ธันวาคม 2556

1
2
3
4
5
6
7
8
9
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
24
25
26
27
28
29
30
31
 
 
All Blog
การเก็บรักษาละอองเกสรของว่านสี่ทิศ
การเก็บรักษาละอองเกสรของว่านสี่ทิศ

การผสมเกสรว่านสี่ทิศ นั้น หากเราต้องการผสมเกสรพันธุ์เดียวกัน เราสามารถใช้ละอองเกสรของดอกเดียวกันผสมได้ทันที 
แต่ในการผสมข้ามพันธุ์กันนั้น การเก็บรักษาละอองเกสรไว้มีความจำเป็นอย่างมาก 
เนื่องจากดอกของแต่ละพันธุ์ที่เราต้องการผสมเกสรนั้นบานไม่พร้อมกัน 
บ่อยครั้งที่ดอกบานห่างกันเป็นเดือน





ในการผสมเกสรว่านสี่ทิศข้ามพันธุ์กัน การเก็บรักษาละอองเกสรไว้ เพื่อพร้อมผสมเมื่อเราต้องการ จึงมีความจำเป็นเป็นอย่างยิ่ง ละอองเกสรของว่านสี่ทิศ และพืชในวงศ์ Amaryllidaceae ส่วนใหญ่ สามารถเก็บไว้ได้นาน โดยที่ยังสามารถใช้ผสมเกสรได้อย่างสมบูรณ์ และวิธีการเก็บรักษาละอองเกสรก็สามารถทำได้อย่างง่ายดาย ไม่ยุ่งยากอะไร และพวกเราสามารถทำได้ด้วยตัวเอง

อุปสรรคในการเก็บรักษาละอองเกสรคือ ความชื้นและเชื้อรา

เวลาที่ดีที่สุดในการเก็บละอองเกสรคือ เมื่ออับเรณูเปิดออกแล้ว ละอองเกสรจะมีสีเหลืองเข้ม และมีลักษณะฟูๆ เป็นเม็ดเล็กๆ อาจเป็นวันแรกหรือวันที่ 2 เมื่อดอกบาน (ขึ้นอยู่กับพันธุ์) ซึ่งจะมีความชื้นน้อยกว่าการเก็บละอองเกสรเมื่ออับเรณูยังไม่เปิดออก ในดอกที่เราต้องการต้องการผสมข้ามพันธุ์ เราสามารถเก็บละอองเกสรเมื่ออับเรณูยังไม่เปิดออกก็ได้ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการผสมตัวเอง เมื่อนำอับเรณูมาผึ่งแห้งไว้บนภาชนะหรือกระดาษ โดยวางไว้ในร่มปกติ อับเรณูจะเปิดออกมาเอง


อับเรณูเปิดออกแล้ว

การเก็บอับเรณูที่ยังไม่เปิด


ละอองเกสรของพืชในวงศ์ Amaryllidaceae ส่วนใหญ่จะต้องผึ่งให้แห้งก่อนประมาณ 12-48 ชั่วโมงก่อนนำไปเก็บรักษา (ละอองเกสรของดอก Clivia ค่อนข้างแห้งอยู่แล้วตั้งแต่ตอนที่เก็บ) และควรใช้สารดูดความชื้นอย่าง ซิลิก้าเจล (Silica Gel) หรือ Drierite® เพื่อช่วยดูดความชื้นด้วย วิธีการเก็บรักษาและระยะเวลาที่ใช้ในการเก็บรักษาละอองเกสรนั้น ขึ้นอยู่กับว่า เราจะทำการผสมเกสรเมื่อใด
  • หากต้องการใช้ผสมเกสรทันที ภายใน 2-3 วัน สามารถเก็บไว้ภายในบ้านที่อุณหภูมิปกติได้
  • หากต้องการใช้ผสมเกสรภายใน สัปดาห์หรือเดือน ให้เก็บในตู้เย็น ที่อุณหภูมิ 4°C - เก็บได้ประมาณ 5 เดือน
  • หากต้องการใช้ผสมเกสรภายใน 1 ปี ให้เก็บในช่องแช่แข็ง ที่อุณหภูมิต่ำที่สุด  - เก็บได้ประมาณ 1 ปี



