|
|
ภาคเหนือตอนล่าง ไม่ถูก ภาคกลางตอนบน ไม่ผิด
คอลัมน์ สยามประเทศไทย
โดย สุจิตต์ วงษ์เทศ
สมเด็จพระรามาธิบดี หรือที่คนทั่วไปรู้จักในนามตามนิทานตำนานว่า "พระเจ้าอู่ทอง" เป็นพระราชาครองกรุงศรีอยุธยา ร่วมยุคสมัยเดียวกับพระมหาธรรมราชา หรือ "พญาลิไท" เป็นพระราชาครองกรุงสุโขทัย
นอกจากเป็นพระราชาคนละรัฐ แต่ร่วมยุคสมัยกันแล้ว ยังเป็นเครือญาติ ที่ขัดแย้งกันเองด้วย มีร่องรอยในตำนานและพงศาวดารกับมีพยานในศิลาจารึกว่าพระเจ้าอู่ทองส่งกองทัพจากอยุธยา-สุพรรณภูมิ ขึ้นไปยึดเมืองพิษณุโลกและยึดรัฐสุโขทัยได้หมด แล้วลดฐานะของพญาลิไทลงจากพระราชาให้เป็นเจ้านายปกติ ไม่มีอำนาจ แถมยังถูกควบคุมอยู่ในพื้นที่จำกัด แผนที่แสดงบริเวณลุ่มน้ำเจ้าพระยาตอนบนที่รัฐสุโขทัยกับตอนล่างที่รัฐกรุงศรีอยุธยา เป็นผืนเดียวกัน
พยานหลักฐานดังกล่าวที่ยกมาเล่าไว้นี้ แสดงว่ากรุงศรีอยุธยากับกรุงสุโขทัยเป็นรัฐเครือญาติที่มีอำนาจเติบโตขึ้นร่วมยุคสมัยกัน ฉะนั้น ตำราเก่าที่ "ถูกสร้างให้จำ" ก็ไม่ถูกต้อง เพราะบอกว่าสุโขทัยเป็นราชธานีแห่งแรก เมื่อสุโขทัยล่มสลายแล้วถึงเกิดมีกรุงศรีอยุธยาตามมาทีหลัง ซึ่งผิด
อยุธยากับสุโขทัย เป็นรัฐเครือญาติพี่น้องที่ต้องพึ่งพาอาศัยกันและกัน แต่ก็เป็นรัฐคู่ขัดแย้งทางการเมืองไปพร้อมกันด้วย (ทำนองพี่น้องทะเลาะกันเพราะแย่งสมบัติมรดกปู่ย่าตายายและของพ่อแม่) เพราะต่างก็มีข้อดี-ข้อด้อยดังนี้
อยุธยา มีอ่าวออกทะเลสมุทรเป็นเส้นทางคมนาคมเชื่อมการค้าโลกสะดวก แต่ไม่มีทรัพยากรมั่งคั่งด้วยของป่าจากลุ่มน้ำโขง
สุโขทัย มีทรัพยากรของป่ามั่งคั่ง เชื่อมโยงถึงลุ่มน้ำโขง แต่ไม่มีทางออกทะเลสมุทร จึงมีอุปสรรคเชื่อมการค้าโลก
ด้วยความขัดแย้งดังกล่าว ทำให้อยุธยาต้องพยายามยึดครองควบคุมสุโขทัย เพื่อเป็นเจ้าของทรัพยากรดินแดนลุ่มน้ำน่าน-ยม-ปิง ที่เรียกเมืองเหนือหรือเมืองบน (ในกำสรวลสมุทร) ในที่สุด ก็ยึดได้หมด แล้วถูกผนวกเข้าเป็นดินแดนของอยุธยาราวหลัง พ.ศ.1900 แต่หลังจากนั้นราว 100 ปี เจ้านายสุโขทัย (คือสมเด็จพระมหาธรรมราชา) ก็ยึดครองอยุธยาได้
บริเวณลุ่มน้ำน่าน-ยม-ปิง หรือดินแดนรัฐสุโขทัย เป็นส่วนหนึ่งของรัฐอยุธยาที่อยู่ลุ่มน้ำเจ้าพระยา (ตอนล่าง) แต่อยุธยาเรียกพิษณุโลก-สุโขทัยว่า เมืองเหนือ หรือเมืองบน เพราะอยู่ลุ่มน้ำตอนบน (ของอยุธยา) จึงควรเรียกบริเวณนี้ว่าภาคกลางตอนบน ไม่ใช่ภาคเหนือตอนล่าง เพราะสภาพภูมิศาสตร์และประวัติศาสตร์ไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของภาคเหนือ แต่เป็นส่วนหนึ่งของภาคกลางที่กรุงศรีอยุธยา
หน้า 34
| Create Date : 04 มกราคม 2551 |
| Last Update : 1 กันยายน 2553 10:33:46 น. |
|
0 comments
|
| Counter : 901 Pageviews. |
 |
|
|
| |
|
|