@ดูงิ้วเถิดชื่นใจ@
Group Blog
 
<<
ตุลาคม 2553
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31 
 
6 ตุลาคม 2553
 
All Blogs
 
ชุดงิ้วหมวดชุดบรรดาศักดิ์ 行头 - 蟒

หมวดชุดบรรดาศักดิ์



การใช้งาน: ใช้กับราชวงศ์และผู้มียศถาบรรดาศักดิ์ เป็นชุดพิธีการ

รูปแบบ: คอกลม ดุมข้าง มีผ้าขาวต่อยาวจากชายแขนเสื้อ ชุดยาวถึงหลังเท้า ชุดหญิงสั้นกว่าชุดชาย

ที่มา: พัฒนามาจากชุดในสมัยราชวงศ์หมิงและชิง
ในสมัยหมิงจะเป็นชุดที่พระราชทานให้แก่ขุนนางผู้ทำคุณประโยชน์ถือเป็น ชุดพระราชทาน
ต่อมาในสมัยชิงถือเป็น ชุดสิริมงคล ลวดลายมังกรกับลวดลายหม่าง
ต่างกันเพียงแค่ หม่างมีสี่เล็บ มังกรมีห้าเล็บ
ดังนั้นจึงเรียกชื่อนี้ว่า ชุดหม่าง เพราะบนชุดมักจะมีการปักตัวหม่างลงไป
ชุดหม่างหรือชุดบรรดาศักดิ์ในการแสดงงิ้วก็พัฒนามาจากชุดในสองราชวงศ์นี้เอง

จุดเด่น: ชุดนี้ถือได้ว่าได้รับเอาศิลปะเครื่องแต่งกายในยุคต่างๆมาไว้ในชุดได้อย่างงดงามอย่างยิ่ง
แขนเสื้อที่กว้างแสดงถึงความสง่าผ่าเผย ลวดลายที่ปักก็มีนัยยะที่หลากหลาาย
ชุดนี้เคลื่อนไหวสะดวก เหมาะแก่การแสดงอารมณ์ต่างๆ ด้วยตัวชุดมิได้ถูกรัดแนบร่างผู้สวมใส่
เพราะเข็มขัดที่ใส่อย่างหลวมๆเป็นไปเพื่อเพิ่มความสวยงามในฐานะเครื่องประดับเท่านั้น
ทำให้ผู้สวมใส่เคลื่อนไหวและแสดงท่าทางได้อย่างอิสระ ไม่ถูกจำกัดด้วยชุด
ชายแขนเสื้อที่ต่อยาวออกมาก็ยังสามารถนำมาใช้ในการแสดงอารมณ์ต่างๆ
อันถือเป็นเอกลักษณ์อีกอย่างหนึ่งของชุดงิ้วเหล่านี้

วัตถุดิบ: ผ้าต่วน

ลวดลาย: โดยมากจะเป็นรูปมังกร พระอาทิตย์ ภูเขา ก้อนเมฆ สิ่งของและสัญลักษณ์สิริมงคลต่างๆ
โดยมังกรสื่อความหมายถึงความสูงศักดิ์ที่ต้องเคารพนับถือ สื่อถึงสถานภาพของประมุข
ลวดลายมังกรแบ่งออกเป็นหลายแบบ เช่น มังกรวง (วน) มังกรเคลื่อนไหว และมังกรใหญ่
แต่ละแบบมีความหมายต่างกัน ลวดลายบนชุดสื่อความหมายถึงอุปนิสัยและลักษณะตัวละคร

สี: บนล่างห้าสีล้วนถูกนำมาใช้ โดยให้สอดคล้องกับลักษณะตัวละคร

การปัก: มีสามแบบ คือแบบปักไหมสี ปักดิ้นเงินหรือทอง และปักไหมตัดขอบด้วยดิ้นเงินหรือทอง การเลือกใช้แบบใดก็ขึ้นอยู่กับตัวละครเช่นกัน





