|
|
| | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | |
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
เมืองโบราณฟ้าแดดสงยาง จ.กาฬสินธุ์
(เพิ่งกลับจากทริปยาวสองอาทิตย์ เลยต้องรีบมาอัพบล็อกเพื่อไม่ให้ใครเอาไปลือว่าเจ้าของบล็อกนี้ตายซะแล้ว)
 สวัสดีครับ ทริปทวารวดีครั้งนี้จะพาทุกท่านไปชมเมืองโบราณทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบนอันแสนห่างไกลกันบ้าง นอกจากเมืองเสมาที่เล่าไปในบล็อกที่แล้ว ทางอีสานยังมีเมืองโบราณอีกหลายแห่งที่มีอายุรุ่นราวคราวเดียวกับกลุ่มเมืองทวารวดีของภาคกลางตอนใต้ เช่น เมืองเพีย บ้านโพธิ์ชัย เมืองเชียงเทียน เมืองดอนแก้ว ฯลฯ แต่ส่วนใหญ่เหลือแต่คันดินหรือไม่ก็เศษใบเสมา ไม่เหลืออะไรให้ชมมากนัก เมืองที่ใหญ่โตที่สุดและมีศิลปะอันเป็นความภาคภูมิใจของภาคอีสานก็คือฟ้าแดดสงยาง ที่จังหวัดกาฬสินธุ์ เมืองที่จะเอามาเล่าสู่กันฟังในบล็อกนี้ครับ
ผมมาที่นี่ตอนทริปกาฬสินธุ์ช่วงปีใหม่ หลังชมไดโนเสาร์ที่ภูกุ้มข้าวจุใจแล้วก็ขับรถลงจากอำเภอเมืองกาฬสินธุ์มาตอนใต้ 13 กม. ตามถนนเส้น 214 เข้ามายังเขตอำเภอกมลาไสย แล้วเลี้ยวขวามาเข้าเส้น 2367 ขับมา 6 กม. จะมาถึงวัดโพธิ์ชัยเสมารามที่รอต้อนรับเราเข้าเขตเมืองโบราณฟ้าแดดสงยางครับ
วัดนี้เป็นที่รวบรวมใบเสมาที่ขุดพบในเมืองฟ้าแดดสงยางเป็นจำนวนมาก เรียกว่าเป็นเมืองโบราณที่พบใบเสมาจำนวนมากที่สุดในประเทศไทยเลยก็ว่าได้ แถมยังมีการแกะสลักเสมาเป็นลวดลายสวยงามกว่าที่อื่นด้วย ชิ้นสวยๆจะนำไปเก็บในอาคารพิพิธภัณฑ์เมืองฟ้าแดดที่เป็นเพียงอาคารเปิดโล่ง ส่วนชิ้นที่สวยกว่านี้จะเอาไปไว้ในพิพิธภัณฑ์ที่ขอนแก่นครับ (อ้าว) กรมศิลป์ได้ขึ้นทะเบียนใบเสมาที่ขุดพบในเมืองนี้ไว้ 130 ชิ้น
เราเห็นศิลปะทวารวดีแบบหยาบๆมาเยอะแล้ว แต่... ดูฝีมือช่างทวารวดีเมืองฟ้าแดดซะก่อน
เมืองฟ้าแดดสงยาง (แปลว่าดินแดนอันกว้างใหญ่สุดแผ่นฟ้าผืนแดดและเต็มไปด้วยต้นยาง) เป็นเมืองสมัยทวารวดีที่มีขนาดใหญ่โตที่สุดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เมืองนี้มีขนาดใหญ่ถึง 1,800 เมตร x 1,000 เมตร พอๆกับเมืองนครชัยศรีเลยทีเดียว และคาดว่ามีผู้คนอยู่อาศัยถึง 3,000 คน มีร่องรอยการอยู่อาศัยของมนุษยตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ จนกระทั่งรุ่งเรืองที่สุดในยุคทวารวดี และลดความสำคัญลงในสมัยลพบุรี มีตำนานพญาฟ้าแดด-พระนางจันทาเทวีที่เล่ากันมาหลายชั่วอายุคนและเชื่อกันว่าเป็นผู้สร้างเมืองฟ้าแดดสงยางเมื่อ 1,400 ปีก่อน ใครสนใจหาอ่านได้ตามเน็ตนะครับ
