|
|
บัณเฑาะก์ที่ห้ามบวชตามพระวินัย หมายถึงอะไร?
(* ที่มาของการเขียนบทความนี้ ดูที่หมายเหตุด้านล่าง) -----------------------------------------------------------
พระพุทธองค์ได้บัญญัติพระวินัย [1] ไว้ว่า
ปณฺฑโก ภิกฺขเว อนุปสมฺปนโน น อุปสมฺปาเทตพฺโพ อุปสมฺปนฺโน นาเสตพฺโพติ ฯ
ดูกรภิกษุทั้งหลาย อนุปสัมบัน คือ บัณเฑาะก์ ภิกษุไม่พึงให้อุปสมบท ที่อุปสมบทแล้วต้องให้สึกเสีย
-----------------------------------------------------------
พระอรรถกถาจารย์ได้อธิบาย [2] ไว้ว่า บัณเฑาะก์ ที่พระพุทธองค์ ห้ามบวชนี้ มุ่งหมายถึง ผู้ที่ไม่มีอวัยเพศปรากฏ (นปุงสกปณฺฑก) และผู้ที่ถูกตอนแล้ว (โอปกฺกมิยปณฺฑก)
โดย บัณเฑาะก์อาจแบ่งออกได้ ๕ จำพวก คือ ๑ อาสิตฺตปณฺฑก ๒ อุสุยฺยปณฺฑก ๓ โอปกฺกมิยปณฺฑก ๔ ปกฺขปณฺฑก ๕ นปุงสกปณฺฑก
ผมจะสรุปความหมายให้สั้นกระทัดลง ดังนี้นะครับ
๑ อาสิตตบัณเฑาะก์ ได้แก่ ชายที่มีกิจกรรมทางเพศกับชาย ๒ อุสุยยบัณเฑาะก์ ได้แก่ ชายที่ไม่ถึงกับมีกิจกรรมแต่พอใจที่จะดู กิจกรรมทางเพศ โดยตัวเป็นชายแต่ก็ไปชอบใจในชายที่ดูอยู่นั้น ๓ โอปักกมิยบัณเฑาะก์ ได้แก่ บุคคลผู้ที่ถูกตอนไปแล้ว เช่นขันที ๔ ปักขบัณเฑาะก์ ได้แก่ บุคคลบางคนข้างแรมเกิดความกำหนัด ยินดีกระวนกระวายด้วยอำนาจแห่งอกุศลกรรม เมื่อถึงข้างขึ้น ความกระวนกระวายนั้นก็หายไป ๕ นปุงสกับบัณเฑาะก์ ได้แก่ ผู้ที่ไม่มีเพศหญิงเพศชายไม่ปรากฏทั้ง ๒ เพศ มีแต่ช่องที่สำหรับถ่ายปัสสาวะเท่านั้น
ในบัณเฑาะก์ ๕ ชนิดนั้น อาสิตตบัณเฑาะก์ และอุสุยยบัณเฑาะก์ ไม่ห้ามบรรพชา, โอปักกมิยบัณเฑาะก์ นปุงสกับบัณเฑาะก์ ห้ามบรรพชา ส่วน ปักขบัณเฑาะก์ ห้ามบรรพชาแก่เขาเฉพาะปักข์ที่เป็นบัณเฑาะก์เท่านั้น.
