tuk...tuk more than one or cannot run
<<
มกราคม 2556
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031 
7 มกราคม 2556

วัดปงยางคก ... วัดสมัยพระนางจามเทวี




หลังจากได้ไปวัดพระธาตุลำปางหลวง วัดพระธาตุจอมปิง

ก็ได้ทราบว่ายังมีวัดเก่าแก่อีกสองวัดคือ วัดไหล่หิน และวัดปงยางคก








อยู่ที่ตำบลปงยางคก อำเภอห้างฉัตร จังหวัดลำปาง

ใช้เส้นทาง เกาะคา - ห้างฉัตร เช่นเดียวกับวัดพระธาตุลำปางหลวง








ห่างจากซุปเปอร์ไฮเวย์ ( เชียงใหม่ - ลำปาง ) ราว 5 กม.

สังเกตว่าช่วงทางแยกจะมีเกาะกลางถนน

อยู่ทางตะวันออกของถนน








จากที่ฤาษีวาสุเทพ ได้สร้างเมือง หริภุญไชย หรือลำพูน

และได้ไปเชิญเจ้าแม่จามเทวี ราชธิดากรุงละโว้ ให้มาครอง ราว พ.ศ. 1206

ขณะนั้นทรงพระครรภ์ และต่อมาก็ได้พระราชบุตรสองพระองค์

ราว พ.ศ. 1224 ได้ให้ มหันตยศ ราชบุตรองค์ที่หนึ่ง ครองเมืองหริภุญไชยแทน

และให้ราชบุตรองค์ที่สอง คือ อนันตยศ มาสร้างและครองเมืองเขลางค์นคร หรือ ลำปาง





ราว พ.ศ.1243 พระแม่เจ้าจามเทวีเสด็จมาเยี่ยมอนันตยศ ในนครลำปาง

ได้มาถึง ณ ฝั่งแม่น้ำแห่งหนึ่งเป็นที่รื่นรมย์

จึงสร้างเมืองลำลอง พัก ณ ที่แห่งนั้น ได้ชื่อว่า "เวียงรมณีย์" หรือ เมืองตาล

ปัจจุบันเป็นเมืองร้าง มีแต่คูดิน

อยู่ระหว่างดอยขุนตาน และทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของที่ว่าการอำเภอ ห้างฉัตร ประมาณ 2 ก.ม.

ขณะที่พักอยู่ที่เวียงมณีย์นั้น

ได้สร้างฉัตรทองคำสำหรับจะไปบูชาพระธาตุลำปางหลวง

ณ ที่ใช้ช่างสร้างฉัตร เรียกว่า บ้านห้างฉัตร หรืออำเภอห้างฉัตร ในปัจจุบัน





เมื่อสร้างฉัตรทองคำเสร็จแล้ว

ก็ทรงช้างพระที่นั่ง เดินไปวัดพระธาตุลำปางหลวง

พอไปถึง ณ ที่แห่งหนึ่งปรากฏอัศจรรย์

ช้าง ( จ๊าง ) พระที่นั่งทรุดเข่าลงหมอบคู้ชูงวงในท่าคารวะ


... กู่จ๊างนพ ...














พระแม่เจ้าเห็น เป็นอัศจรรย์จึงพักพล ณ ที่นั้น

ตกกลางคืนจึงอธิฐานว่า

ณ ที่นี้มีสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ก็ขอให้ปรากฏปาฏิหาริย์ขึ้น

