🌺 ลีลาวดี 🌺







ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ชื่อวงศ์ : Apocynaceae
ชื่อสามัญ : Frangipani , Pagoda tree, Temple tree
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Plumeria spp.
ลีลาวดีมีถิ่นกำเนิดในทวีปอเมริกา พบในบริเวณพื้นที่ตั้งแต่ประเทศเม็กซิโกตอนใต้ถึงตอนเหนือของทวีปอเมริกา โดยเฉพาะหมู่เกาะทะเลแคริบเบียน




ลีลาวดีเป็นไม้ยืนต้น มีขนาดตั้งแต่พุ่มเตี้ยแคระสูงประมาณ 0.9-1.2 เมตร จนถึงต้นที่สูงมาก อาจสูงถึง 12 เมตร ลำต้นแตกกิ่งก้านสขาและพุ่มใบสวยงาม มีน้ำยางสีขาวข้น เป็นไม้ผลัดที่สลัดใบในฤดูแล้งก่อนที่จะผลิดอกและผลิใบรุ่นใหม่ กิ่งที่ยังไม่แก่มีสีเขียว อ่อนนุ่ม ดูเกือบจะอวบน้ำ กิ่งแก่มีสีเทามีรอยตะปุ่มตะป่ำ กิ่งไม่สามารถทานน้ำหนักได้ กิ่งเปราะ เปลือกลำต้นหนา ต้นที่โตเต็มที่แล้วจะพัฒนาจนกระทั่งมีความแข็งแรงมากขึ้น





ใบ เป็นใบเดี่ยว มีการเรียงตัวแบบสลับและหนาแน่นใกล้ปลายกิ่ง มีลักษณะแตกต่างกันไปทั้งรูปร่าง ขนาด สี และความหนาแน่น โดยทั่วไป ใบจะหนา เหนียวแข็ง และมีสีตั้งแต่สีเขียวอ่อนถึงสีเขียวเข้ม มีเส้นกลางใบแตกสาขาออกไปคล้ายขนนก ขนาดใบแตกต่างกัน
ช่อดอก ดอกจะผลิออกมาจากปลายยอดเหนือใบ เห็นเป็นช่อดอกใหญ่สวยงาม แต่ก็มีบางชนิดที่ออกช่อดอกระหว่างใบ หรือใต้ใบ บางชนิดห้อยลงบางชนิดตั้งขึ้น ในหนึ่งช่อจะมีดอกบานพร้อมกัน 10 – 30 ดอก บางต้นที่มีความสมบูรณ์เต็มที่อาจมีดอกมากกว่า 100 ดอก ต่อ 1 ช่อ ออกดอกประมาณเดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนเมษายน บางพันธุ์สามารถออกดอกได้ตลอดทั้งปี



ลักษณะของ ดอก โดยทั่วไปจะมีขนาดใหญ่ถึงกลาง ยกเว้นบางพันธุ์ที่มีขนาดเล็ก กลีบดอกมี 5 กลีบ เกสรตัวผู้ เกสรตัวเมีย อยู่ลึกเข้าไปข้างใน ดอกมีลักษณะคล้ายท่อ ทำให้มองไม่เห็นเกสรตัวผู้และเกสรตัวเมีย โดยจะมีเกสรตัวผู้ 5 อัน อยู่ที่โคนก้านดอก ส่วนเกสรตัวเมียอยู่ลึกลงไปในก้านดอก เกสรตัวผู้และเกสรตัวเมียบานไม่พร้อมกัน ยากต่อการผสมตัวเอง





ฝัก มีลักษณะคล้ายกับฝักต้นชวนชม ฝักอ่อนสีจะมีสีเขียวเมื่อแก่ฝักจะมีสีแดงถึงดำ

ลั่นทมเป็นพืชนิยมปลูกเพราะดอกมีสีสันหลากหลาย สวยงาม ได้แก่ขาว เหลืองอ่อน แดง ชมพู ฯลฯ บางดอกมีมากกว่า 1 สี

