ความหมาย อานะ+อาปานะ+สติ


235 รู้จักอานาปานสติ

    คำว่า  อานาปานสติ   แยกความหมายเป็นสามคำ  คือ  คำว่า  อานะ  แปลว่า ลมหายใจเข้า  ตรงกับคำว่า  อัสสาสะ  คำว่า  อาปานะ  แปลว่า ลมหายใจออก  ตรงกับคำว่า  ปัสสาสะ  และคำว่า สติ  ความระลึกรู้ตาม, การกำหนดพิจารณา   รวมสามคำเข้าด้วยกัน  เป็น อานาปานสติ  แปลว่า  การกำหนดพิจารณาลมหายใจเข้าและลมหายใจออก  หมายถึงการใช้สติเป็นตัวกำหนดลมหายใจเข้าและลมหายใจออกของตน ซึ่งเป็นปัจจุบันแต่ละขณะๆ (เข้าขณะหนึ่ง ออกขณะหนึ่ง)  เป็นหนึ่งในวิธีฝึกกัมมัฏฐาน  ๔๐  วิธี  โดยจัดอยู่ในข้อที่ ๙  แห่งอนุสติ ๑๐  

    เพราะเป็นหนึ่งในวิธีการฝึกกัมมัฏฐาน  จึงเรียกว่า  อานาปานสติกัมมัฏฐาน  ซึ่งหมายถึงกัมมัฏฐานที่ใช้สติกำหนดลมหายใจเข้า-ออก  หรือเรียกว่า อานาปานสติสมาธิ  หมายถึง  วิธีการฝึกสมาธิโดยใช้สติเป็นเครื่องกำหนดลมหายใจเข้า-ออกทุกๆขณะ  นอกจากนี้  ยังเรียกรวมๆว่า  อานาปานสติภาวนา  หมายถึงการเจริญกัมมัฏฐานโดยวิธีอานาปานสติ  หรือการฝึกสมาธิเจริญปัญญาด้วยการใช้สติระลึกอยู่ที่ลมหายใจเข้า-ออก  และนิยมเรียกกันสั้นๆ ว่า อานาปานสติ หรือ อานาปานะ  อานาปาน์.


รู้แล้วท่านให้เอาไปฝึกหัดพัฒนาจิตตนเอง


235 ปราชญ์บางท่านชี้ให้สังเกตความแตกต่าง ระหว่างอานาปานสติ กับ วิธีฝึกหัดเกี่ยวกับลมหายใจของลัทธิอื่นๆ   เช่น   การบังคับควบคุมลมหายใจของโยคะ ที่เรียกว่า ปราณยาม เป็นต้น ว่าเป็นคนละเรื่องกันทีเดียว โดยเฉพาะว่า  อานาปานสติ  เป็นวิธีฝึกสติ  ไม่ใช่ฝึกหายใจ คือ อาศัยลมหายใจ เป็นเพียงอุปกรณ์สำหรับฝึกสติ   ส่วนการฝึกบังคับลมหายใจนั้น  บางอย่างรวมอยู่ในวิธีบำเพ็ญทุกรกิริยา ที่พระพุทธเจ้าเคยบำเพ็ญ และละเลิกมาแล้ว





235 ถาม   450

> อานาปานสติ กับ การใช้คำภาวนาพุทโธ แตกต่างกันอย่างไร

  เผอิญตอนเย็นไปเจอบทความ   สอนการทำสมาธิ  แบบหลวงปู่ดู่   พรหมปัญโญ ท่านสอน “ให้มีสติกับคำภาวนาไม่ต้องดูลมหายใจเมื่อเป็นสมาธิจะทิ้งคำภาวนาเอง”

รวมกับเมื่อปี 2559 ตอนบวชเรียนกับหลวงปู่จันทร์เรียน ท่านสอนผมเป็นการส่วนตัวให้ “ภาวนาพุทโธ”  (วัดป่าให้มีสติอยู่ที่คำบริกรรมไม่สนลมหายใจ) ให้ทิ้งวิธีเก่า คือ อานาปานสติ ผมฝึกมา 6 ปี (ปัจจุบัน 11 ปี) แต่ดื้อไม่เชื่อตามที่หลวงปู่สอน เพราะ เชื่อฝังใจว่าอานาปานสติ (มีสติกับลมหายใจอย่างเดียวไม่บริกรรมภาวนา) เป็นวิธีทำสมาธิแบบพระพุทธเจ้าจึงไม่ยอมภาวนาพุทโธ

