Strategic Foresight
= การคิดล่วงหน้า เพื่อ"จะได้มีเวลาเตรียมตัว" ถ้าวันหนึ่งมันไม่เป็นไปตามแผน

พูดง่ายๆ "เรามาคิดทางหนีทีไล่กันไว้ก่อนเหอะ"

และมันก็คือ ทักษะการใช้ชีวิต ที่มันอยู่ในตัวพวกเราเนี่ยละ

ตัวอย่าง: 

         แม่ค้าขายข้าวแกง

• วันนี้ขายดี → ทำแบบเดิมต่อ

• อยู่ๆ ค่าแก๊สขึ้นซะงั้น /คนสั่งเดลิเวอรีมากขึ้น /คนอยากกินมัง เทรนด์ plant based  มาแรงมาก

• OMG!ขายไม่ออก →  เอ๊ะ! หรือว่าเศรษฐกิจแย่กันแน่นะ
  
   ถ้าลองใช้ strategic foresight
  
  พวกเราต้อง*หา* “สัญญาณรอบตัว”และ “เตรียมทางหนีทีไล่ไว้” อาทิ
  
  - อาหารแบบไหน ที่ขายไม่ค่อยออก เหลือเยอะ (วันไหนขายดี เอ๊ะ! เราทำเมนูแบบไหนวันนั้น)
  - ไปตลาดสด แม่ค้าเอาอะไรมาขายบ้างนะ
  - สังเกตร้านข้างๆ (ใครเลิกขาย, ใครเริ่มขายอะไรใหม่ๆ)
  - และที่สำคัญ ฟังข่าวเอา

            แม่ค้า*เห็น*สัญญาณ:
      -     ค่าแก๊สขึ้นเรื่อยๆเลย 
      -     ทำไมร้านขายมัง คนซื้อเยอะจัง
      -     เดี๋ยวนี้คนเริ่มไม่ค่อยอยากออกจากบ้าน ค่าPM2.5 สูงเวอร์
      -     ค่าน้ำมันแพง และแถมทำไมขึ้นเรื่อยๆ
     -     ทำไมคนขับดิลิเวอรี่เยอะขึ้นเรื่อยๆนะ 

แม่ค้าเลยเริ่ม:

• ทำเมนูข้าวกล่อง

• ขายผ่าน Grab/lineman

• ทำเมนูคลีน /มังสวิรัติแบบง่ายๆ เช่น เพิ่มเมนูโปรตีนเกษตรสัก 1 ถาด
   

คำศัพท์แบบง่ายๆที่เกี่ยวกับ strategic foresight 

 - scanning = การสังเกตว่า ช่วงนี้อะไรเปลี่ยน

- framing = การตั้งกรอบว่า เรื่องนี้สำคัญกับเรายังไง

- scenario planning = การคิดเผื่อหลายทาง


ไม่ใช่ทุกเรื่องต้องใช้ Foresight
 
งั้นเราลองมาแยกประเภทของเรื่องนะคะ (เราเลือก Cynefin มาช่วยแยกประเภทของปัญหา แต่จริงๆ มีวิธีหลากหลายมาก เช่น  Vuca, Pestle, Iceberg Model กัน ลองหาข้อมูลเพิ่มกันนะคะ)

ประเภทของปัญหา
  “เห็นก็รู้เลยว่าต้องทำยังไง วิธีแก้ตายตัวอยู่แล้ว” → Obvious→   ไม่ต้องใช้ Foresight  คิดมากเสียเวลา เอาเวลาไปตามหาร้านของกินในตำนานกันดีกว่า
  “ไม่ยากนะ แต่แค่ไม่ชำนาญ” → Complicated→  ใช้นิดหน่อยพอ เพราะต้องมีผู้เชี่ยวชาญด้านนั้นๆ
  “ยังไม่มีคำตอบ ต้องลองดู” → Complex→ ควรใช้ foresight เพราะต้องมองหลายๆทาง
  “เอาตัวรอดก่อนหน้างานให้ได้ไปก่อน เดี๋ยวค่อยคิด→ Chaotic→ ณ ช่วงแรก ไม่จำเป็นต้องใช้ Foresight เอาตัวให้รอดก่อน