life of gone...ชีวิตต้องเดินไปข้างหน้าเสมอ
Group Blog
 
<<
กรกฏาคม 2562
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031 
 
29 กรกฏาคม 2562
 
All Blogs
 

หนังลุง โนราห์ เอกลักษณ์ของชาวใต้อีกหนึ่ง "ความเป็นไทย"ที่น่าภาคภูมิใจ

สวัสดีค่ะ  วันนี้มาส่งการบ้านถนนสายนี้ ... ... มีตะพาบ หลักกิโลเมตรที่ 232 "ความเป็นไทย"

              มาช้าเพราะติดภารกิจค่ะ ที่มาของการเขียนเรื่องนี้มาจากภาพเซทพัทลุงที่สาวได้ถ่ายทั้งหนังตะลุง มโนราห์เอาไว้ อีกอย่างช่วงนี้สาวถ่ายรูปมโนราห์ไว้หลายเซทเลยเอามารวมทีเดียว






               

ขอเริ่มจากหนังตะลุงก่อนนะคะ

 

หนังตะลุง คือ ศิลปะการแสดงประจำท้องถิ่น อย่างหนึ่งของภาคใต้ เป็นมหรสพที่นิยมแพร่หลายอย่างยิ่ง มาเป็นเวลานาน นักวิชาการเชื่อว่ามหรสพการแสดงเงา ประเภทหนังตะลุงนี้ เป็นวัฒนธรรมเก่าแก่ของมนุษยชาติ เคยปรากฏแพร่หลายทั้งในแถบประเทศยุโรปและเอเชีย ในแถบเอเชียการแสดงหนังตะลุงได้แพร่หลายเข้าสู่เอเชีย ตะวันออกเฉียงใต้ มีประเทศอินโดนีเซีย (ชวา) เขมร พม่า มาเลเซีย และประเทศไทย

แต่เดิมคนในท้องถิ่นภาคใต้เรียกหนังตะลุงสั้นๆ ว่า “หนัง” ดังคำกล่าวที่ได้ยินกันว่า “ไปแลหนังโนรา” จึงสันนิษฐานว่า คำว่า “หนังตะลุง” คงจะเริ่มใช้เมื่อมีการ นำหนังจากภาคใต้ไปแสดงให้เป็นที่รู้จักในภาคกลาง จึงได้เกิด คำ “หนังตะลุง” ขึ้น เพื่อไม่ให้ซ้ำกับหนังใหญ่ ซึ่งแต่เดิม เรียกว่า “หนัง” เช่นเดียวกัน หนังจากภาคใต้เข้าไปเล่น ในกรุงเทพฯ ครั้งแรกในสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้า เจ้าอยู่หัว โดยพระยาพัทลุง (เผือก) นำไปเล่นแถวนางเลิ้ง หนังที่เข้าไปครั้งนั้นเป็นนายหนังจากจังหวัดพัทลุง คนกรุงเทพฯ จึงเรียก “หนังพัทลุง” ต่อมาเสียงเพี้ยนเป็น “หนังตะลุง”

หนังตะลุงเป็นการเล่าเรื่องราวที่ผูกร้อยเป็นนิยาย ดำเนินเรื่องด้วยบทร้อยกรองที่ขับร้องเป็นสำเนียงท้องถิ่น หรือที่เรียกกันว่าการ “ว่าบท” มีบทสนทนาแทรกเป็นระยะและใช้การแสดงเงาบนจอผ้าเป็นสิ่งดึงดูดสายตาของผู้ชม ซึ่งการว่าบท การสนทนา และการแสดงเงานี้ นายหนังตะลุง เป็นคนแสดงเองทั้งหมด

อุปกรณ์ที่ใช้ในการแสดงหนังตะลุงที่สำคัญ ได้แก่ จอหนัง ไฟสำหรับใช้ส่องแสง เครื่องดนตรีหนังตะลุง ประกอบด้วย ปี่ใน โหม่ง ทับ กลองตุ๊ก ฉิ่ง และแตระ โดยมีนักดนตรีเรียกว่า “ลูกคู่” ทำหน้าที่บรรเลงขณะแสดง ในบรรดาเครื่องดนตรีทั้งหมด “ทับ” เป็นเครื่องกำกับจังหวะ และท่วงทำนองที่สำคัญที่สุด ผู้บรรเลงดนตรีชิ้นอื่นๆ ต้องคอยฟังและยักย้ายจังหวะตามเพลงทับ

