กรมประชาสัมพันธ์ : นกแซงแซวสีเทา ปีที่แล้วเราได้นกใหม่มาจากที่นี่ คือนกจับแมลงสีน้ำตาล แม้เป็นนกที่พบได้บ่อย แต่ก็ดีใจเพราะเป็นนกใหม่ที่ยังไม่เคยเห็น วันธรรมดาเราจะเข้าไปส่องใน facebook ว่ามีนกน่าสนใจที่ไหน เพื่อเตรียมตัวไปในวันหยุดสุดสัปดาห์   เราเลือกเวลาไม่ค่อยได้ ส่วนใหญ่ก็ต้องไปตอนเที่ยง ไม่ใช่เวลาที่ดีในการดูนก มีคนมาตีเทนนิสกลุ่มใหญ่ ในสวนที่ติดกันมีนกให้เห็นน้อยมาก มีคนมาวื่งออกกำลังกาย เวลาผ่านไปครึ่งชั่วโมงโดยไม่มีอะไร สักพักก็ได้เจอเพื่อนร่วมทาง   เป็นฝรั่งสะพายกล้องสองตามาอย่างเดียว เรายกมือขึ้นทักทาย เค้าจึงถามเราว่า Sam friend? No, but I follow his report. ภาษาอังกฤษงูๆปลาๆ ไป แต่สิ่งที่เราต้องได้และพยายามทำอยู่ คือเราต้องรู้จักชื่อนกในภาษาอังกฤษ ไม่เช่นนั้นก็คุยไม่รู้เรื่องแน่ นั่นเป็นข้อดีของคนรุ่นใหม่ ที่จำชื่อนกในภาษาอังกฤษ   เค้ามาวันนี้เป็นครั้งที่สอง แล้วก็ชี้ๆ บอกว่าเจอนกอะไรตรงไหนบ้าง แล้วก็บอกว่าครั้งก่อนที่มา เค้า amazing มาก ที่เจอนกหายากหลายตัว แต่ว่าทำไมวันนี้ดูเงียบมาก เราเลยบอกไปว่า ยูเจอคนโชคไม่ดีแล้ว เค้าก็ไม่ได้สนใจมาก แต่เราก็ได้ information มามากพอ    7/11/2567 กระทรวงสาธารณสุข หลังจากแยกย้าย เราก็ทำสิ่งที่ไม่เคยทำ นั่นคือการนั่งรอ เพราะสวนที่นี่เล็กมาก เดินไม่กี่ก้าวก็ครบแล้ว เป็นสวนสาธารณะเล็กๆ ที่ไม่น่าเชื่อว่าจะมีนกอพยพหายาก อาจเป็นเพราะรอบด้านนั้นยังเป็นหน่วยงานราชการและบ้านคน อยู่ท้ายซอยอารีย์ที่แสนจะพลุกพล่าน อันห่างไปเพียงระยะเดินถึง   การรอคอยให้ผลที่คุ้มค่า เราได้นกใหม่มาสามตัวในวันนี้ เริ่มจากนกแซงแซวที่ไม่ยอมหยุดนิ่ง แค่ยกกล้องขึ้นถ่าย  มันก็บินหนีเข้าไปในสวนของบ้านคนที่อยู่ติดกัน ตามรายงานที่นี่เจอทั้งแซงแซวปากกา และแซงแซวสีเทา   เป็นนกแซงแซวตัวสีดำ ปากหนา หางแฉกลึก จึงตัดแซงแซวหางปลาออก รูปที่ได้มา under หนักมาก ต้องใช้ซอฟแวร์ดึงความสว่างขึ้นมา รอบตาเห็นว่าเหมือนเป็นสีขาวนะ จะเป็นแซงแซวสีเทาได้หรือเปล่า เพื่อความมั่นใจเลยต้องไปถามในกลุ่ม เพราะคิดว่ามันควรจะสีเทาทั้งตัว   แม้จะมีคนบอกว่านกอะไร แต่ก็เป็นหน้าที่เราที่ต้องไปหาความรู้เพิ่มเติม Ashy Drongo อยู่ในสกุล Dicrurus มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า D. leucophaeus พบตั้งแต่ตะวันออกของปากีสถาน เรื่อยมาจนถึงเอเชียตะวันออกเฉียงใต้  จีน และโอกินาวาของญี่ปุ่น ในไทยนั้นเป็นทั้งนกประจำถิ่นและนกอพยพ    https://en.wikipedia.org/wiki/Ashy_drongo#/media/File:DicrurusLeucophaeusMap.svg ตามแผนที่ นกชนิดประจำถิ่นแบ่งออกเป็นหลายสายพันธุ์ย่อย