"True success is not the learning, but in its application to the benefit of mankind"
สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก
<<
ตุลาคม 2555
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031 
8 ตุลาคม 2555

สมเด็จพระเจ้าปราสาททอง ๑๓ : เจ้าพระยากลาโหมสุริยวงศ์ขยายอำนาจ


ลายรดน้ำรูปขุนนางฝ่ายทหารหรือทหารม้า หอเขีียน วังสวนผักกาด

กลุ่มอิทธิพลใหญ่ฝ่ายพระศรีสิงห์ถูกโค่นล้มลง เกิด'ที่ว่าง'ในขุนนางฝ่ายทหารร่วมถึงฝ่ายอื่นๆที่เคยแสดงออกไม่ชัดเจนในการแสดงความเห็นเรื่องผู้สืบทอดราชสมบัิติ ที่ว่างเหล่านี้กลายเป็นช่องทางให้ออกญาศรีสรวงศ์หรือพระเจ้าปราสาททองได้สร้างสมอำนาจและแผ่ขยายอิทธิพลต่อไป

ครองอำนาจทหาร
สมเด็จพระเชษฐาธิราช พระชนม์ ๑๕ พรรษาขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์แห่งกรุงศรีอยุทธยาใน พ.ศ.๒๑๗๑ โดยมีออกญาศรีวรวงศ์เป็นผู้ปูทางให้ได้ครองบัลลังก์ โดยการขจัดเสี้ยนหนามที่เป็นฝ่ายสนับสนุนพระศรีสิงห์ทั้งหมด ผู้นำกลุ่มอย่าง ออกญากลาโหม ออกพระท้ายน้ำ ออกหลวงธรรมไตรโลกถูกประหาร คนอื่นๆล้วนถูกริบราชบาตร ขังคุกหรือถูกเนรเทศ ผลตามมาก็คือ ตำแหน่งข้าราชการได้ว่างลงจำนวนมาก โดยเฉพาะตำแหน่งข้าราชการฝ่ายทหารระดับสูงอย่างสมุหพระกลาโหม เจ้ากรมอาสาท้ายน้ำหรือเจ้ากรมพระกลาโหมฝ่ายนอก รวมถึงน่าจะมีอีกหลายตำแหน่งในกรมอื่นๆแต่ไม่ได้มีการกล่าวถึง(พวกที่โดนจำคุกเพราะแสดงความเห็นไม่ชัดเจน)

ออกญาศรีวรวงศ์ในตอนนี้น่าจะกลายเป็นผู้ที่สมเด็จพระเชษฐาธิราชทรงวางพระทัยเนื่องจากเป็นผู้ยกพระองค์นั่งบัลลังก์และน่าจะรวมถึงความเป็นพระญาติด้วย เยเรเมียส ฟาน ฟลีตได้กล่าวว่า ออกญาศรีวรวงศ์ได้กราบบังคมทูลว่าควรจะแต่งตั้งข้าราชการใหม่ขึ้นมาทดแทนตำแหน่งที่ว่างลงหลายตำแหน่งโดยข้าราชการที่มาแทนควรจะเป็นผู้ที่เป็นที่ยอมรับนับถือโดยทั่วไป รวมถึงควรมีการปูนบำเหน็จแก่เหล่าขุนนางเพื่อซื้อน้ำใจและสร้างความจงรักภักดีต่อพระมหากษัตริย์

นอกจากนี้ออกญาศรีวรวงศ์ยังทูลว่าควรจะมีการพิจาราณาถึงผู้ที่จะมาครองตำแหน่ง 'สมุหพระกลาโหม'(ต้นฉบับเรียกออกญากลาโหม) เนื่องจากเป็นตำแหน่งที่มีอำนาจมากและขุนนางตำแหน่งนีอาจก่อกบฏได้ และยังทูลอีกว่าตนเองจะขอรับตำแหน่งนี้ไว้(ฟาน ฟลีตกล่าวว่าขอรับตำแหน่งนี้แม้จะเป็นการลดตำแหน่งลงมาจากเดิม แต่สมุหพระกลาโหมเป็นอัครมหาเสนาบดีของฝ่ายทหาร โดยศักดิ์ก็น่าจะสูงก็เสนาบดีจตุสดมภ์อยู่แล้ว ฟาน ฟลีตอาจเข้าใจผิด) ด้วยความจงรักภักดีต่อพระมหากษัตริย์และเพื่อกรุงศรีอยุทธยา

ด้วยเหตุนี้พระเชษฐาธิราชจึงเลื่อนบรรดาศักดิ์ออกญาศรีวรวงศ์ขึ้นเป็น 'ออกญากลาโหม'(Oija Calahom) ว่าที่สมุหพระกลาโหม หรือในพระราชพงศาวดารเรียกว่า 'เจ้าพระยากลาโหมสุริยวงศ์' ตอนนี้พระเจ้าปราสาททองมีอายุประมาณ ๒๙ นับว่าอายุยังน้อยมากก็ได้เป็นถึงอัครมหาเสนาบดีแล้ว