ชุดมังกรแดง
ลายมังกรวงเป็นลายที่มีการใช้กันอย่างแพร่หลาย
แสดงถึงความมั่นคง และสุภาพ
บนชุดจะมีการจัดวางมังกรวงเป็นคู่ๆ ทั้งชุดจะมีมังกรทั้งหมด 10 ตัว
ลวดลายอื่นๆประกอบไปด้วยลายเมฆ และสัญลักษณ์มงคล 8 ชนิด
สีแดงแสดงถึงสถานภาพอันสูงศักดิ์ของผู้สวมใส่
ใช้กับตัวละครที่ค่อนข้างมีความสุขุม (บุ๋น) เช่น เล่าปี่ ราชบุตรเขย ผู้ตรวจราชการ
ส่วนชายผ้าจะปักเป็นลายน้ำ บ้างใช้ไหมสี บ้างใช้ดิ้นทอง
ภาพ: หวังจินหลง จากงิ้วเรื่อง อวี้ถังชุน



ชุดมังกรเขียว
ชุดมังกรเขียวใช้กับตัวละครหน้าแดง เป็นผู้มีความจงรักภักดีและซื่อสัตย์ เช่น กวนอู จ้าวควงอิ้น
มีพื้นชุดสีเขียว ตัดกับใบหน้าสีแดง อันถือเป็นสีที่เป็นสีคู่กันตามความเชื่อของชาวจีน เช่น ดอกไม้แดงย่อมสวยงามเมื่ออยู่กับใบไม้สีเขียว เมื่อชุดสีเขียวอยู่บนตัวละครที่ทาหน้าสีแดง ย่อมน่าดูยิ่งขึ้น
ตัวละครหน้าแดงแสดงถึงผู้มีทั้งความกล้าหาญและสติปัญญา เก่งทั้งบุ๋นและบู๊ ใช้สีทองในการปักเพื่อเพิ่มความสง่างามให้กับตัวละคร
ส่วนชายผ้าโดยปกติเป็นลายน้ำ แต่สำหรับชุดของกวนอู จะมีลายเฉพาะ เป็นคลื่นคล้ายซี่ฟันสลับกันไป แสดงถึงความกล้าหาญอันจะมุ่งมั่นและตั้งใจที่จะทำปณิธานของตนไปให้ถึงฝั่ง
ภาพ: กวานอวี่ หรือ กวนอู จากงิ้วเรื่อง สามก๊ก



ชุดมังกรเหลือง
ชุดมังกรสีเหลือง ใช้กับตัวละครกษัตริย์เท่านั้น แสดงถึงความสูงศักดิ์และทรงพระราชอำนาจ
ลายที่ปักจะละเอียดประณีตงดงาม ประกอบไปด้วย ของวิเศษ 8 ชนิด นอกจากนี้ยังประดับไปด้วย สัญลักษณ์มงคลทางพุทธศาสนาอีก 8 ชนิด
ลวดลายเหล่านี้แสดงถึงร่องรอยและลวดลายของชุดที่ใช้อยู่จริงในสมัยราชวงศ์ชิง
ภาพ: หลิวซิ่ว จากงิ้วเรื่อง ต่าจินจวน



ชุดมังกรขาว
ชุดมังกรสีขาว แสดงถึงความเลอค่า สูงสง่า
มักใช้กับตัวละครที่สุขุม เช่น จิวยี่
มีการใช้ปกของชุดเกราะออกรบมาสวมบริเวณรอบคอ แสดงให้เห็นถึงความเป็นนักรบในความสุขุม สามารถทั้งบุ๋นและบู๊ในคนเดียวกัน
ภาพ: โจวอวี๋ หรือ จิวยี่ จากงิ้วเรื่อง สามก๊ก



ชุดมังกรดำ
ชุดมังกรสีดำ แสดงถึงความหนักแน่น
สีดำจัดเป็นหนึ่งในห้าสีสำคัญ ตามหลักห้าธาตุของจีน
แสดงถึงความหยาบกระด้าง เถรตรง มุทะลุ
ในงิ้วปักกิ่งมีการกำหนดแบบแผนตายตัว
เช่น เปาบุ้นจิ้น เตียวหุย ฌ้อป้าอ๋อง ฯลฯ ตัวละครทั้งบุ๋นและบู๊ที่มีหน้าดำเหล่านี้ ต้องใส่ชุดดำ
ตามหลักต้องปักลายมังกรทอง โดยมากเป็นมังกรทองขนาดใหญ่ มีบ้างที่เป็นลายมังกรวง
ภาพ: เซี่ยงอวี่ หรือ ฌ้อป้าอ๋อง จากงิ้วเรื่อง ฌ้อป้าอ๋อง