ตั้งแต่วันที่ 9 -23 เม.ย.64 ผมจึงทดลองสลับนั่งระหว่างอานาปานสติและภาวนาพุทโธ วันละ 1 ชม. 30 นาที ถึง 2 ชม. ทุกวัน เมื่อวานตั้งใจจะลองภาวนาพุทโธ อีกครั้ง 2 ชม. ปรากฏการณ์ทางจิต คือ

ภาวนาพุทโธไปเรื่อยๆเหมือนสวดมนต์ ระลึกถึงคำว่าพุทโธ ไม่สนลมหายใจเมื่อจิตสงบ เกิดแสงสว่างสีขาวไม่แสบตา ที่กลางกระหม่อม ยิ่งภาวนา แสงยิ่งสว่างปกคลุมไปทั้งร่างกาย ร่างกายค่อยเบา โปร่งใสไปเรื่อย เหมือนร่างเรากลายเป็นแสงขาวทั้งร่าง เกิดปีติ น้ำตาไหล ขนลุก ซาบซ่านไปทั้งกาย เกิดความสุขสงบ สบายไปทั้งตัว แสงขาวสว่างมากยิ่งสบายมากเหมือนถูกฟอกไปทั้งตัว  ขณะนั้นคำภาวนาเป็นไปแบบอัตโนมัติต่อเนื่อง ภาวนาไปเรื่อยๆ จิตจะทิ้งคำภาวนาไปเอง  เหลือแต่ความสงบ จิตสว่างไสวเป็นแสงขาวเด่นชัดที่กลางกระหม่อม ความว่างสงบ เหมือนไม่มีกาย

อยากจะอยู่ในสมาธินานๆ นั่งไปสักพักจิตอิ่มถอนออกจากสมาธิ แล้วแผ่เมตตาให้สรรพสัตว์ทั้งหลาย เวลาผ่านไป 2 ชม.

ขออนุญาตแชร์ประสบการณ์ ทำสมาธิแบบภาวนา พุทโธให้ทุกท่านครับ


https://pantip.com/topic/41361323


235  มีสองตอน  ตอนแรกสงสัย  (อานาปานสติ กับ การใช้คำภาวนาพุทโธ แตกต่างกันอย่างไร) ก็ตามนั้น  ลมหายใจเข้า + ลมหายใจออก + สติ + คำภาวนาพุทโธ, นับตัวเลข, นั่นนี่โน่น ธัมโม สังโฆ เป็นอาทิ 

     เมื่อเรานั่งท่องพุทโธซ้ำไปซ้ำมาอยู่ในใจ  จิตก็ไม่ซ่านไม่ส่ายไปคิดเรื่องอื่น  ก็เรียกว่าจิตมีสมาธิขั้นเริ่มต้น   ตอนนี้จะเกิดปรากฎการณ์อย่างที่เล่า   เช่น   เห็นแสงสว่าง  (โอภาส)  ตัวเบา  ไม่มีกาย  เป็นต้น   ขั้นนี้เรียกว่าขั้นสมถะ   (จิตพอสงบ)  หากผู้ปฏิบัติเกิดความยินดีพอใจชื่นชมกับสภาวะนั่นนี่โน่น  ตอนนี้เรียกตามหลักว่า วิปัสสนูปกิเลส  (บาลีเรียก ธัมมุทธัจจ์  แปลว่า ความฟุ้งซ่านธรรม)  ผู้ปฏิบัติส่วนใหญ่จะหลงจะติดกันอยู่แค่นี้   ในบางรายถึงเพี้ยนจำเลขที่บ้านไม่ได้ก็มี


https://topicstock.pantip.com/religious/topicstock/2010/10/Y9785609/Y9785609.html


