Air SurOundinG mE liKe mY besT frIendS !
Group Blog
 
<<
สิงหาคม 2554
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031 
 
20 สิงหาคม 2554
 
All Blogs
 
แซ ดอน รอง (Xe đòn ròng) ส่งศพ




แซ ด่อน รอง (Xe đòn ròng)
ก็คือรถลากที่มีลักษณะเหมือนเกวียนทำเป็นรูปมังกร
ใช้ในการเคลื่อนศพไปฝังของชาวไทยเชื้อสายเวียตนาม
คำว่า Xe đòn ròng นี้เป็นคำเรียกแบบเป็นทางการของชาวต้นผึ้ง-ดอนโมง
และชาวบ้านใหม่ที่มีพื้นที่อยู่ติดกัน



แต่บางชุมชนในนครพนม เช่น ชาวโพนบกจะเรียกว่า
แซ ตาง (Xe tang) หรือ แซ ด่อน (Xe đòn)

แต่ที่ชาวบ้านต้นผึ้ง-ดอนโมงทั่วไปนิยมเรียกกันอย่างลำลองว่า
แซ-บอ (Xe Bò) แปลว่า "รถวัว" หรือ "เกวียนวัว"
เป็นการเรียกเพื่อไม่ให้ดูซีเรียสเกินไป

แซ ด่อน รอง นี้เดิมจะมีโรงเรือนจอดเก็บไว้ท้ายหมู่บ้าน
เมื่อต้องการจะใช้ก็มาลากไป เสร็จงานที่สุสานแล้ว
ก็ลากกลับเข้ามาเก็บในหมู่บ้านอีกครั้ง
ซึ่งคนรุ่นหลังคงจะรู้สึกแปลก ๆ ที่ต้องลาก แซ ด่อน รอง จากสุสาน
เข้ามาในหมู่บ้านอีกจนเมื่อสิบกว่าปีที่แล้วมีการปรับพื้นที่
สุสานให้เรียบร้อย (เมื่อก่อนเป็นป่าทึบ)
มีการสร้างศาลาพักศพไว้ทำพิธีที่สุสาน
จึงมีการกั้นห้องสำหรับเก็บ แซ ด่อน รอง นี้รวมทั้งอุปกรณ์บางส่วนที่ต้องใช้
ในพิธีเคลื่อนศพ เช่น เสาธง เหล็กพาดหลุมศพ
และรถเข็นเล็กที่ใช้ใส่รูปผู้ตายและ
ใช้ติด Lá triệu (หลา เจี่ยว หรือ ง่าย ๆ คือหนังสือเดินทางของผู้ตาย)
ไว้ที่ศาลาพักศพนี้ด้วย




เช้าของวันทำพิธีเคลื่อนศพไปทำพิธีฝัง (lễ hạ huyệt)
บรรยากาศยามเช้าที่สุสานเงียบสงบมีคนงานทำงานอยู่บางส่วน



สุสานบ้านต้นผึ้ง-โดนโมงตั้งอยู่ในที่พื้นที่ดอน
มีพื้นที่ฝังศพเหลืออีกมากทางด้านล่าง เพราะคนนิยมฝังศพกันฝั่งด่านบน



และหลังจากชายฉกรรจ์เตรียมหลุมศพเสร็จก็จะมาเปิด
ห้องเก็บแล้วช่วยกันฉุดลาก แซ ด่อน รอง และรถคันเล็กออกมา



แซ ดอน รอง ก็คงจะหนักไม่น้อยแต่ก็คงดีขึ้นกว่าเมื่อก่อนที่มีการบุยาง
ไว้รอบ ๆ ล้อเกวียนทำให้ลดความฝืน และช่วยลดแรงในการเข็นได้มาก



กลุ่มชายฉกรรจ์ที่ยังมีเรี่ยวแรงเหลือเฟือเหล่านี้
คือเรียวแรงสำคัญของพิธีเคลื่อนศพและฝังศพของที่นี่ครับ
เค้าก็จะช่วยกันฉุดลาก แซ ด่อน รอง ไปตามทางเข้าหมู่บ้าน