ชุดมังกรล่อแก้ว
ชุดลายมังกรล่อแก้ว เหมาะกับตัวละครที่มีอุปนิสัยเปิดผย
มีทั้งแบบลายมังกรคู่ซ้ายขวา หรือคู่บนล่าง
ตัวหนึ่งอยู่ด้านบนโน้มลงมา ส่วนอีกตัวอยู่ด้านล่างกำลังพลิกตัวขึ้นเล่นลูกแก้ว ประกอบลายเมฆ
มีลายคลื่นน้ำพุ่งขึ้นมาห้าตำแหน่ง แสดงถึงแม่น้ำทั้งห้า บ่งบอกถึงอำนาจที่สามารถพลิกน้ำคว่ำทะเล ใช้สีทองในการปักลาย
ภาพ: ซุนเฉวียน หรือ ซุนกวน จากงิ้วเรื่อง สามก๊ก



ชุดมังกรมงคล
ลายมังกรที่หน้าอกมักจะถูกหนวดเคราบดบัง
จนทำให้ลายอยู่ต่ำลงมา และเรียงเป็นแถว ในสีทองในการปักลาย เป็นลายมังกรคู่ล่อแก้ว
สำหรับตัวอักษรมงคลที่ปักตรงกลาง ไม่ได้มีอะไรพิเศษ เพียงแค่แสดงให้เห็นว่าตัวละครนั้นเต็มเปี่ยมไปด้วยความสุข ก็จะปักตัว “ฮก” หรืออายุยืนก็ปักตัว “ซิ่ว” สำหรับเปาบุ้นจิ้นจะใส่ชุดสีดำ
ภาพ: เปาเจิ่ง หรือ เปาบุ้นจิ้น จากงิ้วเรื่อง เปาบุ้นจิ้น (ประหารราชบุตรเขย)



ชุดมังกรพ่นน้ำ
บนตัวชุดเป็นลวดลายมังกรขนาดใหญ่กำลังพ่นน้ำ ดูมีชีวิตชีวา
โดยปกติจะเป็นหัวมังกรจะหันลงด้านล่าง หางชี้ขึ้น (ตวัดไปอยู่ที่บริเวณไหล่ด้านซ้าย)
ปากมังกรพ่นน้ำทะเลออกมา ด้านชายผ้าบริเวณลายน้ำมีมังกรขนาดเล็กอีกหนึ่งตัวขึ้นมาล้อกัน
มังกรขนาดใหญ่และเล็กนี้ แฝงนัยยะว่า “สอนลูกขึ้นสวรรค์”
ปักลายสีทอง ตัวผ้าสีแดง แสดงถึงความมีอำนาจ
ภาพ: เฉาเชา หรือ โจโฉ จากงิ้วเรื่อง สามก๊ก



ชุดมังกรใหญ่ล่อแก้ว
ชุดนี้แต่เดิมปักเพียงลายมังกรขนาดใหญ่ ปากมังกรมีแก้วอัคคี หางตวัดขึ้นทางไหล่ด้านซ้าย
ส่วนชายเป็นลายน้ำ พื้นผ้าสีดำ แสดงถึงความเถรตรง มุทะลุดุดัน ปักลายคลื่นด้วยสีทอง
ภาพ: จางเฟย หรือ เตียวหุย จากงิ้วเรื่อง สามก๊ก



