Omne initium est difficile : Every beginning is difficult.

เอื้องสาย (Section Dendrobium)

กล้วยไม้สกุลหวาย (Dendrobium) จัดเป็นกล้วยไม้สกุลใหญ่ มีจำนวนชนิดไม่ต่ำกว่า 1,000 ชนิด โดยยังแบ่งแยกย่อยลงไปเป็นกลุ่มต่างๆ ได้อีกหลายสิบกลุ่ม

กลุ่มที่สำคัญกลุ่มหนึ่งซึ่งพบในเมืองไทยของเราด้วยนั้นเป็นกลุ่มที่เรานิยมเรียกรวมๆ ว่าเอื้องสาย เนื่องจากมีลำต้นเป็นสายยาวห้อยลง แต่หลายชนิดก็มีลำต้นตั้งขึ้น บางชนิดออกดอกจากข้อตลอดความยาวของลำต้น ช่อละ 2-4 ดอกโดยประมาณ(ราว 2 ใน 3 ของความยาวลำในสภาพธรรมชาติ) แต่บางชนิดออกดอกจากเฉพาะข้อบนๆ ตรงปลายลำ ซึ่งพวกนี้มักมีจำนวนดอกในช่อมากกว่าพวกแรก (ราว 6-12 ดอก แต่บางชนิดก็แค่ 2-3 ดอก) บางชนิดออกดอกจากลำที่อายุหนึ่งปี บางชนิดออกดอกจากลำที่อายุ 2 ปี หลายชนิดลำที่ออกดอกไปแล้วจะไม่ออกดอกซ้ำอีกในปีถัดไป แต่บางชนิดสามารถออกดอกซ้ำในปีถัดไปได้จนกว่าตาดอกจะหมด

หวายในกลุ่มเอื้องสายนี้จัดอยู่ใน Section Dendrobium มีไม่ต่ำกว่า 40 ชนิด แหล่งกระจายพันธุ์สำคัญอยู่ในแผ่นดินใหญ่ของเอเชีย ตั้งแต่อินเดีย พม่า ไทย ลาว เวียดนาม และจีนตอนใต้ ปัจจุบันหลายชนิดมีการเปลี่ยนชื่อใหม่ (กลับไปใช้ชื่อเดิมที่ถูกต้อง ซึ่งอาจไม่คุ้นหู)

ลองมาดูกันนะครับ ว่าหวายในกลุ่มเอื้องสายมีอะไรบ้าง แต่ดูเล่นๆ กันก็พอ ยังไม่มีข้อมูลอ้างอิงใดๆ รับรองความถูกต้องว่าหวายใน Section Dendrobium ประกอบด้วยชนิดใดกันแน่บ้าง

อ้างอิง
  • World Checklist of Monocotyledons, Royal Botanic Gardens Kew

  • Flora of China vol.25 Orchidaceae (Draft)


Tentative list of species belonging to Section Dendrobium

Dendrobium albosanguineum Lindl. & Paxton, Paxton's Fl. Gard. 2: 93 (1851). ผาเวียง

Dendrobium alboviride Hayata, Icon. Pl. Formosan. 9: 108 (1920).

Dendrobium amoenum Wall. ex Lindl., Gen. Sp. Orchid. Pl.: 78 (1830).

Dendrobium anosmum Lindl., Edwards's Bot. Reg. 31(Misc.): 32 (1845). สายหลวง

Dendrobium aphrodite Rchb.f., Bot. Zeitung (Berlin) 20: 246 (1862).

Dendrobium aphyllum (Roxb.) C.E.C.Fisch. in J.S.Gamble, Fl. Madras: 1416 (1928). สายล่องแล่ง, สายไหม

Dendrobium aqueum Lindl., Edwards's Bot. Reg. 29(Misc.): 5 (1843).

Dendrobium atavus J.J.Sm., Orch. Java: 353 (1905).

Dendrobium bensoniae Rchb.f., Bot. Zeitung (Berlin) 25: 230 (1867).

Dendrobium binoculare Rchb.f., Gard. Chron. 1869: 785 (1869).

Dendrobium braianense Gagnep., Bull. Mus. Natl. Hist. Nat., II, 10: 436 (1938). คำป๊อกลาว

Dendrobium brymerianum Rchb.f., Gard. Chron., n.s., 4: 323 (1875). คำฝอยปาย

Dendrobium candidum Wall. ex Lindl., Edwards's Bot. Reg. 24(Misc.): 36 (1838).

Dendrobium capillipes Rchb.f., Gard. Chron. 1867: 997 (1867). คำป๊อก

Dendrobium caryicola Guillaumin, Bull. Mus. Natl. Hist. Nat., II, 25: 331 (1953).

Dendrobium catenatum Lindl., Gen. Sp. Orchid. Pl.: 84 (1830).

Dendrobium chlorostylum Gagnep., Bull. Mus. Natl. Hist. Nat., II, 21: 739 (1950).