อำนาจของสมุหพระกลาโหม


ทหารสมัยอยุทธยา ในกระบวนกฐินพยุหยาตราสถลมารคสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช
ภาพจาก 'สมุดภาพจำลองมาจากวัดยมกรุงเก่า'

สุมหพระกลาโหมมีทินนามเต็มตามพระอัยการว่า 'เจ้าพญามหาเสนาบดีวิรียภักดีบดินทรสุรินทรทฤาไชยอะไภยพิรียปรากรมภาหุ' เรียกย่อว่า 'พระยามหาเสนาบดี'(หรือเจ้าพระยา) หรือเรียกย่อว่า 'พระยามหาเสนา' ที่พบบ่อยกว่าก็เรียกว่า 'พระยากลาโหม' แต่สำหรับพระเจ้าปราสาททองมีคำสร้อยต่อท้ายว่า 'สุริยวงศ์' ซึ่งไม่เคยมีปรากฏก่อนหน้า น่าจะเป็นการเสดงถึงฐานะที่พิเศษของพระเจ้าปราสาททองกว่าผู้อื่น อาจเป็นเพราะเป็นเชื้อพระวงศ์เลยจัดเป็น สุริยวงศ์=วงศ์พระอาทิตย์=พระร่วง? ก็เป็นได้

สมุหพระกลาโหมมีศักดินา ๑๐๐๐๐ ไร่ สูงสุดสำหรับขุนนางในสมัยอยุทธยา เป็นผู้นำของขุนนางฝ่ายทหารทั้งหมดมีอำนาจครอบคลุมถึง กรมอาสาต่างรวมถึงทหารอาสาต่างประเทศ กรมพระตำรวจ กรมสนมทหาร กรมทนายเลือก กรมช่าง และในสมัยนั้นมีอำนาจควบคุมทหารทั้งแผ่นดิน(สมัยหลังค่อยแบ่งเป็นหัวเมือง) และยังมีอำนาจบังคับบัญชากรมพระคชบาล(กรมช้าง)ซึ่งเป็นกรมสำคัญอีกกรมหนึ่ง(ต่อมาแยกกรมช้างออกจากฝ่ายกลาโหม) นอกจากนี้ยังเป็นประธานของลูกขุนฝ่ายทหาร เวลามีการประชุมปรึกษางานราชการฝ่ายทหารที่ศาลาลูกขุนในอีกด้วย(ในวังหลวงมีศาลาลูกขุน ๒ หลัง หลังหนึ่งสำหรับประชุมขุนนางพลเรือน อีกหลังสำหรับขุุนนางทหาร ข้าราชการที่ประชุมเรียก 'ลูกขุน ณ ศาลา') อำนาจจึงนับได้ว่ามหาศาล

นอกจากนี้ทรัพย์สินเกือบทั้งหมดของออกญากลาโหมคนเก่า สมเด็จพระเชษฐาธิราชพระราชทานให้เจ้าพระยากลาโหมสุริยวงศ์ทั้งหมด


แผ่อิทธิพล
เจ้าพระยากลาโหมสุริยวงศ์เริ่มแผ่ขยายอิทธิพลด้วยการให้สมเด็จพระเชษฐาธิราชพระราชทานทรัพย์สมบัติของขุนนางที่ถูกถอดถอนให้กับขุนนางที่ออกญากลาโหมสุริยวงศ์เสนอชื่อ ซึ่งส่วยมากล้วนแต่เป็นคนของออกญากลาโหมสุริยวงศ์ทั้งนั้นโดยวิธีนี้แสดงให้เห็นถึงการใช้ทรัพย์สินในการซื้อน้ำใจขุนนางทั้งหลายเพื่อสร้างฐานอำนาจของตนเอง

อิทธิพลในกรมวัง
เนื่องจากออกญาศรีวงศ์ได้เลื่อนบรรดาศักดิ์เป็นเจ้าพระยากลาโหมทำให้ตำแหน่งเสนาบดีกรมวังว่างลงไป ผู้ที่มารับตำแหน่งก็ไม่ใช่ใครอื่น น้องชายของเจ้าพระยากลาโหมสุริยวงศ์(สัณนิษฐานว่าคือสมเด็จพระศรีสุธรรมราชาในอนาคต)ได้เลื่อนขึ้นเป็น 'ออกญาศรีวรวงศ์' แทนพี่ชาย การที่ได้เลื่อนตำแหน่งไม่น่าจะเพราะความเป็นน้องชายอย่างเดียว แต่น่าจะเพราะมีความเชี่ยวชาญในงานวังอยู่เหมือนกันในครอบครัว โดยออกญาศรีธรรมาธิราชบิดาก็น่าจะเป็นเสนาบดีผู้ใหญ่ฝ่ายกรมวังเช่นกัน(อ่านตอนที่ ๑๐) 

