พฤศจิกายน 2556

 
 
 
 
 
1
2
4
5
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
27
28
29
 
All Blog
การบังคับว่านสี่ทิศให้ออกดอก (Forcing)
การบังคับว่านสี่ทิศให้ออกดอก 
(Forcing Amaryllis to Bloom)




ในตอนแรกผมเข้าใจว่า การบังคับว่านสี่ทิศให้ออกดอก (Forcing) นั้น สามารถทำได้หลายครั้งเมื่อต้องการ หรือทำได้ปีละหลายๆ ครั้ง แต่เมื่อลองศึกษาดูแล้ว ก็พบว่าการบังคับว่านสี่ทิศให้ออกดอก ไม่ได้เป็นการทำให้ออกดอกได้บ่อยขึ้นแต่อย่างใด และยังขึ้นกับปัจจัยอีกหลายอย่าง ว่านสี่ทิศจำเป็นต้องสะสมอาหาร หลังจากให้ดอกแล้วช่วงระยะเวลาหนึ่งก่อน ไม่เช่นนั้นอาจไม่ให้ดอก หรือดอกไม่สมบูรณ์ก็ได้





การบังคับให้ออกดอก (Forcing) คือการทำให้ว่านสี่ทิศออกดอกนอกฤดู หรือออกดอกเร็วขึ้น ในวันที่เราต้องการเช่น วันคริส มาสต์ วันปีใหม่ หรือวันวาเลนไทน์ หรือในบางพื้นที่ เมื่อถึงฤดูแล้วยังไม่ออกดอก โดยเฉพาะพื้นที่ที่อากาศร้อน อุณหภูมิสูง




ปัจจัยที่มีผลต่อการบังคับให้ออกดอก

1. การพักตัว (Resting) ว่านสี่่ทิศจำเป็นต้องมีการพักตัว ก่อนการให้ดอก คือ ช่วงระยะหยุดการเจริญเติบโตทางใบ (ภายนอก) เมื่อว่านสี่ทิศหยุดการเจริญเติบทางใบ จะมีการเจิรญเติบโตภายในหัวแทน และจะเริ่มการสร้างช่อดอก การทำให้ว่านสี่ทิศพักตัวหรือหยุดการเจริญเติบโตทางใบนั้น สามารถทำได้โดย 
 1.1 ใช้อุณหภูมิต่ำๆ  เช่น อากาศหนาวตามธรรมชาติ และการแช่ไว้ในตู้เย็น 
 1.2 ขุดหัวขึ้นมาผึ่งลมแขวนไว้ 
 1.3 งดน้ำ และปุ๋ย

2. ช่วงระยะเวลาที่ทำการบังคับให้ออกดอก ไม่ควรทำหลังจากเพิ่งหมดดอก โดยเฉพาะหัวขนาดเล็ก เพราะจะไม่ได้ดอกอย่างแน่นอน และหัวขนาดใหญ่ อาจมีดอกช่อที่ 2 และ 3 ตามมาอีก ว่านสี่ทิศจำเป็นต้องสะสมอาหารเพิ่ม เพื่อสร้างดอกชุดต่อไป เวลาที่เหมาะสมในการบังคับให้ออกดอก ควรทำหลังจากว่านสี่ทิศมีการเจริญเติบโตทางใบ ได้รับ แสงแดด และปุ๋ยอย่างเพียงพอ และเก็บสะสมอาหารไว้ภายในหัวแล้ว ประมาณเดือนกันยายน-ตุลาคม

3. ทุกๆ กาบใบ 3-4 แผ่นจะมีช่อดอก 1 ชุด หัวขนาดใหญ่มีกาบใบมากกว่า จึงมีช่อดอกมากกว่าด้วย ดังนั้นหากต้องการทำการบังคับให้ออกดอก ว่านสี่ทิศควรมีใบอย่างน้อย 4 ใบขึ้นไป





