งเพื่อความสวยงาม และดอกยังมี กลิ่นหอมแรง โชยกลิ่นหอมฟุ้งในยามเย็นช่วงใกล้ค่ำได้อีกด้วย *พันธุ์ไม้ในวงศ์ Annonaceae หลายชนิดจะหอมตอนช่วงที่ดอกใกล้จะร่วงโรย ควรดมกลิ่นหอมให้ถูกเวลาด้วย ![](https://www.bloggang.com/data/f/fasaiwonmai/picture/1350956223.jpg) เครดิต : https://www.plantgenetics-rspg.org/schoolbot https://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full% 20option/search_detail.asp?Botanic_ID=2430 https://www.nattawoot.com/4448 https://board.palungjit.com/ I Am Always Right Here - Kevin Kern |
ที่ขายก็อยู่จะมีสองเฉดสีหลักคือเหลืองกับชมพูโอลโรส
ได้กลิ่นแล้วคิดถึงสมัยเด็กๆช่วงออกพรรษาคนในหมู่บ้านจะร่วมกันเผาข้าวหลามและกวนกะยาสาด ทำกันทีแยะๆส่งกลิ่นหอมหวนไปทั้งหมู่บ้าน ใครได้กลิ่นก็อดใจไม่ไหวต้องมาร่วมชุมนุมกันในวงเผาข้ามหลาม ช่วงนั้นอากาศก็จะหนาวด้วย เลยได้ผิงไฟอุ่นๆเผาไปกินไป คุยกันสนุกสนาน สมัยนี้ไม่มีแล้วครับ สังคมเกษตรล่มสลายไปเป็นส่วนมาก ต่างคนต่างอยู่ ทุกอย่างต้องซื้อต้องขาย