Apple has lost a visionary and creative genius, and the world has lost an amazing human being.

But his spirit will forever be the foundation of Apple. 6 October 2011

<<
มิถุนายน 2564
 
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930 
4 มิถุนายน 2564

สองวัดสองแผ่นดิน : วัดราชนัดดารามวรวิหาร (4)



เมื่อกล่าวถึงพระประธานในพระอุโบสถ พระพุทธเสฏฐตมมุนินทร์
แปลว่าพระพุทธองค์ผู้ทรงประเสริฐสูงสุดยิ่งใหญ่เหนือกว่าพระมุนีใดในโลก
หน้าตักกว้าง 7 ศอก หล่อด้วยทองแดงที่ขุดได้จากเมืองจันทึก
ในรัชกาลที่ 5 ได้ลงรักปิดทองแล้วเชิญเศวตฉัตร 5 ชั้นขึ้นกางกั้น
 
เราทราบกันดีว่าพระพุทธรูปที่ทำจากทองแดงชุดนี้มี 2 องค์
โดยอีกองค์นั้นเป็นพระประธานในพระอุโบสถวัดเฉลิมพระเกียรติ
ผมกลับฉุกใจ ถึงคำว่าแร่ทองแดงที่เพิ่งขุดพบที่เมืองจันทึก
ซึ่งปัจจุบันลดฐานะลงเป็นตำบลขึ้นกับอำเภอสี่คิ้ว จังหวัดนครราชสีมา
 
แต่ก็ไม่มีประวัติว่าแหล่งแร่นี้อยู่ที่บริเวณใด มีข้อมูลเพียงคร่าวว่า
อยู่ทางใต้จากสถานีรถไฟไปทางใต้ราว 6 กิโลเมตร ส่องจากgoogle map
เห็นเหมือนภูเขาลูกโดดอยู่หนึ่งลูก ไม่รู้ว่าใช่หรือเปล่า แล้วเรื่องนี้สำคัญอย่างไร
 
ในรัชกาลเดียวกัน มีการกล่าวถึงการเผาฝิ่นครั้งใหญ่ที่หน้าพระที่นั่งสุทไธสวรรย์
เมื่อวันที่ 18 เม.ย. 2382 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่เริ่มต้นเหตุการณ์สงครามฝิ่นครั้งที่ 1
ที่จบลงในเวลาต่อมา โดยราชวงศ์ของจีนต้องลงนามในสนธิสัญญานานกิง
แสดงให้เห็นว่า การค้าฝิ่นของบริษัทอีสต์อินเดีย น่าจะเฟื่องฟูมากในสมัยนั้น
 
และดูเหมือนว่าจะโชคดีที่ไม่เกิดการกระทบกระทั่งกับสยามในช่วงเวลาเดียวกัน
กลักฝิ่นทองแดงทั้งหมดนั้นถูกหล่อเป็นพระพุทธรูปขนาดหน้าตัก 20 นิ้ว
ตั้งเป็นประธานที่ศาลาการเปรียญวัดสุทัศน์เทพวรารามมาจนกระทั่งปัจจุบัน
แต่ก่อนที่จะถูกใช้ผลิตเป็นกลักฝิ่น แร่ทองแดงนั้นมีความสำคัญอย่างไร
 


มนุษย์ยุคโบราณมีวิวัฒนาการมาได้ เพราะรู้จักการประดิษฐ์สิ่งของ
พวกเค้ามองหาหินที่แตกร่อนได้มากระเทาะเป็นขวาน หัวธนู
พวกเค้าอาศัยเพียงเพิงถ้ำ เพราะประชากรยังไม่มากพอ
แต่เปลี่ยนจากสัตว์ป่าที่ไม่มีเขี้ยวเล็บมาเป็นนักล่าที่เชี่ยวชาญ
 
7000 ปีก่อนคริสตกาล กล่าวกันว่ามีต้นกำเนิดในเวลาไล่เลี่ยกันแถวอียิปต์
ทางตอนเหนือแม่น้ำไนล์ และบริเวณลุ่มแม่น้ำไทกริสและยูเฟติส
มนุษย์โบราณได้พบก้อนแร่โลหะทองแดงดิบที่อยู่รวมกันเป็นก้อน
ดีกว่าหินที่ทองแดงนั้นมีความทนทาน และสามารถขึ้นรูปเป็นเครื่องมือได้
 