ก่อนทำการบังคับให้ออกดอก

1. หัวว่านสี่ทิศที่ซื้อมาจากฮอลแลนด์ อเมริกา หรือสหราชอาณาจักร พร้อมให้ดอกอยู่แล้ว สามารถปลูกได้ทันที ก็จะให้ดอกภายใน 6-8 สัปดาห์ ไม่จำเป็นต้องนำไปแช่ในตู้เย็นอีก
2. ราก ไม่ต้องตัดทิ้ง และให้กระทบกระเทือนน้อยที่สุด สามารถตัดแต่งรากแห้งทิ้งได้ หรือถ้าปลูกไว้ในการถาง ให้แช่ตู้เย็นทั้งกระถางเลย ไม่ต้องขุดหัวขึ้นมา วิธีนี้ว่านสี่ทิศไม่ต้องสร้างระบบรากใหม่ ทำให้ออกดอกเร็วขึ้น และดอกมีขนาดใหญ่กว่า
3. การบังคับให้ออกดอกใช้เวลาประมาณ 8-10 สัปดาห์ และระยะเวลาปลูกอีก 6-8 สัปดาห์
4. การบังคับออกดอกโดยการแช่ตู้เย็น อาจทำให้ได้ก้านดอกที่สั้นลง

5. บางสายพันธุ์ (Species) ไม่สามารถนำมาบังคับออกดอกได้ และไม่ควรทำ เช่น สายพันธุ์ Papilio และพันธุ์ลูกผสมทั้งหมดที่มาจากสายพันธุ์ Papilio, A. reticulata และ A. Silhouette การทำให้ออกดอกเพียงแต่รดน้ำให้น้อยลง เหลือเพียงประมาณ 3-4 สัปดาห์ต่อครั้ง ระหว่างเดือนตุลาคม - มกราคม ก็จะให้ดอกตามมา สาเหตุที่ไม่ควรทำการบังคับออกดอก อาจเป็นเพราะ  สายพันธุ์ Papilio เป็นพืชที่ตั้งตัวยาก เมื่อเริ่มปลูกหรือได้รับการกระทบกระเทือน อาจให้ดอกอีกใน 2-3 ปี

6. ปลูกหลายๆ หัวเพื่อให้ได้ดอกมากขึ้น หรือปลูกหลายๆ หัวโดยเว้นระยะเวลาปลูกแต่ละหัว 2 สัปดาห์ เพื่อได้ชมดอกหลายๆ เดือน













วิธีที่ 1. แช่ตู้เย็น

ควรทำเมื่อหัวสะสมอาหารแล้ว ประมาณเดือนกันยายน - ตุลาคม ให้เริ่มงดน้ำและปุ๋ย จนใบเหี่ยวแห้งคาต้น ประมาณกลางเดือนตุลาคม-พฤษจิกายน ซึ่งสามารถทำได้ 2 วิธีคือ 1.) นำไปแช่ในตู้เย็นทั้งกระถาง หรือ 2.) นำไปแช่ตู้เย็นเฉพาะหัว 