Dendrobium chrysanthum Wall. ex Lindl., Edwards's Bot. Reg. 15: t. 1299 (1830). สายมรกต

Dendrobium chryseum Rolfe, Gard. Chron., III, 3: 233 (1888). แววคำ, จำปาพม่า

Dendrobium chrysocrepis C.S.P.Parish & Rchb.f. ex Hook.f., Bot. Mag. 98: t. 6007 (1872). หวายแบนแม่ฮ่องสอน

Dendrobium crepidatum Lindl. & Paxton, Paxton's Fl. Gard. 1: 63 (1850). สายน้ำเขียว

Dendrobium crystallinum Rchb.f., Gard. Chron. 1868: 572 (1868). สายสามสี, นางฟ่อน

Dendrobium devonianum Paxton, Paxton's Mag. Bot. 7: 169 (1840). สายลวด, สายม่านพระอินทร์

Dendrobium dickasonii L.O.Williams, Bot. Mus. Leafl. 8: 107 (1940). ครั่งแสดใหญ่

Dendrobium dixanthum Rchb.f., Gard. Chron. 1865: 674 (1865). คำปอน

Dendrobium falconeri Hook., Bot. Mag. 82: t. 4944 (1856). สายวิสูตร

Dendrobium fimbriatum Hook., Exot. Fl. 1: t. 71 (1823). แววมยุรา

Dendrobium findlayanum C.S.P.Parish & Rchb.f., Trans. Linn. Soc. London 30: 149 (1874). พวงหยก

Dendrobium flexicaule Z.H.Tsi, S.C.Sun & L.G.Xu, Bull. Bot. Res., Harbin 6: 113 (1986).

Dendrobium friedricksianum Rchb.f., Gard. Chron. 1887(2): 648 (1887). เหลืองจันทบูรณ์

Dendrobium gibsonii Paxton, Paxton's Mag. Bot. 5: 169 (1838).

Dendrobium gratiosissimum Rchb.f., Bot. Zeitung (Berlin) 23: 99 (1865). เอื้องเมี่ยง, กิ่งดำ

Dendrobium hancockii Rolfe, J. Linn. Soc., Bot. 36: 11 (1903).

Dendrobium harveyanum Rchb.f., Gard. Chron. 1883(1): 624 (1883). คำฝอยอินเดีย

Dendrobium henryi Schltr., Repert. Spec. Nov. Regni Veg. 17: 67 (1921). สายสุริยัน

Dendrobium heterocarpum Wall. ex Lindl., Gen. Sp. Orchid. Pl.: 78 (1830). สีตาล

Dendrobium histrionicum (Rchb.f.) Schltr., Orchideen: 260 (1914).

Dendrobium hookerianum Lindl., J. Proc. Linn. Soc., Bot. 3: 8 (1859).

Dendrobium huoshanense Z.Z.Tang & S.J.Cheng, Bull. Bot. Res., Harbin 4: 142 (1984).

Dendrobium lamyaiae Seidenf., Nordic J. Bot. 16: 139 (1996). ครั่งแสดน้อย, ลำใย

Dendrobium linawianum Rchb.f. in W.G.Walpers, Ann. Bot. Syst. 6: 284 (1861). พวงหยกจีน

Dendrobium lituiflorum Lindl., Gard. Chron. 1856: 372 (1856). สายม่วง, สายน้ำครั่งยาว

Dendrobium loddigesii Rolfe, Gard. Chron. 1887(2): 155 (1887).

Dendrobium lohohense Tang & F.T.Wang, Acta Phytotax. Sin. 1: 82 (1951).

Dendrobium maccarthiae Thwaites, Bot. Mag. 81: t. 4886 (1855).

Dendrobium menglaensis X.H.Jin & H.Li, Ann. Bot. Fenn. 43: 296 (2006).

Dendrobium moniliforme (L.) Sw., Nova Acta Regiae Soc. Sci. Upsal. 6: 85 (1799).

Dendrobium moschatum (Buch.-Ham.) Sw., Neues J. Bot. 1: 94 (1805). เอื้องจำปา

Dendrobium nobile Lindl., Gen. Sp. Orchid. Pl.: 79 (1830). เก๊ากิ่ว, โนบิเล่

Dendrobium nutans Lindl., Gen. Sp. Orchid. Pl.: 90 (1830).

Dendrobium ochreatum Lindl., Edwards's Bot. Reg. 21: t. 1756 (1835). คำผักปราบ

Dendrobium okinawense Hatus. & Ida, J. Geobot. 18: 77 (1970).

Dendrobium parishii Rchb.f., Bot. Zeitung (Berlin) 21: 236 (1863). สายน้ำครั่ง

Dendrobium pendulum Roxb., Fl. Ind. ed. 1832, 3: 484 (1832). ไม้เท้าฤาษี, หวายปม

Dendrobium pedilochilum Schltr., Orchis 9:14 (1915)

Dendrobium perulatum Gagnep., Bull. Mus. Natl. Hist. Nat., II, 22: 396 (1950).

