kruaun
Location :
สุรินทร์ Thailand

[Profile ทั้งหมด]

ให้ทิปเจ้าของ Blog [?]
ฝากข้อความหลังไมค์
Rss Feed
Smember
ผู้ติดตามบล็อก : 9 คน [?]




“อาจารย์ของพระอรหันต์ ยังไม่จำเป็นต้องเป็นพระอรหันต์เลย ดังนั้น อย่ากังวลเลย หากเราคิดว่าเราเก่งไม่พอที่สร้างลูกศิษย์เก่งๆ ขอเพียงแต่เรามีกระบวนการพัฒนา ส่งเสริม และให้โอกาสเขาอย่างเหมาะสม และถูกวิธี ให้เขาเติบโตเต็มศักยภาพที่ดี”---รศ. ดร.คุณหญิงสุมณฑา พรหมบุญ อดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ จากหนังสือแด่เมล็ดพันธุ์แห่งอนาคต

****************************

No one can make you feel inferior without your consent. by Eleanor Roosevelt.

ไม่มีใครสามารถทำให้คุณรู้สึกต้อยต่ำได้...
ถ้าคุณไม่ยินยอม (เอลานอร์ รูสเวลต์)

**************************

ครูอั๋น สอนคณิตศาสตร์ จังหวัดสุรินทร์
--------------------------------

"ชีวิตนี้ลูกยกให้พวกเขา...แต่ชีวิตหน้าทุกสิ่งทุกอย่างที่เขาและพวกมันทำไว้กับลูก ลูกขอเอาคืน!"
---วรดา/ด้วยแรงอธิษฐาน/กิ่งฉัตร

รู้นะว่าถ้าเอาความแค้นนำทางมันไม่ดี...
แต่บางทีถ้าตั้งใจว่าจะต้องดีกว่า ดีกว่า...
มันก็เหมือนเป็นแรงขับให้เราก้าวหน้าได้เช่นกัน

แค่ตั้งใจทำดีก็แล้วกัน

+++++++++++++++++++++++++++++

มีคนเคยถามว่า "ทำไมมาเป็นครู"
คำตอบที่ผมภูมิใจและตอบได้อย่างเต็มปากที่สุด คือ
"ผมอยากเป็นครู เลยเลือกมาเป็นครู"


* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

"เจ้าเป็นคนพูดเองนะว่า อำนาจมันมาแล้วมันก็ไป แล้วเจ้ายังจะแสวงหามันทำไมเล่า"
---เศกขรเทวี เพลิงพระนาง

๗๗๗๗๗๗๗๗๗๗๗๗๗๗๗๗๗๗๗๗๗๗๗๗๗๗๗๗๗

สัจธรรมง่ายๆ ที่ใครๆ ก็พากันทำไม่ได้

ถ้าอยากมีชีวิตที่เลวลงอย่างคิดไม่ถึง
คุณแค่หมั่นทำเลวที่ไม่เคยแม้จะอยู่ใรความคิด

หากปรารถนาชีวิตที่ดีขึ้นอย่างคิดไม่ถึง
คุณต้องทำดีมากกว่าที่คิดว่าตัวเองจะทำได้

มีชีวิตที่คิดไม่ถึง/ดังตฤณ
----------------เริ่มนับ 30 เม.ย.53----------------- free counters ===== Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 Thailand License.
Group Blog
 
All Blogs
 
Friends' blogs
[Add kruaun's blog to your web]
Links
 

MY VIP Friend

 
จัตวาฑัณที

จัตวาทัณฑี




สมัยเป็นนักเรียนมัธยมปลาย ภาษาไทยเป็นวิชาที่ผมค่อนข้างโปรดปรานรองจากคณิตศาสตร์ และประวัติศาสตร์ จำได้ว่าได้เรียนเรื่องเกี่ยวกับเหตุการณ์ ร.ศ.๑๑๒ ที่ฝรั่งเศสส่งเรือรบมาปิดปากแม่น้ำเจ้าพระยา ตอนนั้นอยู่ในสมัยรัชกาลที่ ๕ ซึ่งพระองค์ทรงเสียพระราชหฤทัย (โทมนัส) มาก ถึงกับทรงพระราชนิพนธ์เป็นกลอน (ไม่แน่ใจว่าโคลงหรือฉันท์) สั่งลาไปยังสมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ (ขณะนั้นดำรงพระยศ พระเจ้าน้องยาเธอฯ และน่าจะทรงกรม ที่กรมหลวงดำรงราชานุภาพ) ว่าทรงหมดอาลัยในพระชนมชีพและหยุดเสวยพระโอสถ


จากนั้นสมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงพระนิพนธ์ตอบกลับมา ทำให้ทรงกลับมาเสวยพระโอสถ และทรงงาน ทำให้ประเทศรอดพ้นวิกฤตการณ์นั้นมาได้


ตอน ม.ปลาย ทราบแต่เพียงเท่านั้น


สมเด็จพระนางเจ้าสุขุมาลมารศรีฯ


เมื่อต้นปี ๒๕๕๑ ได้งานหนังสือเรื่อง ในกำแพงแก้ว ของอาจารย์ธงทอง จันทรางศุ ในเรื่อง สมเด็จพระปิตุจฉาเจ้าสุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวี ได้ความว่า รัชกาลที่ ๕ ทรงมีพระราชนิพนธ์สั่งลาไปยังเจ้าพี่เจ้าน้อง และสมเด็จพระปิตุจฉาเจ้าสุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวี ก็ทรงได้รับด้วย แล้ว จึงทรงพระนิพนธ์โคลงสี่สุภาพสามบทขึ้นทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวาย ดังนี้






