ชมวิวทิวทัศน์ เที่ยวรอบเกาะรัตนโกสินทร์ ท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม
เขาหลัก: การปรับปรุงฟื้นฟูเมืองที่ไม่อาจเลี่ยงได้ โดย อ.ฐาปนา และ อ.ศิวพงศ์


เครดิตภาพแบ็คกราวน์ด้านหลัง เทศบาลตำบลคึกคัก จ.พังงา


เขาหลัก: การปรับปรุงฟื้นฟูเมืองที่ไม่อาจเลี่ยงได้

บทความโดย ฐาปนา บุณยประวิตร และ ศิวพงศ์ ทองเจือ

สถาบันวิจัยการเติบโตอย่างชาญฉลาดประเทศไทย


บทนำ

ในวันที่ 14 กันยายน 2558 เทศบาลตำบลคึกคักได้ร่วมกับสถาบันวิจัยการเติบโตอย่างชาญฉลาดประเทศไทย(Smart Growth Thailand Research Institute) จัดเสวนาเรื่องแนวทางการวางผังและออกแบบย่านพาณิชยกรรมเพื่อการท่องเที่ยว ณ.ห้องประชุมเทศบาลตำบลคึกคัก อำเภอตะกั่วป่า จังหวัดพังงา โดยมีนายสวัสดิ์ ตันเก่งนายกเทศมนตรีตำบลคึกคักเป็นประธานผู้ร่วมประชุมจากหัวหน้าส่วนราชการภายในพื้นที่อำเภอตะกั่วป่า คณะผู้บริหารเทศบาลผู้ประกอบการธุรกิจท่องเที่ยวและผู้ประกอบการโรงแรม จำนวน 42 คนเข้าร่วมการเสวนาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อแสวงหาแนวทางในการพัฒนาทางกายภาพเทศบาลตำบลคึกคักโดยเฉพาะอย่างยิ่งพื้นที่ย่านการท่องเที่ยวและพาณิชยกรรมบริเวณเขาหลักให้มีความยั่งยืน



ทางจักรยานแบบแยกส่วนที่สร้างเชื่อมต่อระหว่างสองศูนย์พาณิชยกรรมเขาหลัก

ซึ่งประชาชนกล่าวว่าเป็นทางจักรยานที่ไม่ได้มาตรฐานก่อสร้างโดยกรมทางหลวง



สาระสำคัญในการบรรยาย

วิทยากรทั้งสองคนประกอบด้วย นายฐาปนา บุณยประวิตรผู้อำนวยการสถาบันวิจัยการเติบโตอย่างชาญฉลาดประเทศไทยและอาจารย์ศิวพงศ์ทองเจือได้ร่วมกันบรรยายประสบการณ์การพัฒนาระบบทางกายภาพตามเกณฑ์การเติบโตอย่างชาญฉลาด(Smart Growth Principles) การออกแบบปรับปรุงฟื้นฟูเมืองตามเกณฑ์ LEED-ND และการออกแบบถนนสมบูรณ์ (Complete Streets) ของสหรัฐอเมริกา ยุโรป และหลายประเทศในเอเชีย โดยเฉพาะอย่างยิ่งประเทศญี่ปุ่นเกาหลี และสิงคโปร์ซึ่งระบบการวางผังและออกแบบกายภาพดังกล่าวต่างมีเป้าหมายในการปรับปรุงรูปทรงของเมืองระบบการสัญจร โครงสร้างพื้นฐานและระบบสาธารณูปโภคให้ตอบสนองต่อการใช้ประโยชน์ในการยกระดับทางเศรษฐกิจและการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนและให้โครงสร้างทางกายภาพเป็นเครื่องบังคับประชาชนให้มีพฤติกรรมลดการใช้พลังงานลดการทำลายสภาพแวดล้อม ในขณะเดียวกันได้กระตุ้นให้เกิดพฤติกรรมที่สร้างความยั่งยืนให้กับเมืองและโลกดังเช่น การลดความจำเป็นในการเดินทางการลดการพึ่งพาการเดินทางด้วยยวดยานที่ใช้น้ำมันเชื้อเพลิงการใช้พื้นที่สาธารณะในชีวิตประจำวันและการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างสมาชิกภายในชุมชน 



