|
เมื่ออุปกรณ์ไฟฟ้าไม่ทำงาน (เช่น แตรไม่ดัง, ไฟหน้าไม่ติด, หรือแอร์ไม่เย็น) จำเลยแรก ๆ ที่ช่างมักจะสงสัยก็คือ รีเลย์ เรามาดูวิธีตรวจสอบกันว่ารีเลย์ตัวนั้นเสียจริงหรือไม่ มี 3 วิธีหลัก ๆ ดังนี้ครับ วิธีฟังเสียง วิธีง่ายและเบื้องต้นที่สุดวิธีนี้ใช้ตรวจสอบการทำงานของขดลวดแม่เหล็กภายใน เริ่มจากให้เพื่อนช่วยเปิด-ปิดสวิตช์อุปกรณ์นั้น (เช่น กดแตร หรือเปิดไฟหน้า) ในขณะที่คุณเอาหูไปใกล้ ๆ ตัวรีเลย์ หรือเอานิ้วแตะที่ตัวถังของรีเลย์ ถ้าได้ยินเสียง “ต๊อก” หรือ “คลิก” แปลว่าขดลวดและกลไกภายในยังทำงาน ขยับได้ (แต่ไม่ได้การันตีว่าไฟจะผ่านนะ แค่บอกว่ามันยังดิ้นได้) แต่ถ้าเงียบกริบ มีโอกาสสูงที่ขดลวดขาดหรือไฟมาไม่ถึงรีเลย์ เทคนิคการสลับตัว (เหมาะกับรถยนต์)วิธีนี้ไม่ต้องใช้เครื่องมือช่าง ใช้แค่ไหวพริบ เหมาะมากเวลารีเลย์ในกล่องฟิวส์รถยนต์มีปัญหา ทำได้ง่าย ๆ โดยเริ่มจากการหาตำแหน่งรีเลย์ตัวที่มีปัญหา (สมมติว่าเป็นรีเลย์แตร) จากนั้นมองหารีเลย์ตัวอื่นในกล่องฟิวส์ที่ “หน้าตาเหมือนกันและเบอร์เดียวกันเป๊ะ” (เช่น รีเลย์คอมเพรสเซอร์แอร์) และเรารู้ว่ามันยังใช้งานได้ปกติ ทดสอบด้วยการลองสลับเอารีเลย์แอร์มาเสียบแทนรีเลย์แตร แล้วลองกดแตรดู - ถ้าแตรดังปกติ = รีเลย์ตัวเก่าเสียแน่นอน
- ถ้าแตรยังไม่ดัง = ปัญหาไม่ได้อยู่ที่รีเลย์ แต่อาจเป็นที่สายไฟ, ฟิวส์, หรือตัวแตรเอง
การใช้มัลติมิเตอร์ (Multimeter) วัดเพื่อตรวจสอบการใช้มัลติมิเตอร์ (Multimeter) เป็นวิธีชัวร์ที่สุดแบบมืออาชีพ วิธีนี้จะบอกได้ละเอียดว่าเสียที่จุดไหน (ขดลวดขาด หรือ หน้าสัมผัสไหม้) โดยให้ลองตั้งค่ามัลติมิเตอร์ตามนี้ครับ วัดค่าความต้านทานขดลวด (Coil Test) - ปรับมิเตอร์ไปย่านวัดโอห์ม
- จิ้มสายวัดที่ขาของขดลวด (สำหรับรีเลย์รถยนต์มักจะเป็นขา 85 และ 86)
- ผลลัพธ์: ต้องมีค่าความต้านทานขึ้น (เช่น 50-100 โอห์ม หรือตามสเปค)
- ถ้าขึ้น OL (Open Loop) หรือเลข 1 นิ่งๆ = ขดลวดขาด (เสีย)
- ถ้าขึ้น 0 โอห์ม = ขดลวดช็อต (เสีย)
วัดความต่อเนื่องของหน้าสัมผัส (Continuity Test) - ปรับมิเตอร์ไปย่านเสียง (Continuity / รูปสัญญาณเสียง)
- จิ้มสายวัดที่ขาหน้าสัมผัส (สำหรับรีเลย์รถยนต์มักจะเป็นขา 30 และ 87)
- สถานะปกติ (ยังไม่จ่ายไฟ) มิเตอร์ต้อง เงียบ (เพราะวงจรเปิดอยู่)
- สถานะทำงาน (จ่ายไฟเข้าขดลวด) ต้องใช้แบตเตอรี่หรือแหล่งจ่ายไฟป้อนไฟเข้าขาขดลวด (85, 86) จนได้ยินเสียงรีเลย์ทำงาน “คลิก”
- เมื่อรีเลย์คลิกแล้ว มิเตอร์ต้องส่งเสียง “ปี๊บ” ยาวๆ
- ข้อควรระวัง: ถ้ารีเลย์ดังคลิก แต่มิเตอร์เงียบ หรือค่าโอห์มสูงมาก แสดงว่า หน้าสัมผัสสกปรกหรือไหม้ (Carbon Buildup) ไฟเดินไม่สะดวก ซึ่งเป็นอาการเสียที่เจอบ่อยที่สุดครับ
ถ้าฟังเสียงแล้วเงียบ คือขดลวดอาจจะขาด แต่ถ้ามีเสียงดังคลิกๆ แต่อุปกรณ์ไม่ติด แสดงว่าหน้าสัมผัสภายในอาจจะไหม้ครับ
| Create Date : 10 มกราคม 2569 |
| Last Update : 10 มกราคม 2569 11:28:52 น. |
|
0 comments
|
| Counter : 92 Pageviews. |
 |
|