ชุดมังกรพันกาย
ชุดนี้มีการปักมังกรขนาดใหญ่
มังกรตัวหน้าลำตัวพาดผ่านไหล่ซ้าย พาดผ่านคอ พันไปทางชายแขนเสื้อด้านขวา หางชี้ออกทางชายเสื้อ
ด้านหลังลำตัวพาดไปทางไหล่ขวา ตำแหน่งคนละด้านกับลายด้านหน้า
ลายมังกรพันกายนี้มีการคิดขึ้นมาในยุคหลัง เพื่อแสดงถึงความใหญ่โตของมังกรที่มาถึงจุดสูงสุด
ปักลายสีทอง ส่วนชายมีลายแม่น้ำสามสาย
ภาพ: ต่งจัว หรือ ตั๋งโต๊ะ จากงิ้วเรื่อง สามก๊ก



ชุดมังกรประยุกต์
ที่กล่าวว่าเป็นชุดลายมังกรแบบประยุกต์
เพราะปรับมาจากลายมังกรวง ที่แต่ก่อนมีลักษณะเป็นมังกรหลายๆตัวบนเสื้อ
ให้กลายมาเป็นมังกรใหญ่เพียงตัวเดียว แล้วยังตัดลายเมฆ ลายมงคลต่างๆออก
ส่วนชายของชุดก็เหลือเพียงลายละเอียดหลักๆ
การปรับปรุงชุดแบบนี้ ได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก
สีผ้าที่ใช้ก็จะเป็นสีผ้าอ่อน ไม่เข้มสดเหมือนอย่างโบราณที่ใช้กันมา
ภาพ: หวังเหยนหลิง จากงิ้วเรื่อง เปาบุ้นจิ้น (ประหารราชบุตรเขย)



ชุดเลียนลายมังกร
ชุดนี้มีสภาพคล่องตัวกว่าเดิม มีการใช้ลวดลายเลียนแบบมังกรวง มาใช้แทนรูปมังกรจริงๆ
รูปเลียนลายมังกรนี้มีมาแต่สมัยโบราณ ส่วนของชายชุดก็ยังตัดดวงอาทิตย์ ภูเขาต่างๆออก
ทำให้ดูสบายตามากยิ่งขึ้น ชุดนี้ใช้กับบัณฑิตรวมถึงข้าราชการชั้นกลาง มีการใช้เข็มขัดรัดรอบเอว
ตัวละครที่ใส่ชุดนี้มีสถานะต่ำกว่าขุนนาง แต่สูงกว่าข้าราชการชั้นผู้น้อย
ภาพ: ไขว่เช่อ จากงิ้วเรื่อง หวายเหออิ๋ง



ชุดเสด็จประพาส
ชุดที่มีการประยุกต์มาจากชุดธนู มีการนำปกคอชุดรบมาใส่ ติดกระดุมเฉียงด้านข้าง แขนเสื้อรอกระดุมรัดรอบข้อมือ ไม่มีชายผ้าสีขาว แต่มีชายแขนเสื้อปักลายแทน
ชุดนี้ได้รับการออกแบบโดย หย่งเล่อฮ่องเต้แห่งราชวงศ์หมิง
มันตัวลายเสื้อปักมังกรหกตัว ตามแบบภาพวาดของปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์หมิง
เป็นชุดสำหรับฮ่องเต้เสด็จประพาส ดูแล้วให้ความรู้สึกน่าเกรงขาม มีอารมณ์นักรบแฝงอยู่
ในขณะเดียวกันก็ไม่สูญเสียความสง่างามในฐานะประมุขของชาติ
ภาพ: หย่งเล่อฮ่องเต้ จากงิ้วเรื่อง เยนจือเป่าเสวีย