บรรยากาศการเสวนา


สำหรับแนวทางในการวางผังพื้นที่เศรษฐกิจย่านการท่องเที่ยววิทยากรได้นำเสนอแนวทางการปรับปรุงฟื้นฟูรูปทรงของเมืองตามเกณฑ์ LEED-ND ได้แก่ การปรับปรุงขนาดแปลงที่ดิน การวางผังโครงข่ายทางเดินทางจักรยาน และโครงข่ายถนนเพื่อสร้างระบบการเชื่อมต่อที่มีประสิทธิภาพ การออกแบบแปลงที่ดินและกิจกรรมเศรษฐกิจภายในแปลงที่ดินให้มีความสมดุลต่อการประกอบการพาณิชยกรรมและการอยู่อาศัยที่สำคัญ ได้มีการกล่าวถึงแนวทางในการออกแบบย่านให้เกิดลำดับชั้นตามแบบเมืองที่มีมาตรฐานนับตั้งแต่การสร้างพื้นที่ให้หนาแน่นที่สุดในย่านใจกลางเมือง (Downtown) การสร้างพื้นที่เศรษฐกิจที่คึกคักมีชีวิตชีวาในย่านพาณิชยกรรม(Urban Commercial Center) การสร้างพื้นที่ที่ดีที่สุดสำหรับการอยู่อาศัย(General Urban Center) และการออกแบบพื้นที่ย่านชานเมืองและพื้นที่ธรรมชาติ (Suburban & Natural Zones) โดยได้ชี้ให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างระบบเมืองกับโครงสร้างการใช้ประโยชน์ที่ดินที่จำแนกเป็นพื้นที่ค้าปลีก พื้นที่โรงแรม พื้นที่พาณิชยกรรมและอาคารสำนักงาน พื้นที่อยู่อาศัยพื้นที่อนุรักษ์เกษตรกรรมและวิถีชนบท และพื้นที่สงวนรักษาสภาพทางธรรมชาติ


การเสนอปัญหาและแนวทางการปรับปรุงฟื้นฟูเมือง

วิทยากรได้ชี้เห็นอันตรายของรูปทรงเมืองที่แผ่ขยายตามแนวถนน (strip expansion) ดังตัวอย่างพื้นที่พาณิชยกรรมย่านเขาหลักซึ่งส่งผลโดยตรงต่อโอกาสในการพัฒนาให้เกิดความยั่งยืนโดยผลกระทบของรูปทรงเมืองที่แผ่ขยายตามแนวถนนของย่านพาณิชยกรรมเขาหลัก ประกอบด้วย

• ความยากลำบากในการพัฒนาเมืองแห่งการเดิน(Walkable City) เนื่องจากเมืองขยายตามแนวเส้นทางตรงของถนนทำให้มีระยะห่างระหว่างหน่วยบริการสำคัญๆ ซึ่งไม่สามารถเดินถึงกันได้

• เกิดปรากฎการณ์ความหนาแน่นและความคึกคักมีชีวิตชีวาเฉพาะพื้นที่สามแยกใจกลางย่าน แต่พื้นที่ที่ตั้งห่างจากใจกลางย่านตามแนวถนน(ประมาณ 500 เมตรขึ้นไป) มีความซบเซาและขาดความมีชีวิตชีวาทางเศรษฐกิจ

• มีโอกาสน้อยในการปรับปรุงฟื้นฟูอาคารและสิ่งปลูกสร้างในพื้นที่ที่ตั้งห่างจากใจกลางเกินกว่า500 เมตร เว้นแต่มีการเพิ่มกิจกรรมทางเศรษฐกิจประเภทร้านค้าปลีกและสถานบันเทิงเข้าไปในพื้นที่แต่ก็จะเป็นเพียงการสร้างความคึกคักเป็นหย่อมๆ ซึ่งไม่มีความยั่งยืน