เมืองฟ้าแดดสงยางมีคันดินกั้นสองชั้น และมีคูน้ำระหว่างคันดิน ดูสิ ขนาดรูปร่างเมืองยังเหมือนใบเสมาเลย บางคนจึงเรียกเมืองนี้ว่าเมืองเสมา อย่าไปสับสนกับเมืองเสมาที่โคราชนะครับ
มีโบราณสถานที่พบในเมืองนี้ทั้งหมด 14 แห่ง แต่ล้วนเป็นแค่เนินดิน ซากอิฐ ส่วนใบเสมาที่ขุดพบก็ถูกย้ายไปที่อื่นเกือบหมดแล้ว เหลือโบราณสถานที่ใหญ่โตโดดเด่นที่สุดในเมืองอยู่แห่งเดียวคือพระธาตุยาคู
พระธาตุยาคู สร้างราวพุทธศตวรรษที่ 13-15 ที่เรียกกันว่ายาคู (ญาคู = ผู้ใหญ่ในวัดในภาษาอีสาน) เพราะเชื่อกันว่าเป็นที่บรรจุอัฐิพระเถระที่สำคัญ ลายปูนปั้นที่ประดับฐานสมัยทวารวดีเดิมหลุดออกหมดและถูกเอาไปไว้ที่พิพิธภัณฑ์ขอนแก่นแล้วครับ รูปแบบของพระธาตุถูกเปลี่ยนหลังการบูรณะในสมัยอยุธยา แม้พระธาตุนี้จะไม่ใหญ่โตมากนัก (สูงแค่ 8 เมตร) แต่ก็นับเป็นโบราณสถานสมัยทวารวดีที่ประชาชนยังกราบไหว้บูชาเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน
หลังจากบล็อกที่แล้วเราได้ไปเยือนเมืองเสมา หนนี้จะขอเล่าขยายความต่อถึงเรื่องของเสมาที่นับว่าภาคอีสานเป็นจุดกำเนิดของลักษณะใบเสมาในประเทศไทยหน่อยครับ...
พระพุทธองค์อนุญาตให้ใช้วัตถุ 8 อย่าง เป็นนิมิตกำหนดขอบเขตพัทธสีมา (เขตแดนของสงฆ์) คือ ภูเขา หิน ป่า ต้นไม้ หนทาง จอมปลวก แม่น้ำ และน้ำขัง แต่ภายหลังนิยมใช้เฉพาะหินที่ทนทานและตกแต่งดัดแปลงแล้ว ไม่ได้เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ เพื่อให้สงฆ๋รุ่นหลังรู้ได้ว่าเป็นนิมิตที่สงฆ์รุ่นก่อนทำไว้
แต่แรกเริ่มเดิมที ก่อนที่ดินแดนสุวรรณภูมินี้จะรับเอาพระพุทธศาสนาเข้ามา คนโบราณในภาคอีสานมีประเพณีปักหิน (หินตั้ง) สำหรับกำหนดขอบเขตศักดิ์สิทธิ์ของชุมชน เช่นการปักหินลงบนสถานที่ฝังศพ ก่อนจะนำประเพณีท้องถิ่นนี้มาผสมผสานกับการปักหินกำหนดขอบเขตสีมาตามหลักศาสนาพุทธ จนเกิดเป็นการปักหินรอบพระอุโบสถดังที่ทำกันในปัจจุบัน โดยเรียกหินตั้งที่ปักรอบเขตพัทธสีมานี้ว่าหินสีมา หรือเสมานั่นเอง แล้วรูปร่างเสมาของทวารวดีภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่เป็นแผ่นยาวปลายแหลมเหมือนกับหินตั้งที่ใช้กันมาตั้งแต่ดึกดำบรรพ์นี้เองก็ถ่ายทอดมายังศิลปะสุโขทัย-อยุธยาในเวลาต่อมาจนถึงปัจจุบัน ในขณะที่ประเทศอื่นๆเสมาจะเป็นก้อนกลมบ้าง เสาหินบ้าง
นักโบราณคดียังพบแผ่นหินของทวารวดีภาคอีสานจำนวนมากที่ไม่ได้ล้อมเขตพัทธสีมา แต่ปักอยู่เดี่ยวๆบ้าง ปักไร้ทิศทางบ้าง หรือบางแห่งก็ปักบริเวณที่พบโครงกระดูก นั่นคือการปฏิบัติตามประเพณีเดิม แม้จะเป็นยุคหลังจากรับพุทธศาสนาเข้ามาแล้วก็ตาม