ส่วนรูปหนังที่ใช้ในการแสดงประกอบด้วย รูปฤๅษี รูปพระอิศวร รูปเจ้าเมือง-นางเมือง รูปพระเอก-นางเอก รูปเทวดา รูปยักษ์ รูปตัวตลก และรูปต่างๆ ซึ่งจะเก็บไว้ใน “แผงหนัง” โดยในส่วนของตัวหนังนี้ “ตัวตลกหนังตะลุง” เป็นตัวละครที่มีความสำคัญอย่างยิ่ง และเป็นตัวละครที่ “ขาดไม่ได้” สำหรับการแสดงหนังตะลุง บทตลกคือเสน่ห์ หรือสีสัน ที่นายหนังจะสร้างความประทับใจให้กับคนดู เมื่อการแสดงจบลง สิ่งที่ผู้ชมจำได้ และยังเก็บไปเล่าต่อก็ คือบทตลก นายหนังตะลุงคนใดที่สามารถสร้างตัวตลกได้มี ชีวิตชีวาและน่าประทับใจ สามารถทำให้ผู้ชมนำบทตลก นั้นไปเล่าขานต่อได้ไม่รู้จบ ก็ถือว่าเป็นนายหนังที่ประสบ ความสำเร็จในอาชีพโดยแท้จริง


ขอบคุณข้อมูลจาก เว็บมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม
https://ich.culture.go.th/index.php/th/ich/performing-arts/236-performance/159-----m-s






สถานที่ ๆ สาวได้มาถ่ายรูปหนังตะลุงกับอนุสาร อสท. คือ ศูนย์การเรียนรู้หอศิลป์หนังตะลุงของ 
ก่อตั้งและดูแลโดยนายกิตติทัต ศรวงศ์ หรือ คุณลุงเล็ก มีทั้งเรื่องราวของหนังตะลุง การแสดง และสาธิตการแกะหนังตะลุงด้วย

 
คุณลุงเล็ก



 
อุปกรณ์ในการแกะหนังตะลุง






ช่วงที่เราไปมีการแสดงแบบย่อให้ดูโดยนายหนังรุ่นเล็กที่เก่งมาก





มีเด็ก ๆ มาชมเยอะเลย





หน้าจอค่ะ




มาถึงเรื่องราวของ "มโนราห์" กันบ้าง

 โนรา เป็นการร่ายรำตามแบบฉบับของชาวปักษ์ใต้ มีการขับร้องประกอบดนตรี อันได้แก่กลอง ทับ โหม่ง ฉิ่ง ปี่ และแตระ ซึ่งเป็นต้นฉบับในการเล่นละครชาตรีมาแต่สมัยอยุธยาจนถึงสมัยรัตน์โกสินทร์ มีผู้รู้บางคนกล่าวว่าการรำโนราน่าจะเป็นวัฒนธรรมของอินเดียมาแต่เดิม แล้วแพร่หลายเข้าสู่ชวา มลายู ในช่วงที่อาณาจักรศรีวิชัยกำลังรุ่งเริอง ถ้าพิจารณาดูท่ารำแม่บทของโนราชาตรี จะเห็นได้ว่าหลายท่าคล้ายกับ "ท่ากรณะ" ในคัมภีร์ภรตนาฏยศาสตร์และคล้ายกันมากกับท่ารำในแผ่นศิลาจำหลักที่ บุโรพุธโธ ในเกาะชวาภาคกลาง นอกจากนั้นวิธีการเล่นของหุ่นละครชาตรี ยังคล้ายคลึงกับละครประเภทหนึ่งของอินเดีย ซึ่งเล่นอยู่ตามแคว้นเบงกอลในสมัยโบราณที่เรียกว่า "ยาตรา" ก็ได้ จากหลักฐานนี้พอจะยืนยันได้ว่า โนรา เป็นอารยธรรมของอินเดียภาคใต้ที่เข้ามาทางแหลมมลายูและภาคใต้ของไทย
 
