|
|
รอยอดีตทรงคุณค่า หม้อสามขาทรงเสน่ห์ "แหล่งโบราณคดีหนองราชวัตร"
ด้านหน้าศูนย์การเรียนรู้ชุมชนฯ
ในดินแดนสุวรรณภูมิ ดินแดนอันอุดมสมบูรณ์ มีวัฒนธรรมต่อเนื่องกันมาตั้งแต่โบราณกาล
ผ่านเวลามานับหมื่นนับพันปีจนมาถึงปัจจุบัน เรายังได้พบเห็นร่องรอยของอารยธรรมโบราณเหล่านั้น
จากแหล่งโบราณคดีหลายๆแห่ง ในประเทศไทย
โดยแหล่งโบราณคดีที่เรารู้จักกันดีนั้นก็เช่น แหล่งโบราณคดีบ้านเชียง จังหวัดอุดรธานี
แหล่งโบราณคดีบ้านปราสาท จังหวัดนครราชสีมา แหล่งโบราณคดีบ้านเก่า จังหวัดกาญจนบุรี เป็นต้น
ชื่อของ "แหล่งโบราณคดีหนองราชวัตร" ในอำเภอหนองหญ้าไซ จังหวัดสุพรรณบุรี
อาจจะเป็นชื่อที่ไม่คุ้นหูใครต่อใครนัก และอาจถือเป็นแหล่งโบราณคดีน้องใหม่
เพราะเพิ่งมีการค้นพบเมื่อปี พ.ศ.2546 หรือเมื่อประมาณ 6 ปีที่ผ่านมานี้เอง ซึ่งแม้จะเพิ่งมีการขุดค้นพบไม่นานนัก
แต่ในเรื่องของความเก่าแก่และความน่าสนใจนั้นไม่เป็นรองใครแน่นอน
เพราะอายุของแหล่งโบราณคดีแห่งนี้อยู่ในช่วงยุคหินใหม่ หรือราว 3,000-4,000 ปีมาแล้ว
สิ่งของต่างๆที่ขุดค้นได้เก็บไว้ภายในศูนย์การเรียนรู้ชุมชนฯ
การค้นพบแหล่งโบราณคดีหนองราชวัตรนี้เกิดขึ้นในเดือนมิถุนายน พ.ศ.2546
นายวิมล อุบล ชาวไร่แห่งหนองราชวัตรออกทำไร่ขุดปรับหน้าดินในที่ดินของตัวเอง
เพื่อทำเกษตรกรรมอันเป็นงานปกติ แต่วันนี้ไม่ปกติเหมือนทุกวัน
เพราะเมื่อขุดลึกลงไปก็ได้พบภาชนะเครื่องปั้น ดินเผา โบราณวัตถุจำนวนมากใต้พื้นดิน
ทางสำนักศิลปากรที่ 2 สุพรรณบุรีจึงเข้ามาดำเนินการตรวจสอบโบราณวัตถุเหล่านี้ และปรากฏว่า
ได้พบกับแหล่งโบราณคดียุคก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลาย สมัยหินใหม่ แบบสังคมเกษตรกรรม
อายุ 3,500-4,000 ปีมาแล้ว โดยการขุดค้นเพิ่มเติมได้พบหลักฐานเป็นโครงกระดูกมนุษย์ ขวานหินขัด ภาชนะดินเผา
และที่สำคัญก็คือ ได้พบ "หม้อสามขา" หลากหลายรูปแบบ นับเป็นแหล่งโบราณคดีที่มีความสำคัญเทียบเท่า
"แหล่งโบราณคดีบ้านเก่า" ของจังหวัดกาญจนบุรี ซึ่งเป็นที่รู้จักทั่วไปในระดับนานาชาติ
แต่เนื่องจากที่ดินบริเวณนี้มีเจ้าของ แม้นายวิมลจะยินดีให้ทางสำนักศิลปากรเจ้าไปขุดค้นก็ตาม
แต่ก็ต้องกลบหลุมคืนให้เจ้าของพื้นที่ได้ทำไร่เลี้ยงครอบครัวต่อไป พลังสามัคคีของชุมชนจึงเกิดขึ้นในครั้งนี้
เนื่องจากตระหนักและเข้าใจว่า แหล่งโบราณคดีหนองราชวัตรเป็นมรดกทางวัฒนธรรม
ที่สำคัญ ทางชุมชนและภาคส่วนต่างๆจึงได้หารือทางออก ในการอนุรักษ์ว่าจะจัดผ้าป่าสามัคคี เพื่อระดมทุน
จัดตั้งเป็นกองทุนแหล่งโบราณคดีหนองราชวัตร โดยได้มีการจัดการทอดผ้าป่าขึ้นสองครั้งด้วยกัน
และสามารถซื้อที่ดินบางส่วนจากเจ้าของซึ่งขายให้ในราคากันเอง
อีกทั้งยังเป็นการเริ่มต้นของ "กองทุนแหล่งโบราณคดีหนองราชวัตร" อีกด้วย