• การเพิ่มความจำเป็นในการเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนบุคคลของประชาชนและนักท่องเที่ยว

• ฯลฯ

นอกจากปัญหาดังกล่าวแล้วเขาหลักยังไม่มีโครงข่ายถนนสายรองที่ขนานกับถนนสายหลัก ทำให้เกิดพื้นที่แปลงใหญ่สองข้างทางด้านหลังอาคารเป็นจำนวนมากโดยที่ดินเหล่านี้เป็นพื้นที่ไร้สภาพการพัฒนาเนื่องจากมีปัญหาเรื่องเส้นทางเข้าออกและขาดโอกาสในการเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ



สภาพหน้าร้านและทางเดินริมถนนสายหลักของเขาหลัก


อย่างไรก็ตามวิทยากรได้เสนอให้มีการปรับปรุงฟื้นฟูรูปแบบแปลงที่ดินทั้งการตั้งงบประมาณในการจัดซื้อการจัดทำโครงการทางธุรกิจที่สามารถรวมแปลงที่ดินและสร้างโครงข่ายทางเดินและทางจักรยานภายในแปลงที่ดินโดยที่ไม่การสูญเสียกรรมสิทธิ์ที่ดินและการจัดทำโครงการพัฒนาที่ดินร่วมกันระหว่างรัฐและเอกชนโดยให้เทศบาลตำบลคึกคักเป็นผู้ประสานงานหลักหรือร่วมลงทุนหลัก



สถาบันฯ มอบหนังสือเป็นของที่ระลึกให้กับรองนายกเทศมนตรี


ต่อกรณี การจัดการเศรษฐกิจเมืองเพื่อให้เกิดความยั่งยืนนั้นวิทยากรได้เสนอให้ เทศบาลฯ และภาคส่วนของย่านพาณิชยกรรมเขาหลักดำเนินการดังต่อไปนี้

1.การวางผังและออกแบบปรับปรุงฟื้นฟูพื้นที่เพื่อจำแนกและกำหนดบทบาทการใช้ประโยชน์ที่ดินให้มีความเด่นชัดโดยให้จำแนกที่ดินตามเกณฑ์ TheTransect และจัดทำผังแม่บทการพัฒนาพื้นที่ (Redevelopment Plan) โดยดำเนินการลงทุนปรับปรุงฟื้นฟูพื้นที่แต่ละส่วนตามบทบาทที่กำหนดเพื่อให้มีทิศทางการพัฒนาอย่างชัดเจน

2.การเพิ่มจำนวนประชากรให้มีปริมาณเพียงพอต่อการหล่อเลี้ยงระบบเศรษฐกิจในช่วงนอกฤดูการท่องเที่ยวโดยดำเนินการออกแบบพื้นที่ตามเกณฑ์ LEED-ND ที่คำนวณความต้องการประชากรให้เพียงพอในการใช้บริการกิจการค้าปลีก การบริการและการคมนาคมและขนส่ง และสามารถดำรงปริมาณของแหล่งานและการจ้างงานไว้ ทั้งนี้ได้เสนอให้สร้างแผนการส่งเสริมที่อยู่อาศัยสำหรับประชาชนทุกระดับรายได้ (Affordable Housing) ให้กระจายผสมผสานในพื้นที่รอบย่านพาณิชยกรรม

3. การออกแบบถนนแบบสมบูรณ์ด้วยการสร้างถนนสายหลัก(Main Street) ทั้งแบบ boulevardstreet และ commercial street ทั้งนี้ได้เสนอให้ขอให้พื้นที่ทางหลวงสายหมายเลข 4ของกรมทางหลวงในบางบริเวณเพื่ออกแบบปรับปรุงเป็นถนนสายหลักและปรับปรุงฟื้นฟูย่านพาณิชยกรรมสองข้างทางให้ได้ตามมาตรฐานLEED-ND

