งาสาร ฤาห่อนเหี้ยน หดคืน คำกล่าว สาธุชนยืน อย่างนั้น
Group Blog
 
 
สิงหาคม 2558
 
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031 
 
9 สิงหาคม 2558
 
All Blogs
 
อาณาจักรหริภุญชัย

อาณาจักรหริภุญชัย(ประมาณ พ.ศ. ๑๒๐๖- ๑๘๓๕)

                   มีตำนานเมืองเหนือเล่าว่า เมื่อประมาณปีพุทธศักราช ๑๒๐๓ (บางตำนานบันทึกว่าสร้างขึ้นในราว พ.ศ. ๑๓๑๐)พระฤๅษีวาสุเทพได้ร่วมกับฤๅษีผู้น้องได้แก่พระฤๅษีสุกกะทันตะและพระฤษีอนุสิสะ ผู้อยู่นครละโว้ และเชิญฤๅษีจากทิศต่างๆ รวมทั้งสิ้น๑๐๐ ตน โดยพระฤาษีสุเทพ เป็นประธาน ช่วยกันสร้างนครขึ้นใหม่เริ่มแต่เวลา ๙.๐๐นาฬิกาของวันอาทิตย์ ขึ้น ๘ ค่ำ เดือน ๓ ปีขาล พุทธศักราช ๑๑๙๘ โดยมีชาวเมืองเดิมในพื้นที่ได้มาร่วมกันสร้างเมืองใหม่ จนเป็นที่เรียบร้อยแล้วเมื่อ ปีพุทธศักราช ๑๒๐๓พระฤๅษีก็ให้นามเมืองใหม่นี้ว่า “นครหริภุญชัย” สร้างเมืองหริภุญชัย คล้ายรูปเปลือกหอย เมื่อสร้างเสร็จเรียบร้อยแล้วพระฤๅษีวาสุเทพจึงได้ให้นายคะวะยะนำสาส์นมาเชิญพระนางจามเทวี จาก พระเจ้ากรุงละโว้เพื่อขอพระนางจามเทวีไปปกครองเมืองหริภุญชัย

                    พระนางจามเทวี ได้เอานักปราชญ์บัณฑิตและพระสงฆ์เป็นจำนวนอย่างละ ๕๐๐มีวัตถุที่สำคัญที่นำมาครั้งนั้นก็คือ พระแก้วขาว ๑ องค์เวลานี้ประจำอยู่ที่วัดเชียงมั่น จังหวัดเชียงใหม่สำหรับพระรอดหลวงก็มีประจำอยู่ที่วัดมหาวัน จังหวัดลำพูน ฝีมือทำได้สวยงามมากพระนางจามเทวีเดินทางจากกรุงละโว้ถึงเมือง หริภุญชัยเป็นเวลานาน ๗ เดือนเวลานั้นพระนางมีครรภ์ได้ ๓ เดือน เมื่อมาถึงวันเดือนปีพุทธศักราช ๑๒๐๖พระนางจามเทวีก็ขึ้นครองราชย์ปกครองชาวเมืองหริภุญชัย ขณะที่ขึ้นครองราชย์ได้ ๗วัน พระนางจามเทวีก็ประสูติพระโอรส ๒ องค์ ในวันเพ็ญเดือน ๓ เป็นฝาแฝด จึงให้นามองค์พี่ชื่อ เจ้า มหันตยศ องค์น้องชื่อ เจ้าอนันตยศ ต่อมาพระนางจามเทวีได้ส่งพระราชโอรสองค์เล็กคืออนันตยศ ไปสร้างเมืองนครลำปาง ส่วนพระมหันตยศผู้เป็นพี่ให้สืบราชสมบัติที่เมืองลำพูน

                   อาณาจักรหริภุญชัยคงจะก่อตัวขึ้นภายหลังการกำเนิดของอาณาจักรโยนกนาคพันธุ์ ไม่นานนักและคงจะเจริญควบคู่กันมา หริภุญชัยเป็นอาณาจักรที่ขยาย ออกมาจากอาณาจักรทวารวดี จากเมืองละโว้ และคงมีคนเชื้อ ชาติต่างๆอาศัยอยู่เพราะคำว่า จาม ซึ่งเป็นชื่อของพระนางจามเทวีนั้น น่าจะมีความ หมายว่าพระนางเป็นคนเชื้อชาติจามที่อยู่ในละโว้ในสมัยอาณาจักร ทวารวดี ส่วนคำว่าเทวี มี ความหมายว่าพระนางที่เป็นหม้ายซึ่งพระสวามีถึงแก่กรรมไปแล้ว พระสวามี ของพระนางคือเจ้าราม หรือกษัตริย์แห่งเมืองราม ได้ถึงแก่กรรมก่อนพระนางจะขึ้นมาลำพูน ดังนั้นพระนางจามเทวีจึงน่าจะเป็นคนเชื้อชาติจามที่อยู่ในดินแดนทวารวดี ซึ่งก็คือ เมืองละโว้ มีบางตำนานกล่าวว่าพระนางเป็นธิดาของกษัตริย์เมืองละโว้ เมื่อพระนางสร้าง เมืองหริภุญชัย ศิลปะที่ปรากฎจึงมักเป็นศิลปะของทวารวดี พระนางได้ทำนุบำรุงและก่อสร้างบ้านเมือง ทำให้ เมืองหริภุญชัย(ลำพูน)นั้นเป็นแหล่งศิลปวัฒนธรรมที่เจริญรุ่งเรืองยิ่ง สมัยนั้นปรากฏมีการใช้ภาษามอญโบราณในศิลาจารึกของหริภุญชัยมีหนังสือหมานซูของจีนสมัยราชวงศ์ถัง กล่าวถึงนครหริภุญไชยไว้ว่า เป็น“อาณาจักรกษัตริย์หญิง นู หวาง โก่ว”