โดยมีหลักการพื้นฐานว่า นกที่อยู่ทางซีกตะวันตกและหมู่เกาะทางใต้ จะมีตัวที่สีดำเข้ม ดำกระทั่งสีรอบตา ทำให้แยกออกจากแซงแซวอื่นได้ยาก แต่นกที่อาศัยทางตะวันออกเฉียงเหนือจะง่าย เพราะเป็นนกสีเทาตามชื่อเลย   ถ้าจะเอานิยามตาม eBird แล้ว hopwoodi /nigrescens จะมีขนตัวสีเทาเข้มเกือบดำ และไม่มีสีขาวบริเวณหน้า mouhoti / bondi คล้ายชนิดย่อย hopwoodi แต่ขนตัวสีเทาจางกว่า leucogenis / salangensis มีตัวขนสีเทาจาง และมีสีขาวบริเวณหน้า แล้วนกที่เราเห็นสีดำทั้งตัว มีแค่รอบตาที่ดูว่าพอจะเป็นสีขาว จะเป็นสายพันธุ์ย่อยอะไร ดูเหมือนจะยากมากเลยทีเดียว ในกรุงเทพถ้าเป็นนกอพยพ ก็อาจจะเป็นได้ตั้งแต่ mouhouti หรือ hopwoodi  ที่ยังเป็นสีดำ แต่ถ้าเป็น salangensis หรือ leucogenis นี่สีเทาชัดเจน ดังนั้นกรณีนี้อาจจะเป็น mouhouti ตามที่เค้าคุยกันในกลุ่มก็เป็นไปได้ น่าเสียดายทุกรูปที่ได้มานั้น มีแต่ภาพด้านหลังมุมเดียวเลย ---------------------------------------------------------------------------------------- Updated  20/10/2567 @สวนแต้จิ๋ว ในขณะที่ตัวเก่าก็ยังไม่แน่ใจ ตัวใหม่ก็ได้มา เราไปเดินที่สวนสุขภาพแต้จิ๋ว ได้นกแซงแซวสีเทามา ตัวนี้ดูง่ายเพราะสีหลังออกเทาเข้ม สีท้องอ่อนเกือบออกเป็นสีขาวเลย นกตัวก่อนหน้าเราอาศัยดูได้จากสีขาวรอบตา แต่ว่าทำไมตัวนี้ไม่มี   เราจึงไปหาข้อมูลอ่านใหม่ ได้มาจาก BirdForum คัดมาเฉพาะสายพันธุ์ย่อยที่เป็นนกอพยพที่อาจพบได้ในไทย  D. l. hopwoodi : Eastern Himalayas to Burma and southern China winters to Indochina and eastern India  unglossed blue-grey, but variable in size and colour D. l. mouhoti: Southern Burma and northern Thailand  winters to Indochina blue grey above and pale soft ashy grey below, ear-coverts lighter grey D. l. leucogenis: Manchuria and eastern China  winters to Indochina (White-cheeked Grey Drongo) pale ashy grey with white cheek patch, including area surrounding eyes. D. l. salangensis: South-eastern China and southern Thailand  winters to Hainan resembles leucogenis but white is confined to area surrounding eye สรุปเป็นไทยๆ ถ้าเจอนกแซงแซวสีเทาอ่อน หน้าสีขาว ก็เป็น leucogenis ที่มาจากทางเหนือสุดของจีน แต่ถ้าตัวสีเทาอ่อน แต่สีขาวแค่รอบตา ก็จะเป็น salangensis ที่อพยพมาจากจีนตอนกลาง นกที่ถ่ายจากกรมประชาสัมพันธ์ตัวเป็นสีดำ รอบตามีสีขาว ก็น่าจะเป็น mouhoti ที่มาจากภาคเหนือของไทย และตัวสุดท้ายคือที่เราถ่ายมาได้ตัวสีเทาเข้ม