|
|
laryngo-acoustic interaction, occlusion effect และการร้องเพลง
Laryngo-acoustic interaction and singing performance
laryngo-acoustic interaction คือปรากฏการพิเศษที่เกิดระหว่างหูกับกล่องเสียงตอนเรา เพราะหูคนเราเนี่ยจะทนฟังเสียงได้แค่ระดับใดระดับหนึ่งเท่านั้น มิฉะนั้นจะเป็นปัญหากับหู จนทำให้หูหนวก ดังนั้นมนุษย์เราแม้จะแปล่งเสียงได้ดังสุดๆ ก็จะถูกจำกัดระดับเสียงไว้ที่ระดับหนึ่ง
ถ้าเราพูดหรือร้องปกติจะไม่มีปัญหาอะไรครับ แต่ปัญหาจะเกิดเมื่อมี 3 สิ่งเปลี่ยนแปลงไป
1.การได้ยิน คือ ถ้าการได้ยินที่หูเราเปลี่ยนไป การเปล่งเสียงก็จะต่างไปจากเดิมด้วย
1.1 กรณีหูเสียจากประสาทหู จะทำให้เราออกเสียงดังขึ้นเพราะเราจะได้ยินเสียงตัวเองน้อยลง เช่น คนหูหนวกจะพูดดังมาก 1.2 กรณีหูเสียจากมีสิ่งอุดกั้นในหู (occlusion effect ) เช่น ขึ้หูอุดตันรูหู จะทำให้มีเสียงก้องเกิดในหู ทำให้ได้ยินเสียงตัวเองมากกว่าปกติ ก็จะทำให้พูดเสียงเบาลง เปรียบได้กับการเอานิ้วอุดหูตัวเอง ซึ่งเราจะได้ยินเสียงตัวเองมากขึ้นนั้นเอง
2.เสียงพื้นหลัง เสียงจากสิ่งแวดล้อมเป็นอีกอันหนึ่งที่ทำให้การเปล่งเสียงของเราผิดแปลกไป เราเรียกว่า background noise
2.1 เสียงพื้นหลังรอบตัวดัง จะทำให้เราพูดหรือร้องเสียงดังขึ้น ในประเด็นนี้ต้องระวังเพราะจะทำให้เราเส้นเสียงเสีย และความดังที่มากขึ้นจะทำให้ร้องผิดคีย์ และผิดทะเบียนเสียง(register)เลยทีเดียว ประเด็นนี้ผมจะเน้นตอนไปบรรยายกับพวกกรีนพีชมากเพราะเขาไปพูดเรี่ยไรอยู่ริมถนนที่มีระดับเสียงเฉลี่ยที่ 80 dB ในขณะที่เวลาจะพูดกันให้ได้ยินในระยะ 80 cm(1 ช่วงแขน) นั้นอยู่ที่ 60 dB ดังนั้นจะต้องพูดที่ระดับ 140 db จึงจะคุยกันรู้เรื่อง ดังนั้นไปร้อง karaoke ก็ควรปรับเสียงในระดับที่พอดีนะครับมิฉะนั้นจะร้องดังเกินไป ร้องได้แค่ไม่ถึง 10 เพลงก็แหบแล้ว (มาตรฐานคือร้องได้ 50 นาทีต่อเนื่อง ถ้าเพลงละ 5 นาทีก็ 10 เพลง)