แต่ไม่ว่าอย่างไรก็น่าจะเห็นได้ว่าอิทธิพลของเจ้าพระยากลาโหมคนใหม่ครอบคลุมไปถึงกรมวังด้วย

อิทธิพลในกรมคลัง
ฟาน ฟลีตกล่าวถึงขุนนางคนสำคัญฝ่ายพระเจ้าปราสาททองคนหนึ่งซึ่งช่วยให้พระองค์ได้บัลลังก์ในอนาคต ในสมัยสมเด็จพระเจ้าทรงธรรมเป็นหัวหน้ามหาดเล็ก(Captain of the Pages) ในสมัยสมเด็จพระเชษฐาธิราชได้เลื่อนขึ้นเป็น 'ออกญาพระคลัง'(Oija Barckelangh) เจ้ากรมพระคลัง คุมเม็ดเงินทั้งแผ่นดิน เป็นไปได้ว่ากรมคลังเองก็ตกอยู่ใต้อำนาจของเจ้าพระยากลาโหมเช่นกัน

ขุนนางคนนี้ตรงกับจมื่นสรรเพชธภักดีในพระราชพงศาวดาร พอพระเจ้าปราสาททองครองราชได้เป็น พระยาราชภักดี เ้จ้ากรมพระคลังมหาสมบัติ ซึ่งมีบทบาทเหมือนกับในเอกสารของฟานฟลีตทุกอย่าง จมื่นสรรเพธภักดีก็เป็นตำแหน่งหัวหมื่นมหาดเล็กตรงกับฟาน ฟลีต ผิดกันแต่ตอนได้เลื่อนตำแหน่ง(ฟานฟลีตว่าตอนพระเจ้าปราสาททองครองราชย์ ออกญาพระคลังเลื่อนเป็นออกญาสวรรคโลก) คิดว่าฟาน ฟลีตซึ่งอยู่ร่วมสมัยกว่าน่าจะใกล้เคียงความจริงกว่าโดย น่าจะเป็นว่าขุนนางคนนี้เป็นจมื่นสรรเพธภักดีในสมัยพระเจ้าทรงธรรม พอสมัยสมเด็จพระเชษฐาธิราชจึงได้เลื่อนเป็นพระยาราชภักดี(อาจเพราะพระเจ้าปราสาททองหนุนหลังอยู่)แล้วได้เลื่อนเป็นพระยาพระคลัง(หรือไม่ฟาน ฟลีตก็สับสนระหว่างพระยาราชภักดีกับพระคลังเพราะอยู่ในกรมคลังเหมือนกัน)

อิทธิพลในกรมอื่นๆ
กรมอื่นๆที่ตำแหน่งว่างลงสัณนิษฐานส่วนใหญ่คนที่มาแทนก็คงไม่พ้นคนของเจ้าพระยากลาโหมสุริยวงศ์ อย่างตำแหน่ง 'ออกพระจุฬา' เป็นไปได้ว่าอาจให้คนที่เป็นพรรคพวกเช่น ขุนศรีสรรพข่าน(อ่านตอนที่ ๗) มาเป็นแทน หรือยังมีการสัณนิษฐานว่าผู้ที่มาเป็นแทนอาจเป็นเฉกอะหมัด ต้นสกุลบุนนาคก็เป็นได้ แต่ทั้งหมดนี้ยังไม่มีหลักฐานใดๆ


โดยที่อายุยังไม่มากพระเจ้าปราสาททองก็ได้ขึ้นเป็นถึงที่อัครมหาเสนาบดีแล้ว เป็นหนึ่งในผู้ที่จะชี้นำความเป็นไปของกรุงศรีอยุทธยาในเบื้องหน้า





Create Date : 08 ตุลาคม 2555
Last Update : 9 ตุลาคม 2555 20:09:40 น. 1 comments
Counter : 6091 Pageviews.  

 
อ่านจบแล้ว ใกล้จะถึงจุดไคลแมกซ์แล้ววว


โดย: VET53 วันที่: 11 ตุลาคม 2555 เวลา:10:18:13 น.  

ชื่อ :
Comment :
  *ใช้ code html ตกแต่งข้อความได้เฉพาะสมาชิกช้ code html ตกแต่งข้อความได้เฉพาะสมาชิก
 

ศรีสรรเพชญ์
Location :


[ดู Profile ทั้งหมด]

ให้ทิปเจ้าของ Blog [?]
ฝากข้อความหลังไมค์
Rss Feed
Smember
ผู้ติดตามบล็อก : 22 คน [?]




New Comments
[Add ศรีสรรเพชญ์'s blog to your web]