ดอกลั่นทมยังเป็นดอกไม้ประจำชาติของประเทศลาว และพบได้มากบริเวณทางขึ้นพระธาตุที่เมืองหลวงพระบาง สำหรับในประเทศไทยนั้นมักพบต้นลั่นทมตามธรรมชาติทางภาคเหนือเป็นส่วนใหญ่



ลั่นทม เป็นไม้ที่นำมาจากเขมร ทางภาคใต้ เรียกชื่อว่า "ต้นขอม" "ดอกอม" ส่วนใหญ่ที่ปลูกกันเป็น "ลั่นทมขาว" เล่ากันว่า ไม้นี้นำเข้ามาปลูกในไทย เมื่อคราวไปตีนครธม ได้ชัยชนะ นำต้นไม้นี้เข้ามาปลูก และเรียกชื่อเป็นที่ระลึกว่า "ลั่นธม" "ลั่น" แปลว่ ตี เช่น ลั่นฆ้อง ลั่นกลอง "ธม" หมายถึง "นครธม" ภายหลัง "ลั่นธม" เพี้ยนเป็น "ลั่นทม"



การขยายพันธุ์ลีลาวดี
1. การเพาะเมล็ด จะใช้ฝักที่แก่จัด ส่วนใหญ่ใช้ในการปรับปรุงพันธุ์ ซึ่งเมล็ดลีลาวดีงอกได้ง่าย แต่ละฝักของลีลาวดีจะได้ต้นกล้าประมาณ 50 -100 ต้น สามารถเพาะในกระถางเพาะได้เลย ข้อดี ของการเพาะเมล็ดลีลาวดี คือ จะได้ต้นที่กลายพันธุ์ หรือ ต้นลีลาวดีแคระ ด่าง
2. การปักชำ เป็นวิธีที่ง่าย รวดเร็วในการขยายพันธุ์ต้นลีลาวดีและยังเป็นวิธีรักษาพันธุ์เดิมเอาไว้
3. การเปลี่ยนยอด จะใช้ในกรณีที่ได้พันธุ์ดีแล้วนำมาเปลี่ยนยอดบนต้นตอที่เพาะกล้าไว้แล้วอาจจะเสียบข้างหรือผ่าเป็นลิ่ม วิธีนี้ต้องป้องกันไม่ให้น้ำเข้า ไม่เช่นนั้นแผลจะเน่า
4. การติดตา ใช้ในกรณีที่ได้ตามีไม่มากนัก เป็นการขยายพันธุ์แบบประหยัด กิ่งหนึ่งสามารถขยายพันธุ์ได้เป็นจำนวนมาก
โรคและแมลง
ตามปกติลีลาวดีจะไม่ค่อยมีโรคและแมลง รบกวน แต่ก็ได้มีการรวบรวมรายชื่อของโรคและแมลงที่เคยพบ
1.หนอนเจาะลำต้น
2.ไรขาว
3.แมลงหวี่ขาว
4.เพลี้ยไฟ
5.เพลี้ยหอย
6.เพลี้ยแป้ง
7.หนอนกัดกินใบ หนอนกระทู้ผัก
8.เชื้อราทำให้ยอดเน่า
9.ราสนิม
10.ราน้ำค้าง
11.ราสีดำ






ความเชื่อ
คนโบราณมีความเชื่อว่า ต้นลั่นทมนั้น ไม่ควรปลูกในบ้าน ด้วยมีชื่ออัปมงคล คือไปพ้องกับคำว่า ระทม ซึ่งแปลว่า เศร้าโศก ทุกข์ใจ, จึงได้มีการเรียกชื่อเสียใหม่ให้เป็นมงคล ว่า ลีลาวดี ทั้งนี้ไม่ได้มีการกำหนดเปลี่ยนชื่อแต่อย่างใด
มีความเข้าใจผิดกันว่า ลีลาวดี นั้นเป็นชื่อพระราชทาน จากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ แต่แท้ที่จริงแล้วไม่ใช่ เป็นเพียงความเข้าใจผิด เพราะเป็นชื่อพระราชทานจาก สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ





