ประตูม้า ... ลำปาง












ที่ตั้ง

อยู่ทางไปอำเภอแจ้ห่ม









การสร้างเมืองของคนล้านนาโบราณ

ทิศที่เป็นอุบาศ์กเมืองนั้นถือว่าเป็นทิศที่ไม่เป็นมงคล

จะใช้บริเวณนี้เป็นที่ฝังหรือเผาศพคนตาย


และทางเหนือจะไม่เผาศพในวัดแต่จะเผาในป่าเห้ว ( ป่าช้า )

ซึ่งจะอยู่นอกเมือง ประตูที่นำออกจากเมืองเรียกว่าประตูผี

ที่เชียงใหม่คือประตูสวนปรุง

ที่ลำปางคือ ประตูม้า หรือ ประตู่ม่าห์ แปลว่า ผี,ยักษ์,ผู้ไม่ใช่มนุษย์และดิรัจฉาน
















แต่


ในบทความเรื่องประตูม่าห์ของศุภการ นิมานนรเทพ ในนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 

อธิบายว่า


ประการแรก


ชื่อ "ประตูม่า" ไม่ได้มีที่มาจากคำว่า "ม่าน" 

เพราะปกติกองทัพพม่าที่จะยกทัพเข้ามาตีเมืองลำปางนั้น 

จะเป็นกองทัพที่เข้ามายึดเชียงใหม่ ลำพูน 

ก่อนจะข้ามเขาขุนตาล ผ่านลงมาตีเมืองลำปางทางด้านทิศตะวันตกของเมือง 

ซึ่งประตูเมืองทางทิศนี้ก็คือ "ประตูเวียง" 

และไม่มีเหตุผลอะไรที่พม่าจะยกทัพอ้อมเมืองไป 180 องศา

เพื่อเข้าตีเมืองทางประตูม่า ซึ่งอยู่ทิศทางตรงข้าม 



ประการที่สอง 


ตามหลักวิชา "นิรุกติศาสตร์" ตัวสะกด น. ของคำว่า "ม่าน" 

จะกร่อนไปเป็น "ม่า" ได้นั้นก็แต่เฉพาะในกรณีที่ชาวเมืองพูดไม่ชัดเท่านั้น 



ประการสุดท้าย 


เมื่อเปิดพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2525 

ไล่คำอักษร ม สระอา เรื่อยไปจนพบคำหนึ่ง คือคำว่า มาห,มาห์,ม่าห์ 

ซึ่งแปลว่า ผี,ยักษ์,ผู้ไม่ใช่มนุษย์และดิรัจฉาน อยู่ในหน้าที่ 633 

ก็คงพอจะเข้าใจแล้วว่าชื่อของประตูเมืองลำปางด้านทิศตะวันออกนี้ก็คือ "ประตูม่าห์"



ปัจจุบันประตูม้าเมืองลำปางได้รับการประกาศในราชกิจจานุเบกษา

ให้เป็นหลักฐานของเมืองซึ่งพระนางจามเทวี 

โปรดให้สร้างขึ้นสำหรับเจ้าอนันตยศ พระราชบุตร ราวพุทธศตวรรษที่ 13 

เรื่องราวนี้เล่าอยู่ในโบสถ์วัดจามเทวีที่ลำพูน










สำหรับการสร้างแนวกำแพงประตูเมืองลำปางนั้น 

สันนิษฐานว่าคงจะมีการสร้างขึ้นในสมัยสมัยของเจ้าดวงทิพย์ เจ้าหลวงลำปางองค์ที่ 3 (พ.ศ.2351)

แห่งราชวงศ์เจ้าเจ็ดตน(สมัยกรุงธนบุรี และ รัตนโกสินทร์ตอนต้น) 