ส่วนรถคันเล็ก ก็ยกใส่ท้ายรถกะบะขับตามไปห่าง ๆ



เมื่อถึงบ้านงานศพก็จะช่วยกันทำความสะอาดเช็ดถูให้เรียบร้อย
โดยมาก แซ ด่อน รอง นี้จะจอดเทียบ
ที่หน้าบ้านงานศพอย่างช้าไม่เกิน 10 โมงครึ่ง



ตอนเด็ก ๆ ทุกครั้งที่ได้เห็นรถวัวถูกนำออกมาใช้งาน
ก็จะทำให้ผมใจหาย รู้สึกหวิว ๆ ทุกครั้ง
แต่เมื่อเวลาผ่านไปมันก็ช่วยทำให้ผมปลงเกี่ยวกับ
เรื่อง ไตรลักษณ์ของชีวิตคน (เกิดขึ้น ตั้งอยู่ ดับไป) ได้มาก
ให้ดูภาพ จอดเรียงกัน 3 คัน ใช้งานต่างวาระกัน



ถ้าเป็นวิถีชีวิตแบบชาวไทยเชื้อสายเวียตนาม
ท้ายที่สุดแล้ว แซ ด่อน รอง ส่งศพนี้ จะเป็นพาหนะคันสุดท้ายของชีวิตคุณ
โดยที่คุณและผมไม่มีทางรู้เลยว่าจะได้ใช้มันเมื่อไร ?

"""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""
แซ ด่อน รอง นี้ในชุมชนชาวไทยเชื้อสายเวียตนามในจังหวัดนครพนม
นิยมสร้างให้เป็นรูปมังกร (คล้ายความเชื่อชาวจีน)
จึงมีชื่อเรียกกันอีกอย่างว่า แซ-ด่อน-รอง แปลว่า เกวียนมังกร
เป็นพาหนะที่นับได้ว่าเป็นการให้เกียรติอย่างสูงสุดแก่ผู้ตาย
ในวาระการเดินทางครั้งสุดท้ายของชีวิต
ทั้งนี้เพราะมังกรถือเป็นสัตว์ชั้นสูงที่มีอยู่บนสวรรค์
ในความเชื่อของชาวเวียตนาม
การใช้ แซ ด่อน รอง ส่งศพนี้พอจะอนุมานได้
คล้าย ๆ กับการโดยสารมังกรไปสู่สรวงสวรรค์
หรือดินแดนของบรรพบุรุษนั่นเอง

ให้ดูรูป แซ ด่อน รอง ส่งศพของชุมชนบ้านใหม่ (Ban May)
คาดว่า แซ ด่อน รอง ส่งศพของชุมชนบ้านผึ้ง-ดอนโมงที่นำเสนอไปนี้
จะสร้างในคราวเดียวกันแต่มีสีและรายละเอียดต่างกันไปบ้าง
แต่ต่างก็มีการปรับปรุงซ่อมแซมให้ แซ ด่อน รอง มีสภาพดี
และยังคงใช้งานได้ดีจนถึงปัจจุบัน



ให้ดูอีกรูปครับเป็นแซ ด่อน รอง ของชุมชุนบ้านโพนบก ซึ่งเป็นหมู่บ้านที่ยังคงเคร่งครัดธรรมเนียมเหล่านี้ เกือบจะเรียกว่าไม่ผิดเพี้ยนจากเมื่อเกือบ 100 ปีก่อนเลยทีเดียว






"""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""

ขอบคุณความรู้และตัวสะกดภาษาเวียตนาม เครดิตภาพ (สุดท้าย)
รวมทั้งการแชร์สิ่งที่รู้ จากน้องต้อม (คุณพัชรพงษ์ ภูเบศรพีรวัส)
มากมายเลยที่มาช่วยเติมเต็มให้การเขียนบล๊อกของผมมีความสมบูรณ์ขึ้น






Create Date : 20 สิงหาคม 2554
Last Update : 4 มิถุนายน 2560 17:48:00 น. 25 comments
Counter : 2002 Pageviews.

