มหาวิหาร ดัมมะหยั่นจี (Dhammayan Gyi Temple) อยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของเมืองพุกาม ประเทศพม่า เป็นวัดขนาดใหญ่ที่สุดในพุกาม สร้างในรัชกาลพระเจ้านะระตู (ค.ศ. 1167–1170) หรือพระเจ้ากลักยามิน แปลว่า กษัตริย์ที่ถูกแขกฆ่า เป็นกษัตริย์ลำดับที่ 5 แห่งราชวงศ์พุกาม ดัมมะหยั่นจี เป็นวิหารเดียวในประวัติศาสตร์พม่า ที่ต้องเกณฑ์แรงงานของประชาชนมาสร้างอย่างกดขี่ห่มเหง เป็นผลให้ประชาชนล้มตายเป็นจำนวนมาก

พงศาวดารพม่าระบุว่า พระเจ้านะระตูทรงถูกชาวอินเดียกลุ่มหนึ่งลอบปลงพระชนม์ขณะที่งานก่อสร้างยังดำเนินอยู่ วัดจึงมาสำเร็จหลังรัชกาล วัดนี้ก่อสร้างตามแบบแผนทำนองเดียวกับ อนันดาพะยา (Ananda Temple)  หรือ อานันทวิหาร ศาสนสถานอีกแห่งในเมืองเดียวกัน ตามข้อมูลบางแหล่งระบุว่า พระเจ้าอลองสินธู (พ่อ) เป็นผู้สร้าง แต่ก็สร้างไม่เสร็จ เพราะโดนพระเจ้านะระตู (ลูก) กระทำปิตุฆาตเสียก่อน เมื่อพระเจ้าอลองสินธูสร้างไม่เสร็จ เหลือเพียงการสร้างตกแต่งทางเดินชั้นใน เพราะสิ้นพระชนม์เสียก่อน พระเจ้านะระตูไม่ยอมสร้างต่อให้เสร็จ ทรงมีรับสั่งให้ก่ออิฐปิดทางเดินชั้นในเพื่อไม่ให้ใครเข้าไป ต่อมาภายหลังมีนักโบราณคดีของพม่า ได้ทำการขุดทะลุทางเดินชั้นในเข้าไป แต่ก็ไม่พบอะไร
 

วัดมนูหะ หรือ มะนูฮาพะย่า (พม่า : မနူဟာဘုရား) เป็นวัดและโบราณสถานที่สร้างโดยพระเจ้ามนูหะ กษัตริย์มอญแห่งอาณาจักรสุธรรมวดี ขณะที่พระองค์ทรงถูกจองจำในเมืองพุกามในรัชสมัยพระเจ้าอโนรธามังช่อ ปัจจุบันตั้งอยู่ในเขตมัณฑะเลย์ ประเทศพม่า

ตามประวัติได้เล่าว่าพระเจ้าอโนรธามังช่อ กษัตริย์พุกาม ได้ทรงทำสงครามกับอาณาจักรสุธรรมวดี เมืองหลวงของมอญและได้รับชัยชนะ จึงทรงกวาดต้อนกษัตริย์แห่งสุธรรมวดีคือพระเจ้ามนูหะมาจองจำในเมืองพุกาม โดยไม่ให้อิสระอะไรมากนัก ต่อมาพระองค์ได้ทรงมีพระบรมราชานุญาตให้พระเจ้ามนูหะสร้างวัดเพื่อเป็นสถานที่บำเพ็ญพระราชกุศล ซึ่งคือวัดมนูหะแห่งนี้ พระองค์จึงทรงระบายความคับแค้นพระทัยผ่านการสร้างวัดโดยทรงสร้างให้พระประธานปางขัดสมาธิในวิหารมีขนาดใหญ่จนพระอังสา (ไหล่) ของพระพุทธรูปชิดติดกับผนังทั้งสองข้างและมีลักษณะอึดอัด ชาวไทยจึงรู้จักกันในนาม พระอึดอัด นอกจากพระพุทธรูปปางสมาธิแล้วในอีกวิหารหนึ่งยังมีพระพุทธรูปปางไสยาสน์เสด็จดับขันธปรินิพพาน ซึ่งถูกสร้างในลักษณะที่ดูอึดอัดเช่นกัน โดยมีพุทธลักษณะทรงยิ้ม นักโบราณคดีบางกลุ่มตีความว่าพระเจ้ามนูหะทรงจะสื่อว่า ความตาย (พระนิพพาน) เท่านั้น จะช่วยให้เราหลุดพ้นได้
 

พระอึดอัดปางขัดสมาธิ







พระเจ้ามนูหะและพระมเหสี







พระอึดอัดปางไสยาสน์











16.15 น. "แบ่งปัน"





ร้านขายของบริเวณวัด



พระจันทร์ เวลา 16.15 น.



พระอาทิตย์ เวลา 16.17 น.