สวนสุนันทารำลึก


พระราชฐานสวนสุนันทา


"...สมเป็นสวนสวรรค์สำหรับเหล่าสนมกำนัล มีสุมทุมพุ่มไม้ คลองเกาะแอ่งน้ำใหญ่น้อย มีต้นไม้นานาชนิด ไม้ดอกไม้ใบและไม้เถา อย่างหาที่อื่นไม่มี เพราะพระมเหสี เจ้าจอมหม่อมห้ามล้วนเสาะแสวงหามาประดับ ตอนเช้ามืดดอกไม้หอมรื่นไปทั่ว ทุกฤดูดอกไม้บานสลับกันไปตลอดปี กรรณิการ์หล่นเกลื่อนตามพื้นดิน ยามรุ่งอรุณกลิ่นสายหยุด มณฑาโชยมาตามลมปลุกคนให้ตื่นแต่เช้าด้วยความชื่นบาน วิ่งแข่งกันไปเก็บดอกไม้..."




พระราชฐานสวนสุนันทา สร้างขึ้นตามพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ที่มีพระราชประสงค์จะให้สร้างพระราชฐานที่ประทับสำหรับพระมเหสีเทวี พระราชธิดา และเจ้าจอมพระสนม ภายหลังจากที่พระองค์ได้เสด็จสวรรคตไปแล้ว แต่การณ์ก็ยังมิได้เป็นไปตามพระราชประสงค์พระองค์ก็เสด็จสวรรคตเสียก่อนเมื่อวันที่ 23 ตุลาคม 2453 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 พระราชโอรสจึงทรงรับพระราชภาระในการสร้างพระราชฐานแห่งนี้สืบต่อจากพระราชบิดา โดยทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าพระยายมราช (ปั้น สุขุม) เป็นผู้อำนวยการก่อสร้างพระตำหนักต่างๆ รวม 32 ตำหนัก และพระยาประชากรวิจารณ์ (โอ อมาตยกุล) เป็นผู้ควบคุมงาน การก่อสร้างเสร็จสมบูรณ์ในปี 2462




อาณาเขตสวนสุนันทา มีเนื้อที่ 122 ไร่ มีสระน้ำขนาดใหญ่อยู่ตรงกลาง พื้นที่ตกแต่งเป็นโขดเขาคูคลอง มีสวนพฤกษชาติและตำหนักเรียงรายทั่วไปรอบสระน้ำ แต่ละตำหนักจะมีขนาดใหญ่บ้างเล็กบ้างก็สุดแล้วแต่ว่าเป็นตำหนักของเจ้านายพระองค์ใด หากเป็นตำหนักของพระมเหสีและสมเด็จเจ้าฟ้าพระราชธิดา ก็มักจะอยู่ทางด้านทิศใต้ใกล้กับสระน้ำ เป็นตำหนักที่มีพื้นที่กว้างใหญ่ และมีการปลูกสร้างอาคารสำหรับให้กับบรรดาผู้ที่ห้องล้อมพระเกียรติยศได้อยู่อาศัยด้วย แต่หากเป็นตำหนักที่ประทับของพระราชธิดาชั้นรองลงมา หรือเรือนของเหล่าเจ้าจอมพระสนม และข้าราชสำนักฝ่ายใน ตัวตำหนักก็จะมีขนาดย่อมลงมาพอให้ใช้เป็นที่ประทับได้อย่างสมพระเกียรติ โดยมากจะอยู่ทางด้านทิศตะวันตกตลอดไปจนถึงทางด้านทิศเหนือตามแนวกำแพงวัง



พระตำหนักสมเด็จพระนางเจ้าสว่างวัฒนา พระบรมราชเทวี (สมเด็จพระพันวัสสา)

สมเด็จพระนางเจ้าสว่างวัฒนา พระบรมราชเทวี ถือว่าทรงเป็นเจ้านายที่มีพระอิสริยยศสูงที่สุดเมื่อเปรียบเทียบกับบรรดาเจ้านายฝ่ายในทั้งหมดที่มีตำหนักที่ประทับในสวนสุนันทา เพราะทรงเคยดำรงตำแหน่งพระอัครมเหสีในรัชกาลที่ 5 มาแล้ว และแม้ต่อมาภายหลังจะได้ทรงลดฐานะมาเป็นเพียงพระมเหสีรอง แต่ก็ทรงเป็นที่เคารพยำเกรงของเหล่าพระบรมวงศานุวงศ์ มาในสมัยรัชกาลที่ 6 ทรงมีฐานะเป็นสมเด็จพระมาตุจฉาเจ้า เพราะทรงมีศักดิ์เป็นเชษฐภคนีร่วมพระมารดาเดียวกับสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ยิ่งต่อมาได้ทรงดำรงฐานะประธานของพระราชวงศ์ฝ่ายในเมื่อสมเด็จพระพันปีหลวงได้เสด็จสวรรคตไปแล้ว พระอิสริยยศพระอิสริยศักดิ์ของพระองค์ก็ได้เพิ่มพูนเป็นลำดับ จนกระทั่งในสมัยรัชกาลที่ 7 จึงได้รับการสถาปนาขึ้นเป็นสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสามาตุจฉาเจ้า

