ซอร์โจเซฟ แบงก์ส
ไม่มีใครบ่มเพาะความรู้ให้งอกงามยาวนานกว่า ซื่อตรงจงรักมากกว่า หรือมีประสิทธิผลมากไปกว่าเซอร์โจเฟซ แบงก์ส สุภาพบุรุษรูปงามและนักพฤกษศาสตร์ที่มีคุณูปการต่อโลกวิทยาศาสตร์ธรรมชาติ มากที่สุดคนหนึ่งอีกแล้ว นักสำรวจหนุ่มผู้เดินทางไปกับกัปตันเจมส์ คุก บนเรือหลวง เอ็นเดฟเวอร์ ระหว่างปี 1768 ถึง 1771 ผู้นี้ได้ขยายองค์ความรู้ของโลกตะวันตกเกี่ยวกับพรรณไม้ถึงเกือบร้อยละ 25 เขาคือผู้ให้กำเนิดเครือรัฐออสเตรเลีย เป็นพระสหายสนิทของพระเจ้าจอร์จที่สามเป็นทั้งคนสวน รัฐบุรุษแห่งการพาณิชย์ทางชีววิทยา และผู้ขยายแสนยานุภาพทางเศรษฐกิจของสหราชอาณาจักร อีก ทั้งยังเป็นนายกราชสมาคมแห่งลอนดอน (Royal Society of London) ที่ดำรงตำแหน่งยาวนานที่สุด น้อยคนนักที่จะมีชื่อเสียงเทียบเท่าเซอร์โจเซฟ แบงก์ส ในสมัยนั้น
แบงก์สเป็นบุคคลสำคัญในวงการวิทยา ศาสตร์ธรรมชาติเป็นเวลาเกือบ 50 ปี ในห้วงเวลาประวัติศาสตร์ที่เชิดชูกันว่าเป็นยุคแห่งเหตุผล การบ่มเพาะทางสติปัญญา การแสดงออกทางศิลปะและวรรณคดี รวมไปถึงการทดลองสิ่งใหม่ๆทางการเมืองและศาสนา อีกทั้งเป็นยุคสมัยที่วิทยาศาสตร์กลายเป็นภาษาสากลที่ข้ามพรมแดนได้ทุกหน แห่ง
ระหว่างที่แบงก์สท่องโลกไปกับเรือ เอ็นเดฟเวอร์ เขาสามารถรวบรวมพืชและสัตว์ได้ประมาณ 30,000 ชิ้น มีไม่ต่ำกว่า 3,600 ชนิดที่มีการระบุชื่อไว้ ในจำนวนนี้อาจมีพืชพรรณใหม่ๆที่วิทยาศาสตร์ยังไม่เคยรู้จักมาก่อนมากกว่า 1,400 ชนิด นับเป็นความสำเร็จที่ไม่มีใครเทียบเทียม กล่าวคือ ที่ตาฮีตีเขาพบพรรณไม้แปลกตา ทั้งเฟิร์นต้นสูงใหญ่ ร่วมสามเมตร ต้นกล้วยและสาเก ต้นเตยที่คล้ายต้นปาล์ม อีกทั้งต้นการ์ดิเนีย (พุดซ้อน) ที่ขึ้นแซมประปรายอยู่ตามพื้นดินที่แทบจะหาที่ว่างไม่ได้ อีกทั้งต้นเตียเรตาฮีตี ดอกไม้ประจำชาติของตาฮีตี และเมื่อไปถึงนิวซีแลนด์ แบงก์สกับคนของเขาก็เก็บรวบรวม ตัวอย่างพืชและสัตว์ได้ร่วมพันชนิด ส่วนที่ออสเตรเลีย พวกเขาเจอพืชหลายร้อยชนิดที่รอให้เก็บรวบรวม วาดภาพ จัดหมวดหมู่ ตากแห้ง และเก็บรักษาไว้ ในบรรดาตัวอย่างที่เก็บไปมีพืชชนิดใหม่กว่า 70ชนิด รวมทั้งสี่ชนิดแรกในสกุลไม้พุ่มที่ดูแปลกตา ซึ่งได้ชื่อนับแต่นั้นมาว่า แบงก์ เซีย (Banksia) แต่ละชนิดออกดอกเป็นกระจุกชูช่อจากก้านเหมือน รังต่อ