ตัวอย่างพืชในวงศ์ Amaryllidaceae  และระยะเวลาที่เก็บรักษาได้ โดยวิธีการแช่แข็ง:
  • Clivia - เก็บได้หลายปี
  • Crinum - เก็บได้หลายปี
  • Nerine - เก็บได้หลายปี
  • Haemanthus - เก็บได้ 1 ปี
  • Hippeastrum (ว่านสี่ทิศ) - เก็บได้ 1 ปี
  • Hymenocallis - เก็บได้เพียง 2-3 เดือน
  • Daylily (Hemerocallis) เก็บได้หลายปี

กราฟแสดงระยะเวลาและเปอร์เซ็นต์ที่ละอองเกสรสามารถใช้ผสมเกสรได้
ที่การเก็บรักษาที่อุณหภูมิ ห้อง, 5C และ -20C


วัสดุหรือภาชนะที่ใช้เก็บจะต้องปิดสนิท อย่างที่นิยมใช้กันคือ หลอดไมโครเซ็นตริฟิวก์ (Microcentrifuge Tube) ขนาด 1.5 mL เมื่อตัดอับเรณูเก็บไว้ในหลอดแล้ว ไม่ต้องปิดฝา ปล่อยทิ้งไว้ให้แห้งภายในบ้าน ที่อุณหภูมิปกติ (ในพื้นที่ๆ มีความชื้นสูง อาจนำหลอดที่บรรจุละอองเกสรไว้แล้ว ใส่ลงในภาชนะที่ใหญ่กว่า แล้วใส่ซิลิก้าเจลลงไปในภาชณะใหญ่ เพื่อให้ดูดความชื้น ประมาณ 12-24 ชั่วโมง) เมื่ออับเรณูแห้งแล้ว จึงปิดฝาหลอดให้สนิทแล้ว เขียนชื่อพันธุ์และวันที่ติดไว้ จากนั้นจึงนำไปแช่แข็งในตู้เย็น


Microcentrifuge Tube


วัสดุหรือภาชนะอื่นๆ ก็สามารถนำมาใช้เก็บละอองเกสรได้ เพียงแต่ต้องมีฝาปิดสนิท ไม่ควรให้อากาศเข้าออกได้ และกันความชื้นได้ดี ทำจากกระดาษ หรือพลาสติก เช่น แคปซูล, ซองพลาสติกแบบ Zip Lock, กระดาษพับเป็นซอง, ซองกระดาษเก็บเหรียญ, ซองจดหมาย, ขวดใส่ยาพลาสติก, ตลับเครื่องสำอาง


แคปซูล

ซองพลาสติกซิปล็อค

ซองจดหมายกระดาษหรือ Glassine


ขวดยา


ขวดยา
ตลับเครื่องสำอาง



ขั้นตอนการเก็บละอองเกสร
  1. ใช้แหนบปลายแหลมดึงเฉพาะอับเรณูออกมา โดยหนีบบริเวณใต้อับเรณู แล้วรูดออกมา ขณะดึงให้นำภาชนะหรือกระดาษรองไว้ด้านล่าง (อาจให้บังเกสรตัวเมียไว้ก็ได้) หากต้องการผสมข้ามพันธุ์ ให้ระวังละอองเกสรปลิวตกลงบนเกสรตัวเมีย 
  2. ผึ่งละอองเกสรให้แห้งประมาณ 1 วัน โดยผึ่งไว้ในร่ม เช่นภายในบ้านที่อุณหภูมิปกติ เน้นแห้งๆ ไม่ชื้น สามารถใช้สารดูดความชื้นอย่างซิลิก้าเจลด้วยได้
  3. เก็บละอองเกสรลงในภาชนะปิดฝาให้สนิท นำไปใส่ในถุงพลาสติกซิปล็อค หรือกล่องพลาสติกอีกที เปลี่ยนสารดูดความชื้นอันใหม่ และใส่ไปในถุงพลาสติกหรือกล่องด้วย
  4. ไม่ควรเก็บก้านชูเกสรตัวผู้มาด้วย เพราะมีน้ำอยู่ภายในจำนวนมาก จะทำให้มีความชื้นสูง และอาจทำให้ละอองเกสรเสีย และขึ้นราได้
  5. นำไปเก็บไว้ในตู้เย็น ช่องแช่เนย หรือช่องแช่แข็ง
  6. การเก็บละอองเกสรในดอกซ้อน ให้เก็บแต่ละอองเกสรเท่านั้น ให้เอาภาชนะรองไว้ แล้วใช้พู่กันปัดเฉพาะละอองเกสรออกมา หรืออาจตัดกลีบดอกออกมาแล้วใช้พู่กันปัดเฉพาะละอองเกสรใส่ลงภาชนะ เมื่อนำไปแช่เย็นไม่ควรมีกลีบดอก หรืออับเรณูที่เปิดออกไม่หมดติดมาด้วย เพราะมีความชื้น เมื่อถูกแช่เย็นจะช้ำและขึ้นรา ทำให้ละอองเกสรเสีย


