ราคาหุ้น ปตท. | การขายหุ้น IPO ปตท. 2544 กับคำถามที่สังคมสงสัย



ในเดือนพฤศจิกายน 2544 ได้มีการจัดจำหน่ายหุ้น บมจ.ปตท. หลังจากที่แปรสภาพมาจาก การปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย จำนวน 920,000,000หุ้น ในราคาหุ้น ปตท. หุ้นละ 35 บาทรวมมูลค่า 32,200,000,000 บาทซึ่งมีประเด็นในกระบวนการจัดจำหน่ายหุ้น ปตท. ที่ถูกโจมตีมากมาตลอด มีอยู่ 3ประเด็น ดังนี้

1. ราคาหุ้น ปตท. ที่ขาย หุ้นละ 35 บาทนั้นเป็นราคาที่ถูกเกินไป

2. ในการจองซื้อ ในส่วนที่ขายให้ประชาชนทั่วไปนั้น ขายหมดใน 1 นาที 17วินาที มีประชาชนไปเข้าแถวแล้วจองไม่ได้เป็นจำนวนมาก

3. ในรายชื่อผู้ได้รับการจัดสรร มีรายชื่อของผู้ที่เป็นนักการเมืองและผู้ที่เกี่ยวข้อง เป็นญาติ เป็นพรรคพวกกับผู้มีอำนาจอยู่หลายคน

สาเหตุที่ ปตท.เข้าระดมทุนจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ฯ

ในปี 2544 ภาวะเศรษฐกิจของประเทศไทยยังไม่ฟื้นจากวิกฤตดีโดยเฉพาะตลาดทุน ตลาดหุ้น ต้นปี 2544 ดัชนี SET Indexตกต่ำอย่างมาก อยู่ที่ 304 โดยดัชนี SETเคยสูงสุดอยู่ที่ 1,700 ในปี 2536 ต่อมาปี2539 ดัชนีลงมาอยู่ที่ 832 และสิ้นปี2540 หลังวิกฤติเศรษฐกิจ ก็ตกลงมาอยู่ที่ 400มาตลอด ซึ่งปี 2544 ก่อนการขายหุ้นนั้น ปตท.มีวอลุ่มเฉลี่ยแค่ วันละ 5,000 ล้านบาท ในขณะที่ MarketCap 1.5 ล้านๆบาท ปัจจุบัน SET Index อยู่ที่ 1,365มีวอลลุ่มซื้อขายวันละ 30,000 ล้านบาท และ MarketCap 12 ล้านๆบาท

ในปี 2541 KBANK SCB และ BBL ได้มีการเสนอขายหุ้นIPO เพิ่มทุน เพื่อแก้ปัญาวิกฤติในขณะนั้น รวม 110,000ล้าน หลังจากนั้นหุ้นก็ตกลงผู้จองซึ่งส่วนใหญ่เป็นต่างประเทศต่างขาดทุนกันถ้วนหน้า ทำให้หุ้นเพิ่มทุนรวมทั้ง IPOของตัวอื่นๆ แทบจะขายไม่ได้เลย ซึ่งผู้จองซื้อหุ้นในช่วงเวลานั้นต่างขาดทุนจากการจองซื้อหุ้นกันตลอดมา โดยเฉพาะรัฐวิสาหกิจ

กลต.เคยบังคับให้แบ่งส่วนการจองซื้อหุ้น IPO 30%  แก่บุคคลทั่วไปปรากฎว่า เคยเปิดการจองหุ้น IPO ที่ศูนย์สิริกิตทั้งวันมีคนมาจองไม่กี่สิบคน กลต.ต้องยกเลิกกฎดังกล่าวไป

ราคาหุ้น ปตท. กับสาเหตุที่ต้องจำหน่ายหุ้น ปตท.ในช่วงเวลานั้น

· ปตท. ต้องการเงินทุนเพื่อไปแก้ไขปรับสถานะการเงินบริษัทในเครือทั้งหลาย

· ปตท. มีโอกาสที่จะได้ลงทุนในอุตสาหกรรมการกลั่นและปิโตรเคมีที่บอบช้ำหนัก หลังวิกฤติ ทำให้ราคาถูกอีกทั้งรัฐบาลไม่สามารถจัดสรรงบประมาณมาให้ได้ กับทั้ง

· รัฐบาลหวังว่า การจำหน่ายหุ้น IPO ปตท.ที่มีขนาดใหญ่จะปลุกความสนใจในตลาดหุ้นไทยให้กลับมาได้