ในกรณีของ บัณเฑาะก์ สองประเภทที่ว่าบวชได้นั้น หมายถึง เป็นบัณเฑาะก์ก็แต่เมื่อก่อนบวช แต่เมื่อมาบวชแล้วต้องรักษาวินัย และสละความประพฤติเบี่ยงเบนนั้นออกให้หมด
-----------------------------------------------------------
หลายๆท่าน มักจะเข้าใจว่า บัณเฑาะก์ แปลว่า กระเทย, เกย์ หรือ ตุ๋ด ความเข้าใจเช่นนี้อาจจะยังไม่ตรงซะทีเดียว
อันที่จริง คำว่า บัณเฑาะก์ มาจาก ภาษาบาลีว่า ปณฺฑก ดังวจนัตถะ [3] ว่า
ปฑติ ลิงฺคเวกลฺลภาวํ คจฺฉตีติ ปณฺฑโก
ผู้ที่มีเครื่องหมายแห่งบุรุษและสตรีขาดตกบกพร่องไป ผู้นั้นชื่อว่า บัณเฑาะก์ ได้แก่บัณเฑาะก์ ๕ จำพวก
สำหรับวจนัตถะนี้ หมายเอาพวก นปุงสกบัณเฑาะก์ เป็นการแสดงโดยตรง (มุขยัตถนัย) บัณเฑาะก์ที่เหลือ ๔ พวก เป็นการแสดงโดยอ้อม (สทิสูปจารัตถนัย)
-----------------------------------------------------------
มีคำถามว่า คำว่า "หญิงบัณเฑาะก์" ที่พบในพระไตรปิฎก [4] ในที่นี้มีหมายความว่าอย่างไร
อาศัยวจนัตถะที่แสดงไว้ในบทก่อน ว่าโดยนัยยะโดยตรง (มุขยัตถนัย) โดยทั่วไปจะหมายถึง "หญิงที่ไม่ปรากฏอวัยวเพศ" ส่วนกรณีหญิงชอบหญิง ก็จัดเข้าเป็นบัณเฑาะก์ได้โดยอ้อม (สทิสูปจารัตถนัย)
----------------------------------------------------------- ต่อมา จะเป็นการอธิบายเรื่อง อุภโตพยัญชนกะ -----------------------------------------------------------
ในกรณีของ อุภโตพยัญชนกะ มีแค่ ๒ จำพวก และทั้ง ๒ จำพวกนั้นไม่สามารถบวชได้เลย
พระพุทธองค์ได้บัญญัติพระวินัย [6] ไว้ว่า
ดูกรภิกษุทั้งหลาย อนุปสัมบัน คือ อุภโตพยัญชนก ภิกษุไม่พึงให้อุปสมบท ที่อุปสมบทแล้วต้องให้สึกเสีย.
จากอรรถกถา [7]และฎีกา [3] สรุปใจความได้ดังนี้
วจนัตถะของ อุภโตพฺยญฺชนโก ได้แก่
อุภโต ปวตฺตํ พฺยญฺชนํ ยสฺส อตฺถีติ = อุภโตพฺยญฺชนโก
องคชาตทั้ง ๒ ชนิดที่เกิดขึ้น เพราะอาศัยกรรมทั้ง ๒ มีแก่บุคคลใด ฉะนั้นบุคคลนั้นชื่อว่า อุภโตพยัญชนก
บุคคลที่เป็นพวกอิตถีอุภโตพยัญชนกนั้น คือมีรูปร่างสัณฐานลักษณะ อาการเป็นหญิงตลอดจนอวัยวะเพศอย่างธรรมดา ต่อเมื่อเวลาพอใจ ในหญิงอื่นๆเกิดขึ้นแล้ว จิตใจที่เป็นอยู่ก่อนนั้นก็หายไป เปลี่ยนสภาพ เป็นจิตใจของผู้ชายขึ้นมาแทน ในเวลาเดียวกันนั้นอวัยวเพศชายก็เกิดขึ้น อวัยวเพศหญิงก็หายไปสามารถสมสู่ร่วมกับหญิงนั้นได้
บุคคลที่เป็นพวกปุริสอุภโตพยัญชนก นั้น คือมีรูปสัณฐานลักษณะ อาการเป็นชายอวัยวะเพศก็เป็นชายอย่างธรรมดา ต่อเมื่อเวลาที่แล เห็นผู้ชายมีความพอใจรักใคร่เกิดขึ้น แล้วจิตใจที่เป็นชายอยู่ก่อน ก็หายไป เปลี่ยนสภาพเป็นจิตใจของหญิงขึ้นแทน และในเวลาเดียวกัน นั้นอวัยวเพศหญิงก็ปรากฏขึ้น อวัยวเพศชายก็หายไปสามารถสมสู่ ร่วมกับชายนั้นได้
ความแตกต่างกันระหว่างอิตถีอุภโตพยัญชนกบุคคลนั้นมีดังนี้ คือ
อิตถีอุภโตพยัญชนกบุคคลนั้น ตัวเองก็มีครรภ์กับบุรุษทั้งหลายได้ ทำหญิงอื่นทั้งหลายให้มีครรภ์กับตัวก็ได้
