bloggang.com mainmenu search






ปลาไบเคอร์จุด (Polypterus ornatipinnis)





ปลารีดฟิช (Erpetoichthys calabaricus)
ซึ่งเป็นเพียงชนิดเดียวเท่านั้นที่อยู่ในสกุล Erpetoichthys
และมีลำตัวที่เรียวยาวที่สุด
ตัวนี้ หน้าเหมือนคนอารมณ์ดี พินิจดูซีคะ




ไบเคอร์ หรือที่นิยมเรียกกันในประเทศไทยว่า บิเชียร์ (Bichir) เป็นปลากระดูกแข็งในอันดับ Polypteriformes

จัดเป็นปลาน้ำจืดที่มีโครงร่างแตกต่างไปจากปลากระดูกแข็งและปลากระดูกอ่อนทั่วไป โดยเป็นปลาที่มีพัฒนาการมาจากยุคก่อนประวัติศาสตร์ คือ ในส่วนของกระดูกแข็งนั้นพบว่ามีกระดูกอ่อนเป็นจำนวนมาก มี spiracles 1 คู่

และภายในลำไส้มี spiral valve ซึ่งจะเป็นลักษณะเฉพาะของปลาในกลุ่มฉลามและกระเบน ทั้งยังมีเหงือกแบบพิเศษอยู่หลังตาแต่ละข้าง เกล็ดเป็นแบบ ganoid ซึ่งเป็นเกล็ดที่พบในปลามีกระดูกสันหลังในยุคแรก

มีรูปทรงเป็นสี่เหลี่ยมรูปว่าวและมีส่วนยื่นรับกับข้อต่อ ระหว่างเกล็ดแต่ละชิ้น ซึ่งปัจจุบันจะพบปลาที่มีลักษณะเช่นนี้ ได้แก่ ปลาในอันดับปลาเข็ม ปลาฉลามปากเป็ด และปลาสเตอร์เจียน เป็นต้น

หัวมีขนาดเล็กแต่กว้าง ช่วงลำตัวรวมกับส่วนอก ลำตัวมีลักษณะเรียวยาวคล้ายกับงูมากกว่าจะเหมือนปลาทั่วไป ส่วนอกนั้น มีครีบที่ค่อนข้างแข็งแรง มีลักษณะเป็นฐานพูเนื้อคลุมด้วยเกล็ด คอยช่วยยึดเส้นครีบทั้งหลายที่แผ่ออกมาเป็นแฉก ๆ เหมือนจานพังผืด ซึ่งช่วยในการเคลื่อนไหวในพื้นน้ำเหมือนกับการเดินคล้ายกับปลาซีลาแคนท์

ในส่วนท้องจะมีถุงลม 2 ถุง ช่วยในการหายใจทำหน้าที่คล้ายกับปอด ถุงลมด้านซ้ายมีการพัฒนาน้อยกว่าด้านขวา เช่นเดียวกับปลาปอด ตั้งอยู่บริเวณช่องท้องโดยยึดติดกับหลอดอาหาร โดยที่ทำงานร่วมกับเหงือก

ทำให้สามารถอยู่โดยปราศจากน้ำได้เป็นเวลาหลายชั่วโมง ส่วนหลังจะมีชุดครีบ ประกอบไปด้วย 5-18 ครีบ ซึ่งรวมกันเป็นครีบหลัง แต่ละครีบนั้นจะมีแกนครีบเดี่ยว 1 แกน รองรับด้วยพังผืดเล็ก ๆ ในแต่ละครีบ ครีบหางมีลักษณะกลมใหญ่ปลายแหลม

นับได้ว่าไบเคอร์เป็นรอยต่อที่สำคัญที่แสดงให้เห็นถึงวิวัฒนาการจากปลาขึ้นมาจากน้ำมาใช้ชีวิตอยู่บกอีกจำพวกหนึ่ง