 
สวัสดีครับพี่พีร์

ดีใจที่ได้แลกเปลี่ยนความรู้กันนะครับ เรื่องรถขนศพรู้สึกว่าที่โบราณจริงๆ เหลืออยุ่แค่ 3 ชุมชนเองครับ คือ นาจอก ดอนโมง และโพนบก เพราะที่อื่นใช้รถแบบใหม่หมด แม้กระทั่งหนองแสงเอง ซึ่งเป็นอีกชุมชนที่มีคนญวนอาศัยอยู่ร้อยกว่าปี แต่ก็ไม่มีรถขนศพแบบ 3 ชุมชน ผมว่าเป็นอะไรที่น่าภูมิใจนะครับ มันคือมรดกชิ้นสำคัญที่ปู่ย่าตาทวดทิ้งไว้ให้เราได้ใช้งานและได้ชื่นชม ถ้าให้เดาอายุรถขนศพของโพนบกผมว่านะจะน้องๆ ปู่ผมอ่ะครับ ประมาณ 70 กว่าปีได้ เพราะตอนนี้ปุ่อายุ 86 ปุ่บอกว่าสมัยก่อนที่จะมีรถคันนี้ ที่โพนบกขนศพโดยการแบก โดยมีฐานที่ทำเป็นเสลี่ยงมีหัวมังกร (ภาษาเวียดนามเรียกเสลี่ยงว่า ด่อน) ใช้คน 16 คนแบก หลังจากนั้นจึงเอาเสลี่ยงที่เป็นหัวมังกรอย่างที่เห็นอยู่ทุกวันนี้มาประกอบให้เป็นรถ เลยเป็นที่มาของแซด่อน ชุมชนโพนบก แต่สำหรับที่อื่นผมว่าน่าจะมีที่มาคล้ายๆ กัน

เรื่องลิงซา ของสิ่งนี้มีความหมายลึกซึ้งกำลังรอรูปอยู่นะครับ ที่บ้านยังไม่สะดวกส่งมาให้ แล้วจะรอเรื่องต่อๆ ไปนะครับ ^^


โดย: พัชรพงษ์ ภูเบศรพีรวัส IP: 113.22.68.229 วันที่: 20 กันยายน 2554 เวลา:12:59:25 น.  

 
ขอบคุณครับ
ความหมายคำว่า ด่อน พี่ก็เพิ่งทราบจากน้องนี่เอง


โดย: peeradol33189 วันที่: 20 กันยายน 2554 เวลา:14:52:06 น.  

 
เข้าใจความรู้สึกที่คุณพีร์เห็นรถวัวตอนเด็กๆครับ

สำหรับผม ตอนเด็กจะรู้สึกหวิวๆเมื่อเห็นเรือมาดขนาดใหญ่บรรทุกศพและบรรดาญาติๆมาตามลำคลอง ก่อมที่เรือจะผ่านหน้าบ้าน จะได้ยินเพลงไทยบรรเลงมาแต่ไกล เด็กเล็กมากๆจะวิ่งแอบเข้าไปในบ้านครับ


โดย: Insignia_Museum วันที่: 20 กันยายน 2554 เวลา:19:54:09 น.  

 
ผมชอบพระโยคนี้มากเลยครับ

ถ้าเป็นวิถีชีวิตแบบชาวไทยเชื้อสายเวียตนาม
ท้ายที่สุดแล้ว แซ ด่อน รอง ส่งศพนี้ จะเป็นพาหนะคันสุดท้ายของชีวิตคุณ
โดยที่คุณและผมไม่มีทางรู้เลยว่าจะได้ใช้มันเมื่อไร ?


โดย: พัชรพงษ์ ภูเบศรพีรวัส IP: 113.22.113.121 วันที่: 20 กันยายน 2554 เวลา:20:41:24 น.  

 
ผมอ่ะ เสียดายอยู่อย่างหนึ่งก็คือ ที่โพนบกไม่มีช่างตัดชุดไว้ทุกข์อีก ทำให้ที่โพนบกไม่ค่อยใส่ชุดไว้ทุกข์แบบโบราณ บ้านไหนที่หัวโบราณหน่อยก็จะเอาช่างตัดมาจากหมู่บ้านอื่น ทำให้ที่โพนบกต้องใส่ชุดขาวที่ใช้ปฏิบัติธรรมแทน อีกอย่างหนึ่งก็คือถ้างานไหนลูกหลานน้อยก็จะไม่นิยมตัด จะตัดเฉพาะงานที่ลูกหลานเยอะๆ เรื่องนี้คือเรื่องเดียวที่โพนบกลดหย่อนลงไป


โดย: พัชรพงษ์ ภูเบศรพีรวัส IP: 113.22.113.121 วันที่: 20 กันยายน 2554 เวลา:21:02:23 น.  