สำหรับปุริสอุภโตพยัญชนกบุคคลนั้น ตัวเองไม่สามารถบังเกิดครรภ์ได้
----------------------------------------------------------------------- อธิบาย เรื่อง ปฏิสนธิจิตของ บัณเฑาะก์ และ อุภโตพยัญชนกะ ตามนัยพระอภิธรรม -----------------------------------------------------------------------
การจัดแบ่งบุคคลตามประเภทของ ปฏิสนธิจิต-ภวังคจิต-จุติจิต แบ่งออกได้เป็นสาม
สุคติอเหตุกบุคคล จะมาปฏิสนธิด้วย "อุเบกขาสันตีรณกุศลวิบาก" (ไม่มีกุศลเหตุเลย) ทวิเหตุกบุคคล จะมาปฏิสนธิด้วย "มหาวิบากญาณวิปปยุต" (มี อโลภเหตุ อโทสเหตุ) ติเหตุกบุคคล จะมาปฏิสนธิด้วย "มหาวิบากญาณสัมปยุต" (มี ทั้ง อโลภเหตุ อโทสเหตุ อโมหเหตุ)
นปุงสกบัณเฑาะก์ และ อุภโตพยัญชนกะ จะเป็นผู้ที่เกิดด้วย "อุเบกขาสันตีรณกุศลวิบาก" และจัดเป็น สุคติอเหตุกบุคคล [3]
ส่วน บัณเฑาะก์ที่เหลือนั้นไม่แน่นอน อาจจะเป็นทวิเหตุกบุคคล หรือ ติเหตุกบุคคลก็ได้
----------------------------------------------------------------------- อธิบาย เรื่อง ปุริสินทรีย์ อิตถินทรีย์ ของ อุภโตพยัญชนกะ ไม่ได้เกิดขึ้นพร้อมกัน -----------------------------------------------------------------------
ท่านพระสัทธัมมโชติกะได้ อธิบายไว้ [3] ว่า
อุภโตพยัญชนกะ เป็นบุคคลที่มีด้วยกันทั้ง ๒ เพศ แต่เพศทั้ง ๒ นี้หาใช่ปรากฏทีเดียวพร้อมกันไม่
เวลาใดปุริสภาวรูปปรากฎขึ้น เวลานั้นอิตถีภาวรูปก็ไม่ปรากฏ และเมื่อเวลาใดอิตถีภาวรูปกำลังปรากฏขึ้น เวลานั้นปุริสภาวรูปก็ไม่ปรากฏ
ดังมีพุทธภาษิตแสดงไว้ในอินทริยยมกพระบาลี [8] ว่า “ยสฺส อิตฺถินฺทริยํ อุปฺปชฺชติ, ตสฺส ปุริสินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชตีติ?” ”โน” ซึ่งแปลความว่าอิตถินทรีย์กำลังเกิดขึ้นแก่บุคคลใด ปุริสินทรีย์กำลังเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้นใช่ไหม? ตอบว่าไม่ใช่! ดังนี้
----------------------------------------------------------------------- อธิบาย ความหมายของ ปุริสินทรีย์ อิตถินทรีย์ -----------------------------------------------------------------------
จาก อรรถกถา[9] และ อภิธัมมัตถสังคหะ[10] ได้แสดงไว้ว่า
ในรูปปรมัตถ์ ๒๘ นั้น ประกอบไปด้วย ภาวรูป ๒
ภาวรูปมี ๒ คือ ๑. อิตถีภาวรูป รูปที่เป็นเหตุแห่งความเป็นหญิง (เป็นรูปที่เกิดจากกรรม) ๒. ปุริสภาวรูป รูปที่เป็นเหตุแห่งความเป็นชาย (เป็นรูปที่เกิดจากกรรม)
(บทความนี้ยังไม่เสร็จสมบูรณ์ จะมาเขียนต่อภายหลังครับ)
-----------------------------------------------------------------------
อ้างอิง