1. ขุดหัวพร้อมรากขึ้นมาอย่างระมัดระวัง พยายามให้รากกระทบกระเทือนน้อยที่สุด จากนั้นให้ล้างดินออกจากหัวและราก
2. ตัดใบออกและกาบใบแห้งออก โดยตัดห่างจากปลายหัวประมาณ 3 cm
3. ไม่ต้องตัดราก และให้รากกระทบกระเทือนน้อยที่สุด (หัวที่ซื้อมาจากต่างประเทศ หลายแห่งก็มีรากมาด้วย) สามารถตัดแต่งรากแห้งทิ้งได้ การตัดรากอาจทำให้ออกดอกช้า ไม่ออกดอก หรือออกดอกในปีต่อไป
4. ผึ่งลมให้แห้งในร่ม โดยการแขวนห้อยหัวลง ประมาณ 1 สัปดาห์
5. ห่อแต่ละหัวด้วยกระดาษหนังสือพิมพ์  แล้วใส่ลงถุงกระดาษ  (แสงสว่างไม่มีผลกับการบังคับดอก) นำไปเก็บไว้ในตู้เย็นช่องแช่ผัก ประมาณ 8-10 สัปดาห์ อุณหภูมิประมาณ 10-12°C (ไม่ควรต่ำกว่า 5°C และไม่ควรสูงกว่า 12°C)  ความชื้นประมาณ 65-70% (ความชื้นต่ำกว่า 65% รากจะแห้ง และถ้าความชื้นมากกว่า 70% จะขึ้นราที่ราก แต่ไม่เป็นอันตราย สามารถใช้แปรงขัดออกได้) ไม่ควรเก็บผลไม้ โดยเฉพาะแอ็ปเปิ้ลไว้ด้วยกัน
6. เขียนชื่อพันธุ์ วันที่แช่ และกำหนดออกจากตู้เย็นไว้ด้วย 
7. เมื่อครบกำหนด 8-10 สัปดาห์ ให้นำหัวออกจากตู้เย็น ตัดแต่งรากแห้งเสียออก
8. แช่รากลงในน้ำประมาณ 1 วัน
9. เมื่อรากอวบน้ำ ให้นำลงปลูกในดินร่วน ระบายน้ำดี โดยให้หนึ่งในสามส่วนของหัวโผล่พ้นดิน รดน้ำเพียงครั้งเดียว แล้วไม่ต้องรดอีก
10. วางกระถางไว้ในที่รำไร เมื่อแทงยอดแล้วจึงรดน้ำบ่อยขึ้น และให้ได้รับแสงแดดสม่ำเสมอ ระวังอย่าให้เปียกแฉะเกินไป 
11. นำกระถางวางไว้ในที่ได้รับแสงแดด รดน้ำเมื่อดินแห้ง จะให้ดอกภายใน 6-8 สัปดาห์






วิธีที่ 2. ผึ่งแห้ง

วิธีนี้ไม่ต้องนำหัวไปแช่เย็น ให้ผลสำเร็จมากกว่า 80%  เหมาะสำหรับว่านสี่ทิศที่ปลูกมาแล้ว อย่างน้อย 1 ปี ไม่เหมาะกับหัวที่เพิ่งซื้อมาปลูกใหม่ ใช้เวลาประมาณ 25-46 วัน โดยหัวจะต้องมีใบใหม่อย่างน้อย 2-3 เดือนหลังจากให้ดอก และอย่างน้อย 7 ใบ สามารถทำได้ดีกับว่านสี่ทิศพันธุ์ดอกใหญ่  และพันธุ์แอฟริกา  ส่วนพันธุ์ลูกผสม Cybister  ไม่ค่อยได้ผล 

1. ขุดหัวที่ต้องการขึ้นมา โดยให้กระทบกระเทือนน้อยที่สุด  
2. วางหัวนอนลงกับพื้นในที่รำไร หรือริมหน้าต่างในบ้านประมาณ 5-7 วัน (ไม่มีข้อมูลระบุไว้ว่าอุณหภูมิเท่าไหร่)
3. สำคัญมากคือ ห้ามตัดราก และใบ 
4. หลังจากครบ 5-7 วันแล้ว ให้นำลงปลูกใหม่ 















วิธีที่ 3. แช่น้ำอุ่น

โดย E. William Warren - members of the Amaryllis Study Group of Ocala, FL.  12 - 24 - 2005 

การเจริญเติบโตของว่านสี่ทิศแบ่งออกเป็น 3 ระยะ คือ 1. ระยะออกดอก 2. ระยะเจริญเติบโตทางใบและสะสมอาหาร 3. ระยะพักตัว การตัดก้านดอกและใบออกในระยะออกดอก แล้วนำไปแช่น้ำอุ่น 30 นาที จะทำให้ว่านสี่ทิศคงอยู่ในระยะออกดอกต่อไป โดยไม่ให้ว่านสี่ทิศเข้าสู่ระยะเจริญเติบโตทางใบ และระยะพักตัว  และจะให้ดอกชุดที่ 2 ภายใน 5 สัปดาห์ และสามารถทำซ้ำเพื่อให้ออกดอกชุดที่ 3 หรือชุดที่ 4