ลีลาวดี ถ้าแปลตามความหมายตามอักษรแล้ว ก็คือต้นดอกไม้ที่มีท่วงท่าสวยงามอ่อนช้อย ไม้นี้เดิมเรียก ลั่นทม เป็นไม้ยืนต้นในเขตร้อน ที่เห็นทั่วๆไปมีดอกสีขาว แดง ชมพู ชื่อเดิมของพันธ์ไม้นี้คนส่วนใหญ่เข้าใจว่าคำนี้มาจากคำว่า ระทมซึ่งหมายถึงความเศร้าโศกจึงไม่เป็นที่โปรดปรานปลูกในบริเวณบ้านหรือที่อยู่อาศัย แต่แท้ที่จริงแล้วมีผู้มีความรู้ด้านภาษาไทยกล่าวถึงคำว่า ลั่นทม



ลั่นทม ที่เรียกกันแต่โบราณหมายถึง การละแล้วซึ่งความโศกเศร้าแล้วมีความสุข ดังนั้นคำว่า ลั่นทมแท้ที่จริงนั้นเป็นคำผสมจาก ลั่น+ทม โดยคำแรกหมายถึง แตกหัก ละทิ้ง และคำหลังหมายถึงความทุกข์โศก ถึงแม้ว่าการเปลี่ยนชื่อมาเป็นลีลาวดีเนื่องจากความเข้าใจในภาษาคลาดเคลื่อน แต่ชื่อใหม่นั้นก็ความไพเราะสมกับท่วงท่าของลำต้น มีตำนานเล่าขานถึงที่มาของลีลาวดีในลักษณะต่างๆกันอย่างไรก็ตามพันธ์ไม้นี้ตามหลักสากล ได้ถูกเรียกชื่อว่า ฟรังกีปานี (frangipani) และเรียกกันทั่วๆไปว่า พลูมมีเรีย (plumeria)




ถ่ายรูปเล่นดอกลีลาวดีที่บ้านที่ปลูกไว้มาอัพบล็อกเล่นค่ะ

ดีที่ช่วงนี้เพลี้ยแป้งไม่มีมารบกวน

ขอบคุณที่แวะมาเยี่ยมชมค่ะ

















https://i264.photobucket.com/albums/ii179/Oley2u/elegancebackground.jpg















Create Date : 20 มีนาคม 2562
Last Update : 24 เมษายน 2565 21:59:16 น.
Counter : 2043 Pageviews.		  
12 comments
Share
★★กระท่อมริมธารดาว · ดอกไม้ริมกำแพง★★ ทูน่าค่ะ
(29 ก.ย. 2569 10:32:29 น.)		ขอบพระคุณทีมงานมากๆค่ะ กู้บล็อกกลับมาแล้วค่ะ newyorknurse
(15 ก.ย. 2569 04:22:55 น.)
ลุงข้างบ้าน multiple
(9 ก.ย. 2569 11:24:52 น.)		บันทึกน้องหนาม อิชินอปซิส ซับเดนูดาต้า (Echinopsis subdenudata) 4.9.2569 ฟ้าใสวันใหม่
(8 ก.ย. 2569 07:18:14 น.)

ผู้โหวตบล็อกนี้...
คุณกะว่าก๋า, คุณสันตะวาใบข้าว, คุณ**mp5**, คุณเนินน้ำ, คุณhaiku, คุณJinnyTent, คุณตะลีกีปัส, คุณวลีลักษณา, คุณสองแผ่นดิน, คุณSweet_pills, คุณธนูคือลุงแอ็ด

  
เป็นดอกไม้ที่ผมชอบมากครับ
ปลูกไว้หน้าห้องต้นนึง
แต่ไม่ค่อยออกดอก
เพราะไม่ค่อยโดนแดดครับ
ชอบกลิ่นหอมของเค้า
หอมเย็น
ชอบชื่อลั่นทมด้วยครับ
ชินมาก เรียกมาตั้งแต่เด็กๆเลย

โดย: กะว่าก๋า วันที่: 20 มีนาคม 2562 เวลา:14:24:28 น.
  