ประเภทของการแสดงมโนราห์
                การแสดงมโนราห์มี ๓ ชนิด
๑.การแสดงมโนราห์ธรรมดา
๒.การแสดงมโนราห์ประชันโรง
๓.การแสดงมโนราห์โรงครู


มโนราห์ธรรมดา คือ การแสดงที่เราเห็นทั่วไป เช่น การแสดงของเด็กที่แต่งโนราห์ทั่วไปโดยไม่ต้องมีพิธีกรรมอะไร


มโนราห์ประชันโรง  

การแข่งมโนรา หรือ มโนราประชันโรง เพื่อจะพิสูจน์ว่าใครเล่นหรือรำดีกว่า มีศิลปในการรำเป็นอย่างไรการว่ามุตโต (กลอนสด) ดีกว่ากัน ถ้าโรงไหนดีกว่าโรงนั้นก็จะมีคนดูมาก และเป็นผู้ชนะ การแข่งมโนรานี้มีพิธีที่คณะมโนราต้องทำมาก กลางคืนก่อนแข่งมีการไหว้ครูเชิญครู แล้วเอาเทริดผูกไว้ที่เพดานโรง เอาหมาก 3 คำ และจุดเทียนตามเอาไว้ จากนั้นหมอก็ทำพิธีปิดตู (ประตู) กันตู (ประตู) โดยชักสายสิญจน์กันไว้ หมอและคณะจะไม่นอนกันทั้งคืน หมอทำพิธีประพรมน้ำมนต์ไปเรื่อย (หมอประจำโรงต้องจ้างเป็นพิเศษไปกับคณะ สมัยก่อนเมื่อมีการแข่งครั้งหนึ่งหมอจะได้รับค่าจ้าง 1 เหรียญ หรือ 50 เบี้ย)

การเอาเทริดผูกไว้ที่เพดานเพื่อที่จะเสี่ยงทายเอาเคล็ด คือ ให้หันเทริดเวียน 3 ที แล้วคอยดูว่าเมื่อหยุดเทริดจะหันหน้าไปทางไหน ถ้าเทรอดหันหน้าไปทางคู่แข่งมีหมายความว่ารุ่งเช้าจะแข่งชนะ ถ้าเทริดหันไปทางอื่นหมายความว่าแพ้ เมื่อถึงเวลาแข่งก็มีการรำอย่างธรรมดา คือ ออกนางรำทุกๆคน ประมาณ 4-5 คน แล้วก็ถึงตัวมโนราใหญ่ (นายโรง) นายโรงจะออกมารำ แต่ยังไม่สวมเทริดแล้วหมอก็จะนำหน้าลงมาจากโรงเพื่อทำพิธีเวียนโรงเป็นทักษิณาวัด 3 รอบ (ขณะเวียนโรงดนตรีเชิด) หมอถือน้ำมนต์นำหน้า มโนราใหญ่เดินตามหลัง การเวียนโรงทำเพื่อโปรดสัตว์ แผ่เมตตา มีเมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา สพเพ สตตา กรุณา อุเบกขา มุทิตา สพเพ สตตา สุขี โหนตุ แผ่เมตตาแก่ผู้ดูและสรรพสัตว์ทั้งหลายให้อยู่เย็นเป็นสุข แล้วก็กลับขึ้นโรงตามเดิม


