กรรมเก่า คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ(สํ.สฬ.18/217/166) เป็นเจ้าบทบาทเดิม จากนั้น การศึกษาอาศัยปรโตโฆสะซึ่งมีคติว่า "คนเป็นไปตามสภาพแวดล้อมที่ปรุงปั้น" และโยนิโสมนสิการ ซึ่งมีคติย้อนกลับว่า"ถ้าเป็นคนรู้จักคิด แม้แต่ฟังคนบ้าคนเมาพูด ก็อาจสำเร็จเป็นพระอรหันต์"
space
space
space
 
เมษายน 2564
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930 
space
space
29 เมษายน 2564
space
space
space

บุญ



  173บุญ   เครื่องชำระสันดาน, ความดี, กรรมดี, ความประพฤติชอบทางกายวาจาและใจ, กุศลกรรม, ความสุข, กุศลธรรม
 
   93พึงทราบคำอธิบายโดยละเอียดขึ้น เริ่มแต่ความหมายตามรูปศัพท์ว่า "กรรมที่ชำระสันดานของผู้กระทำให้สะอาด"  "สภาวะอันทำให้เกิดความน่าบูชา"  "การกระทำอันทำให้เต็มอิ่มสมน้ำใจ"  ความดี, กรรมที่ดีงามเป็นประโยชน์,  ความประพฤติชอบทางกายวาจาใจ,  กุศล  (มักหมายถึงโลกียกุศลหรือความดีที่ยังกอปรด้วยอุปธิ คือ เกี่ยวข้อกับสิ่งที่ปรารถนากันในหมู่ชอบโลก เช่น โภคสมบัติ),  บางที  หมายถึงผลของการประกอบกุศล หรือผลบูญนั่นเอง  เช่น  ในพุทธพจน์ (ที.ปา.11/33/62) ว่า "ภิกษุทั้งหลาย เพราะการสมาทานกุศลธรรมทั้งหลายเป็นเหตุ  บุญนี้  ย่อมเจริญเพิ่มพูนอย่างนี้" และมีพุทธพจน์ (ขุ.อิติ.25/200/240)  ตรัสไว้ด้วยว่า  "ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายอย่างได้กลัวบุญเลย คำว่า บุญนี้ เป็นชื่อของความสุข" (บุญ ในพุทธพจน์นี้ ทรงเน้นที่การเจริญเมตตา)
 
    พระพุทธเจ้าตรัสสอนให้ศึกษาบุญ  (“ปุญฺญเมว โส สิกฺเขยฺย" ขุ.อิติ.25/200/241 ฯลฯ) คือ ฝึกปฏิบัติหัดทำให้ชีวิตเจริญงอกงามขึ้นในความดี และสมบูรณ์ด้วยคุณสมบัติที่ดี


    ในการทำบุญ ไม่พึงละเลยพื้นฐานที่ตรงตามสภาพความเป็นจริงของชีวิต ให้ชีวิตและสิ่งแวดล้อมเจริญงอกงามหนุนกันขึ้นไปสู่ความดีงามที่สมบูรณ์ เช่น พึงระลึกถึงพุทธพจน์ (สํ.ส.15/146/46) ที่ว่า "ชนเหล่าใด ปลูกสวน ปลูกป่า สร้างสะพาน (รวมทั้งจัดเรือข้ามฟาก) จัดบริการน้ำดื่ม และบึงบ่อสระน้ำ ให้ที่พักอาศัย บุญของชนเหล่านั้น ย่อมเจริญงอกงาม ทั้งคืนทั้งวัน ตลอดทุกเวลา, ชนเหล่านั้น ผู้อยู่ในธรรม ถึงพร้อมด้วยศีล เป็นผู้เดินทางสวรรค์"

(ที่ตั้งแห่งการบำเพ็ญบุญมี ๓ ที่เรียกว่า บุญกิริยาวัตถุ ๓ และบุญกิริยาวัตถุ ๑๐)