2.2 เสียงพื้นหลังเบาเกินไป อันนี้เกิดเฉพาะกับนักร้องนะครับ เนื่องจากเพลง backing tract เบาเกินไปก็จะทำให้เราใช้พลังไม่เต็มปอด ทะเบียนเสียงที่ออกมาก็จะเปลี่ยนไปซึ่งจะทำให้เกิดปัญหาดังต่อไปนี้ได้อีก (เป็น occlusion effect อีกแบบหนึ่ง แต่ไม่มีการถูกอุดหูตรงๆ) 2.2.1 ปัญหากับคนชอบร้องเพลงในห้องน้ำ เพราะจะรู้สึกว่าเวลาร้องในห้องน้ำจะเพราะมาก แต่พอไปร้องจริงไม่ได้อย่างคิด ก็เพราะเสียงสะท้อนกลับในห้องน้ำทำให้เราร้องเสียงเบานะครับ พอร้องเสียงเต็มจึงทำไม่ได้ 2.2.2 ปัญหาของคนฝึกร้องหน้าคอมหรือที่แคบอื่นๆ อธิบายคล้ายร้องในห้องน้ำ แต่เกิดจากเสียงที่สะท้อนกลับตรงๆ 2.2.3 ปัญหาของคนร้องเพลงกับหูฟังแบบอุดหูทุกประเภท การร้องในขณะอุดหูอยู่เราจะร้องเบาลง ได้ยินเสียงตัวเองทุ้มกว่าปกติซึ่งเกิดจากการสั่นของกระโหลก จะทำให้เวลาร้องจริงทำได้ไม่ดี อย่างไรก็ดีการอัดเสียงในห้องอัดอาจต้องใช้เพราะต้องแยกแทรคของเสียงร้องออกจากเสียงดนตรี แต่เสียงที่จะเข้าหูเขาจะใส่เสียงร้องที่ร้องออกมาให้ได้ยินด้วย ซึ่งจะทำให้ตรวจสอบเสียงร้องของตัวเองได้ดีขึ้น
ดังนั้นการซ้อมร้องเพลงที่ดีควรทำในห้องที่ไม่มีเสียงก้อง ไม่มีสิ่งขวางกั้นที่สะท้อนเสียงได้ในระยะ 2 เมตร (อาจมีแต่ต้องเป็นวัสดุอะไรที่ไม่สะท้อนเสียงได้ เช่น ม่านผ้า หรือบุกันเสียงสะท้อน) โดยเปิดเพลงแบบรอบทิศหรืออย่างน้อยสเตอริโอ โดยไม่ต้องใส่อะไรกับหู
2.3 Front sound effect ปัญหาของเสียงพื้นหน้านั้นจะเกิดเวลาที่เราขึ้นไปร้องบนเวทีที่มีลำโพงอยู่ล้ำหน้าคนร้องและไม่มี backing tract จริงๆ อยู่ข้างหลัง ซึ่งจะทำให้เราไม่ได้ยินเสียงร้องของตัวเอง อีกทั้งเสียงด้านหน้ายังมีการสะท้อนกลับซึ่งเสียงที่ส่งไปแล้วค่อยสะท้อนกับมาจะ delayed กว่าปกตินิดหน่อย ดังนั้นในสถานที่ปิดที่นับจากหน้าเวทีที่มีลำโพงไกลตั้งแต่ 10 เมตรขึ้นไปนักร้องจะเกิดปัญหาจากการสะท้อนด้วยทันที โดยที่นอกจากไม่ได้ยินเสียงตัวเองแล้ว เสียงที่พอจะได้ยินก็จะผิดไปจากคีย์เดิมเนื่องจากการกำธรของเสียงทำให้ความถี่เปลี่ยนไป ทำให้ทั้งร้องเพี้ยน-ร้องตะเบ็ง-หรือร้องผิดท่อนผิดตอนไปเลยเพราะมันไม่ได้ยิน ความมั่นใจจะหายไปมากเลยครับ