ตัดออกมาแต่ก้อนสีเหลืองนี้


ใส่แคปซูลแบบนี้ แล้วนำไปใส่ในถุงพลาสติกซิปล็อคอีกที
อาจใส่ซิลิก้าเจลลงไปในถุงด้วย


ซองพลาสติกซิปล็อคแบบนี้ก็เป็นที่นิยมใช้ 
ใส่รวมกันในกล่องแล้วนำไปแช่ตู้เย็น อาจใส่ซิลิก้าเจลลงไปในกล่องด้วย


หลากหลายวิธีและคำแนะนำในการเก็บรักษาละอองเกสรจากต่างประเทศ
จาก Garden Web
  • Pollen can also be frozen, if you want to store it longer. It's important to let the pollen and desiccant filled vials sit at room temperature for 24 hours prior to freezing, to allow any moisture from the pollen to be absorbed by the desiccant. Replace the moisture laden desiccant with fresh before freezing.
  • AMARYLLIS HIPPEASTRUM POLLEN collected at room temperature and humidity in porous TISSUE sealed at the edges and stored in PAPER envelopes and stored at ROOM TEMPERATURE will last about 72 to 96 hours. One must take into fact that the pollen is NOT freeze dried and other variables makes the time much less to be on the safe side
  • Some Amaryllis growers recommend placing your envelopes in the butter drawer in your refrigerator to keep your pollen fresh. Other Amaryllis growers say that the refrigerator will increase the chances of your pollen collection going bad so they keep it in a dry and cool area of their home or garage instead of the fridge. Ideally you'd like your pollen to be stored at 50 degrees with 50% humidity where it should keep for up to five months.
  • If you are storing the whole anther or even the stamen, it could become quite wet in air-tight containers. I would recommend to let the stamen dry on a sheet of paper and then put them in the air tight container after some moisture is gone.
  • I cut the anthers so I have a "handle" to grab when I want them with a pair of forceps. When I cut them I store them in a 1.5 ml eppendorf tube with the snap-cap open for one day to allow them to dry. I then snap it closed and if I know I will be using them within a month I put them in the fridge......If I intend to store them for an extended period (many months) I store them in the freezer (preferably this should not be frost-free for all the obvious reasons). I pollinate several days in a row to ensure I get seed. I've done this with Hippeastrum, Crinum and Amorphophallus pollen.....not a problem. 
  • I have used frozen pollen that works so I can tell you what I do at least. I collect the pollen on a Q-tip when it is freshly produced and allow it to dry for one day and then freeze it by just putting it in an envelope with the name and date on it. I can say this works on Hippis and Paramongaia for sure and the Paramongaia pollen was stored for 2 years in the freezer. If I am going to use it within a week or so I collect the same and dry for a day, but then store it in the fridge until use.
  • As an aside, by collecting it on Q-tips it makes it very easy to send to people in the mail and have it be useful when it arrives. I've had people send me pollen still on the anthers and that ends up being a dried up crumbly mess that is of little value so I would not suggest storing it that way.
  • I dry pollen, on the anthers,in air conditioning atmosphere for three days. I don't allow the anthers to touch each other on a small dish.Then I put the pollen in a small paper envelope. I then put the envelope in a small freezer bag. with fresh silica gel.I use a couple of table spoons full. I reuse the gel by heating it at 275 Fah for two hours.I put the bag in the refrigerator one day then freeze it.I keep my freezer below zero.I have used pollen after it had been frozen sixteen months. I've also used it successfully having been only refrigerated for eight months.I run that section at about thirty eight Fah. 
  • I use forceps holding the filament and scrape the anther off in the dish,with a scapel, or exacto knife,before letting them dry. A thin,semi stiff plastic card, or a double edged razor blade is handy for transferring the pollen out of a dish to a paper envelope.It can be messy, if the anther and pollen aren't dry enough.I've never had to hold seeds that long,but if I did, I would store them in a desiccant,such as silica gel.I have also used a triangular exacto knife to scrape pollen directly into envelopes,when the pollen was already dry enough to detach readily. 
  • I store mine in hard gelatin capsules. They are just the right size for dipping the stigma in. I keep them in a little container with a desiccant packet in it to keep the moisture down. They are in my refrigerator. 
  • I store the pollen of my amaryllis in small ziploc- bags and i did find out, if You put them in a dry and cool place, You can pollinate the next 1/2 year with it. 
  • I use coffee filters to hold the pollen. I then place the coffee filters in a seal-able plastic container and put the whole thing in the freezer. I have successfully pollinated recent flowers with the pollen I have stored from last year. If you go at this long enough you will find your own method to store pollen.
  • The way I always saved pollen from daylilies was to use those little plastic test tube-like things that scientists use. I stuff a little cotton into it and just push the cotton onto the pollen. Then I close the top and freeze it. I will try that method since I have lots of those little plastic containers.
  • Neuter the flower by using scissors to cut just the open pollen casings(anther -- stamen). I do this by putting an envelope (I re-use the paper ones my bills come in- so I have plenty! :)) just below the pollen, covering the pistil to avoid dropping the pollen onto it. Record the flower name on the outside and place it in the door of the fridge.
  • Ideal storage for pollen is 50 degrees at 50% humidity. The butter keeper of my fridge works quite well. Just remove opened anthers with clean tweezers & put in a labeled coin envelope. The pollen should be viable up to 5 months