สามารถเริ่มทำกับว่านสี่ทิศที่เพิ่งซื้อมาได้ทันทีที่เริ่มปลูกใหม่ โดยให้ตัดก้านดอกและใบทิ้งบริเวณใกล้ปลายหัวเมื่อดอกเริ่มผลิบาน นำดอกไปแช่น้ำในแจกัน แล้วเปลี่ยนน้ำทุก 2-3 วัน ดอกจะบานต่อในแจกันโดยใช้เวลาเท่าเดิม จากนั้นให้นำหัวไปแชน้ำอุ่นประมาณ 30 นาที แล้วนำไปปลูกใหม่ ว่านสี่ทิศจะให้ดอกชุดที่ 2 ภายใน 5 สัปดาห์ และเมื่อตัดก้านดอกและใบชุดที่ 2 ทิ้ง แล้วนำไปแช่น้ำอุ่นอีกครั้ง แล้วนำไปปลูกใหม่ ว่านสี่ทิศจะให้ดอกชุดที่ 3 ภายใน 5 สัปดาห์ หัวขนาดใหญ่ที่ปลูกลงดิน 5 ปี สามารถให้ดอกได้ถึง 4 ชุด และว่านสี่ทิศพันธุ์แอฟริกาใต้ สามารถให้ดอกได้ 3 ชุด (ไม่มีข้อมูลระบุไว้ว่าอุณหภูมิน้ำเท่าไหร่ และต้องแช่น้ำอุ่นนานเท่าไหร่)




วิธีที่ 4. ตัดใบและก้านดอก



ในระยะให้ดอก เมื่อดอกเหี่ยวแล้ว ให้ตัดใบ และก้านดอกก่อนที่ก้านดอกจะเหี่ยวทิ้ง หรือตัดก้านดอกก่อนที่จะบานก็ได้ (เพื่อนำไปใส่แจกัน ดอกจะบานต่อไปในแจกัน) บริเวณโคน ห่างจากปลายหัวประมาณ 1/2 นิ้ว จะแทงช่อดอกใหม่ในอีก 4-6 สัปดาห์ ตัดใบเหลือยาวเกินไป และตัดเมื่อก้านดอกเหี่ยวแล้วอาจไม่ได้ผล




โปรดติดตามอ่านตอนต่อไป "การผสมเกสรว่านสี่ทิศ"
















    Create Date : 06 พฤศจิกายน 2556
    Last Update : 23 ธันวาคม 2556 21:47:58 น.
    Counter : 9971 Pageviews.

    14 comments
      
    ขอบคุณสำหรับข้อมูลดีๆ
    และ ภาพสวยๆนะคะ
    โดย: ขึ้น15ค่ำ IP: 125.27.125.233 วันที่: 1 ธันวาคม 2556 เวลา:0:37:09 น.
      
    ขอบคุณที่แวะมาชมครับ

    กำลังเตรียมข้อมูลอัพเดทอีกเยอะเลยครับ และยังรวมพันธุ์ต่างๆ ให้ได้มากที่สุดไว้ด้วยครับ

    แวะมาชมบ่อยๆ นะครับ
    โดย: Big (หงส์ฟู่ ) วันที่: 1 ธันวาคม 2556 เวลา:21:12:59 น.
      
    ได้ความรู้แยะเลยค่ะ คงไม่ได้เอาแช่ตู้เย็น ถ้าเขาออกดอกเองได้ตามปกติ ขอบคุณค่ะ
    โดย: Susisiri IP: 124.120.72.78 วันที่: 20 ธันวาคม 2556 เวลา:16:20:06 น.
      
    แช่น้ำอุ่น วิธีนี้ยังไม่เคยลองทำเลยค่ะ
    วิธีนี้ใช้ได้กับหัวที่มีขนาดใหญ่เท่านั้นรึเปล่าคะ
    โดย: nuchsaeng (oranuch_sri ) วันที่: 18 มกราคม 2557 เวลา:21:27:08 น.
      