ช่วงเดือนสิงหาคม ปี 2544 เริ่มมีการออกข่าวว่าปตท.จะเข้าตลาดฯ โดยมีผู้ร่วมจัดการจำหน่ายหุ้น ได้แก่ 3 บริษัทไทยคือ บล.ภัทร บล.ไทยพาณิชย์ และ บล.ทิสโก้ และ อีก 3 Investment Bank ระดับโลก คือ CSFB. Lehman Brothers และ MerrillLynch เริ่มออก Research จนดัชนี SETIndex ปรับตัวกว่า 10% จาก 300 ในช่วงต้นเดือนสิงหา ปี 2544 มาที่ 340 ในช่วงต้นเดือนกันยายน ปี 2544

แต่วันที่ 11 กันยา (9/11) ก็เกิดเหตุการณ์ตึกเวลเทรดถล่มตลาดหุ้นตกต่ำทั่วโลก ดัชนี SET Index ลงไปที่ 280 ในวันที่ 8 ตุลาคม ได้มีการทดสอบตลาดเพื่อประเมินความต้องการเบื้องต้น

วิธีการทดสอบตลาด

· สถาบันไทย และนักลงทุนสถาบันต่างประเทศ (เป้าหมายใหญ่สุด)การทดสอบตลาดสำหรับนักลงทุนสถาบันนั้น เรียกว่า Pre-deal marketing ซึ่งก็คือกระบวนการที่นักวิเคราะห์ออกไปให้ข้อมูลนักลงทุนสถาบัน ไปเชิญชวนให้สนใจศึกษา สนใจลงทุนพร้อมกับเก็บ feedback เลยว่า ราคาเท่าไหร่ถึงจะยอมลงทุนดังนั้น Research Analyst ของทั้ง 6 แห่ง(บล.ภัทร บล.ไทยพาณิชย์ บล.ทิสโก้   Lehman Brothers และMerrill Lynch) จะออกไปพบนักลงทุนสถาบันทั่วโลกเพื่อรวบรวมความสนใจ ตลอดไปจนถึงการหาช่วงราคาที่เหมาะสม

· ลูกค้าบุคคลที่ซื้อขายหุ้นอยู่แล้ว  จะให้ Underwriter ไทยทั้ง 3 แห่ง (บล.ภัทร บล.ไทยพาณิชย์ บล.ทิสโก้)ทำการสำรวจความเห็น

· ประชาชนทั่วไปที่มีเงินออมซึ่งปกติไม่ได้เล่นหุ้นจะให้ธนาคารสองแห่ง (กรุงไทย กับ ไทยพาณิชย์)ทำการสำรวจความเห็นจากลูกค้าเงินฝากกว่า 5,000 ราย

หลักการ และเป้าประสงค์ในการจัดจำหน่ายหุ้นโดยเฉพาะ IPO

1. ต้องขายให้หมด

2. ต้องให้ได้ราคาที่เหมาะสม ราคาไม่ควรจะต่ำไป หรือสูงไป

3. ต้องให้มีเสถียรภาพของราคาหลังจากเข้าซื้อขายหลังจากหุ้นเข้าตลาดแล้วจะมีจุดสมดุลราคาประมาณ 5-10% เหนือราคาจองและมีเสถียรภาพ จนกว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงของปัจจัยพื้นฐาน หรือ สภาพตลาด

4. มีการกระจายที่เหมาะสม แก่นักลงทุนทั้ง 4 กลุ่ม

สาเหตุที่ ทางปตท.และรัฐบาล ก็ตัดสินใจจำหน่ายหุ้น IPO ในราคาหุ้นละ 35 บาทในวันที่8 ตุลาคม 2544

เรื่องแรก ช่วงราคาหุ้น ปตท. ที่จะเสนอขายซึ่งได้มีการใช้ทุกวิธีที่จะวิเคราะห์เพื่อให้ได้ราคาดีที่สุดที่ผู้ซื้อจะยอมรับได้ ทั้การใช้ Discounted Cashflow Model และ CapitalAsset Pricing Model อื่นๆ รวมทั้ง การเปรียบเทียบ กับราคาหุ้นอื่นทั้งในตลาดไทย กับ อุตสาหกรรมเดียวกัน ใน ตลาดเกิดใหม่ (Emerging Market) อื่นๆ เช่น Sinopec, CNOOC, Petro China, Petronas