มโนราห์โรงครู
              มโนราห์โรงครูเป็นศิลปะการแสดงประเภทดนตรี และการแสดงในพิธีกรรมที่ใช้ในการรักษาโรคและสร้างขวัญกำลังใจ
               มโนราห์โรงครูหรือลงครู เป็นการเชิญตายาย ตาหลวง หรือครูหมอมโนราห์เข้ามาทรงตามปกติ คนทรงจะมีประจำอยู่แล้วหากคนทรงตายไปก่อน ต้องเลือกคนทรงใหม่อาจมีเชื้อสายมโนราห์หรือไม่มีก็ได้ โดยลูกหลานต้องมานั่งพร้อมหน้ากันและแต่งตัวคนทรงไว้ให้พร้อม คือนุ่งผ้าโจงกระเบน คาดเข็มขัดเงินหรือนาค ผ้าสไบพาดไหล่ นั่งบนบ้านหรือในโรงมโนราห์ก็ได้ ผู้ทรงมีผ้าขาวคลุมเพื่อความสะดวกในการนั่งสมาธิ นายโรงมโนราห์ว่าบทเชื้อเชิญพ่อแม่ ตายายเข้ามาทราง ตาหลวงที่เข้าทรงมีหลายองค์แต่ทุกเจ้าภาพจะต้องเชิญบูรพาจารย์มโนราห์ก่อน ซึ่งทางมโนราห์ทราบดี นั่นคือ ตาหมอเฒ่า ตาหมอสิงหร ตาหมอเทพ จากนั้นก็เชิญตายาย มโนราห์เจ้าภาพ การเชิญต้องเชิญมาเข้าทรงทีละองค์ คนทรงต้องสะบัด (มโนราห์ทำเพลงเชิด คนทรงสั่นอีกครั้ง เพื่อสลัดตาหลวงให้ออกจากร่าง) เสียก่อนจึงเชิญตาหลวงองค์ต่อไป ขณะเชิญตาหลวงเข้าทรง ดนตรีทำเพลงเชิดเข้าตามบท ร้องเชิญของครูหมอ (หัวหน้าโรง) เมื่อเข้าทรงคนทรงเริ่มทรงสั่น ดนตรีก็ทำเพลงเชิดแต่ละองค์เมื่อจับทรงหรือจับลง (สั่น) จึงเรียกวาลงครูหรือโรงครู


ข้อมูลประกอบจากหลายที่ค่ะ ทั้งวิกิพิเดีย กระทรวงวัฒนธรรม และเว็บมรดกทางวัฒนธรรม 

ปล.ทั้งหมดเป็นข้อมูลอย่างย่อ จริง ๆ รายละเอียดของมโนราห์มีเยอะมาก ต้องอ่านยาว เรามาดูคัวอย่างกันค่ะ


 
เริ่มจาก มโนราห์ธรรมดา ตรงนี้เป็นการเซทเพื่อถ่ายภาพค่ะ






ช่างภาพจัดแสงให้






สาวชอบภาพเผลอ






ภาพชุดนี้สาวชอบภาพนี้ที่สุด 




ภาพชุดการแสดงมโนราห์ประชันโรง สาวไม่มีค่ะ สาวขอใช้รูปตอนคณะ เยาวชน "กลุ่มรักษ์โนรา ตำบลคูเต่า" เหลนศิษย์โนราเติม วิน วาด มาแสดงหน้าพระยารัษฎา ฯ เพื่อแสดงความเคารพ แล้วให้สาวไปถ่ายรูปให้นะคะ
 






เป็นเด็ก ๆ รุ่นใหม่ที่ตั้งใจสืบสานประเพณีอันดีงามของบรรพบุรุษ






คณะนี้ได้ฝึกโนราห์ตัวอ่อนจนชำนาญ






หาดูไม่ง่ายเลยค่ะ 




มาถึง มโนราห์โรงครู 

โนราโรงครูเป็นการแสดงโนราประกอบพิธีกรรมที่ปรากฏอยู่ในวิถีของคนภาคใต้มาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน มีจุดมุ่งหมายสำคัญในการแสดง ๓ ประการ คือ เพื่อเป็นการเคารพบูชาและแสดงความกตัญญูต่อวิญญาณบรรพบุรุษ เพื่อแก้บนหรือแก้เหมฺรย และเพื่อทำพิธีครอบครูโนราและรักษาโรคต่าง ๆ 