    ไม่มีรายละเอียดที่ลงลึกกว่านี้ครับ แต่คิดว่าควรเป็นหัวที่มีขนาด 30/32 ขึ้นไปถึงจะให้ดอกได้ 2 ช่อครับ ส่วนบางพันธุ์ เช่น พวกพันธุ์แอฟริกัน ขนาด 28/30 ก็ให้ดอกได้ 2-3 ช่อครับ

    หัวเล็กๆ คงได้แค่ช่อเดียวอยู่แล้วครับ

    การแช่น้ำอุ่นดูจะได้ผลนะครับ เพราะมีข้อมูลอื่นๆ อีก คือ Hot Water Treatment ก็สามารถทำให้ออกดอกได้ กำลังหาข้อมูลในรายละเอียดอยู่ครับ
    โดย: Big (หงส์ฟู่ ) วันที่: 19 มกราคม 2557 เวลา:17:15:38 น.
      
    เพาะขายหรือป่าวคะ
    โดย: วราภรณ์ IP: 223.206.113.225 วันที่: 4 ตุลาคม 2557 เวลา:12:33:44 น.
      
    มือใหม่ค่ะเพื่อนให้มาวันเกิด_คิดอยู่ว่าทำงัยดีอยากให้มีชีวิตอยู่กับเรานานๆ_เปิดwebsอ่านแล้วจะพยายามทำตามค่ะ_ขอบคุณค่ะ
    โดย: วนา กฤษณะ IP: 192.99.14.34 วันที่: 22 ธันวาคม 2557 เวลา:8:48:23 น.
      
    มือใหม่ค่ะเพื่อนให้มาวันเกิด_คิดอยู่ว่าทำงัยดีอยากให้มีชีวิตอยู่กับเรานานๆ_เปิดwebsอ่านแล้วจะพยายามทำตามค่ะ_ขอบคุณค่ะ
    โดย: วนา กฤษณะ IP: 192.99.14.36 วันที่: 22 ธันวาคม 2557 เวลา:8:50:55 น.
      
    มือใหม่ค่ะเพื่อนให้มาวันเกิด_คิดอยู่ว่าทำงัยดีอยากให้มีชีวิตอยู่กับเรานานๆ_เปิดwebsอ่านแล้วจะพยายามทำตามค่ะ_ขอบคุณค่ะ
    โดย: วนา กฤษณะ IP: 192.99.14.36 วันที่: 22 ธันวาคม 2557 เวลา:9:53:36 น.
      
    สวยมากๆๆเลยจะหัวได้ทีใดบ้าง
    โดย: สุกัญญา IP: 125.25.137.155 วันที่: 5 กันยายน 2558 เวลา:20:14:05 น.
      
    Great job and useful''' Thank you very much
    โดย: Aomo IP: 202.28.250.90 วันที่: 15 ตุลาคม 2558 เวลา:15:49:12 น.
      
    ขอบคุณบทความดีๆนะครับ ถ้าไม่รังเกียจ จะขอแชร์บทความดีๆ สำหรับคนรักหัวว่านสี่ทิศได้หรือเปล่าครับ
    โดย: thanut.ct IP: 27.55.24.232 วันที่: 19 เมษายน 2560 เวลา:21:16:46 น.
      
    ปลูกมาหลายปีแล้วไม่เคยออกดอกเลย
    โดย: น้อง IP: 182.232.10.102 วันที่: 30 พฤษภาคม 2560 เวลา:10:10:57 น.
      
    ปลูกมาหลายปีแล้วไม่เคยออกดอกเลย
    โดย: รัชนีวรรณ IP: 182.232.10.102 วันที่: 30 พฤษภาคม 2560 เวลา:10:11:21 น.
    ชื่อ :
    Comment :
     *ใช้ code html ตกแต่งข้อความได้เฉพาะสมาชิก
     
    ยืนยันรหัสความปลอดภัย :
    (กรอกตัวเลขที่ปรากฎในภาพ)

    หงส์ฟู่
    Location :
    กรุงเทพฯ  Thailand

    [ดู Profile ทั้งหมด]
    ให้ทิปเจ้าของ Blog [?]
     ฝากข้อความหลังไมค์
     Rss Feed
     Smember
     ผู้ติดตามบล็อก : 44 คน [?]



    New Comments