ชุดสตรีผู้มีบรรดาศักดิ์
ชุดสำหรับสตรีผู้มีบรรดาศักดิ์นี้ มีลักษณะโดยทั่วไปเหมือนของบุรุษ
แต่ก็มีบางส่วนที่มีเอกลักษณ์เฉพาะเริ่มจากความยาวของชุด จะมีความถึงประมาณหัวเข่า
ลายที่ปักจะเป็น หงส์ (ราชันย์แห่งนก) หรือ โบตั๋น (ยอดแห่งบุปผา) อันแสดงถึงหญิงสูงศักดิ์
มีปกสวมทับบริเวณไหล่อีกครั้ง และยังมีเข็มขัดขนาดใหญ่แขวนรอบเอว สวมกระโปรงร้อยจีบ
สีของชุดมักเป็นสีเหลืองและแดง สีเหลืองสำหรับ ฮองเฮา กุ้ยเฟย สีแดงสำหรับพระสนม (ต่ำกว่ากุ้ยเฟยลงมา) ท่านหญิง (ในบางครั้งองค์หญิงก็ใช้ชุดสีแดง)
ชุดนี้ปักลายหงส์วง ใช้ไหมห้าสี ช่วงล่างมีลายคลื่นน้ำ ส่วนริมของชุดปักลายเมฆและกะเรียน
ภาพ: ซุนซั่งเซียง จากงิ้วเรื่อง สามก๊ก



ชุดมังกร(สตรี)
ชุดนี้มีลักษณะเหมือนกับชุดมังกรของผู้ชาย ปักเป็นมังกรขนาดใหญ่พันรอบตัว ด้านล่างเป็นลายคลื่นน้ำ ชุดแบบนี้เลิกใช้นานแล้ว เพราะช่วงหลังหันมาปักหงส์ โบตั๋น ดูจะเหมาะสมกับความเป็นผู้หญิงมากกว่า
ภาพ: หยางกุ้ยเฟย จากงิ้วเรื่อง กุ้ยเฟยจุ้ยจิ่ว



ชุดหญิงชราบรรดาศักดิ์
ผู้สวมใส่ชุดนี้ต้องมีสถานะอันสูงส่ง เป็นชุดสำหรับผู้รับบทหญิงสูงวัย
ลายโดยทั่วไปมักปักเป็นลายมังกรวง หรือมังกรกับหงส์ แต่จะไม่ใช่หงส์โดดๆ
การสวมใส่จะต่างจากชุดสตรีบรรดาศักดิ์ คือ ไม่มีปกสวมทับ ไม่มีเข็มขัดห้อย แต่จะมีไหมพันรอบเอวต่างเข็มขัด แขวนลูกประคำ ด้านล่างสวมกระโปรงจีบขนาดใหญ่
ตัวละครที่สวมชุดนี้มักมีบุคลิกหนักแน่น มั่นคง
สีของชุดมักใช้สีเหลืองหรือสีเขียวขี้ม้า สีเหลืองใช้กับไทเฮา
สีเขียวขี้ม้าใช้กับสตรีสูงวัยผู้ได้รับพระราชทานบรราศักดิ์
ภาพ: ไท่จวิน จากงิ้วเรื่อง ขุนศึกตระกูลหยาง



ชุดสตรีต่างเผ่า
ในที่นี้หมายถึงชุดของชาวแมนจู ในสมัยเดิมเป็นชุดของฮองเฮาในสมัยราชวงศ์ชิง ถือเป็นชุดพิธีการ
ชุดในรูปแบบนี้แสดงถึงสิ่งที่ตกทอดจากการแสดงงิ้วมาแต่สมัยราชวงศ์ชิงที่ยังหลงเหลืออยู่
โดยเฉพาะในงิ้วปักกิ่ง ชุดประเภทนี้ได้รับการตกแต่งตัดเติมมาเรื่อยๆ จนต่อมามีการกำหนดให้ตัวละครที่ไม่ใช่ชาวฮั่นสวมใส่ชุดประเภทนี้ พร้อมสวมลูกประคำ
ภาพ: เถี่ยจิ้งกงจู่ จากงิ้วเรื่อง ซื่อหลางทั่นหมู่







ข้อมูลชุดงิ้วในบทความนี้ เป็นข้อมูลของชุดงิ้วปักกิ่ง (京剧) ซึ่งยึดถือแบบแผนมาจากงิ้วคุนฉวี่ซึ่งถือเป็นบรรพบุรุษแห่งงิ้วทั้งปวง (百戏之祖) โดยในวงวิชาการที่ศึกษาเรื่องงิ้วจะทราบกันว่า แบบชุดงิ้วปักกิ่งและงิ้วคุนฉวี่มีระเบียบแบบแผนที่สืบทอดกันมาแต่โบราณและเคร่งครัด จนเป็นแบบอย่างให้กับงิ้วท้องถิ่นประเภทอื่นๆนำไปพัฒนาหรือประยุกต์การใช้งานออกไปอย่างกว้างขวาง ในขณะที่งิ้วปักกิ่งและงิ้วคุนฉวี่ยังคงพยายามรักษาแบบแผนนี้ไว้ จนกลายมาเป็นเอกลักษณ์ของตนเอง

