จากธรรมหมวด 6 หกหมวด

 หมวด 6 (ถ้าเอาแค่ธรรม 30 ถ้าพิจารณาแค่ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ (มโน) จบลงที่เวทนา)
1. อายตนะภายใน 6 มีจักขุ โสต ฆานะ ชิวหา กาย (กายะ) มโน (ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ)
2. อายตนะภายนอก 6 มีรูป สัททะ คันธะ รสะ โผฏฐัพพะ (กระทบสัมผัสทางกาย มีหกคือ เย็น ร้อน อ่อน แข็ง ตึง ไหว) และ ธรรม เรียกอีกแบบหนึ่งคือรูปารมณ์ สัทธารมณ์ รสารมณ์ โผฏฐัพพารมย์ และธรรมารมณ์) ก็จับคู่กับอายตนะภายในไปทีละคู่
3. วิญญาณ 6 (ก็คือจิต 6 อย่าง) จักขุวิญญาณ โสตวิญญาณ ฆานวิญญาณ ชิวหาวิญญาณ กายวิญญาณ มโนวิญญาณ
สามสิ่งประชุมรวมกัน (อายตนะภายใน อายตนะภายนอก วิญญาณ เป็นปัจจัยแก่ผัสสะ เช่น มีตา เห็นรูป (สี) มี จักขุวิญญาณ) เป็นปัจจัยแก่ ผัสสะ
4. ผัสสะ 6 (สัมผัส) มี จักขุสัมผัส โสตสัมผัส ฆานสัมผัส ชิวหาสัมผัส กายสัมผัส มโนสัมผัส ......ผัสสะเป็นปัจจัยแก่เวทนา
5. เวทนา 6 มี จักขุสัมผัสสชาเวทนา โสตสัมผัสสชาเวทนา ฆานสัมผัสสชาเวทนา ชิวหาสัมผัสสชาเวทนา กายสัมผัสสชาเวทนา มโนสัมผัสสชาเวทนา (เวทนามีถ้าพิจารณาแค่ 3 คือเมื่อเกิดเวทนา เวทนาเป็นประเภทไหน 5.1 สุขเวทนา 5.2 ทุกขเวทนา 5.3 อุเบกขาเวทนา (หรืออทุกขมสุขเวทนา หากต่อไปมีความเข้าใจมากขึ้นแต่เจริญไปถึงสติปัฏฐานในหมวดเวทนานุปัสสนา จะแบ่งเวทนาเป็นเวทนา 9 เป็นต้น) ที่ให้รู้เวทนาเพราะเวทนาเป็นปัจจัยแก่ "ตัณหา"
6. ตัณหา 6 มีรูปตัณหา สัททตัณหา คันธตัณหา รสตัณหา โผฏฐัพพตัณหา และธัมมตัณหา  เป็นที่ทราบได้ว่าตัณหานี้เป็นสมุทัย (ที่มาแห่งทุกข์) เพราะมีตัณหาจึงก่อให้เกิดภพ (แบบคร่าว ๆ) มีภพ ก็มีชรา และมรณะ ที่เป็นทุกขสัจ

เอาแต่เท่านี้ก็สามารถนำไปพิจารณาธรรมได้มากมาย รวมที่ยกมาด้วย ถึงแม้นคำจะไม่ใช่แต่หากเราเป็นผู้มีความเข้าใจได้ว่าเพราะ มีตา มีสี (รูปารมณ์) มีจักขุวิญญาณ ทำให้เกิดผัสสะ (ทางตา) ทำให้เกิดเวทนา (ชอบ ไม่ชอบ เฉย ๆ) ยิ่งถ้าเกิดเวทนาประเภทสุข โทมนัส หรือสุขกายแล้ว "ชอบ" และติด (รูปตัณหา ติดในสี (รูปารมณ์)ที่ไปมอง (ตัวอย่างมากมาย เช่นชอบคนหล่อคนสวย ชอบของสวย ๆ งาม ชอบหน้าตาตนเอง ชอบดูภาพยนต์ ดูละคร (ทั้ง ๆ ที่ภาพยนต์ ละครนั้นคือสีต่าง ๆ สุดท้ายไปคิดตามเป็นเรื่องราวฯลฯ)) ก็ก่อให้เกิดภพ ชรา มรณะ เป็นต้น

ที่ว่าตัดผัสสะ สำหรับในศาสนานี้น่าจะคุ้นกับคำว่าดับมากกว่า ดับผัสสะ ก็ดับเหตุปัจจัยให้เกิดเวทนา ดับเวทนาก็ดับตัณหา (คือพิจารณาย้อนกลับ จาก "เหตุ หรือเกิดจาก" ก็เป็น "ดับเหตุ" ก็ดับภพ ชรา มรณะเป็นต้น

การพิจารณามีได้มากครับ ตัวอย่างที่ยกมาคือถ้าเข้าใจธรรม 30 (หรือธรรมหมวด 6 ที่ยกมา) ก็สามารถนำไปพิจารณาธรรมต่าง ๆ ได้อีกเป็นอันมาก

เฉพาะบทเรียน (ย่อแล้ว) ที่เกี่ยวกับ อายตนะ 12 สำหรับผู้ที่ต้องการทบทวนความหมาย ดูชุดที่ 2 ชีวิตคืออะไร
//www.thepathofpurity.com/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%AD%E0%B8%A0-%E0%B8%98%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%A1/%E0%B8%95%E0%B8%B3%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%AD%E0%B8%A0-%E0%B8%98%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%A1-pdf/%E0%B8%AB%E0%B8%A5-%E0%B8%81%E0%B8%AA-%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B9%84%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%A9%E0%B8%93-%E0%B8%A2/   ข้อ 5 (2) รูปปรมัตถ์
ถ้าต้องการเข้าใจมากขึ้น (แบบย่อเหมือนกัน) เรื่องผัสสะ และ เวทนา ดูชุด 04 เจตสิก ที่ปรากฏในลิ้งค์เป็นแบบย่อความมากแล้ว ต่อไปในอนาคต ท่านใดสนใจก็ค่อย ๆ ศึกษาให้ลึกซึ้งมากขึ้นจากพระอภิธรรมมัตสังห หรือวิสุทธิมรรคก็ได้  ทั้งคู่หาเอกสารได้ทางเน็ตโดยไม่ยาก

ที่ว่ามานี้ลองศึกษาฉฉักสูตรโดยละเอียด จะได้ประโยชน์อนันต์ 
//www.84000.org/tipitaka/pitaka2/v.php?B=14&A=10324&Z=10554

และหากเข้าใจถึงธรรมะหมวดนี้ การอ่านพระไตรปิฏกจะได้ความหมายมากขึ้นเพราะสามารถนำไปเชื่อมโยงกับพระสูตรต่าง ๆ ได้มาก

Create Date : 05 พฤษภาคม 2557		0 comments
Last Update : 8 มีนาคม 2558 14:33:36 น.
Counter : 2191 Pageviews.
Share Tweet