หม้อสามขา พบได้ในแหล่งโบราณคดีหนองราชวัตร
นอกจากซื้อที่ดินแล้ว การเสริมสร้างเครือข่ายมรดกศิลปวัฒนธรรม ให้กับทางชุมชนผู้เป็นเจ้าของพื้นที่
ก็เป็นเรื่องสำคัญ เพราะหากชุมชนรู้และเข้าใจ ก็จะเกิดความตระหนักในความสำคัญและอยากอนุรักษ์สิ่งเหล่านี้
ให้คงอยู่ โดยทางกรมศิลปากรได้เข้าไปเผยแพร่ความรู้สู่ชุมชนในโอกาสต่างๆ จัดทำค่ายโบราณคดีหนองราชวัตร
ให้คนในชุมชนทุกเพศทุกวันได้มีโอกาสในการเรียน รู้เกี่ยวกับแหล่งโบราณคดีแห่งนี้ด้วยการปฏิบัติจริง
โดยมีนักโบราณคดีดูแล อย่างใกล้ชิด
ตัวอย่างหนึ่งที่เห็นได้ชัดกับการมีส่วนร่วมของชุมชนก็คือ เด็กนักเรียนชั้นประถมศึกษาจากโรงเรียนวัดหนองไซ
ที่มาเป็นมัคคุเทศก์น้อยพา เรานำชมแหล่งโบราณคดีในวันนี้
น้องๆ บอกกับเราว่า ได้มีโอกาสในการร่วมขุดค้นแหล่งโบราณคดีหนองราชวัตรแห่งนี้ด้วย
พบโครงกระดูกหลายโครงในหลุมขุดค้น
น้องๆมัคคุเทศก์น้อย เริ่มพาเรามารู้จักกับแหล่งโบราณคดีแห่งนี้กันก่อน
ที่ "ศูนย์การเรียนรู้ชุมชน แหล่งโบราณคดีหนองราชวัตร" ซึ่ง ตั้งอยู่บริเวณที่ทำการองค์การบริหารส่วนตำบล
หนองราชวัตร ภายในศูนย์การเรียนรู้ชุมชนนี้ มีข้อมูลเกี่ยวกับการขุดค้นให้เราได้ทราบกัน ว่า
การสำรวจพื้นที่บริเวณนี้ทำให้ได้พบโบราณวัตถุเป็นจำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็นชิ้นส่วนโครงกระดูกมนุษย์
ขวานหินขัด ชิ้นส่วนกำไลหิน กระดูกสัตว์ และเศษภาชนะดินเผาจำนวนมาก
โดยมีโบราณวัตถุชิ้นเด่นคือชิ้นส่วนของ "หม้อสามขา" ซึ่งเคยพบในแหล่งโบราณคดีบ้านเก่า จ.กาญจนบุรี
และแหล่งโบราณคดีถ้ำเบื้องแบบ จ.สุราษฎร์ธานี
รวมถึงแหล่งโบราณคดีอีกหลายแห่ง ในพื้นที่คาบสมุทรภาคใต้และประเทศมาเลเซีย
เหตุที่เราตื่นเต้นกับหม้อสามขากันนั้นก็เนื่องจากว่า ประวัติการค้นพบแหล่งโบราณคดียุคหินใหม่
ที่มีการใช้หม้อสามขา หรือที่เรียกว่า "วัฒนธรรมบ้านเก่า" นั้น
ส่วนใหญ่จะพบในพื้นที่ราบลุ่มทางภาคตะวันตกของประเทศ ส่วนพื้นที่ราบลุ่มแม่น้ำท่าจีนนั้น
เพิ่งเคยมีประวัติการค้นพบครั้งแรกที่ บ้านแจงงาม อำเภอหนองหญ้าไซ จังหวัดสุพรรณบุรี
และคราวนี้ก็ได้พบอีกครั้งในพื้นที่ใกล้เคียงกัน ที่หนองราชวัตรนั่นเอง
ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนโบราณในอดีต
หลุมขุดค้นที่หนึ่ง
อีกทั้งหม้อสามขาที่พบบริเวณนี้ยังมีหลายแบบ
โดยในสมัยแรกจะมีขาอ้วนป้อม คล้ายกับที่พบในวัฒนธรรมลุงชานของจีนที่เป็นต้น แบบของภาชนะประเภทนี้
และในสมัยที่สองได้มีการพัฒนารูปแบบของหม้อสามขา ให้มีหลากหลายมากยิ่งขึ้น เช่น
หม้อสามขารูปแบบเดียวกับที่พบที่บ้านเก่า ทำให้สันนิษฐานได้ว่าแหล่งโบราณคดีหนองราชวัตรนี้
อาจจะเป็นชุมชนเกษตรยุคหิน ใหม่ระยะแรกๆในลุ่มน้ำท่าจีน-แม่กลอง ที่มีกลุ่มชนทางตอนใต้ของจีน