ขาดคำพระดำรัสของพระแม่เจ้า

ก็ปรากฏแสงฉัพพรรณรังสีแห่งพระบรมสารีริกธาตุ

พวยพุ่งขึ้น ณ ที่ จอมปลวกแห่งหนึ่ง

จึงปลูกวิหารจามเทวีรอบจอมปลวกไว้ด้วยมณฑปปราสาท

จึงทรงให้ปลูกวิหารจามเทวี








เป็นวิหารขนาดห้าห้อง








ตอนล่างเปิดโล่งตลอดไม่มี ประตูและหน้าต่าง














ตอนสุดท้ายของวิหารมีผนังก่ออิฐฉาบปูนทึบสามด้าน

ล้อมกู่พระเจ้าหรือโขงพระเจ้า หรือซุ้มปราสาท














หลังคาสามชั้น

เดิมมุงด้วยแป้นไม้เกล็ด แต่ได้ผุกร่อนไปตามกาลเวลา

ปัจจุบันจึงมุงด้วยดินขอเกล็ด




















รอบจอมปลวกไว้ด้วยมณฑปปราสาท

เรือนยอดก่อนอิฐครอบพระประธาน





















ฐานพระวิหารเดิมคงสูงจากพื้นดิน

แต่อาจเนื่องจากมีน้ำหลากพาดินจากที่อื่นมา ก็พันกว่าปีแล้ว

หรือจากอื่นใด















โครงสร้างภายในทั้งหมดทุกชิ้นที่เห็น แต่งลายรูปต่าง ๆ

ด้วยลายเขียนน้ำรักปิดทองบนพื้นสีแดง

ถือว่า เป็นจิตรกรรมเสาวิหารที่สวยงามลวดลายละเอียดประณีตวิจิตรบรรจง








บูรณฆฎะ หรือปูรณกลศ ส่วนใหญ่พบตามวิหารล้านนา

หมายถึง หม้อดอก ในภาษาล้านนา

สื่อความหมายถึงหม้อที่มีน้ำเต็มเปี่ยม ใส่ดอกบัว

ที่ใช้สักการบูชาองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า

และเป็นหนึ่งในมงคล ๑๐๘ อย่างในรอยพระพุทธบาท

ไม้เลื้อยนั้นหมายถึงความงอกงามของชีวิตและการสร้างสรรค์


























ปงยางคกนี้ ยังเป็นถิ่นกำเนิดของเจ้าหนานติ๊บจ๊าง... ทิพย์ช้าง

หรือ เจ้าพระยาสุรวฤาชัยสงคราม



ตั้งแต่ พ.ศ. 2110 บุเรงนองได้ครอบครองล้านนาประเทศ

และปกครองข่มเหงชาวล้านนา จึงมีการจะแข็งเมืองอยู่เนือง ๆ

ที่เขลางค์มีการซ่องสุมผู้คน

ท้าวมหายศพม่าที่ครองลำพูนจึงยกทัพมาปราบสำเร็จ

และตั้งทัพอยู่ที่วัดพระธาตุลำปางหลวง

หนาน ( ผู้ที่เคยบวช ) ติ๊บจ๊าง คนปงยางคก ที่มีอาชีพเป็นพรานป่า

ได้รวมผู้คนได้ 300 คน ล้อมวัดพระธาตุลำปางหลวง

แล้วตนได้ลอบเข้าไปในวัดทางท่อระบายน้ำทิศตะวันตก

ปลอมตัวว่าถือหนังสือมาจากชายาท้าวมหายศ

เมื่อส่งให้แล้วถอยมาพอระยะจึงใช้ปืนยิงท้าวมหายศ ตายคาวงหมากรุก

ลูกปืนนั้นทะลุไปถูกกรงเหล็กที่ล้อมพระธาตุลำปางหลวง

ที่ใครได้ไปวัดนี้ก็จะได้เห็นที่รั้วด้านตะวันออกขององค์พระธาตุ



ที่ว่ามาคือจะเล่าว่า

วัดปงยางคกมีธรรมาสน์ ที่เชื่อว่า

หนานติ๊บจ๊างที่เคยบวชเรียนที่วัดนี้ได้ขึ้นเทศนา








และยังมีรอยดาบ ที่คิดว่า

กว่าจะคิดกลวิธียิงท้าวมหายศได้ก็คงต้องต่อสู้มาก่อนหน้าแล้วมั้ง ... เนาะ







จากนั้นเจ้าหนานติ๊บจ๊าง

ได้เป็นเจ้าพระยาสุรวฤาชัยสงคราม

ปกครอง เขลางค์นครลำปาง ( พ.ศ.2275-2306 )









ซึ่งราชโอรสคือ เจ้าฟ้าชายแก้ว สิงหราชธานี

มีโอรส 7 องค์ที่ได้ร่วมกอบกู้ล้านนาร่วมกับสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช

ต้นราชวงค์ ทิพจักราธิวงศ์ หรือ เจ้าเจ็ดตน ... เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่








และอีกหนึ่งในสามสิ่ง

ที่มาจากสมัยพระนางจามเทวีคือ

ไม้ศรีมหาโพธิ์ ซึ่งได้พันธุ์มาจากลังกาทวีป








ณ ที่แห่งนี้จึงเรียกว่า "บ้านปงจ๊างนบ"

และเพี้ยนไป เป็น "ปงยางคก"










Create Date : 07 มกราคม 2556
Last Update : 18 มกราคม 2556 15:35:27 น. 32 comments
Counter : 8083 Pageviews.  