เมื่ออาหารสมบูรณ์ ประชากรก็เพิ่มขึ้น พวกเค้ารู้จักการเพาะปลูกและเลี้ยงสัตว์
จากเครื่องมือที่ผลิตได้จากทองแดง เมื่อไม่ต้องวิ่งตามแหล่งอาหาร
ตามวัฏจักรเคลื่อนย้ายฤดูกาลของสัตว์ป่า  ทำให้สามารถพัฒนาชุมชนเป็นกลุ่มก้อน
ทองแดงถูกใช้ทั้งด้านผลิตเป็นอาวุธสงคราม และใช้ในการสร้างสรรค์งานศิลปกรรม
 
ด้วยคุณสมบัติของทองแดงที่อยู่รวมกันเป็นสินแร่ที่หาไม่ยากตามเขตภูเขาทั่วไป
มีจุดหลอมเหลวต่ำเพียง 450 องศาเซลเซียส คนอียิปต์โบราณที่ไม่รู้จักล้อเลื่อน
สามารถใช้เพียงสิ่วทองแดง ในการสร้างปิรามิด แต่ข้อเสียของทองแดงก็คือ
มันสูญเสียความคมได้ง่าย และยังไม่แกร่งพอ
 
ราว 5000 ปีก่อนคริสตกาล อารยธรรมเมโสโปเตเมียก็พัฒนาขึ้นไปอีกขึ้น
ด้วยการสังเกตว่าสินแร่ทองแดงที่ได้จากที่ราบสูงอิหร่านนั้นเมื่อถลุงแล้ว
จะได้ผลิตภัณฑ์ที่มีความแข็งแกร่งกว่าปรกติ ซึ่งในปัจจุบันเราพบว่า
เกิดจากทองแดงจากแหล่งนี้มีการปนเปื้อนสารหนู เกิดเป็น Arsenic bronze
 

 
ซึ่งเป็นโลหะผสม หรือ alloy ชนิดแรกที่มนุษย์รู้จัก แต่ยังอาจจะเรียกว่า
สำริดที่เกิดโดยธรรมชาติ จนกระทั่งราว 1000 ปีต่อมา มีการค้นพบว่า
เมื่อนำแร่อีกชนิดหนึ่งคือดีบุก ที่ได้จากภูเขาในอิหร่านมาผสมกับทองแดง
ในอัตราส่วน 10-30% กลายเป็นวัสดุที่แข็งแกร่ง เรียกว่าสำริดได้อย่างแท้จริง

การค้นพบนี้สร้างเครือข่ายทางการค้าไปยังชุมชนต่างๆ หรือ bronze age
ข้อด้อยเพียงประการเดียวของสำริดก็คือ แร่ดีบุกนั้นหาได้ยากกว่าทองแดง
และนั่นอาจจะเป็นสิ่งที่สร้างอาณาจักรเปอร์เซียให้ขึ้นมายิ่งใหญ่ก็เป็นไปได้
 
อย่างช้าๆ เทคโลยีด้านโลหะวิทยาในที่สุดก็เดินทางมาถึงดินแดนขวานทองโบราณ
ชาวบ้านเชียงรู้จักการหล่อสำริดแล้ว สิ่งสำคัญคือ พวกเค้าได้ทองแดงมาจากไหน
ก่อนการค้นพบแหล่งทองแดงที่เมืองจันทึกในสมัยรัชกาลที่ 3
คนโบราณของไทยได้ทองแดงมาจากแหล่งแร่หลักๆ 3 แห่ง
 
โดยเหมืองที่เชื่อว่าเก่าที่สุดในประเทศไทยอยู่ที่ภูโล้น จังหวัดหนองคาย
มีการขุดหาสายแร่โดยวิธีการเจาะเป็นปล่องลงไป เหลือบางส่วนไว้เป็นเสาค้ำยัน
แหล่งแร่ภูโล้นน่าจะถูกใช้มาตั้งแต่ก่อนประวัติศาสตร์
ยืนยาวกระทั่งไม่สามารถขุดต่อได้ จนถูกทิ้งร้างไปในที่สุด
 
