Si fallor, sum
ในเดอะซิตี้ออฟก็อดของนักบุญออกัสตินแห่งฮิปโป มีข้อความตอนหนึ่ง "กระนั้นก็ดี ข้าพเจ้ามั่นใจอย่างเปี่ยมล้นว่า ข้าพเจ้ามีตัวตน และมั่นใจว่า ข้าพเจ้ารู้และรักความจริงข้อนี้ ซึ่งความมั่นใจและความรู้ดังกล่าวมิอาจเป็นภาพลวงตาหรือภาพมายา เมื่อกล่าวถึงความจริงดังว่า ข้าพเจ้าก็หาได้หวั่นบรรดาข้อโต้แย้งจากนักวิชาการไม่ ข้อโต้แย้งทำนอง เป็นไปไม่ได้หรือที่ท่านจะถูกทำให้เข้าใจผิด หรือถูกลวงว่าความเชื่อเช่นนั้นเป็นความจริง ทำไมถึงไม่หวั่นนะหรือ ก็เพราะถ้าหากข้าพเจ้าเป็นฝ่ายถูกทำให้เข้าใจผิด นั่นหมายถึงข้าพเจ้ามีตัวตน คนที่ไม่มีตัวตนจะถูกทำให้เข้าใจผิดได้อย่างไร ฉะนั้น หากข้าพเจ้าถูกลวง ย่อมยืนยันความมีตัวตนของข้าพเจ้าเป็นมั่น และเนื่องจาก ถ้าหากข้าพเจ้าถูกทำให้เข้าใจผิดแล้วข้าพเจ้ามีตัวตน แล้วข้าพเจ้าจะถูกทำให้เข้าใจผิดในการกล่าวว่าข้าพเจ้ามีตัวตนได้อย่างไร ฉะนั้น ข้าพเจ้าจะต้องมีตัวตนถึงแม้ว่าข้าพเจ้าจะถูกทำให้เข้าใจผิดไป เช่นนี้แล้ว จะยังสงสัยอีกหรือว่าข้าพเจ้ามิได้ถูกลวงในความรู้ที่ว่าข้าพเจ้ามีตัวตน" (หน้า 484 ฉบับแปลโดย R. W. Dyson, CUP, 1998)

เห็นว่า ข้อโต้แย้ง Si fallor, sum ของนักบุญออกัสตินอันนี้ เหมือนกับเวอร์ชั่นหนึ่งในอีกหนึ่งพันสองร้อยปีต่อมา Je pense, donc je suis หรือ Cogito, ergo sum (I think, therefore I am) ของเดการ์ตใน Discourse on Method and Principles of Philosophy แต่เราไม่มีหลักฐานว่าเดการ์ตอ้างอิง Cogito ของเขามาจาก Si fallor ของบิชอบออกัสตินนะ



ข้อความที่ผมแปลมาจากเดอะซิตี้ออฟก็อดนั้น สามารถเขียนในฟอร์มของการสรุปเชิงตรรกะได้อย่างน้อย 2 แบบ คือ (1) modus ponens: ถ้าเรามีเหตุคือ ก. P -> Q กับ ข. P เราสามารถใช้ ก. กับ ข. สรุปได้ว่า Q, กับ (2) modus tollens: ถ้าเรามีเหตุคือ ก. กับ ค. ¬Q เราสามารถใช้ ก. กับ ค. สรุปได้ว่า ¬P

(1) ก. ถ้าฉันสามารถคิดได้ว่าฉันอาจถูกลวงหรือถูกทำให้เข้าใจผิดเกี่ยวกับการดำรงอยู่ของฉันแล้วล่ะก็ ฉันรู้ว่าฉันมีตัวตน, ข. ฉันสามารถ, ฉะนั้น ฉันมีตัวตน

(2) ก. ถ้าฉันไม่มีตัวตนแล้วล่ะก็ ฉันไม่สามารถคิดได้ว่าฉันอาจจะถูกลวงเกี่ยวกับการดำรงอยู่ของฉัน, ค. แต่ฉันสามารถคิด, ฉะนั้น ฉันมีตัวตน



Create Date : 06 ธันวาคม 2556
Last Update : 6 ธันวาคม 2556 8:42:33 น.
Counter : 1248 Pageviews.

0 comments
สงครามหม้อต้มซุป ravio
(25 มี.ค. 2563 19:18:23 น.)
➦ ถนนสายนี้มีตะพาบ โครงการที่ 249 ✤โจทย์ » » » “ส วั ส ดี” ✤โดย --- กะว่าก๋า Tui Laksi
(23 มี.ค. 2563 20:12:26 น.)
" บูมเมอแรง " dansivilai
(16 มี.ค. 2563 00:22:19 น.)
หนังสือพิมพ์ฝรั่งเศสที่ออกทุกวันที่ 29 กุมภาพันธ์ของทุกปีเท่านั้น ravio
(5 มี.ค. 2563 11:36:48 น.)
ชื่อ : * blog นี้ comment ได้เฉพาะสมาชิก
Comment :
 *ส่วน comment ไม่สามารถใช้ javascript และ style sheet
 

Zol.BlogGang.com

ศล
Location :
กรุงเทพ  Thailand

[ดู Profile ทั้งหมด]
 ผู้ติดตามบล็อก : 85 คน [?]

บทความทั้งหมด