เคลื่อนย้ายแลกเปลี่ยนวัฒนธรรม โดยมีหม้อสามขาเป็นภาชนะพิเศษของชนกลุ่มนี้
และต่อมาก็ได้มีการพัฒนารูปแบบภาชนะชนิดนี้ต่อไป
และภายในศูนย์การเรียนรู้ชุมชนฯ นี้ยังเป็นที่รวบรวมข้าวของโบราณวัตถุบางชิ้น ที่ขุดพบได้จากหลุมขุดค้น
เช่น กระดูกสัตว์ที่ใช้ทำเป็นเครื่องมือเครื่องใช้ เช่น ขวาน ภาชนะดินเผาต่างๆ
และโครงกระดูกมนุษย์ยุคโบราณโครงหนึ่ง ที่มีการขุดพบและได้นำมาไว้ที่ศูนย์ การเรียนรู้ชุมชนฯ
ซึ่งคนในชุมชนเรียกโครงกระดูกของหญิงคนนี้ว่า "แม่ย่าน้ำฝน"
ซึ่งชื่อนี้ได้มาจากชื่อของเด็กนักเรียน ที่เป็นคนขุดพบโครงกระดูกโครงนี้นั่นเอง
มัคคุเทศก์น้อยคอยอธิบายเรื่องต่างๆให้นักท่องเที่ยวฟัง
เมื่อได้รู้เรื่องราวของแหล่งโบราณคดีนี้แล้ว ก็ถึงเวลาที่จะไปเยี่ยมชมหลุมขุดค้น
ซึ่งอยู่ห่างจากที่ทำการ อบต.ไปประมาณ 500 เมตร หลุมขุดค้นที่นี่มีอยู่ด้วยกันสองหลุม
โดยหลุมแรกนั้นพบโครงกระดูกทั้งหมด 24 โครง
โดยรูปแบบการฝังศพนั้นจะเป็นการฝังแบบนอนหงายเหยียดยาว ไม่มีการมัดหรือห่อศพ
มีรูปแบบทิศทางการฝัง 2 รูปแบบ ซึ่งใช้เป็นตัวแบ่งชั้นวัฒนธรรมในแหล่งโบราณคดีแห่งนี้ ออกเป็นสองสมัย
ในสมัยแรกจะหันศีรษะศพไปทางทิศเหนือ ส่วนสมัยที่สองจะฝังโดยหันศีรษะไปทางทิศตะวันตก
และในหลุมศพพบว่ามีการฝังภาชนะดินเผาที่ถูกทุบให้แตก ฝังเครื่องมือเครื่องใช้ และเครื่องประดับต่างๆ
ลงไปกับศพด้วย โดยเราจะสามารถเห็นหม้อสามขาถูกฝังอยู่กับศพในหลุมขุดค้นแห่งที่สอง
ในลักษณะวางตะแคง ขาหม้อข้างหนึ่ง ยังคงถูกฝังอยู่ในพื้นดินบริเวณปลายเท้าของโครงกระดูก
แหล่งโบราณคดีที่น่าสนใจอีกแห่งหนึ่งในจังหวัดสุพรรณบุรี
การขุดค้นแหล่งโบราณคดีหนองราชวัตรนี้ ถือเป็นกุญแจดอกสำคัญที่ชี้ให้เห็นถึงลำดับพัฒนาการทางสังคม
และวัฒนธรรมของ มนุษย์ในสมัยก่อนประวัติศาสตร์ที่สำคัญในลุ่มน้ำท่าจีน-แม่กลอง
และถือเป็นมรดกของชาติ ที่ไม่เพียงแต่ชาวชุมชนหนองราชวัตรเท่านั้นที่จะเห็น คุณค่า
แต่ประชาชนชาวไทยทั้งประเทศก็ควรเห็นความสำคัญด้วยเช่นกัน
* * * * * * * * *
"แหล่ง โบราณคดีหนองราชวัตร" ตั้งอยู่ที่บ้านหนองเปล้า ตำบลหนองราชวัตร อำเภอหนองหญ้าไซ
จังหวัดสุพรรณบุรี สอบถามรายละเอียดได้ที่ อบต.หนองราชวัตร โทร.0-3548-1016
ที่มา : //www.manager.co.th
| Create Date : 23 มกราคม 2553 |
| Last Update : 23 มกราคม 2553 14:39:58 น. |
|
2 comments
|
| Counter : 2338 Pageviews. |
 |
|
|
| โดย: พริ้ม IP: 192.168.10.26, 203.131.217.9 วันที่: 2 ตุลาคม 2553 เวลา:9:27:36 น. |
|
|
|
| โดย: วินัย นักรบนพดล IP: 210.246.186.4 วันที่: 20 ธันวาคม 2554 เวลา:16:12:01 น. |
|
|
|
|
|
|
|
ฝากข้อความหลังไมค์
Rss Feed
ผู้ติดตามบล็อก : 200 คน [