 
สวีสดีครับพี่ตุ๊ก
ตามมาเที่ยว
วัดสวยงามมาก
มีโอกาสจะได้ตามรอยไปดูครับ
นั่งค้นจนปวดหัวเพื่อท่านผู้ชม ดีมากครับ
ใบสะระแหน่ไม่อยู่ ก็คงต้องยาดมเจ้าเก่าแล้วล่ะครับ


โดย: moresaw วันที่: 7 มกราคม 2556 เวลา:15:34:36 น.  

 
ตามคุณตุ๊กมาเที่ยววัดต่อดีก่า
จิตจายจาด้ายสงบเนอะ


โดย: ลงสะพาน...เลี้ยวขวา วันที่: 7 มกราคม 2556 เวลา:15:35:09 น.  

 
ตามมาเที่ยวด้วยค่ะคุณตุ๊ก
และขอสวัสดีปีใหม่ด้วยค่ะ



โดย: addsiripun วันที่: 7 มกราคม 2556 เวลา:15:43:36 น.  

 
น่าเข้าไปไหว้พระที่นี่ซักครั้ง



โดย: wicsir วันที่: 7 มกราคม 2556 เวลา:16:27:20 น.  

 
ข้อมูลเพียบ เล่าสนุก เอาไล้ค์ไปก่อนนิ
ที่นี่มีวัดชื่อขึ้นต้นว่า ปง หลายวัดเนอะ
คำว่า ปง น่าจะมีความหมายที่เราไม่รู้
ตัวเองถ้ารู้ บอกโหน่ย นะนะ



โดย: คนบ้า(น)ป่า (nulaw.m ) วันที่: 7 มกราคม 2556 เวลา:16:39:22 น.  

 
เตื้อแล้วผมว่าจะแวะเข้าไปตี้วัดนี้
บ่าทันสักกำครับ

วัดลำปางมีวัดงามๆนั๊กเลยครับ



โดย: กะว่าก๋า วันที่: 7 มกราคม 2556 เวลา:17:50:46 น.  

 
หลังคา สวยงาม ตามลักษณะของพื้นเมือง
เหนือเลยครับ

เห็นมีข้อความว่า เชื้อเจ็ดตน นึกได้ว่ามีเพื่อน
อยู่คน ชื่อกำธร เชื้อเจ็ดตน คงจะมีเชื้อสาย
สืบมายาวนานแล้ว แต่ไม่ได้เจอกันนานมาก
ตอนนั้นเป็นเพื่อนเป็นอาจารย์สอนที่ วิทยาลัยครู ตรง
ช้างเผือกนะครับ 555 เพิ่งรู้ว่าเพื่อนก็ไม่เบา


โดย: ไวน์กับสายน้ำ วันที่: 7 มกราคม 2556 เวลา:17:58:30 น.  

 
วิหารไม้ทั้งหลัง...ลวดลายด้านในทั้งผนัง เพดาน เสา สวยมากค่ะ

ลายหม้อดอกที่ว่า สวยนะคะ อ่อนช้อย มีความหมายไปหมด

ธรรมมาสน์โบราณ ดูขลังนะคะ

มีรอยดาบด้วย...





โดย: สายหมอกและก้อนเมฆ วันที่: 7 มกราคม 2556 เวลา:18:01:33 น.  

 
วัดเก่าแก่ สวยงาม ควรค่าแก่การอนุรักษ์มากนะคะพี่ตุ๊ก
เคยผ่านบ้านปงยางคก แต่ไม่เคยแวะวัดแห่งนี้เลยค่ะ

มีความสุขยามเย็นนะคะ


โดย: Sweet_pills วันที่: 7 มกราคม 2556 เวลา:18:15:08 น.  