การจำแนกไบเคอร์เป็นปลาน้ำจืด พบกระจายพันธุ์อยู่ในแหล่งน้ำจืดของทวีปแอฟริกา พบทั้งหมด 1 วงศ์ คือ Polypteridae แบ่งออกได้เป็น 2 สกุล ได้แก่

สกุล Erpetoichthys Smith, 1865

Erpetoichthys calabaricus Smith, 1865
สกุล Polypterus Lacepède, 1803

Polypterus ansorgii Boulenger, 1910
Polypterus bichir (แบ่งออกได้เป็น 2 ชนิดย่อย)
Polypterus bichir bichir Lacépède, 1803
Polypterus bichir lapradei Steindachner, 1869
Polypterus delhezi Boulenger, 1899
Polypterus enlicheri (แบ่งออกได้เป็น 2 ชนิดย่อย)
Polypterus endlicheri congicus Boulenger, 1898
Polypterus endlicheri endlicheri Heckel, 1847
Polypterus mokelembembe Schliewen & Schafer, 2006.[3]
Polypterus ornatipinnis Boulenger, 1902
Polypterus palmas (แบ่งออกได้เป็น 3 ชนิดย่อย)
Polypterus palmas buettikoferi Steindachner, 1891
Polypterus palmas palmas Ayres, 1850
Polypterus palmas polli Gosse, 1988
Polypterus retropinnis Vaillant, 1899
Polypterus senegalus (แบ่งออกได้เป็น 2 ชนิดย่อย)
Polypterus senegalus meridionalis Poll, 1941
Polypterus senegalus senegalus Cuvier, 1829
Polypterus teugelsi Britz, 2004
Polypterus weeksii Boulenger, 1898


นิเวศวิทยาและความสัมพันธ์กับมนุษย์

ไบเคอร์ทุกชนิด มีความยาวโดยเฉลี่ยประมาณ 1-2 ฟุต ที่มีขนาดยาวที่สุด คือ Erpetoichthys calabaricus ที่มีความยาวได้ถึง 90 เซนติเมตร แต่ก็เป็นชนิดที่มีลำตัวเรียวผอมมากที่สุดด้วย อีกทั้งยังไม่มีครีบท้อง

จัดเป็นปลาที่มีนิสัยไม่ก้าวร้าว ชอบอยู่นิ่ง ๆ หลบซ่อนตัวตามโขดหินใต้น้ำเพื่อหาอาหารใต้น้ำกิน ซึ่งสามารถกินได้หลากหลาย ในช่วงที่ยังเป็นวัยอ่อน เหงือกจะโผล่ออกมาเป็นกิ่งก้านสาขาคล้ายต้นไม้ให้เห็นออกมาภายนอกบริเวณแผ่นปิดเหงือกด้านข้างลำตัว และจะค่อย ๆ หายไปเมื่อโตเต็มที่

การแยกเพศสามารถแยกได้โดยดูลักษณะครีบก้น โดยตัวผู้จะมีขนาดใหญ่กว่าตัวเมีย ตัวเมียจะออกไข่ครั้งละ 300 ฟอง และตัวอ่อนจะออกจากไข่ภายในระยะเวลา 4 วัน นับจากแม่ปลาวางไข่

ไบเคอร์ทุกชนิด เป็นปลาที่นิยมเลี้ยงกันเป็นปลาสวยงาม ด้วยอุปนิสัยที่ไม่ดุร้ายก้าวร้าว ซ้ำยังมักจะหากินบริเวณใต้น้ำ จึงทำให้นิยมเลี้ยงเป็นปลาร่วมตู้กับจำพวกอื่น ซึ่งไบเคอร์จะกินอาหารจำพวก เศษอาหารที่ตกค้างจากการกินเหลือของปลาอื่น หรือแม้แต่อาหารเม็ดก็สามารถกินได้เช่นกัน


ขอขอบคุณ วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี


สิริสวัสดิ์ศุกรวาร สิริมานภิรมย์ปรีดิ์นะคะ
Create Date :22 เมษายน 2554 Last Update :22 เมษายน 2554 19:08:07 น. Counter : Pageviews. Comments :0