peircean abduction
เมื่อวานตอนปั่นจักรยานเล่น ได้ยินเสียงแว่วตามสายลม น้องคนหนึ่งพยายามอธิบายว่า abduction ก็คือลูกผสมระหว่าง induction กับ deduction ... เมื่อคืน ตอนอาบน้ำก็คิดว่าจะพูดเรื่องนี้ แต่พออาบเสร็จ ลืม

เคยอ่านเจอในหนังสือรวมบทความที่ Umberto Eco เป็นบรรณาธิการ The Sign of Three แต่จำชื่อบทความและคนเขียนไม่ได้ล่ะ ตอนหนึ่ง มีคำอธิบายง่าย ๆ แต่ชัดในความแตกต่างระหว่าง induction, deduction, กับ abduction (อาจจะเป็นคำอธิบายของ Peirce เองด้วยซ้ำ)

ถ้าเราเริ่มจากความรู้ว่า ในถุงใบนี้มีถั่วและถั่วทุกเม็ดในถุงใบนี้มีสีขาว ถ้านาย ก. หยิบถั่วออกมา 1 เม็ด เราสรุปได้อย่างมั่นใจเลยว่า ถั่วเม็ดนั้นเป็นสีขาว ... วิธีสร้างข้อสรุปอันนี้ เรียก deduction

ถ้าเราเริ่มจากมีถุงถุงหนึ่ง เราสุ่มหยิบถั่วออกมาจากถุงทีละเม็ด ทีละเม็ด (จนมากพอที่รู้สึกว่าจำนวนถั่วที่หยิบออกมาสามารถใช้เป็นตัวแทนประชากรถั่วทั้งหมดในถุงได้) และพบว่าถั่วทุกเม็ดที่หยิบออกมานั้นเป็นสีขาว เราสร้างความรู้จากวิธีการแสวงหาความรู้ดังกล่าวว่า ถั่วทั้งหมดในถุงใบนี้เป็นสีขาว ... วิธีการสร้างความรู้อันนี้ เรียก induction

ทีนี้ abduction จะเริ่มจาก setting อีกแบบ (และ Peirce บอกว่า abduction เป็นการสร้าง hypothesis) คือ ถ้าเรามีความรู้ว่าถั่วทุกเม็ดในถุงนี้เป็นสีขาว และเราสังเกตเห็นว่าใกล้ ๆ กับถุงใบนั้นมีถั่วสีขาววางกองอยู่ เราเลยตั้งสมมติฐานว่า ไอ้ถั่วกองนั้นนะจะต้องถูกหยิบออกมาจากถุงใบนั้น ... abduction

ข้อน่าสังเกต Frankfurt โจมตีว่า abduction ไม่ใช่การสร้างสมมติฐานแต่เป็นการเลือกใช้สมมติฐาน จาก Peirce ที่พูดถึงตรรกะของ abduction ในฟอร์ม

1. เราสังเกตพบข้อเท็จจริงที่น่าสนใจบางอย่าง Y
2. (และรู้ว่า) ถ้า X เป็นจริงแล้ว Y จะเป็นผลสืบเนื่องทางตรรกะจาก X
3. ฉะนั้น จึงสมเหตุสมผลที่จะตั้งสมมติฐานว่า X เป็นจริง

สิ่งที่ Frankfurt โจมตีคือ ดูสิ ไอ้ premise 2 มันบอกว่าความรู้มีมาก่อนข้อสรุป ฉะนั้นจากฟอร์มนี้ฟ้องชัด ๆ ว่า abduction ไม่ได้สร้างสมมติฐาน แต่แค่เลือกเอาสมมติฐานที่มีความเป็นไปได้มาใช้หรือเลือกยอมรับบางสมมติฐานเพื่อใช้สืบสาวปรากฎการณ์ต่อไป

ถึงจุดนี้ คุณคิดว่า abduction เป็นลูกผสมระหว่าง deduction กับ induction มั้ยครับ

2015.10.22



Create Date : 22 ตุลาคม 2558
Last Update : 22 ตุลาคม 2558 13:42:26 น.
Counter : 390 Pageviews.

0 comments
การทำภาพนูนต่ำ “ข้างหลังหญิงสาวในเสื้อโค้ตสีแดงเชอร์รีที่ดูเหมือน” (ไข่ย้อย ดากานดา) A Bas-Relief ทุเรียนกวน ป่วนรัก
(22 ก.พ. 2562 01:47:57 น.)
++++ มามะมาพาไปชิม ร้านโอ้กะจู๋ กับ โป่งแยงแอ่งดอย ที่เชียงใหม่ รวม2ร้านไปเลยค่ะ ++++ life for eat and travel
(18 มี.ค. 2562 21:45:57 น.)
--- น ก แ ส ก --- ภูเพยีย
(11 มี.ค. 2562 10:24:51 น.)
跟老婆打架了 วิวาทกับภรรยา Kavanich96
(5 ก.พ. 2562 02:37:33 น.)
ชื่อ : * blog นี้ comment ได้เฉพาะสมาชิก
Comment :
 *ส่วน comment ไม่สามารถใช้ javascript และ style sheet
 

Zol.BlogGang.com

ศล
Location :
กรุงเทพ  Thailand

[ดู Profile ทั้งหมด]
 ผู้ติดตามบล็อก : 85 คน [?]

บทความทั้งหมด