| All Blog
|
ธงชาติแคนาดา กับ วรรณกรรมชุดแอนน์ : หนูน้อยแห่งบ้านกรีนเกเบิลส์ สวัสดีค่ะ  วันนี้จะขอนำเรื่องประวัติเกี่ยวกับธงชาติแคนาดาที่ปรากฎในหนังสือชุดแอนน์ (Anne books) ที่นักแปลคุณ วรวดี วงศ์สง่า เล่าลงในเพจ FB มาให้เพื่อนๆได้อ่านกันนะคะ  การนำบทความนี้มาลง ได้รับอนุญาตจากนักแปล คุณวรวดีเรียบร้อยเเล้ว ------------------------------------------------------------------------------------ วันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2025 คือวันครบรอบ 60 ปีของ “ธงชาติแคนาดา”  ถูกต้องค่ะ ธงใบเมเปิลสีแดงบนพื้นสีขาวที่เราคุ้นเคยกันในปัจจุบันได้รับการใช้ในฐานะ “ธงชาติแคนาดา” เป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 1965 วันนี้จึงถือเป็นวันครบรอบ 60 ปี อย่างเป็นทางการ ซึ่งก่อนหน้านั้นในฐานะดินแดนที่เป็น “อาณานิคม” ของอังกฤษในอดีต แคนาดาและอาณานิคมอื่น ๆ อีกหลายแห่งทั่วโลกก็ใช้ธงยูเนียนแจ็คหรือธงอังกฤษกันมาตลอด กระทั่งได้เป็นประเทศอิสระนั่นแหละ ถึงได้เริ่มมีธงประจำชาติของตัวเองกัน ซึ่งของแคนานั้น ก็คือธงใบเมเปิลสีแดงนี่เอง ในวรรณกรรมชุด “แอนน์” ตั้งแต่เล่ม 1 – Anne of Green Gables ที่เรื่องราวเกิดในช่วงทศวรรษ ที่ 1880 ยาวมาจนถึงเล่มสุดท้าย (เล่มแปด) Rilla of Ingleside ที่เรื่องราวเกิดในช่วงสงครามโลก ครั้งที่หนึ่ง (1914-1918) นั้น “ธง” ที่ปรากฏในวรรณกรรมชุดนี้ทั้งหมดจึงยังเป็น “ยูเนียนแจ็ค” ของ อังกฤษ แต่ “สปิริต” หรือจิตวิญญาณของ “ความเป็นชาติ” มันเริ่มก่อตัวมาก่อนเนิ่นนานนับตั้งแต่ สงครามครั้งสุดท้ายระหว่างสหรัฐอเมริกากับอาณานิคมแคนาดาในปี 1812 (ก่อนวรรณกรรมชุดแอนน์) และมาเห็นได้ชัดเจนก็ใน “ริลลาแห่งบ้านอิงเกิลไซด์” นี่เองค่ะ  ฉากหลังของเรื่องแม้เป็นช่วงสงครามโลก แต่โดยเนื้อเรื่อง “ริลลาแห่งบ้านอิงเกิลไซด์” จะแสดง ภาพของผู้หญิงที่อยู่ในแนวหลังของแคนาดาว่าต้องประสบพบเจอสิ่งใดบ้าง ซึ่งตัวละครที่โดดเด่น ที่สุดนอกเหนือ จากตัวเอกคือ “ริลลา” (ลูกสาวคนสุดท้องของแอนน์) ก็คือแม่บ้านวัยหกสิบกว่าคือ "ซูซาน เบเคอร์” ผู้ช่วยแอนน์เลี้ยงดูเด็ก ๆ ของบ้านอิงเกิลไซด์ทุกคนมากับมือ คุณจะหลงรักและ ชื่นชม “ยายแม่บ้านขี้บ่น” คนนี้อย่างที่คุณจะอดแปลกใจตัวเองไม่ได้เลยล่ะค่ะ ที่สำคัญ เธอได้ กลายเป็นตัวแทนความคิดของ “ผู้หญิงแนวหลัง” ซึ่งพร้อมจะทำทุกอย่างเพื่อประเทศชาติ แต่ก็ พร้อม “ฟาด” แบบไม่สนใจหน้าอินทร์หน้าพรหมเหมือนกัน ถ้าเรื่องนั้น ๆ ไม่สมเหตุสมผล ความรู้สึกร่วมและความภูมิใจในความเป็น “แคนาดา” สะท้อนออกมาในบทสนทนาแบบ “บ้าน ๆ" ของซูซาน เบเคอร์ คนนี้ตลอดตั้งแต่ต้นจนจบ ฉากหนึ่งที่น่าประทับใจมากคือฉากตอนใกล้ สงครามสงบ หลังจากทหารแคนาดาภายใต้กองทัพสหราชอาณาจักรรบชนะครั้งใหญ่ ในสองสมรภูมิหลังจากฝ่ายสัมพันธมิตรพ่ายแพ้มาหลายครั้ง กระแสน้ำจึงเริ่มเปลี่ยนทิศ แม้ว่าซูซาน เบเคอร์ จะยังเศร้ากับการตายของทหารมากมายก่อนหน้าก็ตาม ....