 
@น้องต้อม ชุดไว้ทุกข์ มีขายสำเร็จ กำลังแพร่หลายในหมู่ชาวไทยเชื้อสายเวียตนามที่นาจอก ต้นฝึ้ง ดอนโมง เพราะสามารถทำพิีธีได้ไว และไม่ต้องรบกวนช่าง ช่างใหญ่เลยที่นาจอกตอนนี้คือ องบิ๊ก และท่านได้ถ่ายทอดให้บ่า ๆ หลายคน จึงมีมือรอง ๆ ที่ทำได้แล้วหลายคน แต่ก็แล้วแต่เจ้าภาพว่าจะใช้บริการหรือไม่

น่าเสียดายนะครับถ้าที่โพนบกจะไปเลือกใช้ชุดปฎิบัติธรรมแทนเสียแล้ว

ขอบคุณครับน้องต้อมที่ให้กำลังใจ
ตอนนี้พี่ได้ไฟล์ภาพ และไฟล์ คลิป การทำบุญ 100 วันปู่มาแล้วก็ยังลังเลว่าจะเขียนดีมั้ย ลึก ๆใจอยากจะเขียนต่อเนื่องตั้งแต่การตายไปจนถึงทำบุญร้อยวัน แต่ก็เกรงว่าจะไม่ถูกต้องครับ


โดย: peeradol33189 วันที่: 21 กันยายน 2554 เวลา:12:25:20 น.  

 
เขียนเถอะครับพี่ เพราะปู่ผมเคยบอกว่าประเพณีมีเหมือนมีแต่ ไม่มีใครถูกใครผิด ไม่มีที่ไหนสมบูรณ์ครับถ้วน ปู่บอกว่าขนาดบ้านอยู่ในชุมชนเดียวกันแต่ทำไม่เหมือนกันก็มีครับ ผมเป็นกำลังใจพี่นะครับ ถึงจะแตกต่างกันไปบ้าง แต่อย่างนี้มันก็คือมรดกของปู่ย่าตาทวดของเราครับ


โดย: พัชรพงษ์ ภูเบศรพีรวัส IP: 113.22.68.229 วันที่: 21 กันยายน 2554 เวลา:13:45:14 น.  

 
ขอบคุณครับน้องต้อม


โดย: peeradol33189 วันที่: 22 กันยายน 2554 เวลา:9:45:03 น.  

 
ในแนวความคิดเล่น ๆ ของพี่ตุ๊กเองนะคะ

แบบขอม จะมีสะพานนาคราชเชื่อมเมืองสวรรค์กับมนุษย์

รถที่เป็นมังกร

มังกรอาจจะเป็นเสมือนพญานาค ก็ได้


โดย: วันนี้พาไปเขาค้อค่ะ (tuk-tuk@korat ) วันที่: 22 กันยายน 2554 เวลา:15:44:10 น.  

 
ยังไม่ได้ให้เจอกันเลยค่ะพี่พีร์ ไม่กล้าอ่ะ กลัวใจแองกัส อิอิ

สวัสดีค่ะ ^^ คืนนี้ขอให้นอนหลับฝันดี ตื่นขึ้นมาพบเจอสิ่งดีดีนะคะ ^^



ดช.กังวาล โปรดปรานหนอนแว๊ควอร์มม๊าคมากกก


โดย: หัวใจแก้ว วันที่: 24 กันยายน 2554 เวลา:0:56:18 น.  

 
ขอบคุณสำหรับกำลังใจนะครับพี่พีร์
ยังไม่หายป่วยกันเลยครับ แหะๆๆ



โดย: กะว่าก๋า วันที่: 26 กันยายน 2554 เวลา:12:40:45 น.  

