พุทธประวัติ ตอนที่ 32 พุทธกิจพรรษาที่ 13 พระเมฆิยะ พระพาหิยะทารุจิริยะ และพระอัญญาโกณฑัญญะปรินิพาน
พุทธประวัติ ตอนที่ 32 พุทธกิจพรรษาที่ 13 พระเมฆิยะ พระพาหิยะทารุจิริยะ และพระอัญญาโกณฑัญญะปรินิพพาน ครั้นนั้นพระพุทธองค์ได้ประทับอยู่ ณ จาลิกบรรพตในกรุงจาลิกา พระเมฆิยะเป็นผู้อุปัฏฐากพระบรมศาสดา ได้ทูกลขอไปปฏิบัติกรรมฐานที่สวนมะม่วงแต่เกิดวิตก 3 ประการ พระพุทธองค์ได้ตรัสสอนให้ตั้งอยู่ในธรรม 5 ประการ และบำเพ็ญธรรมอีก 4 ประการ โดยได้ปฏิบัติธรรมจนบรรลุเป็นพระอรหันต์ พระพาหิยะทารุจิระยะ เดิมเป็นพ่อค้าได้มาค้าขายโดยทางเรือได้อัปปาง ท่านได้เกาะแผ่นกระดานขึ้นท่าเรือสุปารกะ ได้เอาเปลือกไม้มาทำผ้านุ่งห่ม เมื่อชาวเมืองเห็นก็นำข้าวและผ้าห่มมาถวาย จึงสำคัญตนว่าเป็นพระอรหันต์ ต่อมาได้เกิดความละอายจึงได้เดินทางไปเข้าเผ้าพระพุทธองค์ไดแสดงธรรมจนท่านได้บรรลุพระอรหัตตผล ท่านได้ทูลขอบรรชาต้องไปหาบตรและจีวร บังเอิญมีแม่โคนมวิ่งเร็วชวิดท่านจนปรินิพพานไม่ทันได้อุปสมทบ พระอัญญาโกณฑัญญะช่วงปลายชีวิตได้ทูลขอพระพุทธองค์ไปอยู่ในชนบท จึงเดินทางไปยังสระมันทากินีโปกขรณีถิ่นช้างตระกูลฉัททันตะ ท่านอยู่ดูแล 12 ปี เมื่อทราบว่าอยุสังขารตนสิ้นแล้วได้เดินทางไปเข้าเผ้าพระพุทธองค์ กราบทูลาปรินิพพาน แล้วเดินทางกลับมายังสระน้ำเดิม จนท่านปรินิพพาน