ไม่มีสีขาวรอบตา น่าจะเป็น hopwoodi  เป็นนกที่แพยพมาจากทางตอนเหนือของพม่า  รัฐอัสสัม และตอนใต้ของจีน มีชื่อเล่นว่า Assam grey drongo สิ่งที่สังเกตได้อีกอย่างระหว่างชนิดย่อย mouhouti กับ hopwoodi คือชนิดย่อยสีดำมีดวงตาสีดำ ในขณะที่ชนิดย่อยสีเทานั้นมีดวงตาสีแดง จากการหาข้อมูลนกแซงแซวสีเทามาทั้งวัน บอกได้เลยว่ายากสุด ด้วยความผันแปรของสีดำ-เทา ความมันวาวของขน หรือสีขาวตรงใบหน้า ตอนนี้เริ่มสับสน กระทั่งนกแซงแซวหางปลาที่คิดว่าดูง่าย ก็ยังวุ่นวายไปหมด ------------------------------------------------------------------------------ Updated  10/11/2567 @สวนแต้จิ๋ว เราก็ได้นกแซงแซวสีเทาชนิดย่อย leucogenis มาในที่สุด ลักษณะคือตัวสีเทา หน้าสีเทา รอบตาสีเทา ซึ่งจะแตกต่างจากชนิดย่อย salangensis ตรงที่ ตรงที่ตัวจะสีเทากว่า ทำให้เห็นรอบหน้าเป็นสีขาวชัดเจน เหลือ salangenis ที่คล้าย hopwoodi แต่รอบตาสีขาวที่ยังไม่เจอ -----------------------------------------------------------------------------   Updated  23/03/2568 @กำแพงแสน Updated  20/04/2568 @จุฬาลงกรณ์ ในที่สุดเราก็มาถึง ชนิดย่อยสุดท้าย salangensis  นกแซงแซวสีเทาที่ตัวสีเทาหม่น ตัดกับขอบตาสีขาว  สรปุชนิดย่อยทั้งหมดที่เราเข้าใจ leucogenis : ตัวสีเทาออกไปทางสีขาวมากที่สุด พบในตอนกลางประเทศจีน ออกมาทางทิศตะวันออก salangensis : ตัวสีเทาอ่อน รอบขอบตาขาว  พบในประเทศจีนทิศตะวันออกเฉียงใต้ หรือต่ำลงมาจาก leucogenis  hopwoodi : ตัวสีเทาเข้ม ท้องสีขาว พบในประเทศจีนทางตะวันตกเฉียงใต้ หรือทางซ้ายของ salangensis mouhouti : มีสีดำ เห็นเพียงรอบตาที่มีสีออกขาว พบทางเหนือของอินโดไชนา หรือต่ำลงมาจาก hopwoodi จะเห็นได้ว่า นกที่มีสีขาวที่สุดจะอยู่ทางเหนือไล่สีเข้มลงมาทางใต้  ดังนั้นเหลืออีก 2 ชนิดคือ nigrescens และ bondi ที่น่าจะต้องยอมแพ้ แม้ว่ามีถิ่นอาศัยอยู่ในประเทศไทย แต่ว่าสีน่าจะดำ จนเราน่าจะแยกออกได้ยาก     Create Date : 17 ตุลาคม 2567 3 comments Last Update : 21 เมษายน 2568 10:51:21 น. Counter : 442 Pageviews. Share to Facebook Tweet

การรอถ่ายนกเป็นความเหนื่อยยากอย่างนึง แต่การดูภาพนกที่คนอื่นถ่ายมีความสุขดีจ้า   โดย: หอมกร 17 ตุลาคม 2567 15:06:29 น.

สวัสดีค่ะ ชอบนกแซงแซวที่หางมันสวยค่ะ ปีนี้น้ำท่วมในบริเวณบ้านสูง 90 เซนต์ เข้าในตัวบ้านราว 15 เซนต์ ที่แย่คือโคลนที่เหลือไว้น่ะค่ะ   โดย: tuk-tuk@korat 17 ตุลาคม 2567 15:11:39 น.

แวะมาเยี่ยมและส่งกำลังใจครับ   โดย: **mp5** 18 ตุลาคม 2567 9:42:53 น.