แต่ใช่ว่าแบงก์สจะกอบโกยเอาจากตาฮีตีท่าเดียว เขายังนำสิ่งต่างๆมามอบให้ด้วย แบงก์สเขียนบันทึกเมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม ปี 1769 ว่า “ผมใช้เวลาปลูกเมล็ดพืชจำนวนมาก เช่น แตงโม ส้ม มะนาว... ซึ่งนำมาจากรีอูดีจาเนรู” ด้วยเหตุนี้ เขาจึงมีส่วนกระตุ้นให้เกิดสิ่งที่นักวิทยาศาสตร์เรียก กันว่า “การแลกเปลี่ยนข้ามซีกโลก” ซึ่งเป็นการเคลื่อนย้ายพันธุ์พืช (และสัตว์ในเวลาต่อมา) ระหว่างชาติต่างๆในยุโรป ทวีปอเมริกาทั้งสอง และดินแดนหมู่เกาะทะเลใต้ ทั้งหมดนี้ได้ช่วยเนรมิตโลกสีเขียวอย่างที่เราเห็นในทุกวันนี้
การเดินทางไปกับเรือ เอ็นเดฟเวอร์ สร้างชื่อให้แบงก์สกลายเป็นชายหนุ่มวัย 29 ปีที่โด่งดังที่สุดในอังกฤษก็จริง แต่กลับเป็นผลงานที่ราชสมาคมแห่งลอนดอนที่เขาจะอุทิศชีวิตที่เหลือให้ และสิ่งนี้เองที่จะกลายเป็นคุณูปการที่ยั่งยืนที่สุด ที่ แบงก์สมอบให้แก่วงการวิทยาศาสตร์
บ้านที่จัตุรัสโซโหของแบงก์ส (รื้อถอนไปนานแล้ว) เป็นจุดนับพบและศูนย์กลางแห่งสรรพวิทยาการที่มีผู้ทรงคุณวุฒิและคนใหญ่คนโต เข้าออกไม่ขาดสาย โดยมีแบงก์สเป็นหลักชัยยาวนานกว่าสี่ทศวรรษ มีนักวิชาการจากทั่วโลกมาวิเคราะห์ตัวอย่างพืชในหอพฤกษ ศาสตร์ และศึกษาค้นคว้าในห้องสมุดที่ขยายใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ และที่นี่เองที่แบงก์สได้วางแผนส่งเสริมให้ส่งนักโทษอังกฤษไปตั้งอาณานิคมใน ออสเตรเลียภายหลังสงครามปฏิวัติอเมริกาทำให้อังกฤษไม่สามารถนำบุคคลไม่พึง ประสงค์ไปทิ้งที่แมริแลนด์และจอร์เจียได้ตามอำเภอใจอีกต่อไป พอถึงปี 1787 นักโทษเกือบ 800 คนก็ถูกลำเลียงลงเรือ 11 ลำ โดยหนึ่งลำมุ่งหน้าสู่ออสเตรเลียเพื่อตั้งอาณานิคมแห่งแรกในรัฐนิ วเซาท์เวลส์ที่อ่าวซิดนีย์ และจากบ้านหลังนี้อีก เช่นกันที่แบงก์สคอยกำกับดูแลการล่าอาณานิคมทางชีววิทยาในรัฐนิวเซาท์เวลส์ ซึ่งยุ่งยากไม่ยิ่งหย่อนไปกว่าการนำมนุษย์เข้าไปตั้งถิ่นฐาน เรือแต่ละลำที่มุ่งหน้าสู่ออสเตรเลียจะบรรทุกแกะและปศุสัตว์ รวมทั้งเมล็ดพืช กิ่งพันธุ์ และต้นไม้นานาชนิดจากอังกฤษ พีชและทับทิม มะนาวเทศและมะนาว มัสตาร์ดและกระเทียม แครอตและโคลเวอร์ และพืชปลูกอื่นๆ ซึ่งเป็นต้นกำเนิดของอุตสาหกรรมการเกษตรในออสเตรเลียที่รุ่งเรืองมาจนถึง ปัจจุบัน
| Create Date : 23 มีนาคม 2553 |
| Last Update : 23 มีนาคม 2553 11:19:49 น. |
|
0 comments
|
| Counter : 374 Pageviews. |
 |
|
|
| |