กระนั้น เธอก็วิ่งออกมาชักธงขึ้นเสาเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่เยรูซาเรมพ่าย ขณะธงต้องสายลมพัด และปลิวสะบัดอย่างสง่างามอยู่เหนือศีรษะ ซูซานก็ยกมือขึ้นทำวันทยหัตถ์แบบที่เคยเห็นเชอร์ลีย์ ทำ “เราทุกคนล้วนสละบางสิ่งเพื่อให้ท่านได้โบกสะบัด” เธอกล่าว “หนุ่มน้อยของเราสี่แสนห้าหมื่น นายไปรบต่างแดน ห้าหมื่นนายตายจากไป แต่-ท่าน- คุ้มค่าอย่างยิ่ง!” (“ริลลาแห่งบ้านอิงเกิลไซด์” บทที่ 30 หน้า 370)  ฉากนี้ประทับใจทั้งผู้แปลและบรรณาธิการมากจนถึงกับต้องขอให้ “คุณจัง” นักวาดของเราวาด ซูซาน เบเคอร์ ยืนเคารพ “ธง” ไว้ที่หน้าปกด้วย ถ้าคุณมีเล่ม 8 อยู่ในมือ ลองเปิดดูตรง “ปีกปก” นะคะ จะได้เห็นภาพตามที่บรรยายไว้ว่า ...สายลมพัดเส้นผมสีเทาของเธอลงปรกหน้า ผ้ากันเปื้อนลายตารางหมากรุกที่ห่อตัวเธอไว้ตั้งแต่ ศีรษะจรดเท้า – ซึ่งตัดเย็บอย่างมัธยัสถ์ มิใช่เพื่อความงดงาม ทว่า... ในยามนั้น มันกลับทำให้ ซูซานดูสง่าและโดดเด่น เธอ... คือผู้หญิงคนหนึ่ง - ซึ่งกล้าหาญ มั่นคง อดทน เข้มแข็ง ผู้หญิง ที่ทำให้ชัยชนะเป็นไปได้ .... (“ริลลาแห่งบ้านอิงเกิลไซด์” บทที่ 30 หน้า 371)  ตอนจบของฉากนี้ สามีของแอนน์ผู้มองเห็นภาพตรงหน้าถึงกับต้องรำพึงกับตัวเองว่า “ซูซาน... นับตั้งแต่เริ่มต้นจนจบ เธอช่างแกร่งกล้าเหลือเกิน!” ที่เล่าให้คุณฟังตรงนี้ ก็เพราะอยากให้คุณดูภาพ “ธง” บนปกด้วยค่ะ ซึ่งก็แน่นอนว่ายังเป็น ธงยูเนียนแจ็คของอังกฤษ แต่ “สปิริต” นั้นคือ “แคนาดา” จริงแท้แน่นอน จากสปริตและความรู้สึกของความเป็นชาติแคนาดาที่คุณจะได้รับอย่างเต็ม ๆ ตลอดเรื่องนี้เอง ก็เลยเป็นที่มาของธงชาติแคนาดาในเวลาต่อมา โดยเริ่มในปี 1925 และมาต่อยอดอีกในปี 1946 ช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่สอง แต่การหาสัญลักษณ์เหมาะ ๆ มาเป็นธงชาติก็ไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะการเมืองภายในของแคนาดาเองก็ระอุ เนื่องจากคนจำนวนมากก็ยังยึดติดกับประเทศแม่คือ สหราชอาณาจักร ในขณะที่อีกส่วนก็ต้องการอัตลักษณ์เฉพาะตัว โดยเฉพาะชาวแคนาดาเชื้อสาย ฝรั่งเศส และแล้ว คุณเพียร์สัน (Lester B. Pearson) หัวหน้าฝ่ายค้านของรัฐบาลก็ออกมาประกาศใน ปี 1960 ว่าเขาจะสะสาง “The Flag Problem” หรือปัญหาธง ๆ เรื่องนี้ให้ได้ พอเขาได้ขึ้นเป็น นายกรัฐมนตรีในปี 1963 เขาก็ทำตามที่พูดด้วยการระดมกำลังตั้งทั้งทีม (team) และธีม (theme) ในการออกแบบธงชาติ แต่มันก็ไม่ได้ง่ายอย่างที่คิดนะคะ เพราะอย่างที่ทราบกันดีว่าแคนาดา ประกอบด้วยคนเชื้อสายอังกฤษและฝรั่งเศสเป็นหลัก และสองเชื้อชาตินี้ก็ไม่ถูกกันนักหรอกค่ะ ธงที่ทีมออกแบบมาเสนอกันก็เลยต้องพยายามให้มีทั้งสัญลักษณ์ของฝรั่งเศสคือ เฟลอร์ เดอ ลี (fleurs-de-lys) หรือตราดอกลิลลีที่ฝรั่งเศสใช้เป็นสัญลักษณ์ทั้งทางการเมืองและศิลปะ รวมทั้ง สีน้ำเงินแทนฝั่งฝรั่งเศส