เรื่องเสมาส่วนใหญ่จะเกี่ยวข้องกับเมืองเสมาที่เชื่อกันว่ามีอุโบสถที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย (เจ้าพวกซากโบราณหมายเลข xxx ที่มีหินกองเกะกะๆอยู่รอบๆในบล็อกที่แล้วนั่นละครับ) แต่ที่นำมาเล่าในบล็อกนี้เพราะเพิ่งนึกออกตอนคุณทุเรียนฯพูดเรื่องเสมา เอ้ย! ฟ้าแดดสงยางเป็นเมืองที่พบใบเสมาที่แกะสลักงดงามโดดเด่นเป็นจำนวนมากครับ แต่ย้ำอีกทีว่าส่วนใหญ่นำไปจัดแสดงในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติขอนแก่นนะ เอ้า ว่าแล้วก็ตามกันมาที่ขอนแก่นเลยครับพวกเรา~! c----
แปว๊บบบบ!! ขับรถผ่านภูเวียงโกเซารัสมายังตัวเมืองขอนแก่น เข้าเขตเทศบาล ถนนหลังศูนย์ราชการจะมีพิพิธภัณฑ์ที่ใหญ่โตจุใจคอโบราณคดีที่สุดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือครับ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติขอนแก่น ที่นี่เล่าความเป็นมาของแผ่นดินอีสานทั้งหมดตั้งแต่ยุคหิน ทวารวดี ลพบุรี ล้านช้าง ยันรัตนโกสินทร์เลยทีเดียว
  
และโบราณวัตถุสำคัญที่จัดแสดงไว้ตั้งแต่ห้องแรกก็คือใบเสมาชิ้นเด็ดที่สุดในบรรดาใบเสมาจำนวนมากที่พบในเมืองฟ้าแดดสงยางครับ เป็นภาพพุทธประวัติตอนพิมพาพิลาป นอกจากนี้ทั้งในและนอกอาคารยังมีใบเสมาสมัยทวารวดีที่แกะสลักลวดลายสวยงามมากหลายสิบชิ้น และเกือบทั้งหมดมาจากเมืองฟ้าแดดสงยางนี้เองครับ
     
ห้องนี้จัดแสดงศิลปะสมัยลพบุรีที่พบในปราสาทขอมภาคอีสาน ดูไว้เรียกน้ำย่อยก่อนลุยซีรี่ยส์ปราสาทขอมนะครับ ส่วนผมขอใช้เวลาไล่ตอบบล็อกเพื่อนๆสัก 2-3 วัน ดองคอมเม้นท์ไว้เยอะจัด 
    
| Create Date : 22 เมษายน 2557 |
| Last Update : 22 กรกฎาคม 2560 11:08:29 น. |
|
49 comments
|
| Counter : 14473 Pageviews. |
 |
|
|
โดย: mambymam   วันที่: 22 เมษายน 2557 เวลา:21:31:36 น. |
|
|
|
โดย: tui/Laksi  วันที่: 22 เมษายน 2557 เวลา:21:49:55 น. |
|
|
|
| โดย: mambymam วันที่: 22 เมษายน 2557 เวลา:22:14:20 น. |
|
|
|
โดย: กิ่งฟ้า  วันที่: 22 เมษายน 2557 เวลา:23:23:19 น. |
|
|
|
โดย: กะว่าก๋า  วันที่: 22 เมษายน 2557 เวลา:23:28:36 น. |
|
|
|
โดย: เศษเสี้ยว  วันที่: 22 เมษายน 2557 เวลา:23:47:29 น. |
|
|
|
โดย: คุณต่อ (toor36  ) วันที่: 23 เมษายน 2557 เวลา:0:29:34 น. |
|
|
|
| โดย: lovereason วันที่: 23 เมษายน 2557 เวลา:1:21:06 น. |
|
|
|
| โดย: Kavanich96 วันที่: 23 เมษายน 2557 เวลา:3:32:59 น. |
|
|
|
| โดย: กะว่าก๋า วันที่: 23 เมษายน 2557 เวลา:6:29:53 น. |
|
|
|
| โดย: เศษเสี้ยว วันที่: 24 เมษายน 2557 เวลา:0:49:15 น. |
|
|
|
โดย: schnuggy  วันที่: 24 เมษายน 2557 เวลา:2:19:29 น. |
|
|
|
| โดย: กะว่าก๋า วันที่: 24 เมษายน 2557 เวลา:6:00:19 น. |
