BlogGang.com : : ผู้ชายในสายลมหนาว : วัดป่าสมพรปณิธาน : นกคัคคูลาย

วัดป่าสมพรปณิธาน : นกคัคคูลาย

เป็นนกที่เราไม่น่าจะแยกออก เพราะมองก็ไม่เห็นแต่แรก
ถึงจะมองเห็นก็คงบอกยาก เพราะมันหันหลังให้พวกเรา
นั่นคือนกคัคคูลาย (Banded bay cuckoo)

ขนาตัวราว 22 ซม. ด้านหน้ามีลายขวางสีดำบาง ๆ บนพื้นสีอ่อน
ด้านหลังเป็นลายสีน้ำตายออกแดงเข้ม พบในป่าที่ราบและเชิงเขา
มักเกาะในพุ่มไม้ที่รกทึบ และเห็นตัวได้ค่อนข้างยาก

กระจายตัวตั้งแต่ชายฝั่งตะวันตกและตะวันออกของประเทศอินเดีย
แนวเขาหิมาลัยทางตอนเหนือของอินเดีย ศรีลังกา เนปาล ภูฏาน
บังคลาเทศ รัฐสิกขิมและอัสสัมของอินเดีย พม่า จีนตอนใต้
อินโดไชนา ไทย มาเลเชีย สุมาตรา ชวา บอร์เนียว เกาะปาลาวัน

แน่นอนว่า ชื่อนกคัคคูบ่งบอกว่าเป็น นกปรสิต
นกเจ้าบ้านที่มันไปแอบวางไข่ เช่น นกขมิ้นน้อยธรรมดา
นกปรอดหัวโขน นกภูหงอนท้องขาว นกพญาไฟใหญ่
นกในกลุ่มนกปรอด และนกกินแมลงชนิดอื่นๆ

เราเคยพูดถึงพฤติกรรมนกปรสิตไวในบล็อก นกอีวาบตั๊กแตน
โดยมีทฤษฏีว่า นกที่มีพฤติกรรมเป็นปรสิตต่อนกชนิดอื่น
ใช้ความสามารถในการเลียนแบบขนาดและสีของไข่นกเจ้าบ้าน

ตอนนี้เราไปอ่านใน wikipedia พบว่า มีทฤษฎีหนึ่งที่น่าสนใจ
ที่กล่าวถึงพฤติกรรมก้าวร้าว หรือการทำตัวเป็นมาเฟียของนกปรสิต
กล่าวถึงเป็นครั้งแรกโดย Amotz Zahahavi ในปี 1979
และมีการศึกษาอย่างจริงจังโดย Manuel Soler ในปี 1995

ที่กล่าวถึงพฤติกรรมที่ก้าวร้าวของนก Brown-head cowbird
ในอเมริกา และนก great spotted cuckoo ในยุโรป
ที่หากนกที่มันแอบไปวางไข่ไว้ในรัง มีการเขี่ยไข่ของพวกมันออกไป
นกกลุ่มนี้จะมีพฤติกรรมที่ย้อนกลับมาทำลายรังของนกที่เป็นเจ้าบ้าน

ปี 2016 Maria Abou Chakra นักวิจัยของสถาบันแพลงค์ เยอรมัน
ได้ทำแบบจำลองทางคณิตศาสตร์เพื่อพิสูจน์ทฤษฎีนี้
โดยตั้งสมมุติฐานว่า นกปรสิตแต่ละตัววางไข่ได้เพียง 1 ฟองต่อรัง
นกปรสิตจะแบ่งเป็น 2 แบบ 1 พวกมาเฟีย 2. พวกไม่เป็นมาเฟีย
นกเจ้าบ้านจะแบ่งเป็น 1. ผู้ยอมรับ 2. ผู้ยอมรับแบบมีเงื่อนไข
ซึ่งจะยอมรับก็ต่อเมื่อเคยถูกทำร้ายมาก่อน 3. ผู้ปฏิเสธ ที่จะเขี่ยไข่ทิ้งเสมอ