 
ที่บ้านผมที่ท่าบ่อก็จะใช้รถเกวียนนะครับ

แต่ไม่แน่ใจว่าแบบไหนนานมากละ ก็เลยลืมน่ะครับ

เดี๋ยวนี้เขาปรับมาใช้รถยนต์สำหรับเคลื่อนศพแทน

ส่วนหลาเจี่ยวที่ว่าจะมีเป็นบางงานแต่งานบ่าโหน่ยผม

ไม่มีครับ


โดย: บอส IP: 223.206.131.204 วันที่: 28 กันยายน 2554 เวลา:17:44:27 น.  

 
ถึงคุณบอสครับ

ผมก็พึ่งทราบว่า หลาเจี่ยว ที่ท่าบ่อไม่มี ขนาดที่เวียดนามเอง ก็มีบ้างไม่มีบ้าง แล้วแต่พื้นที่ ตัวอย่างที่ฮานอย ผมไปงานศพมาก็หลายงานแต่ไม่มีงานไหนมีหลาเจี่ยวเลย


โดย: พัชรพงษ์ ภูเบศรพีรวัส IP: 1.55.169.93 วันที่: 28 กันยายน 2554 เวลา:22:14:35 น.  

 
ป.ล. ผมว่าแซด่อนของนาจอกอ่ะสวยครับ เพราะมันมีลวดลายอ่อนช้อย ไม่แข็งกระด้างเหมือนของที่อื่น


โดย: พัชรพงษ์ ภูเบศรพีรวัส IP: 1.55.169.93 วันที่: 28 กันยายน 2554 เวลา:22:16:38 น.  

 
น้องบอสหายไปนานเลย
ดีใจครับที่เข้ามาเยี่ยมบล๊อกพี่

ตอนนี้มีน้องต้อมมาร่วมแจมด้วย
ยิ่งช่วยแชร์กันได้มาก

น้องบอสอย่าลืมไปเยี่ยมบล๊อกคุณต้อมนะครับ
เขียนเรื่องราวได้ละเอียดลึกซึ้งมากเลย
ชื่อ blog ว่า คำปู่สอน

ขออนุญาตน้องต้อมเผยแพร่ลิงค์นะครับผม

//vietnamnakhonphanom.blogspot.com/



โดย: peeradol33189 วันที่: 2 ตุลาคม 2554 เวลา:21:09:59 น.  

 
น้องบอสหายไปนานเลย
ดีใจครับที่เข้ามาเยี่ยมบล๊อกพี่

ตอนนี้มีน้องต้อมมาร่วมแจมด้วย
ยิ่งช่วยแชร์กันได้มาก

น้องบอสอย่าลืมไปเยี่ยมบล๊อกคุณต้อมนะครับ
เขียนเรื่องราวได้ละเอียดลึกซึ้งมากเลย
ชื่อ blog ว่า คำปู่สอน
เชื่อว่าได้อ่านแล้วคงมีความสุขเหมือนพี่แน่ ๆ
เพราะได้อ่านเรื่องราวที่สนใจ
และไม่ค่อยจะหาอ่านได้ง่ายนัก

ขออนุญาตน้องต้อมเผยแพร่ลิงค์นะครับผม

//vietnamnakhonphanom.blogspot.com/



โดย: peeradol33189 วันที่: 2 ตุลาคม 2554 เวลา:21:10:44 น.  

 
เกิวโด่ย

ที่ท่าบ่อจะไม่ค่อยใช้บ่อยครับ

แต่งานล่าสุดเมื่อหลายเดือนที่ผ่าน

งานศพพี่สาวปู่ผมครับพี่พีร์

เอาเกิวโด่ยจากเวียดนามมาเลยครับ

ส่วนศพก็ตั้งแบบพุทธเหมือนเดืมครับ

แต่งานนี้เผาแบบคนไทยเอาครับ

ผู้ตายสั่งเสียไว้ให้เผา

ส่วนการแต่งไว้ทุกข์ก็ตามที่ผมบอกครับ

เหลนใส่สีเหลืองครับ

คนเหวียดจากท่าบ่อมาจากภาคเหนือของเวียดนาม

พวกนามดิ่งห์ ฮานอย ห่านาม ห่าเติย น่ะครับ


โดย: บอส IP: 223.206.135.10 วันที่: 3 ตุลาคม 2554 เวลา:16:57:23 น.  