และที่นี่อาจจะเป็นแหล่งแร่ที่ใช้หล่อพระพุทธรูปสำริดสุโขทัย
ที่คนในพื้นที่แถบนั้นมีความชำนาญจนผลิตออกมาเป็นจำนวนมาก 
และอาจจะอธิบายได้ว่า ทำไมสมัยอยุธยา จึงไม่นิยมการหล่อพระพุทธรูปจากสำริด
และอาจจะเป็นตัวไขปริศนาว่า เมืองศรีเทพนั้นตั้งอยู่และล่มสลายไปเนื่องจากเหตุใด
 

 
แหล่งแร่โบราณถัดมาอยู่ที่ภาคกลาง บริเวณภูเขาของจังหวัดลพบุรี
โดยกระจายตามพื้นที่ย่านเขาวงพระจันทร์ เช่น เขาทับควาย เป็นต้น
เราค้นพบเตาถลุงแบบโบราณและเบ้าดินเผาตกอยู่เป็นอันมาก
แสดงให้เห็นถึงว่าที่นี่มีการผลิตทองแดงอย่างเป็นแบบอุตสาหกรรม
 
ซึ่งจากทองแดงลพบุรี น่าจะหมุนเวียนไปทั่วประเทศไทย
อาจจะกลายเป็นวัตถุดิบที่เดินทางไปยังบุรีรัมย์ข้ามเขาบรรทัด
ส่งต่อให้กับอาณาจักรเขมรโบราณด้วยอีกทางหนึ่ง
พร้อมกับแหล่งแร่ที่ 3 ที่อยู่ทางฝั่งสุวรรณเขต ประเทศลาวในปัจจุบัน  
 
ที่เชื่อว่าเป็นวัตถุดิบสำคัญในการหล่อสำริดตั้งแต่สมัยผลิตกลองมโหระทึกที่เวียดนาม
แหล่งผลิตสำริดโบราณเนินนกทา และแม้กระทั่งอาจจะเป็นเทวรูปประโคนชัยด้วยก็ได้
ทองแดงเพียงอย่างเดียวนั้นไม่อาจสร้างโลหะผสมได้ สำริดของไทยนิยมผสมกับดีบุก
ซึ่งจะช่วยลดจุดหลอมเหลว และสำริดที่ได้มีความอ่อนตัว เหมาะที่จะใช้ทำในงานศิลปะ
 
ดีบุกได้เหมืองแร่โบราณบริเวณเมืองเวียงจันทน์ในปัจจุบัน และมีดีบุกจำนวนไม่มาก
ที่ผลิตได้จากเหมืองโบราณแถบเทือกเขาตะนาวศรี บริเวณจังหวัดราชบุรีในปัจจุบัน

สำริดที่มีคุณภาพ ทำให้เจ้าผู้ครองแคว้นฉินสามารถรวบรวมอาณาจักรจีนขึ้นมาได้
สุวรรณภูมิของคนอินเดียโบราณ อาจจะหมายถึงดินแดนที่มั่งคั่งของโลหะหลากชนิดหรือเปล่า
ถ้าไม่ใช่แล้ว สุวรรณภูมิในตำนานที่แท้จริง นั้นอยู่ที่แห่งหนใด



สุวรรณ แปลว่าทองคำ นั่นย่อมไม่สามารถจะหมายถึงโลหะอื่นใดได้ 
แต่ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 1 ที่พ่อค้าชาวอินเดียเริ่มเดินเรือมายังอุษาคเนย์
ตอนนั้นดินแดนแถบนี้ ยังเป็นแค่ชุุมชนเล็กๆ ที่อยู่ในยุคเหล็กตอนปลาย
ไม่ได้มีอาณาจักรที่ยิ่งใหญ่พอจะรวบรวมประชากรเข้าสู่ศูนย์อำนาจได้

ไม่มีการค้าขายแบบพระคลังสินค้า ไม่มีไพร่ที่ต้องส่งส่วยทองคำ
ซึ่งแม้กระทั่งปัจจุบัน แถบนี้ก็ไม่มีได้มีเหมืองทองคำขนาดใหญ่
แล้วสุวรรณภูมิในความทรงจำของคนอินเดียโบราณนั้นอยู่ที่ใด
หรือมันอาจจะเป็นความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนก็ได้