อย่างไรก็ตามแม้จะทรงมีตำหนักในสวนสุนันทา แต่ก็ไม่ปรากฏว่าได้เสด็จมาประทับยังพระราชฐานแห่งนี้ เพราะในระหว่างที่การก่อสร้างสวนสุนันทายังไม่แล้วเสร็จ ในปี 2459 พระองค์ได้โปรดให้สร้างพระตำหนักของพระองค์ขึ้นในที่ดินของพระราชโอรสบริเวณตำบลปทุมวัง ติดกับคลองแสนแสบ (ปัจจุบันคือ "วังสระปทุม") และได้เสด็จ ไปประทับยังพระตำหนักแห่งใหม่นี้เป็นการถาวร ดังนั้นเมื่อพระตำหนักในสวนสุนันทาสร้างเสร็จจึงไม่ได้เสด็จเข้ามาประทับ จนกระทั่งในปี 2460 หลังจากเหตุการณน้ำท่วมพระนครครั้งใหญ่ปีมะเส็ง จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเยาวภาพงศ์สนิท พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประภาพรรณพิไลย และพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวาปีบุษบากร พระราชธิดาบุญธรรมทั้ง 3 พระองค์ ย้ายจากสวนดุสิตเข้ามาประทับที่พระตำหนักของพระองค์ในสวนสุนันทาแทน เพราะเนื่องจากตำหนักนี้เป็นตำหนักขนาดใหญ่จึงสามารถจัดเป็นสัดส่วนให้เจ้านายทั้ง 3 พระองค์ประทับอยู่อย่างสุขสบายกว่าพระตำหนักสวนหงส์ ในสวนดุสิต โดยพระตำนักนี้ได้ถูกแบ่งออกเป็น 3 ส่วน มีประตูเชื่อมถึงกัน แต่โดยมากจะปิดไว้





ยังไม่จบครับไว้จะมาต่อ






ภาพถ่ายโดยคุณ sivanont
ข้อมูลส่วนใหญ่จากหนังสือเล่มหนึ่งของสวนสุนันทา ซึ่งซีร็อคไว้นานแล้วแต่ไม่ได้จดบรรณานุกรมไว้
เรียบเรียงโดย รอยใบลาน



Create Date : 09 เมษายน 2550
Last Update : 28 เมษายน 2550 20:08:07 น.
Counter : 3253 Pageviews.

8 comments
  
ขอบคุณนะครับหรับเรื่องดีดี
โดย: พี่โก IP: 203.188.32.154 วันที่: 4 มิถุนายน 2550 เวลา:23:20:26 น.
  
รุปแรก เหมือน ตึกคณะศึกษาศาตร์ (หลังเก่า) ของ มศว ประสานมิตรที่กำลังปรับปรุงเลย

ดูแล้วตกใจว่าแบบแปลนเดียวกันหรือเปล่าเนี้ย
โดย: nobody knows IP: 203.113.41.104 วันที่: 8 กรกฎาคม 2550 เวลา:23:48:02 น.
  
ตามมาอ่านบทความดี ๆ ค่ะ
โดย: biebie999 วันที่: 20 ตุลาคม 2550 เวลา:15:40:25 น.
  
โดย: jj IP: 58.10.87.219 วันที่: 9 พฤศจิกายน 2550 เวลา:14:54:11 น.
  
รักสวนนันที่สูดดดดดดดดดดดดด
โดย: jinpa IP: 58.10.87.219 วันที่: 9 พฤศจิกายน 2550 เวลา:14:55:17 น.
  
รักและภูมิใจที่ได้เข้าเรียนในสถาบันทรงเกียรติแห่งนี้
โดย: โนรี ศรีลานโย IP: 203.113.77.7 วันที่: 22 พฤศจิกายน 2550 เวลา:21:27:38 น.
  
whenever you felt that your heart is going to breakdown
feel it with the love of God ask for his and then you will
find out what is the truth love in Your life as he does for me!

GOD always forgive your mistake
the one that you cant even forget,
he always does it and always being with us
to help and blesss us for us whose heart is full of him
โดย: da IP: 124.120.5.122 วันที่: 19 เมษายน 2553 เวลา:6:13:34 น.
  
ตอนเรียนเอกการศึกษาพิเศษ เคยเรียนที่ตึกนี้เป็นประจำ
รักตึกนี้มาก ๆเหมือนรักอาจารย์ทุกคน รักเพื่อน ๆ
และที่มากที่สุดคือรักสวนดุสิต สถาบันที่ให้ความรู้
ความเป็นสุภาพสตรีที่รักความเป็นไทยความทรงจำที่ทรงคุณค่ามีความสุข
เสมอเมื่อระลึกถึง
โดย: ทัศนีย์ IP: 180.183.23.162 วันที่: 20 กันยายน 2554 เวลา:14:31:22 น.
ชื่อ :
Comment :
 *ใช้ code html ตกแต่งข้อความได้เฉพาะสมาชิก
 
ยืนยันรหัสความปลอดภัย :
(กรอกตัวเลขที่ปรากฎในภาพ)

รอยใบลาน
Location :
  

[ดู Profile ทั้งหมด]
ให้ทิปเจ้าของ Blog [?]
 ฝากข้อความหลังไมค์
 Rss Feed
 Smember
 ผู้ติดตามบล็อก : 35 คน [?]



สโมสรของอัศวินแห่งอินทรนคร
เมษายน 2550

1
2
3
4
5
6
7
8
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
 
 
All Blog