          สรวมชีพข้าบาทผู้                  ภักดี
        
พระราชเทวีทรง                             สฤษดิ์ให้
        
สุขุมาลมารศรี                                เสนอยศ นี้นา
        
ขอกราบทูลท่านไท้                          ธิราชเจ้าจอมสยาม


          ประชวรนานหนักอกข้า            ทั้งหลาย ยิ่งแล
        
ทุกทิวาวันบ่วาย                             คิดแก้
        
สิ่งใดซึ่งจักมลาย                             พระโรค เร็วแฮ
        
สุดยากเท่าใจแม้                             มาทด้วยควรแสวง


          หนักแรงกายเจ็บเพี้ยง             เท่าใด ก็ดี
        
ยังบ่หย่อนหฤทัย                            สักน้อย
        
แม้พระจะด่วนไกล                           ข้าบาท ปวงแฮ
        
อกจะพองหนองย้อย                        ทั่วหน้าสนมนาง


บางคนอ่านแล้วก็ผ่านไป ไม่รู้สึกอะไร นอกจากว่าทรงพรรณนาได้อย่างไพเราะน่าฟัง ซึ่งผมก็เห็นด้วย


แต่สิ่งที่ผมตั้งข้อสังเกตคือโคลงบทแรก บาทที่ ๒ ถ้าเป็นโคลงสี่สุภาพ คำว่า ทรง ก็ควรจะไปคล้องกับคำว่า ดี ในบาทที่ ๑ ใช่ไหมครับ (ลองกลับไปดูแล้วเทียบกับบทอื่นๆ)


จริงใช่ไหมครับ สมัยเรียนมัธยมก็ถูกสอนมาแบบนั้น


เอ...ผมก็สงสัยว่า ทำไปสมเด็จพระปิตุจฉาเจ้าฯ ทรงพระนิพนธ์เช่นนั้น มีข้อยกเว้นอะไรหรือสำหรับโคลงสี่สุภาพ หรือว่ามีโคลงสี่ชนิดอื่นอีกที่ไม่เคยเรียนในสมัยมัธยม


ผมเก็บคำถามไว้ในใจมาเกือบครึ่งปี ด้วยความที่ไม่ได้ไปถามครูภาษาไทยท่านอื่นๆ


อยู่มาคืนหนึ่ง ระหว่างที่กำลังเปิดพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.๒๕๔๒ เล่นอยู่ เปิดดูคำโน้นที คำนี้ที คิดคำไหนได้ก็เปิดดู (รวมถึงคำว่า ปิตุจฉา กับ มาตุจฉา ด้วย --- ไว้เล่าคราวหลัง) ก็ได้เปิดไปหน้า ๒๙๙ ตรงคำว่า จัตวา ไม่ต้องบอกก็รู้ว่าแปลว่า ๔ หรือที่ ๔ เห็นๆ หรือรูปวรรณยุกต์หนึ่ง ( ๋) อ่านมาเรื่อยๆ พบคำย่อยในคำว่าจัตวา ว่า จัตวาทัณฑี เขาพรรณนาไว้ดังนี้


จัตวาทัณฑี น. ชื่อโคลง ๔ ชนิดหนึ่ง ซึ่งบาท ๒ ใช้พยางค์ที่ ๔ สัมผัส เช่น


                        ท้าวไทยนฤเทศข้า         ขับหนี
                
ลูกราชสีพีกลัว                           ไพร่ฟ้า
                    พลเมืองบดูดี                             ดาลเดียด
                   
กระเหลียดลับลี้หน้า                   อยู่สร้างแสวงบุญ.
         
                                                            (ชุมนุมดำราคำกลอน)


ก็เลยได้มาอ๋อ! ตรงนี้เองว่าจริงๆ แล้วโคลงสี่ที่สมเด็จพระปิตุจฉาเจ้าฯ ทรงพระนิพนธ์นั้น บทแรกเรียกว่า จัตวาทัณฑี นี่เอง ไม่ใช่โคลงสี่สุภาพเหมือนกับอีก ๒ บทที่เหลือครับ.


เพิ่มเติมนิดหนึ่งครับ...


ในหน้า ๕๑๙ ของพจนานุกรมฯ กล่าวถึง ทัณฑีบท ไว้ว่า


          ทัณฑีบท [ทันทีบด] น. โคลงโบราณชนิดหนึ่ง (ชุมนุมดำราคำกลอน).


และนอกจากโคลงสี่ ที่มีโคลงสี่สุภาพ จัตวาทัณฑี แล้ว ยังมีโคลงสอง โคลงสามด้วยนะครับ (ถ้าจำไม่พลาด)



-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

เก็บความจาก 


ธงทอง  จันทรางศุ.  (2550).  ในกำแพงแก้ว.  พิมพ์ครั้งที่ 2.  กรุงเทพฯ: เอส.ซี.พริ้นท์แอนด์แพค.
ไฟน์สโตน, เจฟฟรี่ย์.  (2543).  สมุดพระรูปพระราชโอรส พระราชธิดา และพระราชนัดดา ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 4).  กรุงเทพฯ: โลมาโฮลดิ้ง
ราชบัณฑิตยสถาน.  (2546).  พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน.  กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์.









Create Date : 22 สิงหาคม 2551
Last Update : 22 พฤศจิกายน 2553 23:21:42 น. 1 comments
Counter : 853 Pageviews.

 
ขอบคุณที่ช่วยค้นคว้าและอธิบายเรื่องโคลงจัตวาทัณฑีครับ อ่านสนุกดี


โดย: ธงทอง IP: 66.82.9.83 วันที่: 16 ตุลาคม 2551 เวลา:1:10:06 น.  

ชื่อ :
Comment :
  *ใช้ code html ตกแต่งข้อความได้เฉพาะสมาชิก
 
 Pantip.com | PantipMarket.com | Pantown.com | © 2004 BlogGang.com allrights reserved.