อากาศร้อนๆ มองดอกไม้และสดชื่นนะคะพี่^^

หอมดีค่ะ...อาศัยมองข้างๆบ้าน ที่บ้านไม่ได้ปลูก
แม่ปลูกมะลิ กับจำปีค่ะ
โดย: สันตะวาใบข้าว วันที่: 20 มีนาคม 2562 เวลา:14:49:12 น.
  
มาชมดอกไม้ด้วยค่ะ ลีลาวดีที่บ้าน ใบไม่มีเลยค่ะ แต่มีดอก
โดย: kae+aoe วันที่: 20 มีนาคม 2562 เวลา:16:10:12 น.
  
จะไม่ไปเรียนแล้วค่ะ โกรธครู 55555
โดย: kae+aoe วันที่: 20 มีนาคม 2562 เวลา:16:19:42 น.
  
ส่งกำลังใจครับ
โดย: **mp5** วันที่: 20 มีนาคม 2562 เวลา:16:58:34 น.
  
เป็นอีกหนึ่งต้นไม้ที่ชอบค่ะ
แต่เพลี้ยก็ชอบเหมือนกัน
โดย: เนินน้ำ วันที่: 20 มีนาคม 2562 เวลา:17:31:22 น.
  
สวัสดีมีสุขค่ะ

ชอบลั่นทมทั้งรูปทั้งกลิ่นค่ะ
ตัวหนังสืออ่านยากนิดนึงนะคะ

ขอบคุณกำลังใจที่ให้ปักกิ่ง1ด้วยค่ะ
โดย: ตะลีกีปัส วันที่: 20 มีนาคม 2562 เวลา:19:42:29 น.
  
เวลาที่เห็นเค้าร่วงใต้ต้น
มันเป็นอะไรที่โรแมนติกนะคะ
เวลาที่จินเห็นดอกลั่นทม
จินนึกถึงสปา บรรยากาศผ่อนคลาย ไรงี้
โดย: JinnyTent วันที่: 20 มีนาคม 2562 เวลา:19:45:06 น.
  
วันนี้บล็อกสวยมากค่ะ
เมื่อก่อนปลูกหลายต้นเป็นราสนิมใบร่วงหมด แต่ก็ไม่ตายนะคะ พอหน้าฝนก็แตกใบใหม่ มาตายตอนน้ำท่วมใหญ่
โดย: วลีลักษณา วันที่: 20 มีนาคม 2562 เวลา:20:55:27 น.
  
สวยมากนะคะ
โดย: สมาชิกหมายเลข 4181428 วันที่: 20 มีนาคม 2562 เวลา:22:06:08 น.
  
ลีลาวดีสวยทั้งที่อยู่บนต้น และ ยามร่วงที่พื้น
โดย: สองแผ่นดิน วันที่: 20 มีนาคม 2562 เวลา:23:16:06 น.
  
ดอกลีลาวดีบ้านคุณโอเล่สวยจังค่ะ
บ้านต๋ามีต้นเดียว ดอกสีขาวเหลือง

ความหมายของชื่อก็ไพเราะนะคะ
"ต้นดอกไม้ที่มีท่วงท่าสวยงามอ่อนช้อย"

ราตรีสวัสดิ์นะคะ
ขอบคุณคุณโอเล่สำหรับกำลังใจค่ะ
โดย: Sweet_pills วันที่: 20 มีนาคม 2562 เวลา:23:31:42 น.
Oley.BlogGang.com

โอน่าจอมซ่าส์
Location :
  

[ดู Profile ทั้งหมด]
 ผู้ติดตามบล็อก : 52 คน [?]

บทความทั้งหมด