Apple has lost a visionary and creative genius, and the world has lost an amazing human being.

But his spirit will forever be the foundation of Apple. 6 October 2011

<<
ธันวาคม 2558
 
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031 
23 ธันวาคม 2558

วัฒนธรรมสัญจร : ศิลปกรรมในวัดระฆังโฆสิตาราม (2)




อ. รุ่งโรจน์ ภิรมย์อนุกูล มาเล่าเรื่องเจดีย์ที่ใหญ่ที่สุดในธนบุรี
เจดีย์ประธานของวัดระฆัง คำถามสำคัญคือ มันสร้างขึ้นเมื่อใด
อ. ณ ปากน้ำ ให้ความเห็นว่าเป็นเจดีย์ทรงปรางค์ มีบันไดหน้า
ดังนั้นจึงน่าจะสร้างขึ้นในสมัยอยุธยาตอนต้น อันเป็นที่นิยม

อีกความเห็นหนึ่งเป็นพระวินิจฉัยของสมเด็จเจ้าฟ้าพระยานริศฯ
ที่ทรงให้ความเห็นว่าน่าจะสร้างในสมัยอยุธยาตอนปลายหรือ
อาจจะเป็นการสร้างขึ้นในช่วงการบูรณะวัดใหม่ในสมัยรัชกาลที่ 1
ซึ่งพระองค์เอนเอียงไปทางเชื่อว่าน่าจะเป็นเจดีย์รัตนโกสินทร์

การอธิบายสำหรับคนที่ไม่ได้เรียนประวัติศาสตร์มาอย่างผมนั้น
มันคงจะเล่ายาก เพราะคำศัพท์และวิวัฒนาการทางศิลปะเป็นศูนย์
แต่สรุปง่ายๆ ว่า อ. รุ่งโรจน์เชื่อว่าน่าเป็นสมัยสมเด็จพระนารายณ์
โดยการเปรียบเทียบกับเจดีย์ที่วัดส้ม ที่อยุธยา (ถ้าจำไม่ผิด)

และเจดีย์วัดมหาธาตุ จังหวัดลพบุรีที่ถูกบูรณะในช่วงเวลานั้น
โดยเปรียบเทียบกับเจดีย์ฐานห้าที่มุมพระอุโบสถวัดพระเชตุพน
ที่สร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 1 ระเบียบการใช้ฐานหน้ากระดาน
และบัวคว่ำบัวหงายนั้นแตกต่างกัน ที่นี่คล้ายกับอยุธยามากกว่า

ถ้าเป็นเช่นนั้น เจดีย์ประธานที่วัดระฆังจึงเปรียบดั่งมหาธาตุของเมือง
เพราะเป็นเจดีย์ที่ใหญ่ที่สุดมาก่อน จนกระทั่งมีพระปรางค์วัดอรุณ



แต่ อ. รุ่งโรจน์ ไม่ได้เล่าแต่เพียงเรื่องเจดีย์ ยังมีเรื่องที่น่าสนใจ
นั่นก็คือ แล้วธนบุรีมีความเจริญขึ้นมาเมื่อใด อย่างที่เล่าไว้ก่อนหน้า
ว่าศิลปะสมัยอยุธยาตอนต้นพบมากที่ตลิ่งชัน เหตุใดเป็นเช่นนั้น
เพราะเป็นที่ทราบกันดีว่า มีการขุดคลองลัดในสมัยพระไชยราชา

จากเดิมแม่น้ำเจ้าพระยาไหลผ่านมาถึงหัวมุมโรงพยาบาลศิริราช
จากนั้นก็ไหลอ้อมคลองชักพระ และคลองบางกอกใหญ่
ไปออกที่ป้อมวิไชยประสิทธิ์เป็นโค้งรูปเกือกม้า

กลายเป็นตำนานว่า คนเรือหุงข้าวตอนเช้าแล้วลืมหม้อไว้ที่ปากคลอง
ล่องเรือไปจนกระทั่งเย็นถึงปากคลองอีกฝั่ง
จะก่อไฟหุงข้าวเย็น นึกได้ว่าเมื่อเช้าลืมหม้อไว้
ก็แค่เดินลัดไปไม่เกินชั่วโมง ก็ได้หม้อใบเดิมกลับมา

ดังนั้นในความคิดเมื่อขุดคลองลัด ความสำคัญของคลองช่วงนี้ควรจะหมดลง
และริมฝั่งแม่น้ำที่เกิดใหม่ตั้งแต่โรงพยาบาลศิริราช จนถึงป้อมวิไชยประสิทธิ์
ควรจะมีโบราณสถานที่สอดคล้องกับช่วงเวลาหลังพระไชยราชาเป็นต้นมา
แต่กลับกลายเป็นว่า วัดเก่าๆ ยังคงอยู่ที่ฝั่งตลิ่งชัน