บทความเรื่องชุดงิ้วจะแบ่งเป็น 5 หมวด คือ
1.หมวดชุดบรรดาศักดิ์
2.หมวดชุดคลุม
3.หมวดชุดเกราะ
4.หมวดชุดลำลอง
5.หมวดชุดอื่นๆ แบ่งเป็นสี่หมวดย่อย และหมวดเครื่องแต่งกายเพิ่มเติมคือ
5.1ชุดแบบยาว
5.2ชุดแบบสั้น
5.3ชุดแบบเฉพาะ
5.4ชุดอุปกรณ์เสริม
และ เครื่องแต่งกายเพิ่มเติม

โดยสี่หมวดแรกเป็นการจัดหมวดตามประเภทชุด ส่วนหมวดสุดท้าย (หมวดชุดอื่นๆ) มีลักษณะเฉพาะและยากจะจัดเข้าพวกกับสี่หมวดแรก จึงไว้ในหมวดชุดอื่นๆรวมทั้งปิดท้ายด้วยเครื่องแต่งกายเพิ่มเติม

ดังนั้นข้อมูลเหล่านี้จะมีบางส่วนที่ไม่สามารถพบเห็นได้จากงิ้วไทย เนื่องจากคนไทยเชื้อสายจีนส่วนมากเป็นชาวแต้จิ๋ว จึงมักคุ้นเคยกับงิ้วแต้จิ๋วมากกว่า ซึ่งงิ้วแต้จิ๋วก็มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวในการแสดงและการแต่งกายที่แต่งต่างออกไป จึงขอเรียนให้ทราบไว้ ณ ที่นี้ เพื่อความเข้าใจที่ถูกต้องประกอบการพิจารณาอ่านบทความ


Create Date : 06 ตุลาคม 2553
Last Update : 9 ตุลาคม 2553 10:29:13 น. 1 comments
Counter : 6073 Pageviews.

 
สุดยอดเลยครับ


โดย: โจโฉ (joechou ) วันที่: 20 มกราคม 2554 เวลา:20:42:58 น.  

ชื่อ : * blog นี้ comment ได้เฉพาะสมาชิก
Comment :
  *ส่วน comment ไม่สามารถใช้ javascript และ style sheet
 

อุปรากรจีน
Location :


[ดู Profile ทั้งหมด]

ให้ทิปเจ้าของ Blog [?]
ฝากข้อความหลังไมค์
Rss Feed
Smember
ผู้ติดตามบล็อก : 5 คน [?]




@ยินดีต้อนรับทุกท่านที่สนใจอุปรากรจีนครับ@

"บทความทุกชิ้นทั้งในกระทู้และblogนี้
ข้าพเจ้าขอสงวนสิทธิ์ในการคัดลอก
หากต้องการจะนำไปใช้ในกิจการใดๆ
รบกวนให้เกียรติลงชื่อ/Creditผู้เขียน
หรือจะแจ้งให้ทราบล่วงหน้าก็จะดีมาก
มิเช่นนั้นจะถูกดำเนินคดีตามกฎหมาย"

Credit: ดนุพล ศิริตรานนท์

สามารถชมคลิปสารคดีงิ้วและงิ้วเรื่องต่างๆได้ที่
https://www.facebook.com/jingju.thai
http://www.youtube.com/user/MrOperahouse

ขอให้ทุกท่านมีความสุขกับสิ่งตัวเองที่รักนะครับ
Friends' blogs
[Add อุปรากรจีน's blog to your web]
Links
 

 Pantip.com | PantipMarket.com | Pantown.com | © 2004 BlogGang.com allrights reserved.