ซึ่งเป็นยุคแห่งการฟื้นฟูและสร้างความปึกแผ่นของล้านนา








ซึ่งถัดจากบริเวณประตูนี้ มีสุสานของชาวเมืองที่มีมาตั้งแต่โบราณ 

ปัจจุบันบริเวณนี้คือ สุสานไตรลักษณ์ 

ซึ่งเคยเป็นที่พำนักของพระเกจิชื่อดังหลวงพ่อเกษม เขมโก 








หลวงพ่อเกษม เขมโก มีนามเดิมว่า เจ้าเกษม ณ ลำปาง 


เจ้าหลวงผู้ครองนครลำปางองค์สุดท้าย

หลวงพ่อเกษม เขมโก เป็นพระสายวิปัสสนากรรมฐาน

ไม่ยึดติดแม้แต่สถานที่ 

ท่านได้ปฏิบัติธรรม ณ สุสานไตรลักษณ์ตลอดชนชีพ 








 ส่วนสรีระของท่านนั้นไม่เน่าเปื่อย 

ป้ายบอกผู้ที่มาเคารพสรีระ ว่าให้พนมมือไหว้ที่หน้าอกเพียงครั้งเดียว

ไม่ต้องกราบแบบเบญจางคประดิษฐ์อย่างศพของพระเถระทั่วไป

ไหว้ขอถ่ายรูปท่านก็ถ่ายมารูปเดียว

ร่างท่านอยู่ในโลงแก้วเหนือเส้นสีเหลือง











Create Date : 29 มีนาคม 2555
Last Update : 2 ตุลาคม 2560 12:26:53 น.
Counter : 3382 Pageviews.

20 comments
❋วัดพระธาตุหริภุญชัย เชิญชวน ร่วมเทศกาล "โคมแสนดวงที่เมืองลำพูน" Turtle Came to See Me
(7 ต.ค. 2562 06:24:15 น.)
วันหยุดพักผ่อนประจำเดือนมิถุนายน 62 ตอน 1 JinnyTent
(6 ต.ค. 2562 17:42:37 น.)
Central Village >>> ดังนัก แวะหน่อย จันทราน็อคเทิร์น
(4 ต.ค. 2562 23:44:16 น.)
ฝนแปดแดดสี่ ที่นี่ระนอง ชีริว
(2 ต.ค. 2562 20:14:17 น.)
  
เจิมซะ
โดย: ร่มไม้เย็น วันที่: 29 มีนาคม 2555 เวลา:14:11:35 น.
  
จากดาวเทียม เหมือนยังเห็นรอยคูเมืองสมัยหริภุญไชยอยู่
แต่โค้งแม่น้ำงอกเป็นกระเพาะหมูไปเสียแล้ว

ไม่เคยไปลำปางเลยๆๆๆๆๆ
โดย: VET53 วันที่: 29 มีนาคม 2555 เวลา:14:14:47 น.
  
ได้เจิมแบบฟลุ๊ก
เหตุเพราะไปนั่งฟังเพลงซะเพลิน
แถมย้อนไปดูบานประตูสุดยอดงานแกะสลักอีกหน
พอกด F5 เขาพามาหน้านี้ เลยโชคดีมาคราวเดียวได้ดูตั้ง 3 หน้า

555 ***

โดย: ร่มไม้เย็น วันที่: 29 มีนาคม 2555 เวลา:14:18:11 น.
  
ขออภัยในความโบ๊ะของ สว.
วันนี้ตั้งใจมา...โหวต
แต่ดั๊นลืมไปว่าได้โหวตสาขานี้ให้คุณวาไปแล้ว

งั้นพรุ่งนี้มาอีกที...เนาะ

โดย: ร่มไม้เย็น วันที่: 29 มีนาคม 2555 เวลา:14:24:59 น.
  
โอ้โหยพี่ตุ๊ก วิชาประวัติศาสตร์เต็มความจุเลย



นั่นจอดรถลุยหญ้าลงไปเก็บภาพมาด้วย

มะวานนี้ซุ้มประตูเมืองลำแล วันนี้ประตูม้า พรุ่งนี้จะเป็นประตูอะไรที่จังหวัดไหนน้อ ^^
โดย: น้ำ-ฟ้า-ป่า-เขา วันที่: 29 มีนาคม 2555 เวลา:14:28:34 น.
  
น่าจะใช้ชื่อประตูผีไปเลยเช่นของเมืองโคราช
เพราะเมื่อมีคนในเมืองตายสมัยก่อนจะเอาออกทางประตูนั้นไปเผานอกเมือง ชื่อเป็นทางการเรียกประตูไชยณรงค์(ความหมายไม่เหมือนชื่อชาวบ้านเรียก)
โดย: คนโคราช (Ni.Somsak ) วันที่: 29 มีนาคม 2555 เวลา:14:36:28 น.
  
สวัสดียามบ่ายคุณตุ๊ก

ทานชาเชียวกันคลายร้อนค่ะ
***


โดย: Calla Lily วันที่: 29 มีนาคม 2555 เวลา:15:01:09 น.
  
ไม่เคยไปอีกแล้ว ลำปาง


น่าไปเที่ยวนะคะ
โดย: กรุ๊ปบีราศีสิงห์ วันที่: 29 มีนาคม 2555 เวลา:15:42:26 น.
  