 
น่าเข้าไปไหว้พระมากๆเลยค่ะ ชอบค่ะวัดเก่าๆแบบนี้


โดย: โอน่าจอมซ่าส์ วันที่: 7 มกราคม 2556 เวลา:19:00:50 น.  

 
นี่ละครับ ดิบๆ ไม่โดนแตะต้องจึงได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถาน แต่มาสะดุดรูปวาดสุดท้าย เค้าเขียนไว้ในอาคารเลยเหรือครับ

รอดูซุ้มประตูโขงวัดไหล่หิน เค้าว่างามนัก


โดย: VET53 วันที่: 7 มกราคม 2556 เวลา:20:25:16 น.  

 
สวยดีครับวัดนี้
ศิลปะแตกต่างจากทางภาคใต้มาก
งานศิลป์ของภาคใต้ค่อนข้างหยาบ ๆ
เน้นโครงสร้างและความแข็งแรงทนทาน
อาจจะเพราะมีปัญหาฝนตกชุก น้ำท่วมบ่อย
กอปรกับไม่ค่อยมีเวลาว่างในชีวิตประจำวัน
ทำนา กรีดยาง จับปลา ก็หมดไปวัน ๆ แล้ว
รวมทั้งการถ่ายทอดทางศิลปิน
มักจะหนักไปทางนายหนังโนราห์ กับหนังตะลุง
ที่เน้นปฏิภาณไหวพริบมากกว่าศิลปะแบบอื่น

มีที่โด่ดเด่นก็ของช่างจีน กับ ช่างเมืองหลวง
มาสร้างในแถวภาคใต้ที่ปรากฎร่องรอยอยู่
ไว้ว่าง ๆ จะค้นหาถ่ายภาพมาให้ครับ


โดย: ravio วันที่: 7 มกราคม 2556 เวลา:20:28:13 น.  

 
รูปเจ้าหนานติ๊บจ๊าง และ ราชวงศ์เชื้อเจ็ดตน อยู่ในอีกวิหารหนึ่ง ที่สร้างขึ้นใหม่เป็นอนุสรณ์ และเล่าเรื่องราวของ เจ้าหนานติ๊บจ๊างค่ะ


โดย: tuk-tuk@korat วันที่: 7 มกราคม 2556 เวลา:20:51:41 น.  

 
วัดนี้เห็นในแผนที่ลำปางน่าไปเหมือนกันครับ แต่เวลาไม่เื้ออำนวย ผมเลยต้องตัดให้เหลือวัดในลำปางแค่สามวัด เลยไม่ได้ไปวัดนี้อย่างน่าเสียดาย

วัดพระธาตุจอมปิงผ่านตอนลงจาลำปางรอบทริปเชียงใหม่ แต่ไม่ได้แวะครับ

ส่วนคนเหนือโดยกำเนิดคงเที่ยวแถวเชียงใหม่-เชียงราย-พะเยา-ลำพูน-ลำปาง ได้แทบจะพรุนเลยนะครับ

วัดปงยางคกเป็นเรือนไม้ที่เก่าแก่สวยงามมากๆครับ ผมอยากดูแบบนี้มากกว่า เดี๋ยวนี้วัดที่ดังๆบูรณะจนแทบไม่เหลืออะไรให้ดู

ทีแรกผมเข้าใจว่าหนานทิพย์ช้างเป้นคนเลี้ยงช้างซะอีก ตอนไปพระธาตุลำปางหลวงเสียดายที่ไม่ได้าสังเกตรอยกระสุนปืนเลยครับ รู้แต่ว่ามีอนุสาวรีย์เจ้าพ่อหนานทิพย์ช้างหน้าพระธาตุด้วย

มีวัดดังในอำเภอเมืองชื่อปงสนุก แล้วมีวัดที่เชียงรายชื่อวัดสวนสนุก อยู่ใกล้ทางขึ้นพระธาตุจอมกิตติ พี่ตุ๊กรู้ไหมครับคำว่าสนุกภาษาเหนือหมายถึงอะไรอ่ะ?


โดย: ชีริว วันที่: 7 มกราคม 2556 เวลา:21:02:42 น.  