[1] พระวินัยปิฎก เล่มที่ ๔ มหาวรรค ภาค ๑ ข้อ [๑๒๕] (link) [2] อรรถกถาปัณฑกวัตถุ (อธิบาย มหาวรรค ภาค ๑ ข้อ [๑๒๕]) [3] มหาอภิธัมมัตถสังคหฎีกา วิถีมุตตสังคหะ เล่ม ๑ [4] พระวินัยปิฎก เล่มที่ ๗ จุลวรรค ภาค ๒ ข้อ [๕๗๓] (link) [5] พระวินัยปิฎก มหาวรรค เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 333 (จากฉบับมหามกุฏฯ) [6] พระวินัยปิฎก เล่มที่ ๔ มหาวรรค ภาค ๑ ข้อ [๑๓๒] (link) [7] อรรถกถาอุภโตพยัญชนกวัตถุ (อธิบาย มหาวรรค ภาค ๑ ข้อ [๑๓๒]) [8] พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (link) [9] อรรถกถาอิตถินทริยนิทเทส, อรรถกถาปุริสินทริยนิทเทส ในอัฏฐสาลินีอรรถกถา (คู่กับพระอภิธรรมปิฎกเล่มที่ ๑) [10] คู่มืออภิธัมมัตถสังคหะ ปริเฉท ๖
-----------------------------------------------------------------------
*หมายเหตุ: บทความนี้ ได้เขียนขึ้น เนื่องจากต้องการสรุปเนื้อหาที่สำคัญ ที่เกิดจากการสนทนาธรรมกันระหว่างเพื่อนสมาชิกหลายๆท่าน //topicstock.pantip.com/religious/topicstock/2011/04/Y10435225/Y10435225.html ซึ่งได้แก่ คุณปล่อย คุณฮิมาวาริซซัง คุณชาล้นถ้วย คุณระนาด คุณเอิงเอย คุณฐานะฐานะ โดยในส่วนของข้อ [4],[5],[7],[9] เป็นข้อมูลที่ คุณปล่อยได้ช่วยยกมาให้ได้วิเคราะห์กัน
| Create Date : 16 เมษายน 2554 |
| Last Update : 10 กรกฎาคม 2554 20:46:04 น. |
|
19 comments
|
| Counter : 34845 Pageviews. |
 |
|
|
| โดย: เอิงเอย IP: 223.207.104.69 วันที่: 16 เมษายน 2554 เวลา:10:49:40 น. |
|
|
|
โดย: shadee829 วันที่: 16 เมษายน 2554 เวลา:14:13:58 น. |
|
|
|
| โดย: ปล่อย IP: 124.122.147.65 วันที่: 16 เมษายน 2554 เวลา:20:29:21 น. |
|
|
|
โดย: ชาวมหาวิหาร วันที่: 16 เมษายน 2554 เวลา:21:01:17 น. |
|
|
|
| โดย: ปล่อย IP: 124.122.147.65 วันที่: 16 เมษายน 2554 เวลา:21:53:29 น. |
|
|
|
โดย: ชาวมหาวิหาร วันที่: 16 เมษายน 2554 เวลา:22:47:17 น. |
|
|
|
| โดย: ชาล้นถ้วย IP: 61.90.12.24 วันที่: 18 เมษายน 2554 เวลา:14:41:09 น. |
|
|
|
โดย: เอิงเอย (เอิงเอย ) วันที่: 18 เมษายน 2554 เวลา:19:51:35 น. |
|
|
|
โดย: ชาวมหาวิหาร วันที่: 19 เมษายน 2554 เวลา:15:21:27 น. |
|
|
|
โดย: เอิงเอย วันที่: 19 เมษายน 2554 เวลา:21:24:58 น. |
|
|
|
| โดย: เอิงเอย IP: 223.206.51.43 วันที่: 19 เมษายน 2554 เวลา:21:35:49 น. |
|
|
|
| โดย: วินัย นักรบนพดล IP: 210.246.186.4 วันที่: 23 สิงหาคม 2554 เวลา:22:40:52 น. |
|
|
|
| โดย: กลุ่มเพื่อน 5.63 อ.ต. IP: 118.172.169.62 วันที่: 11 ธันวาคม 2554 เวลา:13:07:05 น. |
|
|
|
| โดย: บัวในน้ำ IP: 180.183.68.144 วันที่: 8 กุมภาพันธ์ 2555 เวลา:14:02:06 น. |
|
|
|
| โดย: วัชพล IP: 171.7.198.94 วันที่: 13 พฤษภาคม 2555 เวลา:9:11:49 น. |
|
|
|
| โดย: ประสิต IP: 171.4.110.59 วันที่: 13 พฤษภาคม 2556 เวลา:10:19:23 น. |
|
|
|
โดย: ชาวมหาวิหาร วันที่: 23 พฤษภาคม 2556 เวลา:4:49:26 น. |
|
|
|
| โดย: somchai001 IP: 101.51.91.176 วันที่: 20 กรกฎาคม 2560 เวลา:18:39:41 น. |
|
|
|
| |
|
|