คำถามสำคัญ คือเกิดอะไรขึ้น



เราไม่อาจรู้แน่ชัดแต่กลับมีข้อขัดแย้งเพิ่มเติมอีก ถ้าคลองลัดสมัยพระไชยราชา
เกิดเป็นแม่น้ำสายใหม่จริง เหตุใดในรัชกาลพระมหาจักรพรรดิจึงได้ขุดคลองลัด
จากปากคลองบางกรวยตรงวัดชลอ มาทะลุคลองบางกอกน้อยกันด้วยเล่า

ถ้าคลองลัดสมัยพระไชยราชาเกิดกลายเป็นแม่น้ำเจ้าพระยาสายใหม่
ไม่เห็นมีความจำเป็นใดๆ ที่จะขุดคลองลัดมาทะลุคลองบางกอกน้อยเลย

ดังนั้นจึงเป็นไปได้ว่า คลองลัดสมัยพระไชยราชายังไม่ใหญ่พอที่เดินเรือ
ต้องรอจนกระทั่งอย่างน้อยถึงสมัยพระเจ้าปราสาททองได้ขุดคลองลัด
จากหน้าเมืองนนทบุรีมาถึงหน้าวัดเขมา จนกระแสน้ำไหลได้ตัดตรง
กัดเซาะคลองสมัยพระไชยราชาจนกว้างขวางมากยิ่งขึ้น

เมื่อถึงสมัยสมเด็จพระนารายณ์คลองลัดจึงกลายเป็นแม่น้ำสายใหญ่
เป็นที่ตั้งด่านขนอน มีป้อมวิไชยเยนทร์ เกิดเมืองธนบุรีศรีมหาสมุทร
โดยมีวัดบางหว้าใหญ่เป็นวัดสำคัญ หรือเป็นมหาธาตุของเมืองนั่นเอง



Create Date : 23 ธันวาคม 2558
Last Update : 23 ธันวาคม 2558 14:38:22 น. 3 comments
Counter : 860 Pageviews.  

 
ไม่มีความรู้ทั้งทางประวัติศาสตร์ โบราณคดี และสถาปัตยกรรมใดๆ เลยค่ะ โชคดี้ได้เปิดหูเปิดตา จาก "บล็อกแก๊งค์" มากมายนัก


ขอบคุณค่ะ


*** อาหารอร่อยดีนะคะ 4 เมนู ทุกคนลงความเห็นว่าใช้ได้ ที่สำคัญ แม่เป็นคนจ่าย ... ราคาไม่แรงด้วยค่ะ


โดย: สายหมอกและก้อนเมฆ วันที่: 23 ธันวาคม 2558 เวลา:17:38:35 น.  

 
มาอ่านต่อค่ะ


เรื่องร้านก๋วยจั๊บ มาถามพิกัดชัดๆ ข้ามสะพานปูนข้างๆ บริษัทปูนฯ เหรอคะ? แล้วจะเจอโลตัสเหรอคะ?

แบบว่าไปแถวนั้นบ่อย เผื่อวันไหนจะไปกินค่ะ ขายกลางวันเนาะ?


โดย: สาวไกด์ใจซื่อ วันที่: 23 ธันวาคม 2558 เวลา:18:55:36 น.  

 
คนเรือหุงข้าวตอนเช้าแล้วลืมหม้อไว้ที่ปากคลอง
ล่องเรือไปจนกระทั่งเย็นถึงปากคลองอีกฝั่ง
จะก่อไฟหุงข้าวเย็น นึกได้ว่าเมื่อเช้าลืมหม้อไว้
ก็แค่เดินลัดไปไม่เกินชั่วโมง ก็ได้หม้อใบเดิมกลับมา

ชอบค่ะ
แปลว่ายังไงยานพาหนะก็คือเรือ


โดย: tuk-tuk@korat วันที่: 23 ธันวาคม 2558 เวลา:21:40:16 น.  

ชื่อ : * blog นี้ comment ได้เฉพาะสมาชิก
Comment :
  *ส่วน comment ไม่สามารถใช้ javascript และ style sheet
 

BlogGang Popular Award#16


 
ผู้ชายในสายลมหนาว
Location :


[ดู Profile ทั้งหมด]

ให้ทิปเจ้าของ Blog [?]
ฝากข้อความหลังไมค์
Rss Feed
Smember
ผู้ติดตามบล็อก : 19 คน [?]




New Comments
[Add ผู้ชายในสายลมหนาว's blog to your web]