 
เลยธรรมเนียมต่างกันบ้างน่ะครับ

แต่นาจอก นครพนม มาจากตอนกลางเวียดนามน่ะครับ

คนภาคเหนือบ้านผมเขาเรียกว่าเหงื่อยบั๊ก

ภาคกลางว่าเหงื่อยจุง อ่ะครับ


โดย: บอส IP: 223.206.135.10 วันที่: 3 ตุลาคม 2554 เวลา:17:00:13 น.  

 
น้องบอสแล้วภาตใต้นี่เรียก ดง หรือเต่ย ครับ
ธรรมเนียมแบบเวียตนาม
แล้วเผายังไม่เคยเห็นนะที่นี่
แต่ว่าคงต้องได้เห็นสักวันเพราะ
โลกเปลี่ยนไปแล้วนะครับ

เกิวโด่ย ...ที่นาจอกไม่มีแล้วละ หาไม่ค่อยเจอ



โดย: peeradol33189 วันที่: 13 ตุลาคม 2554 เวลา:20:50:54 น.  

 
เท่าที่ผมเรียนมากับลุงนะครับ

ลุงผมไปเวียดนามทุกเดือน

ดงแปลว่าตะวันออกมั้งนะครับ

เหมี่ยนจุงจะแปลว่าภาคกลาง

เขาเลยเอามาเรียนว่าเหงื่อยจุงน่ะครับ

สำเนียงเวียดนามอาจจะต่างกันน่ะครับ

เลยมีบางส่วนไม่เข้าใจ

เพราะที่นาจอกส่วนใหญ่มาจากตอนกลาง

ส่วนท่าบ่อมาจากตอนเหนือนะครับ


โดย: บอส IP: 223.206.217.90 วันที่: 13 ตุลาคม 2554 เวลา:22:37:41 น.  

 
คงใช่ครับคุณบอส
สำเนียงอาจทำให้การสื่อสารไม่ตรงกันได้


โดย: peeradol33189 วันที่: 16 ตุลาคม 2554 เวลา:15:32:34 น.  

 
หลาเจี่ยว ที่ท่าบ่อ

มีครับ แต่บางงาน เฉพาะคนเวียดนามจากภาคกลาง

มั้งนะครับ

ส่วนเกิวโด๋ยสมัยก่อนอาจมีนะครับ

แต่เดี่ยวนี้ไม่มีแล้ว

มีบางงานที่ญาติจากเวียดนามส่งมา


โดย: บอส IP: 49.48.115.60 วันที่: 16 ตุลาคม 2554 เวลา:18:27:54 น.  

 
ภาคใต้เรียกว่า นาม ครับ


โดย: บอส IP: 49.48.115.60 วันที่: 16 ตุลาคม 2554 เวลา:22:12:54 น.  

 
ว่าแต่คุณพี่ต้อมครับ

ที่โพนบกก่อนเขาศพบรรจุลงโลง

เขาทำพิธียังไงครับ


โดย: บอส IP: 49.48.115.60 วันที่: 17 ตุลาคม 2554 เวลา:17:59:37 น.  

 
*ก่อนเขาเอาศพลงโลงศพ


โดย: บอส IP: 49.48.115.60 วันที่: 17 ตุลาคม 2554 เวลา:18:00:27 น.  

ชื่อ :
Comment :
  *ใช้ code html ตกแต่งข้อความได้เฉพาะสมาชิก
 
รหัสส่งข้อความ
กรุณายืนยันรหัสส่งข้อความ

BlogGang Popular Award#13


 
peeradol33189
Location :
กรุงเทพฯ Thailand

[ดู Profile ทั้งหมด]

ให้ทิปเจ้าของ Blog [?]
ฝากข้อความหลังไมค์
Rss Feed
Smember
ผู้ติดตามบล็อก : 11 คน [?]




Air SurOundinG mE liKe mY besT frIendS !
แจกฟรีแบ๊คกราว
Friends' blogs
[Add peeradol33189's blog to your web]
Links
 

MY VIP Friend

 Pantip.com | PantipMarket.com | Pantown.com | © 2004 BlogGang.com allrights reserved.