   - สติ  ซึ่งมักมาคู่กับสัมปชัญญะ ปัญญาระดับเริ่มต้น  (แบบสั้นๆ สติ  ความระลึกได้  สัมปชัญญะ  ความรู้ตัว)

   - สติ   ความระลึกได้, นึกได้,  ความไม่เผลอ,  การคุมใจไว้กับกิจหรือกุมจิตไว้กับสิ่งที่ทำที่เกี่ยวข้อง,  จำการที่ทำและคำที่พูดแล้วแม้นานได้

     ลมหายใจเข้า - ออก = กัมมัฏฐาน  คำภาวนานั่นนี่โน่นก็ดี   นับเลข เป็นต้นก็ดี  เหมือนเครื่องตรึงจิตให้อยู่กับกัมมัฏฐานได้ดีเท่านั้น

     ส่วนที่ว่า นั่งว่าพุทโธๆๆ  ไม่สนใจลมหายใจเข้า-ออก ได้ไหม ?  ก็ได้  ท่องไป  พุทโธๆๆ นอกจากพุทโธก็ได้อีก  ธัมโมๆๆๆ  สังโฆๆๆๆ  จิตก็ไม่ฟุ้งเรื่องอื่นสงบอยู่กับคำที่ท่อง พุทโธๆๆ 3  ฝนตกฟ้าร้องก็ไม่สนใจ ท่องพุทโธๆๆ  จิตสงบๆหน่อย  เอาแล้วทีนี้  มีตัวเบา  ตัวลอย  ตัวหาย  มีความสุข ฯลฯ  ซึ่งตนเองไม่เคยประสบมาเลยในชีวิต  ก็หลงติดยึดมั่นหมาย 9  กลายเป็นกิเลส   (วิปัสสนูปกิเลส)  ขัดขวางวิปัสสนา (ปัญญา)  ไปฉิบ 

https://www.bloggang.com/viewdiary.php?id=samathijit&month=04-2021&date=06&group=1&gblog=14


     ก็ติดวนอยู่ตรงนั้นจึงไปไม่สุดทางของไตรสิกขา ที่ว่า  ศีลเพื่อสมาธิ  สมาธิเพื่อปัญญา ปัญญาเพื่อวิมุตติ


ถาม 450

> หลวงตาบัว เล่าเหตุการณ์ช่วง ก่อนท่านบรรลุธรรม   มีการ ภาวนา พุธโท ๆๆๆๆๆๆ ถียิบ ทั้งวันทั้งคืน อยู่หลายเดือน

   การทำเเบบนี้ พุธโท ๆๆๆๆๆๆ ถียิบ ทั้งวันทั้งคืน จัดว่า เป็นอานาปานสติ ชนิดนึงไหมครับ

https://pantip.com/topic/42057396

235 ถ้าจับหลักได้  มีหลักแล้ว  ก็ตอบได้เองว่า  ท่องพุทโธรัวๆ เป็นอานาปานสติไหม  เป็นไม่เป็น ว่ามันคนละเรื่อง แล้วบรรลุธรรมอะไร ? 
 



Create Date : 07 เมษายน 2565
Last Update : 17 มกราคม 2567 10:43:43 น.
Counter : 855 Pageviews.

0 comments
: หยดน้ำในมหาสมุทร 31 : กะว่าก๋า
(9 เม.ย. 2567 05:58:44 น.)
: หยดน้ำในมหาสมุทร 29 : กะว่าก๋า
(6 เม.ย. 2567 05:12:09 น.)
คิดดี พูดดี ทำดี นาฬิกาสีชมพู
(6 เม.ย. 2567 17:52:38 น.)
: หยดน้ำในมหาสมุทร 27 : กะว่าก๋า
(4 เม.ย. 2567 05:11:37 น.)
ชื่อ : * blog นี้ comment ได้เฉพาะสมาชิก
Comment :
 *ส่วน comment ไม่สามารถใช้ javascript และ style sheet
 

Samathijit.BlogGang.com

สมาชิกหมายเลข 6393385
Location :
  

[ดู Profile ทั้งหมด]
 ผู้ติดตามบล็อก : 9 คน [?]

บทความทั้งหมด