วิธีแก้ก็คงจะเคยเห็นอยู่ โดยมีการแก้ไขโดยคำแนะนำสมาคมนักร้องอาวุโสในสหรัฐอเมริกา (โอเปร่าอยู่ยุโรป แต่ลำโพงมันเกิดในสหรัฐนิ) เริ่มจาก วิธีที่ 1 การเอานิ้วอุดหูตัวเอง อันนี้ไม่ได้ เสียบุคลิก เสียงที่ได้ยินก็ทุ้มกว่าเสียงจริง จะทำให้เสียงจริงออกเป็ดๆ (hyponasality)ไปนิดได้ แล้วใครมันจะอุดหูได้ทั้งเพลง วิธีที่ 2 เอาของมาอุดหู อันนี้พอได้เพราะไม่เสียบุคลิก แต่เหมาะเฉพาะในคนที่เชื่อมั่นตัวเองว่าคุมเสียงได้ดีเท่านั้นนะครับ ปัจจุบันอุปกรณ์ที่ดีที่สุด คือ ฟองน้ำอุดหูประเภทที่ไม่มี wax ครับ ในห้องตลาดมีขายอยู่ ห้ามใช้แบบมี wax กับแบบพลาสติกนะครับเพราะจะอุดกั้นเกินไปทำให้เราร้องเบาและเสียงเป็ดมากขึ้นด้วย วิธีที่ 3 เอาหูฟังมาอุดหู อันนี้ต้องเป็นหูฟังไร้สายที่เอาเสียงที่เราร้องจริงกลับเข้ามาในหูด้วยนะครับ ซึ่งเป็นมาตรฐานการขึ้นคอนเสิร์ตในระดับโลกในปัจจุบัน ตอนดู AF ที่ผ่านมาผมก็ขำมากเพราะช่วงแรกเห็นเอากระดาษชำระมาอุดหูกันใหญ่ พวก voice trainer ก็ไม่สอนกันเลย
3.การอัดเสียงร้อง อันนี้สุดท้ายครับเพราะบางคนอาจจะไม่รู้ว่าเสียงที่เราร้องไปกับเสียงที่คนอื่นได้ยินไม่เหมือนกัน วิธีการให้รู้แน่ชัดว่าเสียงจริงๆตัวเราเป็นอย่างไรก็ให้เอากระดาษแข็ง A4 ตัดครึ่งบังไว้ที่หน้าใบหูตัวเองทั้งสองข้างแล้วฟังเสียงที่ร้องนั่นแหละครับเสียงที่คนอื่นจะได้ยิน และจะเป็นเสียงที่อัดลงคอมลงเครื่องเสียงด้วย เผื่อจะได้ปรับปรุงเสียงเดิมให้ดีขึ้นได้ครับ
(ซึ่งเวลาเราจะปรับเสียงตัวเองก็มีวิชาว่าด้วย Fach of voice ที่น่ารู้อีกวิชานึงนะครับ เอาไว้ใช้เวลาต้องการร้องเพลงหลายๆ fach หลายๆ timbre ได้ในคนเดียว โดยเรียนรู้การปรับอวัยวะในช่องคอเป็นหลักซึ่งในที่นี้คงสอนไม่ทัน ไว้วันหลังครับ)
สุดท้ายของคุณ ฮาทซึ ที่กระผม 'ment ว่ามีปัญหา occlusion effect เนื่องจากผมพบว่ามี delayed การออกโน้ตเล็กน้อยในระดับเท่าๆกันทั้งเพลง ซึ่งจะเกิดจากการร้องในที่ก้อง/มีสิ่งกั้น/หรือใส่หูฟังขณะร้องครับ แต่ถ้าไม่ใช่ก็ขออภัยด้วย
อีกอย่างผมก็จะเข้าฟังและอ่านบล็อกคุณ ฮาทซึเรื่อยๆ เพราะผมเองก็สอบได้แค่ระดับสาม ภาษาญี่ปุ่นเท่านั้น สอบสองไม่ผ่าน เผื่ออ่านของคุณฮาทซึทุกๆวันไปเรื่อยๆ อาจจะฮึดไปสอบตอนแก่แล้วก็ได้ครับ เพื่อเป้าหมายอิคคิวนะครับ
|
|
|
|
|
|
| Create Date : 22 พฤศจิกายน 2551 |
| Last Update : 31 พฤษภาคม 2552 22:53:27 น. |
|
37 comments
|
| Counter : 2265 Pageviews. |