ช่วงราคาหุ้น ปตท. ที่ตกลงกำหนดก็คือ29-35 บาทต่อหุ้น โดยปี 2543 ปตท.มีกำไร แค่หมื่นล้านบาทเศษๆ ยังมีปัญหาบริษัทในเครืออีกเยอะ หากพิจารณาเปรียบเทียบข้อมูล SETIndex ตอนที่จำหน่ายหุ้น IPO อยู่ที่ 280แต่ปัจจุบันดัชนี SET index อยู่ที่ 1,365สูงขึ้นเท่ากับ 14.1% ต่อปี ถ้าหุ้นซื้อปตท.ราคา 35 บาท ปัจจุบันราคาหุ้นละ 300 บาทได้ผลตอบแทนเท่ากับ 19.1% ต่อปี


วิธีการกำหนดราคาหุ้น IPO ของปตท. ในขณะนั้นเป็นวิธีการที่ดีที่สุดเท่าที่จะทำได้ตามมาตรฐานตลาดทุนโลกราคาขายสุดท้ายถูกกำหนดจากกระบวนการ Bookbuilding
เรื่องที่สอง การแบ่งจำนวนตาม Tranches ต่างๆและการกำหนดวิธีการจองหุ้น IPO ของบุคคลไทยที่ได้จากการสำรวจความเห็น มีดังนี้

1. สถาบันไทย…กำหนดว่าจะขาย 10% 92 ล้านหุ้นเนื่องจากขนาดนักลงทุนสถาบันไทย ซึ่งได้แก่ กองทุนรวมกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ กบข. กองทุนประกันสังคม ประกันชีวิตโดยรวมในเวลานั้นยังมีขนาดเล็ก

2. นักลงทุนบุคคลแบ่งเป็น 2 ประเภท ได้แก่

1. พวกที่เป็นนักลงทุนในตลาดอยู่แล้ว (นักเล่นหุ้น) กำหนดไว้ 170 ล้านหุ้นโดย 50 ล้านหุ้นเป็นส่วนที่ทางปตท.จะเป็นผู้จัดสรรให้กับผู้มีอุปการะคุณ ซึ่งได้แก่ คู่ค้า พวกเอเย่นต์ ปั๊มน้ำมันฯลฯ ซึ่งก็เป็นไปตามกฎที่ กลต.กำหนดไว้ทุกประการ ส่วน 120 ล้านหุ้นเป็นส่วนที่บริษัทหลักทรัพย์กว่าสิบแห่งจะได้รับไปจัดสรรให้ลูกค้าของตนได้ซึ่งเป็นไปตามวิธีการจัดจำหน่ายทั่วไป

2. นักลงทุนบุคคลที่ให้จองผ่านสาขาธนาคาร 5 ธนาคารกำหนดไว้เริ่มต้นที่ 200 ล้านหุ้น โดยใช้วิธี FirstCome First Serve คือ ใครมาลงชื่อจ่ายเงินก่อนได้รับจัดสรรก่อน พอจองหมดก็จะหยุดรับจองแต่อาจจัดสรรให้เพิ่มอีก 130ล้านหุ้นได้ในกรณีที่มีการจำนวนการจองมาก และพิจารณาแล้วว่าการจองมีคุณภาพ จะรับจองไปจนถึง 350ล้านหุ้น

3. นักลงทุนสถาบันต่างประเทศ เป็นเป้าหมายใหญ่ที่สุดส่วนที่จะขายต่างประเทศ จะเป็นส่วนที่ใช้กำหนดราคา ที่เรียกว่าเป็นวิธี Book-building ซึ่งก็คือ การรวบรวมอุปสงค์ในระดับราคาต่างๆกัน เป็น informalauction นั่นเอง (รวบรวมราคาที่นักลงทุนสถาบันอยากซื้อ มาเป็นข้อมูล) ซึ่งการรวบรวมอุปสงค์นี้จะทำควบคู่กันไปกับการ Roadshow และเก็บอุปสงค์ของสถาบันไทย ส่วนลูกค้าบุคคลธรรมดาจะเป็น PriceTaker คือ จ่ายเงินมาที่ราคาสูงสุดก่อน (หุ้นละ 35 บาท) ถ้า Final Price ต่ำกว่านั้นจะคืนเงินให้บางส่วนส่วนต่างประเทศนี้กำหนดไว้ประมาณครึ่งหนึ่ง 450 ล้านหุ้น แต่ถ้าจำเป็นก็สามารถเพิ่มได้ไปถึง 600 ล้านหุ้นในกรณีที่อุปสงค์ในประเทศมีไม่พอ โดยเฉพาะจาก Tranche 2.2 ที่กลัวว่าจะไม่มีคนจองซื้อ// แต่ขณะเดียวกัน ก็สามารถลดลงไปได้ ถ้าอุปสงค์ในประเทศแข็งแรงส่วนที่ย้ายไปมาได้ประมาณ 15% นี้ เรียกว่า Claw-backPortionในวันที่ 29 ตุลา – 16 พย.2544 เป็นช่วงที่ออก Roadshow ทีมในประเทศนำโดยคุณประเสริฐ บุญสัมพันธ์เสนอการขายต่อลูกค้าเงินฝากธนาคาร ส่วนทีมใหญ่ ที่ประกอบด้วย ผู้ว่าวิเศษ จูภิบาล CFOพิชัย ชุณหวชิร และ ดร.ปิยสวัสดิ์ อัมระนันท์เลขาฯกรรมการนโยบายพลังงาน เดินทางทั่วโลก เริ่มที่ Singapore. Hong Kong.London. Edinburgh. Frankfurt. Paris. Boston. San Francisco. LA. แล้วมาจบกำหนดราคาที่NEW YORK ในวันที่16 พย. 2544

