|
ดอกไม้ไหว : งานประดิษฐ์โลหะจากภูมิปัญญาพื้นบ้าน
“ดอกไม้ไหว” คือผลงานหัตถศิลป์ที่สะท้อนความละเอียดประณีตของภูมิปัญญาท้องถิ่น ผ่านการนำโลหะอย่าง ทองเหลือง มาขึ้นรูปเป็นกลีบดอกไม้หลากหลายรูปแบบ อาทิ กลีบดอกบัว กลีบดอกสารภี หรือกลีบดอกไม้พื้นถิ่น ซึ่งแต่ละกลีบล้วนถูกตัด ดัด ดุน และขัดเกลาจนเกิดลวดลายงดงามตามแบบศิลป์พื้นบ้าน ความพิเศษของ “ดอกไม้ไหว” อยู่ที่การเคลื่อนไหวของตัวดอก ซึ่งเกิดจากการนำ ลวดโลหะมาขดเป็นรูปสปริง แล้วเชื่อมต่อกับกลีบดอก ทำให้ดอกไม้สามารถไหวตามแรงลม หรือแรงสั่นสะเทือนอย่างอ่อนช้อย ให้ความรู้สึกเหมือนดอกไม้มีชีวิต พลิ้วไหวและมีจังหวะ กระบวนการสร้าง “ดอกไม้ไหว” สะท้อนความคิดสร้างสรรค์ของช่างฝีมือพื้นบ้าน ที่ผสมผสานทักษะช่างโลหะเข้ากับความงามทางธรรมชาติอย่างมีศิลปะ ทั้งยังเป็นตัวอย่างของการใช้วัสดุธรรมดา เช่น ทองเหลืองและลวดเหล็ก สร้างงานที่มีมูลค่าทางวัฒนธรรมและจิตใจ ดอกไม้ไหวจึงมิใช่เพียงของตกแต่ง หากแต่เป็น สัญลักษณ์แห่งชีวิตที่อ่อนโยนและพลิ้วไหว ที่เกิดจากภูมิปัญญาและความอุตสาหะของชุมชนท้องถิ่นอย่างแท้จริง
 แรงบันดาลใจ :
ผลงาน “ดอกไม้ไหว” ได้รับแรงบันดาลใจจากความงามของธรรมชาติ โดยเฉพาะ การเคลื่อนไหวของดอกไม้ยามต้องสายลม ซึ่งเปี่ยมด้วยความนุ่มนวล อ่อนโยน และเปลี่ยนแปลงอย่างเป็นจังหวะ ความเคลื่อนไหวที่ดูเรียบง่ายแต่แฝงด้วยความหมายนี้ เป็นเสมือน ภาษาธรรมชาติที่สื่อถึงชีวิต ความหวัง และความละเอียดอ่อนในจิตใจมนุษย์ ช่างฝีมือพื้นบ้านจึงได้นำแนวคิดนี้มาสร้างสรรค์เป็นผลงานหัตถศิลป์ที่ผสมผสาน ความงามของพฤกษา กับ คุณสมบัติของโลหะ อย่างกลมกลืน เพื่อสะท้อนมิติของความเป็นธรรมชาติในรูปแบบที่จับต้องได้
 หลักการสร้างสรรค์ผลงาน :
ผลงาน “ดอกไม้ไหว” เกิดจากการบูรณาการองค์ความรู้ด้านหัตถกรรมโลหะเข้ากับแนวคิดด้านศิลปะและการเคลื่อนไหว โดยมี ทองเหลือง เป็นวัสดุหลัก ซึ่งขึ้นชื่อในด้านความเงางาม ทนทาน และดัดแปลงได้ง่าย กลีบดอกไม้ถูกขึ้นรูปอย่างประณีตในหลากหลายรูปทรง ผ่านการตัด ดัด พับ และขัดผิวให้เรียบเนียน จากนั้นจึงเชื่อมต่อกับ ลวดที่ขดเป็นสปริง ซึ่งทำหน้าที่เป็นกลไกให้ดอกไม้สามารถ “ไหว” ได้เมื่อมีแรงกระทบเบา ๆ ไม่ว่าจะเป็นลม หรือแรงสั่นสะเทือนเล็กน้อย หลักการนี้สะท้อนแนวคิด “ชีวิตในความนิ่ง” ที่สามารถเคลื่อนไหวได้อย่างมีความหมาย ผ่านกลไกง่าย ๆ ที่อาศัยความเข้าใจในวัสดุ ความแม่นยำในงานฝีมือ และจินตนาการในการสร้างสรรค์  หลักการอนุรักษ์ :
การอนุรักษ์ผลงาน “ดอกไม้ไหว” มิได้มุ่งเพียงการเก็บรักษารูปทรงและเทคนิคการผลิต แต่เน้นการ คงอยู่ขององค์ความรู้ ภูมิปัญญาท้องถิ่น และบริบททางวัฒนธรรม ที่หล่อหลอมให้เกิดผลงานชิ้นนี้อย่างแท้จริง หลักการอนุรักษ์จึงครอบคลุมถึง • การถ่ายทอดองค์ความรู้เชิงช่างอย่างมีระบบ • การจดบันทึกกระบวนการสร้างสรรค์และรูปแบบที่หลากหลาย • การสร้างพื้นที่ในการเรียนรู้และพัฒนาต่อยอดงานฝีมือให้เข้ากับยุคสมัย โดยยังคงรักษาจิตวิญญาณของความเป็นพื้นถิ่นและความประณีตของช่างศิลป์เอาไว้ ผลลัพธ์ของการอนุรักษ์จึงไม่ใช่เพียงการเก็บรักษาอดีต แต่คือการสร้าง “การมีชีวิตอยู่” ของภูมิปัญญาในปัจจุบันและอนาคต
เรื่อง : นวภัสร์ ตันติคุณาวงศ์
ศิลปินสร้างสรรค์ผลงาน "มาลากาญจน์"
NAWAPHAT TANTIKUNAWONG
| Create Date : 22 มิถุนายน 2568 |
|
0 comments |
| Last Update : 22 มิถุนายน 2568 12:50:56 น. |
| Counter : 401 Pageviews. |
|
 |
|