ดังที่กล่าวแล้ว มีบุญกิริยาวัตถุ ๓ อย่าง คือ

๑.ทาน  การให้   เผื่อแผ่ แบ่งปัน

๒.ศีล   การประพฤติสุจริต มีความสัมพันธ์ที่ดี เกื้อกูล ไม่เบียดเบียนกัน

๓.ภาวนา  ฝึกอบรมพัฒนาจิตใจ พัฒนาปัญญา


     ในอดีตที่ยาวนาน   ท่านย่อมได้สอนได้อธิบายหลักธรรมเหล่านี้กันเรื่อยมา ปรากฏว่า ถึงยุคอรรถกถา ได้มีบุญกิริยาวัตถุเพิ่มขึ้นอีก ๗ ข้อ ซึ่งที่จริงก็ต้องถือว่าเป็นการขยายความ และเพิ่มตัวอย่างของบุญกิริยาวัตถุ แต่ละข้อออกไป ดังที่อรรถกถาก็จัดไว้ ซึ่งขอประมวลมาดูเป็นแนวทางเสริมความเข้าใจ ดังนี้

๑. ทาน  ในข้อนี้ รวมทั้งปัตติทานมัย คือการเปิดโอกาสให้คนอื่นได้มีส่วนร่วมบุญด้วยการทำความดีด้วยกัน และปัตตานุโมทนามัย คือ การอนุโมทนาส่วนบุญ โดยพลอยชื่นชม หรือแสดงความยินดี ยอมรับเห็นชอบในการทำบุญทำความของผู้อื่น

๒. ศีล ในข้อนี้ รวมทั้งอปจายนมัย คือ การมีความอ่อนโยน สุภาพอ่อนน้อม ให้เกียรติกัน เคารพยกย่องท่านผู้มีความเป็นผู้ใหญ่ ผู้สูงด้วยคุณธรรมความดี เป็นต้น รวมมาถึงการมีกิริยามารยาทงดงาม ตามวัฒนธรรมประเพณี และไวยาวัจจมัย คือการช่วยเหลือ รับใช้ บริการ ขวนขวายในกิจกรรมบำเพ็ญประโยชน์

๓. ภาวนา   ในข้อนี้ รวมทั้ง ธรรมสวนมัย คือการฟังธรรม รวมทั้งสดับอ่านข่าวสารข้อมูลคำแนะนำเรื่องราวที่ดีงามเป็นประโยชน์ และธรรมเทศนามัย คือ การแสดงธรรมให้คำสอนคำแนะนำความรู้แก่ผู้อื่น

ข้อพิเศษ: ทิฏฐชุกรรม คือการทำความเห็นให้ตรง ซึ่งต้องทำร่วมกับการทำบุญข้ออื่นทุกข้อ ให้เป็นการกระทำด้วยความรู้เข้าใจตั้งใจมุ่งหมายถูกต้อง  เท่ากับได้ตรวจสอบทุกกิจกรรม เป็นประกันให้ได้ผลดี และมีการพัฒนา

โดยนัยนี้ จึงเกิดเป็นชุดขยาย เรียกกันว่า บุญกิริยาวัตถุ ๑๐ คือ

๑. ทานมัย ทำบุญด้วยการให้

๒. สีลมัย  ทำบุญด้วยการรักษาศีลประพฤติดีงาม

๓. ภาวนามัย  ทำบุญด้วยการเจริญภาวนา

๔. อปจายนมัย  ทำบุญด้วยการประพฤติอ่อนน้อม

๕. ไวยาวัจจมัย  ทำบุญด้วยการขวนขวายรับใช้

๖. ปัตติทานมัย  ทำบุญด้วยการให้ส่วนความดีแก่ผู้อื่น

๗. ปัตตานุโมทนามัย  ทำบุญด้วยการยินดีการทำดีของผู้อื่น

๘. ธัมมัสสวนมัย  ทำบุญด้วยการฟังธรรม

๙. ธัมมเทสนามัย  ทำบุญด้วยการสอนแสดงธรรม

๑๐. ทิฏฐุชุกรรม  ทำบุญด้วยการทำความเห็นให้ตรง  

https://dhammachati.blogspot.com/2021/02/blog-post_68.html




 

Create Date : 29 เมษายน 2564
0 comments
Last Update : 5 พฤษภาคม 2564 7:23:43 น.
Counter : 87 Pageviews.
(โหวต blog นี้) 

ชื่อ : * blog นี้ comment ได้เฉพาะสมาชิก
Comment :
  *ส่วน comment ไม่สามารถใช้ javascript และ style sheet
 

space

สมาชิกหมายเลข 6393385
Location :


[ดู Profile ทั้งหมด]

ให้ทิปเจ้าของ Blog [?]
ฝากข้อความหลังไมค์
Rss Feed
ผู้ติดตามบล็อก : 1 คน [?]






space
space
[Add สมาชิกหมายเลข 6393385's blog to your web]
space
space
space
space
space