PM2.5 เป็นมลพิษทางอากาศที่มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางน้อยกว่า 2.5 ไมครอน (0.0025 มิลลิเมตร) ซึ่งมีขนาดเล็กจนสายตาของมนุษย์มองไม่เห็น ประกอบไปด้วยสสารของแข็ง (ฟูม) และหยดของเหลวที่ลอยอยู่ในอากาศ (ละออง) พิษเหล่านี้ประกอบไปด้วยส่วนประกอบหลายอย่าง เช่น ซัลเฟอร์ออกไซด์ (SOx) ไนโตรเจนออกไซด์ (NOx) แอมโมเนีย (NH3) สารอินทรีย์ โลหะละเหย (ปรอท)  ดินหรือฝุ่นละออง และสารก่อภูมิแพ้ (ละอองเกสรหรือเชื้อรา)

 

มลพิษนี้เมื่อเกิดขึ้นจึงเป็นสาเหตุสำคัญของการมองเห็นที่ลดลงในเมืองใหญ่ ซึ่งนั่นก็คือผลกระทบอันดับแรกที่เราสามารถรู้สึกได้ทันที ส่วนผลกระทบอันดับที่สองต้องใช้เวลาถึงจะรู้ได้นั่นก็คือผลกระทบต่อสุขภาพของมนุษย์ เช่นระบบทางเดินหายใจที่ก่อให้เกิดโรคมะเร็ง

 

แล้ว PM2.5 เกิดจากแหล่งใด

1. เกิดจากอุตสาหกรรมยานยนต์ ซึ่งควันรถยนต์ที่อยู่ตามท้องถนนพวกนี้ส่วนใหญ่จะปล่อย SOx, NOx, NH3 และสารประกอบอินทรีย์ละเหย (VOCs) ออกมา

2. เกิดจากอุตสาหรรมการก่อสร้าง การผลิตปูนซีเมนต์ การเผาไหม้โดยใช้ถ่านหิน รวมถึงเหมืองต่าง ๆ 

3. อุตสาหกรรมอื่น ๆ ที่ก่อให้เกิดมลพิษทางอากาศ

4. การเผาวัชพืชของกลุ่มเกษตร และไฟป่า

 

แล้วจะแก้ไขได้อย่างไร

การเกิดขึ้นทั้งของ PM10 และ PM2.5 ในประเทศไทยโดยเฉพาะเขตเมืองใหญ่และเขตอุตสาหกรรมเกิดขึ้นมานานแล้ว เพียงแต่เกิดขึ้นเป็นระยะเวลาสั้น ๆ เนื่องจากมีการกระจายตัวของลมบนพัดพามลพิษเหล่านี้ให้เจือจางลง อีกทั้งเมื่อถึงฤดูฝน ฝุ่นควันพิษเหล่านี้ก็จะลดลง แต่เมื่อไม่ใช่ฤดูฝน อีกทั้งลมบนสงบนิ่ง อาการที่เมืองถูกปกคลุมไปด้วยหมอกควันพิษาจึงปรากฎชัดเจนขึ้นมา การแก้ปัญหาจึงควรจัดการที่ต้นกำเนิดของมลพิษเหล่านั้น

 

อย่างไรก็ตาม PM2.5 เกิดขึ้นจากองค์ประกอบหลายอย่าง หน่วยงานราชการและรัฐบาล โดยเฉพาะนักการเมืองผู้กำหนดนโยบายจะต้องไม่เพียงมุ่งเน้นไปที่การควบคุมการปล่อยควันพิษและฝุ่นละออง แต่จะต้องกำหนดกลยุทธ์เพื่อควบคุมองค์ประกอบของมลพิษเหล่านั้นอย่างมีชั้นเชิง นั่นก็คือการควบคุมแบบบูรณาการ เช่นการควบคุมหลายจุด / การควบคุมในระดับภูมิภาค / ความจริงใจของภาครัฐ / การอุดหนุนการวิจัยหาพลังงานที่ก่อให้เกิดมลพิษน้อยที่สุด / การควบคุมและหานวัตกรรมการปล่อยควันเสียของยานพาหนะ / การวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีสำหรับควบคุมมลพิษทางอากาศ / ความสอดคล้องของนโยบาย / การปฎิบัติตามและการบังคัยใช้ / กฏระเบียบของรัฐที่เพียงพอ / การสร้างจิตสำนึกในการรักษาสภาพอากาศด้วยการไม่เผา / การรับรู้ของสาธารณะ

 

การทำงานร่วมกันในระดับภูมิภาคและการปฏิบัติตามกฏระเบียบอุตสาหกรรมเป็นกุญแจสู่ความสำเร็จในการควบคุมมลพิษและหมอกควัน PM2.5 รวมถึงมลพิษทางอากาศอื่น ๆ