|
 |
|
|
โดย: นิเฟอซัง วันที่: 23 พฤศจิกายน 2551 เวลา:11:05:16 น. |
|
โดย: doo_wop_boy วันที่: 25 พฤศจิกายน 2551 เวลา:11:19:00 น. |
|
โดย: ฮาทสึ วันที่: 25 พฤศจิกายน 2551 เวลา:21:31:58 น. |
|
โดย: veerar วันที่: 3 กุมภาพันธ์ 2552 เวลา:0:41:54 น. |
|
โดย: มิสเตอร์ฮอง วันที่: 3 กุมภาพันธ์ 2552 เวลา:0:58:41 น. |
|
โดย: หน่อยอิง วันที่: 3 กุมภาพันธ์ 2552 เวลา:7:57:21 น. |
|
โดย: zalitalin วันที่: 3 กุมภาพันธ์ 2552 เวลา:7:59:46 น. |
|
โดย: Mermaid AI วันที่: 3 กุมภาพันธ์ 2552 เวลา:8:06:00 น. |
|
โดย: หลูปุ๊กฮุ่ย&หมั่มมี้ (...ที่สุดในโลก... ) วันที่: 3 กุมภาพันธ์ 2552 เวลา:8:28:58 น. |
|
โดย: ป้าตุ้ย (amornsri ) วันที่: 3 กุมภาพันธ์ 2552 เวลา:8:31:40 น. |
|
โดย: NIPSCH วันที่: 3 กุมภาพันธ์ 2552 เวลา:9:33:22 น. |
|
โดย: โสมรัศมี วันที่: 3 กุมภาพันธ์ 2552 เวลา:9:37:10 น. |
|
โดย: เหงาจับใจ วันที่: 3 กุมภาพันธ์ 2552 เวลา:9:58:21 น. |
|
โดย: สาวอิตาลี วันที่: 3 กุมภาพันธ์ 2552 เวลา:10:28:08 น. |
|
โดย: LooKPat วันที่: 3 กุมภาพันธ์ 2552 เวลา:10:34:51 น. |
|
โดย: พล (aoigata ) วันที่: 3 กุมภาพันธ์ 2552 เวลา:12:39:23 น. |
|
โดย: ป้าหู้เองจ่ะ (fifty-four ) วันที่: 3 กุมภาพันธ์ 2552 เวลา:13:16:23 น. |
|
โดย: plely วันที่: 3 กุมภาพันธ์ 2552 เวลา:13:25:30 น. |
|
โดย: Takaw วันที่: 3 กุมภาพันธ์ 2552 เวลา:13:28:14 น. |
|
โดย: Takaw วันที่: 3 กุมภาพันธ์ 2552 เวลา:13:28:29 น. |
|
โดย: Takaw วันที่: 3 กุมภาพันธ์ 2552 เวลา:13:28:40 น. |
|
โดย: Takaw วันที่: 3 กุมภาพันธ์ 2552 เวลา:13:28:51 น. |
|
โดย: ร่มไม้เย็น วันที่: 3 กุมภาพันธ์ 2552 เวลา:14:09:29 น. |
|
โดย: ร่มไม้เย็น วันที่: 3 กุมภาพันธ์ 2552 เวลา:14:09:56 น. |
|
โดย: ความเจ็บปวด วันที่: 3 กุมภาพันธ์ 2552 เวลา:14:12:24 น. |
|
โดย: ลูกสมอเรือ วันที่: 3 กุมภาพันธ์ 2552 เวลา:15:12:37 น. |
|
โดย: ลูกสมอเรือ วันที่: 3 กุมภาพันธ์ 2552 เวลา:15:12:37 น. |
|
โดย: ส้มแช่อิ่ม วันที่: 3 กุมภาพันธ์ 2552 เวลา:20:01:53 น. |
|
|
|
|
| kimanatomy |
 |
|
|
 |
|