การแสดงโนราโรงครูจะมี ๒ ประเภท คือ ๑) การแสดงโนราโรงครูใหญ่ เป็นการแสดงโนราโรงครูสมบูรณ์แบบถูกต้องครบถ้วนตามประเพณีและนิยมแสดงโดยทั่วไปใช้เวลา ๓ วัน ๒ คืน ๒) การแสดงโนราโรงครูเล็กหรือโรงค้ำครู เป็นการแสดงเพื่อยืนยันว่าจะมีการจัดโรงครูใหญ่อย่างแน่นอน ใช้เวลาแสดง ๑ วัน ๑ คืน 

 
ชุดที่สาวไปชมเป็นการแสดงแบบ ๑ วัน ๑ คืน






เป็นอีกหนึ่งพิธีกรรมที่สำคัญของชาวใต้






ทำพิธีเสร็จต่อด้วยการแสดง






บ่ายอีกวันสาวก็ไปมาค่ะ ถ่ายรูปให้เด็ก ๆ






น้องไผ่เคยเรียนลีลาศมาด้วยกัน






ส่วนที่สำคัญของมโนราห์คือ เทริด โดยเฉพาะโนราห์โรงครูก่อนจะใส่หรือถอดต้องทำพิธี




เสร็จแล้วถึงถอดได้






เสร็จแล้วกราบลาค่ะ






ส่งท้ายด้วยการแสดง มโนราห์ออกฤาษี






ทั้งหมดนี้เป็นศิลปะการแสดงของภาคใต้ที่สาวนำมาฝากค่ะ ถือเป็นอีกหนึ่งความเป็นไทยที่น่าภูมิใจและคู่ควรแก่การอนุรักษ์






ขอบคุณที่แวะมาค่ะ












 

 




 

Create Date : 29 กรกฎาคม 2562
17 comments
Last Update : 29 กรกฎาคม 2562 12:28:13 น.
Counter : 571 Pageviews.
(โหวต blog นี้) 

ผู้โหวตบล็อกนี้...
คุณเริงฤดีนะ, คุณกะว่าก๋า, คุณtuk-tuk@korat, คุณสายหมอกและก้อนเมฆ, คุณSai Eeuu, คุณSweet_pills, คุณKavanich96, คุณสาวไกด์ใจซื่อ, คุณอาจารย์สุวิมล, คุณทนายอ้วน, คุณInsignia_Museum, คุณhaiku

 

เจิมๆๆๆ
โนราโรงครูเล็ก
และโรงครูใหญ่
สวยงดงามมากๆค่ะ
ได้บุกหลังเวทีด้วย
ดีจังค่ะ

ขอบคุฯสำหรับการแบ่งปันภาพและข้อมูลดีๆค่ะ

 

โดย: เริงฤดีนะ 29 กรกฎาคม 2562 13:14:31 น.  

 

น้องสาวถ่ายภาพได้สวยมากๆครับ
สะท้อนความสวยงามของวัฒนธรรมภาคใต้ออกมาได้ดีจริงๆ
ทึ่งกับความตัวอ่อนของนักแสดงเด็กครับ
และสีสันของชุดการแสดงแต่ละชุดก็งดงามมากจริงๆ

 

โดย: กะว่าก๋า 29 กรกฎาคม 2562 13:57:47 น.  

 

การแสดงมโนราห์ มีความเป็นไทยภาคใต้ชัดเจนที่สุดค่ะ

 

โดย: เนินน้ำ 29 กรกฎาคม 2562 14:51:28 น.  

 

เป็นศิลปะที่น่าชมมากค่ะ

 

โดย: tuk-tuk@korat 29 กรกฎาคม 2562 15:04:20 น.  

 

ชอบภาพข้างหน้าต่าง กับ ภาพหน้าอนุสาวรีย์ค่ะ

ภาวนาให้ศิลปะของชาวใต้ได้รับการสืบทอดต่อไปนานๆ

 

โดย: เพรางาย 29 กรกฎาคม 2562 15:57:59 น.  

 

เอกลักษณ์ของภาคใต้ขนานแท้เลย

สวยงามมากจ้ะน้องสาว



 

โดย: สายหมอกและก้อนเมฆ 29 กรกฎาคม 2562 19:14:28 น.  

