วันส้มตำสากล international somtam day

แชร์มาให้อ่านจากเพจ พหุโอชา
https://www.facebook.com/share/p/1Cw4bUuzGt/

มหัศจรรย์กว่าที่นึก ล้ำลึกกว่าที่คาด แปลกประหลาดกว่าที่คิด ใครมีข้อมูลเพิ่มเติมตรงไหน ช่วยบอกเราที
.
เกี่ยวกับ #วันส้มตำสากล
.
.
เราเห็นกันมาพักใหญ่แล้วว่า ทุกวันที่ 2 มิถุนายน จะมีคอนเทนต์จำนวนมากร่วมเฉลิมฉลอง "วันส้มตำสากล" หรือ International Somtum Day
.
แม้แต่ #พหุโอชา เอง ก็เคยพูดถึงเรื่องนี้เมื่อปีก่อน
.
จนมีผู้อ่านท่านหนึ่งเข้ามาถามถึงที่มาของวันสำคัญนี้ ซึ่งเป็นคำถามที่ดีมาก และช่วยเตือนให้เรากลับมาตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact-checking) อย่างรอบคอบ ก่อนนำเสนอข้อมูลใด ๆ
.
ปีนี้ เราจึงลองสืบค้นข้อมูลเชิงลึกจากทั้งแหล่งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ เพื่อหาคำตอบว่า วันส้มตำสากลมีที่มาอย่างไรกันแน่
.
จึงได้พบความมหัศจรรย์ ล้ำลึก แปลกประหลาดคาดไม่ถึง สรุปออกมาได้ 7 ข้อ ดังต่อไปนี้
.
1) สถาปนาโดยใคร อย่างไร และเมื่อไร หายังไงก็ไม่เจอข้อมูล
.
แม้เนื้อหาในสื่อหลายสำนัก รวมทั้งสำนักข่าวที่เป็นทางการระดับชาติ จะกล่าวถึงความสำคัญของวันนี้เอาไว้คล้าย ๆ กันว่าเป็นการ "ประกาศให้รู้ว่านานาชาติให้การยอมรับว่าส้มตำของไทย เป็นเมนูอาหารในระดับสากล"
.
แต่เมื่อค้นข้อมูลภาษาอังกฤษ เราไม่พบหลักฐานว่ามีองค์กรระดับนานาชาติใดประกาศรับรองอย่างเป็นทางการ ต่างจาก #ต้มยำกุ้ง ที่ UNESCO ขึ้นทะเบียนมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ หรือ #ขนมครก ที่ได้รับยกย่องเป็นขนมตระกูลแพนเค้กที่ดีที่สุดอันดับ 4 ของโลก จาก TasteAtlas
.
สำหรับบทบาทของหน่วยงานไทย แหล่งข้อมูลบางแห่งกล่าวถึงความเคลื่อนไหวเมื่อ พ.ศ. 2559  #กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ (DITP) ร่วมกับ #สมาคมผู้ประกอบธุรกิจร้านอาหารไทย ผลักดันอาหารไทยสู่เวทีโลกมากขึ้น และเคยมีแนวคิดเสนอให้ส้มตำได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติ แต่เรายังไม่พบความเชื่อมโยงโดยตรงกับ "วันส้มตำสากล" หรือวันที่ 2 มิถุนายน
.
2) กำหนดเอง ฉลองเอง ภูมิใจเอง นักเลงพอไหม?
.
จากข้อมูลเท่าที่เราค้นพบ วันส้มตำสากลน่าจะมีลักษณะใกล้เคียง  "วันเฉลิมฉลองอาหารอย่างไม่เป็นทางการ" (Unofficial Food Day)  ทำนองเดียวกับวัน World Hamburger Day, National Donut Day หรือ World Nutella Day ของต่างประเทศ
.
วันเหล่านี้ มักริเริ่มจากกระแสบนอินเทอร์เน็ต แบรนด์สินค้า บล็อกเกอร์ หรือแคมเปญการตลาด ก่อนจะถูกสื่อและสังคมนำไปขยายต่อ จนกลายเป็นวันเฉลิมฉลองที่หลายคนรับรู้ร่วมกัน  ซึ่งส่งผลกระตุ้นความภาคภูมิใจในวัฒนธรรมอาหารท้องถิ่น โดยอ้างอิงการยอมรับในระดับนานาชาติ
.
3) เป็นสากล โดยไม่ต้องมีองค์กรรับรองก็ได้
.
จากสองข้อแรก ดูเหมือนวันส้มตำสากลจะไม่ได้มีองค์กรระหว่างประเทศ องค์กรวิชาการ หรือสื่อระดับโลกใดรองรับ
.
จึงมีสถานะเป็นหมุดหมายเชิงสัญลักษณ์ที่คนในประเทศ หรือกลุ่มคนรักส้มตำ สถาบนาขึ้นเพื่อเฉลิมฉลองด้วยความสนุกและความภาคภูมิใจ คล้ายการทำขนมถาดใหญ่ที่สุดในโลก สร้างหัตถกรรมชิ้นใหญ่ที่สุดในโลก หรือฟ้อนบวงสรวงสิ่งศักดิ์สิทธิ์ด้วยนางรำมากที่สุดในโลก ฯลฯ ซึ่งบ้านเรานิยมทำกันเรื่อยมา
.
4) เป็นสากลได้ แม้รู้กันเฉพาะในแวดวงคนไทย
.
จากการสืบค้น พบว่าการประชาสัมพันธ์ "วันส้มตำสากล" เกือบทั้งหมด เกิดขึ้นในประเทศไทย (หรือชุมชนคนไทยในต่างแดน)
.