 
ตามมาชมวัดเก่าแก่อีกแห่งหนึ่งของภาคเหนือ และได้รู้ประวัติความเป็นมาด้วย

สวัสดีปีใหม่กับอีกครั้งครับพี่ตุ๊ก ขอให้สุขภาพแข็งแรงและรวยๆๆนะ


โดย: ปลายแป้นพิมพ์ วันที่: 7 มกราคม 2556 เวลา:21:48:43 น.  

 
ตามมาเที่ยววัดค่ะคุณตุ๊ก

ทางเหนือมีวัดสวยงามและเก่าแก สวยๆค่ะ



โดย: ซองขาวเบอร์ 9 วันที่: 7 มกราคม 2556 เวลา:21:50:20 น.  

 
อนุโมทนาบุญด้วยค่าคุณตุ๊ก

ฟ้าสีแจ่ม ได้ใจจังเลยค่ะ
วัดทางเหนือ สวยงามเก่าแก่เยอะมากนะคะ
ขอบคุณที่นำมาแบ่งปันค่า


โดย: Schnuggy ชนุ๊กกี้ วันที่: 7 มกราคม 2556 เวลา:22:00:50 น.  

 
ไม่ใกล้ ไม่ไกล เลยจริงๆ ค่ะ :D


โดย: JewNid IP: 180.183.159.158 วันที่: 7 มกราคม 2556 เวลา:22:23:55 น.  

 
สว้สดีค่ะ

ตามมาเที่ยวด้วยค่ะ


newyorknurse



โดย: newyorknurse วันที่: 7 มกราคม 2556 เวลา:23:03:42 น.  

 
มาไหว้พระครับ พี่ตุ๊ก
รายละเอียดของเนื้อหาเยี่ยมครับ


โดย: เศษเสี้ยว วันที่: 8 มกราคม 2556 เวลา:0:41:33 น.  

 


โดย: Kavanich96 วันที่: 8 มกราคม 2556 เวลา:4:46:27 น.  

 
อรุณสวัสดิ์ครับพี่ตุ๊ก







โดย: กะว่าก๋า วันที่: 8 มกราคม 2556 เวลา:6:03:17 น.  

 
สวัสดียามเช้าค่ะพี่ตุ๊ก

ตามมาเที่ยวด้วยคนค่ะ
แต่ขอร้องอย่าเดินห่างปอยนะคะ
ดูบรรยากาศเงียบสงบดีนะคะ แต่วังเวงไปหน่อยค่ะ

ทางเหนือวัดเก่าแก่เยอะเหมือนกันนะคะ
มีประวัติความเป็นมามากมายเลย


โดย: แค่ได้รู้จัก_ก็เพียงพอ วันที่: 8 มกราคม 2556 เวลา:7:51:18 น.  

 
อู..ชอบจังวัดเก่าๆ..
ตามมาหาความรู้ด้วยค่ะ


โดย: Calla Lily วันที่: 8 มกราคม 2556 เวลา:7:56:40 น.  

 
สวัสดีค่ะพี่ตุ๊ก ขอบคุณมากค่ะที่แวะไปทักทายในบล็อก ห่างหายไปนานมากกกกกจริงๆ ค่ะ

บล็อกพี่ตุ๊กสุดยอดเลยค่ะ มีตำนานมาเล่าให้ฟัง น่าสนใจมากจริงๆ อยู่ลำปาง 4 ปี เคยไปเที่ยว (เที่ยวอย่างเดียว) ไม่กี่วัดเองค่ะ


โดย: Maew-Tua-Lek วันที่: 8 มกราคม 2556 เวลา:9:17:09 น.  

 
สวาทดีพีหม่ายจ้่าทั่นสองตุ๊ดแห่งโคราชบ้านเอ็งอิอิ


โดย: smack วันที่: 8 มกราคม 2556 เวลา:9:25:59 น.  

 
555 ขาม
โผจะพิมว่าตุ๊ก
กลายเปงอย่างอื่นซะนี่ ฮี่ๆ ขอโทดจร้า


โดย: smack วันที่: 8 มกราคม 2556 เวลา:9:28:54 น.  

 
ก.ไก่ กับ ด.เด็ก ติดกัน พิมพ์ชื่อที่ไรก็ต้องอ่านทวนทุกทีค่ะ


โดย: tuk-tuk@korat วันที่: 8 มกราคม 2556 เวลา:10:04:17 น.  