ทองคำถูกค้นพบว่าเป็นโลหะทีค่านับแต่สมัยอียิปต์โบราณ ด้วยคุณสมบัติเฉพาะตัว
ผลิตจากการอาณาจักรทางตอนเหนือของแม่น้ำไนล์ แล้วส่งต่อความมั่งคั่งไปยังเมืองต่างๆ 
พ่อค้าที่ค้าขายแถบเมดิเตอริเนี่ยนได้แต่คิดถึงแหล่งที่มาของโลหะล้ำค่านี้
จะมีหรือไม่เกาะอันห่างไกลที่อุดมไปด้วยทองคำ ในบันทึกของปโตเล เรียกที่นี่ว่า Aurea Regio
ความคิดนี้ได้สืบต่อกันมาเป็นตำนาน สู่พ่อค้าเปอร์เซีย จนมาถึงอินเดียในที่สุด

ดินแดนสุวรรณภูมิที่เราเชื่อว่าอยู่ทีนี่ โดยมีสิ่งที่เชื่อมโยงว่า
พระเจ้าอโศกมหาราชได้ส่งสมณฑูตมาเผยแผ่พุทธศาสนานั้น มาจากข้อความในคัมภีร์มหาวังสะ
ของศรีลังกาที่ได้เขียนขึ้นไว้เมื่อต้นพุทธศตวรรษที่ 6 เพื่อเชื่อมโยงพุทธศาสนาของอนุราธปุระ
กับเรื่องราวการพิชิตดินแดนและการเผยแผ่ศาสนาบนเสาพระเจ้าอโศก 
แต่ปัจจุบันเท่าที่ถอดความกันได้นั้นยังไม่พบคำว่า สุวรรณภูมิที่เสาอโศกต้นใดเลย

ดูเหมือนเรื่องนี้ก็ยังเป็นปริศนา กระทั่งเมื่อเดือนธันวาคม 2560 มีการค้นพบจารึก
ที่เมืองกำปงสปือของพระเจ้าอีศานวรมันที่ 1 กำหนดอายุ พ.ศ. 1176 สมัยอาณาจักรเจนละ
ที่กล่าวถึง
กษัตริย์ที่กล้าหาญและสามารถเอาชนะไปทั่ว ผู้ครอบครองดินแดน สุวรรณภูมิ
ไปจนจรดทะเล ผู้ที่เป็นราชาเหนือราชา ผู้ที่กษัตริย์เพื่อนบ้านต้องยอมก้มหัวให้

และนี่ก็เป็นหลักฐานชิ้นล่าสุด ที่ยืนยันการมีอยู่ของดินแดนที่เรียกว่า สุวรรณภูมิ



Create Date : 04 มิถุนายน 2564
Last Update : 8 มิถุนายน 2564 14:20:02 น. 4 comments
Counter : 243 Pageviews.  
(โหวต blog นี้) 

ผู้โหวตบล็อกนี้...
คุณhaiku, คุณKavanich96, คุณ**mp5**, คุณสายหมอกและก้อนเมฆ, คุณหอมกร, คุณมาช้ายังดีกว่าไม่มา


 
แวะมาเยี่ยมและส่งกำลังใจครับ


โดย: **mp5** วันที่: 5 มิถุนายน 2564 เวลา:13:28:28 น.  

 
แวะมาเยี่ยมนักโบราณคดีจ้า



โดย: หอมกร วันที่: 8 มิถุนายน 2564 เวลา:13:53:43 น.  

 


ขอขอบคุณสำหรับกำลังใจให้บล็อก - 3F แกงส้มกวางตุ้งลูกชิ้นกุ้ง ด้วยนะครับ


โดย: ทนายอ้วน วันที่: 9 มิถุนายน 2564 เวลา:16:55:59 น.  

 
สวัสดียามเช้าครับ


โดย: **mp5** วันที่: 11 มิถุนายน 2564 เวลา:8:45:46 น.  

ชื่อ : * blog นี้ comment ได้เฉพาะสมาชิก
Comment :
  *ส่วน comment ไม่สามารถใช้ javascript และ style sheet
 

ผู้ชายในสายลมหนาว
Location :


[ดู Profile ทั้งหมด]

ให้ทิปเจ้าของ Blog [?]
ฝากข้อความหลังไมค์
Rss Feed
Smember
ผู้ติดตามบล็อก : 20 คน [?]




New Comments
[Add ผู้ชายในสายลมหนาว's blog to your web]