ต้นทุนและผลตอบแทน นกเจ้าบ้าน การเลี้ยงลูกนกปรสิตเป็นภาระที่หนัก
แต่ถ้าเลือกที่จะเขี่ยไข่ทิ้ง ก็จะอาจจะถูกแก้แค้นจนสูญเสียลูกตัวเองไปด้วย
นกปรสิต หากสูญเสียไข่ไป ก็เสียเวลาและพลังงาน
ในขณะที่การเฝ้ารังเพื่อการแก้แค้น ก็ใช้พลังงานเช่นกัน

แบบจำลองเริ่มต้นจาก
1. เมื่อนกปรสิตส่วนใหญ่ไม่มีพฤติกรรมเป็นมาเฟีย
2. นกเจ้าบ้านจะเป็นผู้ปฏิเสธโดยเขี่ยไข่ทิ้ง
3. นกปรสิตส่วนน้อยที่เป็นมาเฟียมาแก้แค้น
4. นกเจ้าบ้านเกิดพฤติกรรมจดจำ เกิดเป็นพวกที่ยอมรับแบบมีเงื่อนไข
5. นกที่เป็นมาเฟียมีโอกาสวางไข่สำเร็จสูง

6. นกปรสิตจะเลือกมีพฤติกรรมเป็นมาเฟียเพิ่มขึ้น
7. นกเจ้าบ้านส่วนใหญ่จะมีพฤติกรรมเป็นผู้ยอมรับ เพื่อป้องกันรังตัวเอง
8. เวลาผ่านไปนกปรสิตที่เป็นมาเฟียก็จะลดน้อยลง เพราะไม่มีความจำเป็น
9. เมื่อนกที่เป็นมาเฟียน้อยลง พฤติกรรมจดจำของเจ้าบ้านก็หายไป
พวกมันส่วนใหญ่ จะกลับมาปฏิเสธไข่ของนกปรสิตอีกครั้ง
นั่นจึงเกิดเป็น วัฏจักรของวิวัฒนาการ

แต่ในโลกที่เป็นจริง นกปรสิตอาจจะวางไข่มากกว่าหนึ่งฟอง
นกเจ้าบ้านอาจเลือกที่จะทิ้งรังไปเลย หรืออาจจะปรับพฤติกรรม
เมื่อพบไข่แปลกๆ ในรัง นักวิจัยจึงเพิ่มสถานการณ์เหล่านี้เข้าไป
แต่ผลจากแบบจำลองก็ยังพบว่า มันยังคงเกิดวัฏจักรของวิวัฒนาการ

นักวิจัยจึงเชื่อว่า นี่คือเหตุการณ์ที่จะเกิดขึ้นในธรรมชาติได้จริงๆ
แต่ที่ต้องใช้แบบจำลองทางคณิตศาสตร์ เพราะการเฝ้าติดตาม
การทำรังนกของนกในธรรมชาตินั้น ทำได้ยากที่จะได้ข้อมูลที่สมบูรณ์

มีอีกหนึ่งทฤษฎีที่ใช้อธิบายการทำลายรังแบบนี้ว่าเป็นการ farming
นกปรสิตเลือกที่จะทำลายรังนกเจ้าบ้าน ก็เพื่อกำหนดการวางไข่ใหม่
คราวนี้นกปรสิตตัวเมีย จะสามารถเตรียมไข่ที่สัมพันธ์กับวงจรนี้
และนั่นก็เป็นอีกหนึ่งทฤษฎีที่ใช้อธิบายพฤติกรรมการทำลายรังที่พบ

หลังจากนั้น เราก็กลับไปที่รีสอร์ทเพื่อผักผ่อน
ก่อนที่จะเดินทางไปยังช่องเย็นในวันพรุ่งนี้

Create Date : 06 พฤศจิกายน 2568

Last Update : 7 พฤศจิกายน 2568 8:52:37 น.

5 comments

Counter : 252 Pageviews.