 

สวยงามทั้้้้งศิลปะการแสดง
และสาวเจ้าก็งาม อ่อนช้อยคมขำ น่าชมมากค่ะ

 

โดย: ฟ้าใสวันใหม่ 29 กรกฎาคม 2562 20:48:08 น.  

 

ชอบแลโนราห์มาก ทุกปีงานวัดสงกรานต์ข้างบ้าน จะไม่พลาดเลยค่ะ

 

โดย: Sai Eeuu 29 กรกฎาคม 2562 22:06:35 น.  

 

หนังตะลุงและมโนราห์เป็นเอกลักษณ์ของภาคใต้ที่น่าภูมิใจมากนะคะ
รูปสวยงามมากค่ะคุณสาว

 

โดย: Sweet_pills 29 กรกฎาคม 2562 23:17:24 น.  

 

ขอบคุณที่แบ่งปัน

 

โดย: Kavanich96 30 กรกฎาคม 2562 3:59:29 น.  

 



สวัสดียามเช้าครับน้องสาว

 

โดย: กะว่าก๋า 30 กรกฎาคม 2562 6:23:46 น.  

 


มาชมโนราห์ด้วยค่ะ
สวยงามจัง

 

โดย: newyorknurse 30 กรกฎาคม 2562 9:09:34 น.  

 

ได้ความรู้เยอะเลยเอนทรี่นี้

บันทึกการโหวตเรียบร้อยแล้วค่ะ



บันทึกการโหวต Blog ในวันนี้

ผู้เขียน Blog หมวดเนื้อหา Blog ได้รับโหวต
ทนายอ้วน Food Blog ดู Blog
กะว่าก๋า Dharma Blog ดู Blog
ตะลีกีปัส Diarist ดู Blog
Sweet_pills Travel Blog ดู Blog
ผู้ชายในสายลมหนาว Education Blog ดู Blog
tuk-tuk@korat Diarist ดู Blog
sawkitty Education Blog ดู Blog

ระบบจะบันทึกคะแนนโหวต เฉพาะการโหวต 10 ครั้งล่าสุดในแต่ละวันเท่านั้น

 

โดย: สาวไกด์ใจซื่อ 30 กรกฎาคม 2562 9:28:03 น.  

 

สวัสดี จ้ะ น้องสาว
เป็นศิลปะ แสดงความ
เป็นไทยของภาคใต้ที่เด่น
ชัดที่สุด จ้ะ งดงาม ภาพ
ที่ถ่ายมาให้ชม สวยงาม
โหวดหมวด ศิลปะ

 

โดย: อาจารย์สุวิมล 30 กรกฎาคม 2562 10:49:49 น.  

 

มาชมโนราห์ด้วยครับ

 

โดย: ทนายอ้วน 30 กรกฎาคม 2562 22:39:10 น.  

 

มาชมหนังลุง โนราห์ เห็นแล้วคิดถึงเมืองพัทลุงครับ

 

โดย: Insignia_Museum 1 สิงหาคม 2562 16:15:22 น.  

 

สวัสดีค่ะคุณสาว
โนราห์รำตัวอ่อนมาก
รำสวยงามมากเลยค่ะ
หาดูรำสวย ๆ หาดูยากจริง ๆ นะคะ

คุณสาวสบายดีนะคะ

 

โดย: JinnyTent 10 สิงหาคม 2562 11:33:31 น.  

ชื่อ :
Comment :
  *ใช้ code html ตกแต่งข้อความได้เฉพาะสมาชิก
 


BlogGang Popular Award#15


 
sawkitty
Location :


[ดู Profile ทั้งหมด]

ให้ทิปเจ้าของ Blog [?]
ฝากข้อความหลังไมค์
Rss Feed
Smember
ผู้ติดตามบล็อก : 35 คน [?]




เป็นคนรักแมวที่เป็นคนยะลา แต่มาทำงานตรัง ถ้าจะตามตัวให้แวะไปหาที่ห้องแมวพันทิบคะ


Friends' blogs
[Add sawkitty's blog to your web]
Links
 

MY VIP Friends


 
 Pantip.com | PantipMarket.com | Pantown.com | © 2004 BlogGang.com allrights reserved.