มาแว้วววววว หลังจากเข้าพันทิพไม่ได้ 4-5 วัน กลับมาป่วนดังเดิมค่า คิดถึงสุดดดด

ไม่เคยไปเลยค่า
ต้องตามติดดดดดดด

***
โดย: ลงสะพาน...เลี้ยวขวา วันที่: 29 มีนาคม 2555 เวลา:15:52:09 น.
  
สวัสดีครับคุณตุ๊ก

พูดถึงหลวงพ่อเกษมแล้ว ผมเคยมีโอกาสเข้าเฝ้าท่านอย่างใกล้ชิดในห้องเดียวกันตอนท่านอาพาธอยู่ครั้งหนึ่ง ปัจจุบันก็มีเหรียญทองของท่านอยู่ครับ

ทริปนี้เที่ยวถิ่นตัวเองเลยนะครับ

โดย: find me pr วันที่: 29 มีนาคม 2555 เวลา:16:57:05 น.
  
พี่ตุ๊กขา
น้องขวัญจะต้องไปทำงานที่ ไซยะบุรี ค่ะ
พี่ตุ๊กอย่าลืมคิดถึงนะคะ
โดย: kwan_3023 วันที่: 29 มีนาคม 2555 เวลา:17:35:51 น.
  
ขอบคุณที่ไปทักทายนะคะ
ยังตามไปเที่ยวไม่ได้ค่ะ
ยังปวดตาอยู่จ้า..
โดย: เนินน้ำ วันที่: 29 มีนาคม 2555 เวลา:18:08:48 น.
  
ตามมาเที่ยวค่ะ

ได้ความรู้ทางประวัติศาสตร์ด้วย
โดย: AdrenalineRush วันที่: 29 มีนาคม 2555 เวลา:20:23:22 น.
  
เกาะติดเมืองลำปางด้วยคนเด้อ
โดย: ON THE WAY (MyEos50 ) วันที่: 30 มีนาคม 2555 เวลา:0:40:55 น.
  

มาเยี่ยมชม มาทักทายครับ

มาตามเที่ยวด้วยคนครับ ผมยังไม่เคยไปเที่ยวที่ลำปางเลยครับ

อิอิ
โดย: อาคุงกล่อง วันที่: 30 มีนาคม 2555 เวลา:1:21:49 น.
  
สวัสดียามเช้าค่ะพี่ตุ๊ก..

มารับความรู้เรื่องประตูม้า ฟ้าไม่เคยได้ยินมาก่อน
ขอบคุณที่นำมาแบ่งปันกัน นะคะ

ตื่นมาทักทายกับธรรมชาติที่สดชื่น แจ่มใส รอบๆกายกัน…พร้อมทั้งบริหารกายและรักษาจิตให้ใสบริสุทธิ์ดุจน้ำค้าง…คิดดี…พูดดี…ทำดี กันเป็นปกติ นะคะ

“มิตรเคยไหมที่ทุกข์รุมมาสุมซ่อน
เจ็บปวดร้อนแสบจิตด้วยพิษสง
ควรบำบัดธรรมโอสถช่วยปลดปลง
ละได้ลงคงหายช้ำด้วยธรรมเอย”

มีความพอใจในเวลาปัจจุบันกับสิ่งที่ตนมี..และสิ่งที่ตนเป็นกัน อยู่ด้วยนะคะ



โดย: พิรุณร่ำ วันที่: 30 มีนาคม 2555 เวลา:5:33:01 น.
  
อรุณสวัสดิ์ค่ะคุณตุ๊ก ***
โดย: ร่มไม้เย็น วันที่: 30 มีนาคม 2555 เวลา:6:36:52 น.
  
ตามคุณตุ๊ก
ไปเมืองลำปางค่ะ
โดย: ดอกฝิ่นในสายลมหนาว วันที่: 30 มีนาคม 2555 เวลา:7:16:32 น.
  
โดย: Kavanich96 วันที่: 30 มีนาคม 2555 เวลา:7:49:22 น.
  
แวะมาไหว้หลวงพ่อท่านด้วยคนครับ
เพิ่งจะรู้ว่าท่านมีัเชื้อสายเจ้านายฝ่ายเหนือ

ไปทานหมูหวานที่บล๊อกผมนะครับพี่
โดย: peeradol33189 วันที่: 30 มีนาคม 2555 เวลา:9:10:30 น.
ชื่อ :
Comment :
 *ใช้ code html ตกแต่งข้อความได้เฉพาะสมาชิก
 

Tuk-tukatkorat.BlogGang.com

BlogGang Popular Award#15



tuk-tuk@korat
Location :
นครราชสีมา  Thailand

[ดู Profile ทั้งหมด]
 ผู้ติดตามบล็อก : 139 คน [?]

บทความทั้งหมด