|
|
|
| | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | |
|
 |
|
|
บุคคลหาได้ยาก ๒ อย่าง คือ บุพพการี กตัญญูกตเวที จบ |
|
ทีนี้ ถ้าเราอ่านวรรณคดีต่างๆ ในพระพุทธศาสนา เช่น วรรณคดีชาดก มีทั้งหมด ๕๕๐ เรื่อง ในบาลีแท้น่ะ ๕๐๐ เรื่อง เขียนเพิ่มขึ้นที่จังหวัดเชียงใหม่อีก ๕๐ เรื่อง เขาเรียกว่า ปัญญาสชาดก
ในชาดกเหล่านี้ผมลองสำรวจสอบดูแล้ว มีเรื่องที่เกี่ยวกับความกตัญญูเวทีนี่มากมาย สอนไว้มาก สอนเรื่องกตัญญูในเรื่องนั้นๆ มาก เรื่องนกกตัญญู เรื่องช้างกตัญญู เรื่องลิงกตัญญู เรื่องคนกตัญญู มีมากมายหลายเรื่อง เขียนไว้ในเรื่องเหล่านั้น ทำไมจึงมีมาก ? เพราะในเอเชียเรานี้ส่งเสริมความกตัญญูกตเวที วัฒนธรรมของอินเดียก็ตาม ของจีนก็ตาม ญี่ปุ่นก็ตาม ส่งเสริมกตัญญูกตเวทีทั้งนั้น ชาวอินเดียนี่ก็ ลูกต้องเคารพพ่อแม่ที่สุด คำสั่งของพ่อแม่เป็นประกาศิต เป็นเทวะโองการที่ลูกจะต้องปฏิบัติตาม
เมืองฝรั่งนี่เขาก็ไม่ค่อยพูดกันถึงเรื่องความกตัญญู ไม่ค่อยพูดเท่าใด ไม่ค่อยสอนกันเท่าใด แต่ว่าเอเชียมีสอนกันมากในเรื่องนี้
เพราะฉะนั้น จึงกล่าวได้ว่า ความกตัญญู นี้ เป็นพื้นฐานแห่งการสร้างบ้าน สร้างชาติ สร้างเมือง กันเลยทีเดียว ไม่ใช่เรื่องเล็กน้อย ผู้ใดไม่มีความกตัญญูกตเวทีต่อพ่อแม่ครูอาจารย์ ต่อสิ่งทั้งหลายที่ได้อาศัย เขาเรียกว่าเป็นคนไม่มีราคา
พระพุทธเจ้าท่านตรัสว่า มนุสฺสเผคฺคุ คือ เป็นมนุษย์กระพี้ แล้วก็ตรัสบอกว่า ไม้ลอยน้ำดีกว่าคนอกตัญญู ไม้ลอยน้ำดีกว่าคนอกตัญญู เพราะอะไร ? ไม้ลอยน้ำยังใช้ได้ เอาขึ้นมาผึ่งแดด แล้วเอามาใช้รองเหยียบก็ได้ รองนั่งก็ได้ ทำหมอนหนุนหัวก็ได้ เอาไปนอนกอดแก้หนาวก็ยังได้ ใช้ได้ทั้งนั้น แต่คนอกตัญญูจะเอาไปไว้ที่ไหน เอาไปไว้ใกล้ถุงข้าวสาร เอ๊ะ ข้าวสารมันลดลงไปเรื่อยๆ เอาไปไว้ใกล้เงิน เงินหาย เอาไปไว้ใกล้อะไร เสียหายเรื่อย เพราะนิสัยมันไม่กตัญญูรู้คุณคน มันก็ลำบาก
คนเรานี่ อย่าว่าแต่คนเลย แม้ต้นไม้เราเข้าไปนั่งร่มเงา ก็ไม่ควรหักกิ่งก้านต้นไม้ ไม่ควรกะเทาะเปลือกต้นไม้ให้เสียหาย วัตถุอื่นใดที่ให้ประโยชน์แก่ชีวิต เราต้องกตัญญูต่อวัตถุนั้น กตัญญูต่อโรงเรียนที่เรานั่ง ต่อกุฏิที่เราอาศัย ต่อถนนที่เราเดิน ต่อต้นไม้ที่เราเข้าไปนั่งร่มนั่งเงา กตัญญูต่อสิ่งเหล่านี้ เราจะไปตอบแทนต่อมันอย่างไร ? บำรุงรักษาให้อยู่ในสภาพเรียบร้อย ดีงาม มันเป็นฐานของอะไรหลายอย่าง เช่น เรานึกถึงป่าไม้ว่าที่เรามีชีวิตอยู่ได้เพราะป่า ป่าเป็นต้นน้ำลำธาร เป็นเหตุให้เกิดห้วย เกิดหนอง เกิดน้ำ ถ้าไม่มีป่า เขาหัวโล้น ฝนไม่ตก พอตกน้ำท่วมเสียหาย เราก็กตัญญูกับป่า เราก็ไม่ทำลายป่า กตัญญูต่อต้นไม้ก็ไม่ทำลายต้นไม้ กตัญญูต่อบ่อน้ำเราก็ไปตักกินทุกวัน เราก็บำรุงมันให้ดีเป็นประโยชน์แก่เราต่อไป รวมความแล้ว คุณธรรมข้อนี้เป็นยอด จึงกล่าวได้ว่า เพียงประพฤติตนอยู่ด้วยความกตัญญูกตเวทีเท่านั้น โลกนี้ก็จะอยู่รอดได้ มันสำคัญถึงขนาดนี้ อย่านึกว่าเป็นเรื่องเล็กน้อย
พระพุทธเจ้าตรัสว่า “นิมิตตัง สาธุรูปานัง กะตัญญูกะตะเวทิตา – ความกตัญญูกตเวที เป็นเครื่องหมายของคนดี” เราจะดูคน ต้องดูว่า เขามีความกตัญญูขนาดไหน เช่น เราจะรักผู้หญิงสักคนหนึ่ง อย่ารักว่ารูปสวย คอกลม หรือว่าแขนเหมือนงวงช้าง แต่ดูว่าเขาปฏิบัติต่อพ่อแม่เขาอย่างไร แอบไปดูเขาปฏิบัติต่อพ่อแม่เขาอย่างไร มีความรักพ่อแม่ ปู่ ย่า ตา ยาย ขนาดไหน ถ้าเป็นคนมีความกตัญญูกตเวทีต่อพ่อแม่แล้ว เอามาทำพันธ์ได้ พันธ์ไม่เสีย ถ้าขาดคุณธรรม คือ กตัญญูกตเวทีแล้ว ทำพันธ์ไม่ได้ มันเสียหาย หลักมันอย่างนั้น
เพราะฉะนั้น กตัญญู ก็คือรู้ในบุญคุณของผู้อื่นที่มีต่อเรา กตเวที ก็คิดอยู่ว่า ต้องตอบแทน ไม่วันใดก็วันหนึ่ง ต้องตอบแทนให้ได้ นี่แหละเป็นเรื่องสำคัญเรื่องหนึ่ง.
| Create Date : 08 กรกฎาคม 2569 |
| Last Update : 8 กรกฎาคม 2569 12:30:36 น. |
|
0 comments
|
| Counter : 235 Pageviews. |
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