ในวันที่12 พย. ก่อนถึงกำหนดการจองซื้อของลูกค้ากลุ่มTranche 2.2 ที่ผ่านสาขาของธนาคารทั้ง 5 ธนาคาร ได้มีขอลดจำนวนสูงสุดที่แต่ละคนจองได้ลงจากคนละสามแสนหุ้น ลงเหลือแสนเดียว เนื่องจากมีความต้องหุ้นเป็นจำนวนมากและพอเปิดจอง ก็เป็นดังคาดสาขากว่า 10,000 ของธนาคารทั้ง 5 ส่วนใหญ่ลูกค้าแต่ละคนจองเต็ม 100,000 หุ้นซึ่งพอเปิดจอง ได้1 นาที 17 วินาที ก็ครบ 200,000,000 หุ้น (สองร้อยล้านหุ้น)จึงเปิดการจองหุ้นอีกรอบ พอครบ 350,000,000 หุ้น(สามร้อยห้าสิบล้านหุ้น) จึงหยุดการจอง

การที่มีนักการเมืองจองซื้อได้คนละเป็นจำนวนมากๆซึ่งอยู่ในลูกค้ากลุ่ม Tranche 2.1.เนื่องจากในเมืองไทยคนมีเงินมีกระจุกมือเดียว รายชื่อจึงซ้ำไปมาไม่กี่ตระกูลแต่ก็ไม่มีรายใดที่ถูกห้ามซื้อตามกฎหมาย

จากความสำเร็จในการ Roadshow ทุก Tranche มีคนจองเป็นจำนวนมาก ส่วน ตปท. มีอุปสงค์ถึง 2,000,000,000 หุ้น (สองพันล้านหุ้น) ดังนั้นจึงกำหนดที่ราคาสูงสุดของ PriceRange คือ 35 บาทต่อหุ้น ในที่สุดทางกท.อุตสาหกรรมก็ให้ต่างชาติแค่ 330 ล้านหุ้นคิดเป็น 36% และให้ Tranche ธนาคาร 330 ล้านหุ้นเท่ากัน
บทความดีๆสามารถอ่านเพิ่มเติมได้ที่ :
www.รู้จริงพลังงานไทย.com/ราคาหุ้น-ปตท-การขายหุ้น-ipo/

แหล่งที่มาของข้อมูล : //samtahantoptt.blogspot.com/2016/04/ipo-2544-3.html




 

Create Date : 29 สิงหาคม 2559
0 comments
Last Update : 29 สิงหาคม 2559 15:19:56 น.
Counter : 268 Pageviews.

ชื่อ :
Comment :
  *ใช้ code html ตกแต่งข้อความได้เฉพาะสมาชิก
 
รหัสส่งข้อความ
กรุณายืนยันรหัสส่งข้อความ


สมาชิกหมายเลข 3214596
Location :


[ดู Profile ทั้งหมด]

ให้ทิปเจ้าของ Blog [?]
ฝากข้อความหลังไมค์
Rss Feed
Smember
ผู้ติดตามบล็อก : 1 คน [?]




Group Blog
 
 
สิงหาคม 2559
 
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031 
 
29 สิงหาคม 2559
 
All Blogs
 
Friends' blogs
[Add สมาชิกหมายเลข 3214596's blog to your web]
Links
 

 Pantip.com | PantipMarket.com | Pantown.com | © 2004 BlogGang.com allrights reserved.