"ติดงบ"

"ติดงบ"

วันที่ 25 ตุลาคม พ.ศ. 2552 ปีที่ 32 ฉบับที่ 11551 มติชนรายวัน

http://www.matichon.co.th/matichon/view_news.php?newsid=01way03251052§ionid=0137&day=2009-10-25

"ติดงบ"

โดย ปริญญากร วรวรรณ




เดือนตุลาคม

ไม่ เพียงแต่การทำงานในป่าจะยุ่งยากเพราะเป็นช่วงเวลาที่สายฝนจะตกอย่างหนักเท่า นั้น เส้นทางเข้า-ออกระหว่างป่ากับเมืองคล้ายถูกตัดขาดเพราะสายน้ำในลำห้วยมี ระดับสูงเกินกว่ารถขับเคลื่อนสี่ล้อจะข้ามได้

อีกทั้งเส้นทางระหว่างหน่วยพิทักษ์ป่าต่างๆ ก็พบกับอุปสรรคมากมาย

นอกจากระดับน้ำสูง ต้นไม้ใหญ่ๆ บางทีเป็นกอไผ่ทั้งก่อล้มขวาง

เป็นเช่นนี้มาทุกๆ ปี

และเป็นเช่นนี้ทุกปีเช่นกัน ที่เหล่าลูกจ้างชั่วคราวหรือคนงานในป่าทั้งหลายอยู่ในระยะเวลาแห่งการติดงบ

งบประมาณปีเก่าหมด งบประมาณปีใหม่ยังไม่ออกตั้งแต่เดือนตุลาคมถึงเดือนธันวาคม นี่คือช่วงเวลาแห่งความยุ่งยากอีกอย่างหนึ่ง

..................

โดย แรงงานส่วนใหญ่ซึ่งอยู่ในป่าทั่วประเทศนั้น อยู่ในสถานภาพลูกจ้างชั่วคราว รับค่าจ้างเป็นรายวัน ในหน่วยพิทักษ์ป่าแห่งหนึ่งมักจะมีเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าซึ่งหมายถึงบุคคล ที่ทำงานมามากกว่า 5 ปี และสอบผ่านได้รับตำแหน่งมีสิทธิเช่นเดียวกับข้าราชการอยู่เพียงคนเดียว

ที่ เหลือนอกนั้นเป็นลูกจ้างชั่วคราว และอาจมีบุคคลซึ่งสอบผ่านเป็นพนักงานราชการบ้าง แต่สถานภาพก็ไม่ได้แตกต่างไปมากนัก และยังรวมอยู่ในกลุ่มที่ต้องติดงบเช่นกัน

ในป่ามีเสียงหัวเราะน้อยลง

แต่สิ่งที่ไม่น้อยลงเลย คือ งานที่พวกเขาทำ

โดยปกติไม่ว่าจะเป็นผืนป่าใดๆ

มัก จะมีร้านค้าเจ้าประจำที่คนในป่าได้พึ่งพาเสมอ โดยเฉพาะในช่วงเวลาติดงบอย่างนี้ สำหรับป่าห้วยขาแข้ง พวกเรามี "เจ้จู" แห่งตลาดลานสัก ไม่เฉพาะแต่เสบียง ข้าวสาร ของแห้ง นมผง รวมทั้งเหล้า แม้แต่เงินสด เจ้จูก็ให้บริการอย่างดี

สำหรับเด็กๆ สรรพนามเจ้ อาจเปลี่ยนเป็นป้า หรือบางรายเรียกแม่เสียด้วยซ้ำ

และเจ้จูก็ปฏิบัติสมกับเป็นญาติผู้ใหญ่ โดยจะอบรมแนะนำการใช้เงินของรายที่ใช้อย่างมือเติบอย่างเข้มงวด

จึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่เส้นทางจากหน่วยพิทักษ์ป่าเกือบทุกแห่งมีจุดหมายที่ร้านเจ้จู

--------

ตุลาคม

ความ จอแจในป่ายังไม่จางหาย ทุกๆ วันตลอดแนวเขตป่ากันชน มอเตอร์ไซค์นับร้อยคันจอดเรียงราย นี่คือช่วงเวลาแห่งเห็ดโคนพูดได้ว่าเป็นช่วงที่พีคสุด

การพบปะกับคนพร้อมๆ กับบรรดาสัตว์ป่าที่หงุดหงิด ดูคล้ายเป็นสิ่งปกติธรรมดาของคนทำงานในป่าไปเสียแล้ว

กระทิงซึ่งโดยปกติจะหลบเลี่ยงไปในทันทีที่พบเห็นหรือได้กลิ่นคน

กลับกลายเป็นกระทิงซึ่งปักหลักยืนทะมึนพร้อมจะพุ่งเข้าใส่

ไม่ต้องพูดถึงบรรดาช้างที่แม้ว่ายืนอยู่ข้างๆ ทางแต่ก็จะส่งเสียง "แปร๋น" ทันทีที่มีรถหรือคนเข้ามาใกล้ๆ สัตว์ป่าเปลี่ยนแปลงไป

พร้อมๆ กับความต้องการของคนซึ่งดูจะมากยิ่งขึ้นทุกวัน

ความ เปลี่ยนแปลงนี้เป็นเพียงจุดเล็กๆ ที่แสดงให้เห็นว่าบนโลกใบนี้อาจไม่มีสิ่งมีชีวิตหรือทรัพยากรเหลือพอเพียง เพื่อสนองความต้องการของคนอีกต่อไปแล้ว

-----

คืนข้างแรม

สาย ฝนกระหน่ำหนักทุกๆ คืน ความเปียกชื้นคือสิ่งหลีกเลี่ยงไม่พ้น ฟลายชีตหรือผ้ายางกันฝน แม้จะกางให้ชันเพียงใด เปลนอนก็ยังคงเปียก เสื้อผ้าอับชื้นขึ้นรา

งานลาดตระเวนไม่เคยหยุด ไม่ว่าจะเป็นฤดูกาลใดๆ

" เดี๋ยวนี้ตามแนวรั้วนั่นมีปืนผูกด้วยนะด้วย" นนท์ เจ้าหน้าที่ผู้รวบรวมข้อมูลลาดตระเวนเล่าให้ฟัง พวกเขาพบการล่าสัตว์ด้วยวิธีซึ่งปฏิบัติมาตั้งแต่ดั้งเดิมไม่เพียงแต่สัตว์ ป่าซึ่งจะโดนกระสุน คนก็ไม่พ้น หากพลาดเดินไปสะดุดเชือกที่โยงไว้กับไกปืน

สำหรับ สัตว์ป่า ถึงวันนี้อาจไม่ต้องพูดถึงวันเวลาแห่งอนาคตอันยาวไกล ดูเหมือนว่าเพียงแค่แสงของดวงอาทิตย์ในวันรุ่งขึ้น พวกมันก็แทบจะไม่มีโอกาสได้เห็น

......

ตุลาคมถึงธันวาคม

เวลา 3 เดือน ซึ่งเสียงหัวเราะในป่าลดน้อยลง

แต่ที่จะไม่ลดน้อยลงเลยก็คือ งานที่พวกเขาทำ