|
|
|
| โดย: กิ่งฟ้า วันที่: 24 เมษายน 2557 เวลา:9:02:41 น. |
|
|
|
| โดย: tui/Laksi วันที่: 24 เมษายน 2557 เวลา:9:03:01 น. |
|
|
|
โดย: AppleWi  วันที่: 24 เมษายน 2557 เวลา:16:11:32 น. |
|
|
|
| โดย: NENE77 วันที่: 24 เมษายน 2557 เวลา:22:32:39 น. |
|
|
|
| โดย: กะว่าก๋า วันที่: 25 เมษายน 2557 เวลา:5:53:21 น. |
|
|
|
โดย: เนินน้ำ  วันที่: 25 เมษายน 2557 เวลา:7:04:25 น. |
|
|
|
| โดย: multiple วันที่: 25 เมษายน 2557 เวลา:10:13:31 น. |
|
|
|
| โดย: เศษเสี้ยว วันที่: 25 เมษายน 2557 เวลา:12:56:34 น. |
|
|
|
| โดย: กิ่งฟ้า วันที่: 25 เมษายน 2557 เวลา:17:01:28 น. |
|
|
|
| โดย: NET-MANIA วันที่: 25 เมษายน 2557 เวลา:22:02:32 น. |
|
|
|
| โดย: NENE77 วันที่: 25 เมษายน 2557 เวลา:22:37:54 น. |
|
|
|
| โดย: schnuggy วันที่: 26 เมษายน 2557 เวลา:1:27:41 น. |
|
|
|
| โดย: คุณต่อ (toor36 ) วันที่: 26 เมษายน 2557 เวลา:16:31:24 น. |
|
|
|
โดย: anigia  วันที่: 26 เมษายน 2557 เวลา:20:06:14 น. |
|
|
|
| โดย: schnuggy วันที่: 27 เมษายน 2557 เวลา:2:50:25 น. |
|
|
|
| โดย: กะว่าก๋า วันที่: 28 เมษายน 2557 เวลา:9:32:36 น. |
|
|
|
| โดย: AppleWi วันที่: 28 เมษายน 2557 เวลา:13:05:17 น. |
|
|
|
| โดย: มี๊เก๋+ป๊าโอ๋=ซีทะเล (kae+aoe ) วันที่: 28 เมษายน 2557 เวลา:16:18:15 น. |
|
|
|
โดย: อุ้มสี  วันที่: 28 เมษายน 2557 เวลา:17:27:22 น. |
|
|
|
| โดย: คุณต่อ (toor36 ) วันที่: 29 เมษายน 2557 เวลา:0:00:03 น. |
|
|
|
| โดย: NENE77 วันที่: 29 เมษายน 2557 เวลา:11:16:15 น. |
|
|
|
โดย: นธีทอง  วันที่: 29 เมษายน 2557 เวลา:13:35:47 น. |
|
|
|
โดย: mastana  วันที่: 29 เมษายน 2557 เวลา:20:09:40 น. |
|
|
|
|
|
|
|
สวัสดีครับ ทริปทวารวดีครั้งนี้จะพาทุกท่านไปชมเมืองโบราณทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบนอันแสนห่างไกลกันบ้าง นอกจากเมืองเสมาที่เล่าไปในบล็อกที่แล้ว ทางอีสานยังมีเมืองโบราณอีกหลายแห่งที่มีอายุรุ่นราวคราวเดียวกับกลุ่มเมืองทวารวดีของภาคกลางตอนใต้ เช่น เมืองเพีย บ้านโพธิ์ชัย เมืองเชียงเทียน เมืองดอนแก้ว ฯลฯ แต่ส่วนใหญ่เหลือแต่คันดินหรือไม่ก็เศษใบเสมา ไม่เหลืออะไรให้ชมมากนัก เมืองที่ใหญ่โตที่สุดและมีศิลปะอันเป็นความภาคภูมิใจของภาคอีสานก็คือฟ้าแดดสงยาง ที่จังหวัดกาฬสินธุ์ เมืองที่จะเอามาเล่าสู่กันฟังในบล็อกนี้ครับ
แวะมาเยี่ยมชม เที่ยวโบราณสถานเมืองฟ้าแดดสงยาง...
บันทึกการโหวต Blog ในวันนี้
ฝากข้อความหลังไมค์
Rss Feed
ผู้ติดตามบล็อก : 93 คน [