กรรมเก่า คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ(สํ.สฬ.18/217/166) เป็นเจ้าบทบาทเดิม จากนั้น การศึกษาอาศัยปรโตโฆสะซึ่งมีคติว่า "คนเป็นไปตามสภาพแวดล้อมที่ปรุงปั้น" และโยนิโสมนสิการ ซึ่งมีคติย้อนกลับว่า"ถ้าเป็นคนรู้จักคิด แม้แต่ฟังคนบ้าคนเมาพูด ก็อาจสำเร็จเป็นพระอรหันต์"
space
space
space
<<
มิถุนายน 2564
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930 
space
space
17 มิถุนายน 2564
space
space
space

ความหมายคำว่า ศีลธรรม


231ความหมายของคำว่า ศีลธรรม

    ได้มีบางท่านพยายามขยายความของคำว่า  ศีลธรรม   ให้กว้าง  เช่น   ให้แปลศีลธรรมว่า  ศีลและธรรม  ซึ่งจะทำให้ศีลธรรมคลุมคำสอนในทางพุทธศาสนาได้ทั้งหมด  แต่ความรู้สึกของคนทั่วไปหายอมขยายตามไปด้วยไม่  เช่น  เมื่อนึกถึงศีลธรรม  ก็ไม่อาจนึกไปถึงการฝึกสมาธิ  การเจริญสติปัฏฐาน  การพิจารณาสังขารธรรมโดยไตรลักษณ์   เป็นต้น  การขยายความหมายนั้น จึงทำได้เพียงในขั้นความเพียรเชิงวิชาการเท่านั้น
 
    ส่วนความหมายที่เข้าใจกันทั่วไป  ก็คงอยู่เพียงขั้นที่ต้องแปลศีลธรรมว่า  ธรรมขั้นศีล  หรือธรรมคือศีล  แม้พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน   ก็ให้ความหมายเพียงแค่ว่า  ความประพฤติที่ดีที่ชอบ
 
    คำว่าศีลธรรมอย่างที่เข้าใจกันนี้     จะขยายกันอย่างไร     ก็คงอยู่เพียงในขอบเขตของหมวดธรรมที่เรียกว่า  กุศลกรรมบถ  ๑๐  ซึ่งมีชื่ออีกอย่างหนึ่งว่า  ธรรมจริยา   บางทีหันไปใช้คำว่า “ธรรมจริยา”     อาจจะเหมาะกันดีกระมั่ง     (พึงสังเกตว่า  คำว่า ศีลธรรม   แม้จะมีต้นศัพท์อยู่ในบาลีสันสกฤต      แต่ก็เป็นคำไทย    เกิดขึ้นในภาษาไทย  มีในภาษาไทย  และใช้กันอยู่ในประเทศไทยเท่านั้น     จึงเกิดปัญหาในการแสดงความหมายขึ้นในภายหลัง      ไทยเราในปัจจุบันให้คำศีลธรรม  ตรงกับ moral   หรือ morality  ในภาษาอังกฤษ  แต่ยังไม่พบประเทศใดอื่น  แปลคำอังกฤษทั้งสองนั้นว่าศีลธรรม  คงแปลเพียงว่า  ศีล  หรือ สีล  เท่านั้น)
 
   อนึ่ง  การแปล “ศีล” ว่าข้อห้าม  เบื้องแรกก็มุ่งเพื่อให้เข้าใจกันง่ายๆ   สำหรับชาวบ้านทั่วไป  หรือสำหรับการศึกษาขั้นต้นๆ  แต่ต่อมาเกิดมีการติดในคำแปลนี้  บางทีถึงกับยึดเอาว่าข้อห้ามเป็นความหมายของศีลไปจริงๆ  ทำให้ความเข้าใจเกี่ยวกับศีลคับแคบ และคลาดเคลื่อน  มองแต่ด้านลบอย่างเดียว
 
    ความจริง  แม้แต่ศีลระดับวินัย  อย่างวินัยของพระสงฆ์  ก็มีทั้งฝ่ายละเว้นและข้อกำหนดให้ทำ   เช่น  การเข้าร่วมประชุมทำสังฆกรรม  การทำหน้าที่เกี่ยวกับกิจของส่วนรวม    เช่น  ภัตตุเทศก์  ก็เป็นเรื่องศีล   หรือในระดับคนทั่วไป  การประพฤติมีความเคารพอ่อนน้อม  การขวนขวายช่วยเหลือรับใช้  ก็เป็นเรื่องศีล (ดู ที.อ.3/246 ฯลฯ) 
 
227 นอกจากนี้  เมื่อพูดถึงศีล  มักมองข้ามเรื่องการทำมาหาเลี้ยงชีพ  ที่เป็นส่วนสำคัญอย่างหนึ่งของศีลไปเสีย

   ทั้งหมดนี้   ล้วนทำให้ความเข้าใจเกี่ยวกับศีลคับแคบลง  ดังนั้น  เมื่อพูดถึงศีล  พึงคอยระวังขยายความรู้สึกให้กว้างครอบคลุมสัมมาวาจา  สัมมากัมมันตะ  และสัมมาอาชีวะ  ให้หมดด้วย  (ความประพฤติดีงามสุจริต  นับว่าเป็นคำแปลที่ดีอย่างหนึ่งของศีล)

ดู กท.นี้

https://pantip.com/topic/40782591

 




 

Create Date : 17 มิถุนายน 2564
0 comments
Last Update : 20 กรกฎาคม 2564 7:56:28 น.
Counter : 110 Pageviews.
(โหวต blog นี้) 

ชื่อ : * blog นี้ comment ได้เฉพาะสมาชิก
Comment :
  *ส่วน comment ไม่สามารถใช้ javascript และ style sheet
 

space

สมาชิกหมายเลข 6393385
Location :


[ดู Profile ทั้งหมด]

ให้ทิปเจ้าของ Blog [?]
ฝากข้อความหลังไมค์
Rss Feed
ผู้ติดตามบล็อก : 1 คน [?]






space
space
[Add สมาชิกหมายเลข 6393385's blog to your web]
space
space
space
space
space