กับสัญลักษณ์ของอังกฤษคือยูเนียนแจ็คและสีแดงแทนฝั่งอังกฤษ แต่ในที่สุด แบบที่ได้รับการโหวตจนชนะกลายเป็นแบบของคุณจอร์จ สแตนลีย์ (George Stanley) นักประวัติศาสตร์และนักวิชาการชาวแคนาดาเชื้อสายอังกฤษ ซึ่งก็คือใบเมเปิลสีแดง เดี่ยว ๆ บนพื้นขาว ที่แสดงความเป็นหนึ่งเดียวคือแคนาดาอันเป็นดินแดนแห่งเมเปิล โดยไม่ต้อง ให้มีทั้งเฟลอร์ เดอ ลี หรือยูเนียนแจ็คใด ๆ ทั้งสิ้น แต่... เอ... แล้วสีแดงนั่นล่ะ แอบหมายถึง อังกฤษอย่างเดียวหรือเปล่านะ? คำถามนี้ใช่ว่าจะหลุดไปจากความสงสัยได้นะคะ แต่คุณสแตนลีย์ แกอธิบายไว้ชัดเจนว่าควรเป็นสีที่โดดเด่นบนธงเมื่อโบกสะบัด และควรเป็นสีแดง เพราะทั้งเห็นชัด และสวยงามเป็นจริง เพราะในฤดูใบไม้ร่วง ใบเมเปิลจะเป็นสีแดงงดงามทั้งแผ่นดิน แต่ไม่ว่าแกจะ อธิบายอย่างไร คนจะไม่เชื่อก็คือไม่เชื่อล่ะค่ะ ผลการโหวตในสภาก็เลยออกมาเป็น 163 ต่อ 78 เสียง ซึ่งถึงจะเป็นตัวเลขที่ขาดลอย แต่ก็เห็นเค้าความ “ไม่เห็นด้วย” อยู่บ้างจำนวนหนึ่ง ในวันที่ 28 มกราคม 1965 คือวันที่สมเด็จพระราชินีนาถอลิซาเบธที่สองแห่งอังกฤษและแคนาดา ได้ทรงประกาศอย่างเป็นทางการรับรอง “ธงชาติแคนาดา” และในวันที่ 15 กุมภาพันธ์ ปีเดียวกัน รัฐบาลได้จัดพิธีที่เนินรัฐสภาด้วยการเชิญธงยูเนียนแจ็คลงจากเสา และชักธงเมเปิลสีแดงขึ้นสู่ ยอดเสาเป็นครั้งแรก ยังความภาคภูมิใจมาสู่พลเมืองโดยทั่วถึง เป็นอันว่า “ปัญหาธง ๆ” ก็จบสงบ ลงด้วยดี และวันนี้ซึ่งเป็นวันครบ 60 ปีการเดินทางของธงชาติและความเป็นชาติแคนาดา วรวดีจึงขอแสดง ความยินดีกับชาวแคนาดาไว้ ณ ที่นี้ และหากคุณ ๆ ชื่นชมแคนาดาและอยากรู้จักประเทศที่น่ารัก นี้มากขึ้น ก็ขอแนะนำให้อ่าน “แอนน์” ทั้งชุดเลยค่ะ เพราะงานชุดนี้ถือเป็นวรรณกรรมแห่งชาติ สุดรักของชาวแคนาดาที่เรียกได้ว่านอกเหนือจาก “ใบเมเปิล” ก็มีวรรณกรรมชุดแอนน์นี่ล่ะค่ะ เป็นทั้งสัญลักษณ์และตัวแทนของชาติอีกชิ้นหนึ่ง ที่กล่าวมานี้ไม่ “เวอร์” เลยนะคะ เพราะหลายเดือนก่อน วรวดีเจอหนังสือภาษาไทยเล่มหนึ่งที่ แนะนำประเทศต่าง ๆ ในโลกให้เด็ก ๆ รู้จัก ก็เลยเปิดไปหน้าประเทศแคนาดาดู ปรากฏว่าสองสิ่ง ที่ถูกเลือกมาเป็นสัญลักษณ์ของแคนาดา ก็คือธงใบเมเปิลสีแดง และ “น้องแอนน์” แห่งเกาะ พรินซ์เอ็ดเวิร์ดค่ะ  ขอให้อ่านอย่างมีความสุขและอิ่มเอมนะคะ 15 Feb 2025 ------------------------------------------------------------------------------------ วรรณกรรมชุดนี้ ไม่เพียงแต่ให้ความสุขและความอิ่มเอมใจเท่านั้น ยังสอดแทรกประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมต่างๆไว้อย่างเต็มเปียม ตอนนี้มีฉบับแปลไทยออกมาจำหน่ายครบทั้ง 8 เล่มแล้ว อยากให้เพื่อนๆ เปิดใจลองอ่านดูนะคะ แล้วจะรู้ว่าทำไมทีผู้คนทั่วโลก (และเจ้าของบล็อก) ถึงหลงรักหนังสือชุดนี้หนักหนา 
|
BlogGang Popular Award#21
 สมาชิกหมายเลข 4642774
 ฝากข้อความหลังไมค์ Rss Feed  ผู้ติดตามบล็อก : 1 คน [?] Link |
||||||||||||