Create Date : 11 ธันวาคม 2556
Last Update : 11 มกราคม 2558 23:15:43 น.
Counter : 1742 Pageviews.

4 comments
  
ตามมาเก็บข้อมูลค่ะ
โดย: nuchsaeng (oranuch_sri ) วันที่: 18 มกราคม 2557 เวลา:21:17:06 น.
  
สามารถทำได้กับเกสรข้าวโพดได้ไหมค่ะ
โดย: FF IP: 125.26.230.77 วันที่: 28 มกราคม 2557 เวลา:14:33:57 น.
  
การเก็บรักษาเกสรของพืชแต่ละชนิดไม่เหมือนกันครับ ระยะเวลาที่สามารเก็บได้ก็ไม่เท่ากันครับ สำหรับข้าวโพดคงต้องหาข้อมูลเพิ่มเติมดูครับ
โดย: บิ๊ก (หงส์ฟู่ ) วันที่: 2 กุมภาพันธ์ 2557 เวลา:11:25:27 น.
  
อยากทราบว่าแล้วใช้เกสรกี่กรัมในการทำการทดลองการดูดความชื้น
โดย: จิราภรณ์ IP: 1.1.171.166 วันที่: 19 พฤษภาคม 2559 เวลา:10:59:17 น.
ชื่อ :
Comment :
 *ใช้ code html ตกแต่งข้อความได้เฉพาะสมาชิก
 
ยืนยันรหัสความปลอดภัย :
(กรอกตัวเลขที่ปรากฎในภาพ)

หงส์ฟู่
Location :
กรุงเทพฯ  Thailand

[ดู Profile ทั้งหมด]
ให้ทิปเจ้าของ Blog [?]
 ฝากข้อความหลังไมค์
 Rss Feed
 Smember
 ผู้ติดตามบล็อก : 44 คน [?]



New Comments