 
ความไม่ใหญ่โตของอาคารสถานต่างๆ ทำให้แขกผู้ไปชมรู้สึกเข้าถึงและชมได้ทั่วถึง แม้จะชมแค่ภาพถ่ายที่บล๊อกนี้ยังได้สัมผัสถึงความเย็นในอาคารที่เปิดโล่งนั้นครับ

ภาพเขียนฝาผนังคงต้องต่อสู้กับน้ำฝนหรือความชื้นต่อไป


โดย: Insignia_Museum วันที่: 8 มกราคม 2556 เวลา:20:05:32 น.  

 
สมบูรณ์ด้วยเนื้อหา สาระสำคัญ รูปภาพประกอบทุกแง่มุม ชิ้นนี้ มาสเตอร์พีช ครับ ชอบชื่อเวียงรมณีย์จัง ต้นโพธิ์ลังกาเก่ามาก น่าจะเป็นของแท้ DNAต้นเดียวกันกับพระพุทธเจ้าตรัสรู้ที่ขยายต่อพันธุ์กันมาโดยไม่มีใครรู้ว่าเป็นของแท้ วัดนี้กรมศิลปากรขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานว่าเป็นวัดที่สร้างด้วยไม้สักทองที่สมบูรณ์เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย บุญกุศลที่ทำไว้เป็นของคุณหมอแล้วครับ สาธุ


โดย: surya21 (surya21 ) วันที่: 14 มกราคม 2556 เวลา:9:17:20 น.  

 
หม้อดอก อีกความหมายหนึ่งคือสัญญลักษณ์ความอุดมสมบูรณ์หรือการเกิดขึ้นมาอย่างอุดมสมบูรณ์ นิยมใช้กันมากราว พศ.300-1200 ปัจจุบันไม่มีใครทราบแล้ว วันที่ผมไปเยี่ยมชมวัดนี้หลังจากอ่านประวัติมาแล้ว10ปี ต้องวิ่งถ่ายรูปในเวลา10นาที เพื่อให้กลับทันเที่ยวบินเชี่ยงใหม่ ต้องขอบคุณท่านประธาน อีกครั้งที่นำเที่ยวโดยไม่ต้องไป


โดย: surya21 (surya21 ) วันที่: 14 มกราคม 2556 เวลา:9:29:39 น.  

 
Create Date : 07 มกราคม 2556
Last Update : 7 มกราคม 2556 15:10:24 น. 31 comments
Counter : 267 Pageviews.



โดย: tuk-tuk@korat วันที่: 18 มกราคม 2556 เวลา:15:34:57 น.  

ชื่อ :
Comment :
  *ใช้ code html ตกแต่งข้อความได้เฉพาะสมาชิกช้ code html ตกแต่งข้อความได้เฉพาะสมาชิก
 

tuk-tuk@korat
Location :
นครราชสีมา Thailand

[ดู Profile ทั้งหมด]

ให้ทิปเจ้าของ Blog [?]
ฝากข้อความหลังไมค์
Rss Feed
Smember
ผู้ติดตามบล็อก : 136 คน [?]




งานหลักคืองานอดิเรก

10 บล็อกล่าสุด



I Hate Myself for Loving You - Joan Jett & The Blackhearts ... ความหมาย



Make Up Your Mind - The J.Geiles Band ... ความหมาย



ตามรอยทับหลังมาจนถึง วัดทองทั่ว ... จันทบุรี



Dream a Little Dream of Me - R.I.P. Doris Day ... ความหมาย



Always and Forever - Heatwave ... ความหมาย



ย้อนสู่ทวารวดีที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติอู่ทอง อำเภออู่ทอง เมืองสุพรรณบุรี



A Woman's Love - Alan Jackson ... ความหมาย


Save Your Heart for Me - Gary Lewis & the Playboys ... ความหมาย



เพื่อนทันตะ มช. รียูเนี่ยนปี 2651 ที่ราชบุรี



Is It Over - Ronnie Milsap ... ความหมาย






























ของแต่งบล็อกจาก
ป้าเก๋า "ชมพร"
คุณญามี่
คุณ Rainfall in August

ขอบคุณค่ะ



[Add tuk-tuk@korat's blog to your web]