4.การปรับปรุงโครงข่ายทางเดินและทางจักรยาน ให้เชื่อมต่อกันอย่างสมบูรณ์และให้โครงข่ายทางเดินภายในชุมชนเป็นโครงข่ายหลักของการสัญจรของประชาชนและนักท่องเที่ยว

5.การวางผังกำหนดที่ตั้งตลาดสด สถานที่สาธารณะ สวนสาธารณะ สถานบันเทิงและสถานที่สำคัญ โดยออกแบบระบบการเข้าถึง และการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานรวมทั้งสาธารณูปโภคที่จำเป็น

สำหรับการจัดการในภาวะฉุกเฉินและการวางผังเพื่อรองรับภัยพิบัตินั้นวิทยากรได้เสนอให้เทศบาลฯ พิจารณานำแนวทางการออกแบบพื้นที่ที่หน่วยงานต่างๆได้ศึกษาลงสู่การปฏิบัติ โดยผสมผสานกับเกณฑ์การออกแบบเมืองของการเติบโตอย่างชาญฉลาดและให้เทศบาลถือปฏิบัติอย่างเคร่งครัด


สรุป

กล่าวโดยสรุป การเสวนาในครั้งนี้นับเป็นการเริ่มต้นที่ดีของเทศบาลตำบลคึกคักในการรับฟังแนวทางการพัฒนาเมืองรูปแบบใหม่จากต่างประเทศแม้ผู้เข้าร่วมเสวนาส่วนใหญ่อาจจะยังไม่สามารถเข้าถึงข้อมูลและแนวทางในการปรับปรุงฟื้นฟูเมืองอย่างแจ่มแจ้งแต่อย่างน้อยที่สุด การเสวนาในครั้งนี้ได้ชี้ให้เห็นความจำเป็นในการวางแผนพัฒนาพื้นที่จากผู้อยู่อาศัยและผู้ประกอบการในพื้นที่ซึ่งต้องทำความเข้าใจว่า โครงสร้างทากายภาพดังที่เป็นอยู่นั้นไม่ได้มาตรฐาน จำเป็นจะต้องลงทุนปรับปรุงฟื้นฟูอย่างขนานใหญ่ซึ่งหากเพิกเฉย ไม่คิดวางแผนโดยร่วมมือกันระหว่างรัฐและประชาชนโอกาสในการปรับปรุงฟื้นฟูเมืองในอนาคตก็จะยิ่งยุ่งยากขึ้นและเมืองต้องเสียโอกาสในการพัฒนาซึ่งยากที่จะนำพื้นที่ย่านพาณิชยกรรมเขาหลักไปสู่ความยั่งยืนในอนาคตได้ 






Create Date : 15 กันยายน 2558
Last Update : 21 กันยายน 2558 21:11:02 น. 0 comments
Counter : 1041 Pageviews.

ชื่อ :
Comment :
  *ใช้ code html ตกแต่งข้อความได้เฉพาะสมาชิก
 
รหัสส่งข้อความ
กรุณายืนยันรหัสส่งข้อความ

เที่ยวรอบเกาะรัตนโกสินทร์
Location :
กรุงเทพฯ Thailand

[Profile ทั้งหมด]

ให้ทิปเจ้าของ Blog [?]
ฝากข้อความหลังไมค์
Rss Feed
Smember
ผู้ติดตามบล็อก : 11 คน [?]




ภาพอดีต ภาพปัจจุบัน และอนาคต และความเป็นไปของเกาะรัตนโกสินทร์
เล่าเรื่องทริป ที่สุดแสนจะธรรมด๊า ธรรมดา แต่หลายคนอาจมองข้ามไป แต่ในสายตาของนักท่องเที่ยวทั่วโลกแล้ว มัน อเมซิ่ง มากมาย
Group Blog
 
All Blogs
 
Friends' blogs
[Add เที่ยวรอบเกาะรัตนโกสินทร์'s blog to your web]
Links
 

 Pantip.com | PantipMarket.com | Pantown.com | © 2004 BlogGang.com allrights reserved.