Dendrobium polyanthum Wall. ex Lindl., Gen. Sp. Orchid. Pl.: 81 (1830). สายน้ำผึ้ง

Dendrobium X primulardii Horridge, Gard. Chron., III, 67: 308 (1920).

Dendrobium pulchellum Roxb. ex Lindl., Gen. Sp. Orchid. Pl.: 82 (1830). ช้างน้าว

Dendrobium regium Prain, J. Asiat. Soc. Bengal, Pt. 2, Nat. Hist. 71: 80 (1902).

Dendrobium scoriarum W.W.Sm., Notes Roy. Bot. Gard. Edinburgh 13: 201 (1921).

Dendrobium senile C.S.P.Parish & Rchb.f., Gard. Chron. 1865: 434 (1865). มือชะนี

Dendrobium signatum Rchb.f., Gard. Chron. 1884(1): 306 (1884). คำกิ่ว

Dendrobium tortile Lindl., Gard. Chron. 1847: 797 (1847). เก๊ากิ่วแม่สะเรียง, ตอติเลย์

Dendrobium transparens Wall. ex Lindl., Gen. Sp. Orchid. Pl.: 79 (1830).

Dendrobium trantuanii Perner & X.N.Dang, Orchidee (Hamburg) 54: 220 (2003). หวายแบนเวียดนาม

Dendrobium unicum Seidenf., Bot. Tidsskr. 65: 332 (1970). ครั่งแสด

Dendrobium vesiculosum M.A.Clem. & D.L.Jones, Lasianthera 1: 9 (1996).

Dendrobium vietnamense Aver., J. Orchideenfr. 12: 355 (2005).

Dendrobium wardianum R.Warner, Select Orchid. Pl.: t. 19 (1863). มณีไตรรงค์

Dendrobium wilsonii Rolfe, Gard. Chron., III, 39: 185 (1906).

Dendrobium yunnanense Finet, Bull. Soc. Bot. France 44: 419 (1897).

Dendrobium zonatum Rolfe, J. Linn. Soc., Bot. 36: 13 (1903).

------------------------------------------------------------------------------------

ส่วน 5 ชนิดนี้ไม่รู้ว่าจะจัดอยู่ใน Section Dendrobium หรือไม่

Dendrobium chittimae Seidenf., Contr. Orchid Fl. Thailand 13: 29 (1997). จิตติมา

Dendrobium ciliatilabellum Seidenf., Opera Bot. 83: 161 (1985).

Dendrobium lasioglossum Rchb.f., Gard. Chron. 1868: 682 (1868).

Dendrobium luteolum Bateman ex Rchb.f., Gard. Chron. 1864: 269 (1864).

Dendrobium ruckeri Lindl., Edwards's Bot. Reg. 29(Misc.): 25 (1843).

------------------------------------------------------------------------------------

Illustrations of species currently considered to be synonymous names

1) Dendrobium chryseum Rolfe

1.1 Dendrobium aurantiacum Rchb.f.



Illustration from A century of Indian Orchids selected from drawings in the herbarium of the botanic garden Calcutta, Annals of the Royal Botanic Garden Calcutta, Vol.5, 1895, p.13 - 14, t.21 (Editor: Sir Joseph Dalton Hooker)


1.2 Dendrobium clavatum Lindl.



Illustration from The Orchids of the Sikkim-Himalaya, Annales of the Royal Botanic Garden Calcutta, Vol.8, 1898, part 2, t.60 (Editor: George King & Robert Pantling)


1.3 Dendrobium clavatum Lindl.



Illustration from Curtis's Botanical Magazine, Vol.CXIV, 1888, Tab.6993 (Editor: Sir Joseph Dalton Hooker)

-----------------------------------------------------------------------------------


Create Date : 19 มีนาคม 2551
Last Update : 27 มีนาคม 2551 2:02:03 น. 3 comments
Counter : 2285 Pageviews.  

 
รอนำภาพมาประกอบด้วยครับ


โดย: appendiculata191 วันที่: 20 มีนาคม 2551 เวลา:13:01:20 น.  

 
แวะมาเยือน กระทู้ไฮโซ อิอิ


โดย: Oatz IP: 58.8.213.51 วันที่: 26 มีนาคม 2551 เวลา:15:24:10 น.  

 
Dendrobium aqueum Lindley มีชื่อไทยว่าอะไรคะ


โดย: 1234 IP: 183.89.188.87 วันที่: 24 มกราคม 2558 เวลา:22:37:14 น.  

ชื่อ :
Comment :
  *ใช้ code html ตกแต่งข้อความได้เฉพาะสมาชิกช้ code html ตกแต่งข้อความได้เฉพาะสมาชิก
 

Magnificum
Location :
กรุงเทพ Thailand

[Profile ทั้งหมด]

ให้ทิปเจ้าของ Blog [?]
ฝากข้อความหลังไมค์
Rss Feed

ผู้ติดตามบล็อก : 1 คน [?]


ผู้ติดตามบล็อก : 1 คน [?]




[Add Magnificum's blog to your web]