สื่อมวลชน เพจความรู้ต่าง ๆ มักทำคอนเทนต์เชิงประวัติศาสตร์หรือสูตรส้มตำเผยแพร่กันในวันนี้ ร้านอาหารอีสานและแพลตฟอร์มฟู้ดเดลิเวอรี่ มักใช้โอกาสนี้จัดแคมเปญ แจกโค้ดส่วนลด หรือจัดโปรโมชั่นส้มตำ อาจมีการเชื่อมโยงกับความภาคภูมิใจในแง่อื่น ๆ เช่น ส้มตำติดอันดับโลก จากการจัดอันดับโดย CNN Travel มาประกอบเนื้อหา ซึ่งทำให้เรื่องราวของวันนี้ดูมีน้ำหนักมากขึ้น
.
5) ครอบคลุมอภิมหาความหลากหลายใน "นิยามเดียว"
.
หากเทียบกับวันอาหารอื่น เช่น วันนมโลก (World Milk Day) หรือวันพาสต้าโลก (World Pasta Day) อาหารเหล่านั้นมีมาตรฐานหรือโครงสร้างของวัตถุดิบที่ค่อนข้างชัดเจน
.
แต่ "ส้มตำ" กลับเป็นอาหารที่มีความเลื่อนไหลทางวัฒนธรรม   (Cultural Fluidity)  สูงมาก จะตำแบบไหน ใช้วัตถุดิบอะไร ใส่ของหมักเป็นปลาร้า ปูดอง ไข่เค็ม หรือไม่ใส่ ใส่เส้นไหม เส้นอะไร เปลี่ยนมะละกอเป็นผลไม้พื้นถิ่นอย่างอื่น หรือใช้ผลไม้ของต่างประเทศ เราก็ยังเรียกสิ่งนั้นว่าส้มตำกันได้
.
ยากจะหา "วันอาหารสากล" อื่น ๆ ที่หมายถึงเมนูอันมีความยืดหยุ่นสูงมากขนาดนี้
.
6) สากลแบบใด ของไทยหรือหลายเจ้าของร่วม?
.
การระบุถึงส้มตำในฐานะวัฒนธรรมอาหารไทยที่โดดเด่นบนเวทีนานาชาติ อาจยังคงมีความคลุมเครือในสถานะ "สากล" ท่ามกลางบริบทการแข่งขันทางชาติพันธุ์และวัฒนธรรมในอุษาคเนย์ (Intra-Regional Cultural Geopolitics) เพราะโดยข้อเท็จจริงทางวัฒนธรรม อาหารประเภท "สลัดมะละกอดิบ" ไม่ใช่อัตลักษณ์ของไทยเพียงผู้เดียว
.
เรายังพบ "ตำหมากหุ่ง" ของสปป.ลาว "บกละฮง" (Bok L'hong) ของกัมพูชา และ "ก๋อย ดู ดุ๋" (Gỏi đu đủ) ของเวียดนาม เป็นหนึ่งใน "วัฒนธรรมร่วมราก" (Shared Heritage) การอ้างความเป็นเจ้าของเพียงฝ่ายเดียว จึงอาจนำไปสู่ข้อถกเถียงทางวัฒนธรรมระหว่างประเทศได้
.
7) เป็นที่ยกย่องอยู่แล้วมากมาย แม้ไม่ต้องมีวันสากล
.
แม้เราจะไม่พบการยอมรับ "วันส้มตำสากล" ในระดับโลก ทั้งในปฏิทินสากลหรือสื่อต่างประเทศ แต่สำหรับตัว "ส้มตำ" นั้น กลับได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง ชื่อ Somtum หรือ Green Papaya Salad เป็นเมนูที่คนทั่วโลกรู้จัก และมักติดอันดับอาหารยอดนิยมในเวทีนานาชาติอยู่เสมอ
.
ในประเทศไทยเอง ส้มตำเคยได้รับการขึ้นทะเบียนอย่างเป็นทางการ ในฐานะ #มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ โดย กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม ไปแล้วตั้งแต่ปี 2555 ทั้งเป็นหนึ่งในรายการมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของไทยที่สร้างชื่อเสียงมากมายในเวทีโลก
.
ที่เล่ามายืดยาวทั้งหมด พหุโอชาเพียงอยากชวนมองว่า วันส้มตำสากล 2 มิถุนายน อาจเป็นแคมเปญเชิงสัญลักษณ์ที่สื่อและสังคมไทยร่วมกันสร้างขึ้น มากกว่าจะเป็นวันที่นานาชาติรับรองอย่างเป็นทางการ แต่หากมองอีกมุมหนึ่ง มันก็เป็นกุศโลบายที่น่ารักในการช่วยสร้างสีสัน และชวนให้ผู้คนหันกลับมาพูดถึงอาหารจานสำคัญของเราอย่างน้อยปีละครั้ง
.
เพราะสุดท้ายแล้ว หลักฐานทั้งหมดที่เราค้นพบ ล้วนชี้ไปในทิศทางเดียวกันว่า ส้มตำเป็นอาหารที่ยิ่งใหญ่และทรงพลังมาก ทั้งในระดับชาติและระดับโลก ต่อให้ไม่มี "วันสากล" มาช่วยรับรองก็ตาม
.
.
ใครอ่านมาถึงตรงนี้ แล้วมีข้อมูลอะไรเกี่ยวกับวันส้มตำสากล ที่พหุโอชายังรู้ไปไม่ถึงอีกบ้าง ช่วยบอกไว้ในคอมเมนต์ที

Create Date : 02 มิถุนายน 2569 Last Update : 3 มิถุนายน 2569 0:05:36 น. Counter : 434 Pageviews.		8 comments
(โหวต blog นี้)  Share to Facebook Tweet