                  พระนางจามเทวีมีช้างผู้ก่ำงาเขียวคู่บารมีเวลานี้อัฐิของช้างคู่บารมีของพระนามจามเทวีบรรจุไว้ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้โรงเรียนจักรคำคณาทรฯพระนางจามเทวีครองราชสมบัติอยู่ ๕๒ ปี จึงสวรรคต รวมพระชนมายุได้ ๙๒ ปีอัฐิของพระนามจามเทวีบรรจุไว้ที่วัดกู่กุดซึ่งเป็นวัดคู่บารมีของพระนางจามเทวีได้สร้างขึ้นเมื่อศตวรรษที่ ๑๓

                    เมืองหริภุญชัยมีพระนางจามเทวีเป็นกษัตริย์องค์แรกปกครองสืบๆ กันมามาจนถึง ๔๙ พระองค์ มีพระยายีบาเป็นองค์สุดท้าย รวมอายุเมือง ๖๑๘ ปีพระยายีบาก็ได้เสียงเมืองให้แก่พระยาเม็งรายเมื่อ จุลศักราช ๖๔๓ (พุทธศักราช๑๘๒๔) ปีมะโรง เดือน ๖ ขึ้น ๔ ค่ำสาเหตุที่ต้องเสียเมืองหริภุญชัยครั้งนี้เนื่องจากพระยายีบาไปหลงเชื่อขุนฟ้าเพราะความประจบสอพลอจึงทำให้ชาวเมืองลำพูนต้องเดือนร้อนพากันจงเกลียดพระองค์อย่างมากจึงเป็นเหตุให้พระยาเม็งรายเข้ายึดเมืองหริภุญชัยได้อย่างง่ายดายเมื่อพระยายีบาหนีออกเมืองไปถึงดอยกลางป่าก็คิดนึกได้ที่เสียรู้ขุนฟ้าเป็นไส้ศึกให้พระยาเม็งรายก็เสียใจหลั่งน้ำตาร้องไห้สถานที่น้ำตาตกนี้จึงมีชื่อว่า “ดอยพระยายีบาร้องไห้”มาจนทุกวันนี้

                     กษัตริย์ผู้ปกครองอาณาจักรหริภุญชัยมีความเลื่อมใสในพระพุทธศาสนาซึ่งสันนิษฐานว่ารับอิทธิพลมาจากมอญ มีการสร้างวัด โบราณสถาน โบราณวัตถุมากมายทำให้อาณาจักรหริภุญชัยกลายเป็นศูนย์กลางทางพระพุทธศาสนาในภาคเหนือ ซึ่งยังคงปรากฏหลักฐานจนถึงปัจจุบันเช่น เจดีย์วุดกู่กุดหรือวัดจามเทวี จังหวัดลำพูน เจดีย์ช้างยืนวัดพระธาตุหริภุญชัย เจดีย์วัดโลกโมฬีอาราม พระพุทธรูปศิลา เป็นต้นอาณาจักรหริภุญชัยที่รุ่งเรืองทางศิลปวัฒนธรรมสิ้นสุดลงเมื่อพ่อขุนมังรายหรือเม็งราย ผู้ก่อตั้งอาณาจักรล้านนา ยกทัพมายึดได้ใน พ.ศ. 1835

                  รายนามกษัตริย์ครองเมืองลำพูนหริภุญชัย ตามที่ได้มีผู้ค้นคว้าจากตำนานต่างๆเรียงตามลำดับดังนี้

๑.พระนางจามเทวี เป็นปฐมกษัตริย์ ๒. พระมหันตยศ พระโอรสองค์ที่ ๑ครองเมืองลำพูน

พระอนันตยศ พระโอรสองค์ที่ ๒ครองเมืองลำปาง

. พระยากูมัญญาราช ๔. พระยาสุทันตะ ๕.พระยาสุวรรณมัญชุ ๖. พระยาสังสาระ

. พระยาปทุมราช ๘. พระยากุลเทวะ ๙.พระยาธรรมมิกราช ๑๐.พระยามิลักขะมหาราช

๑๑.พระยาโนการาช ๑๒.พระยาพาลราช ๑๓.พระยากุตตะราช ๑๔.พระยาเสละราช

๑๕.พระยาอุตตราช ๑๖.พระยาโยจะราช ๑๗.พระพรหมมทัตราช ๑๘.พระยามุกขะราช

๑๙.พระยาตระ ๒๐.พระยาโยวราช ๒๑.พระยากมะละราช ๒๒.พระยาจุเลระ

๒๓. พระยาพินไตย ๒๔. พระยาสุเทวราช ๒๕. พระยาเตโว ๒๖. พระยาไชยะละราช

๒๗.พระยาเสละ ๒๘.พระยาตาญะราช ๒๙.พระยาสักกีราช ๓๐.พระยานันทะสะ

๓๑. พระยาอินทวระ ๓๒. พระยารักนะคะราช ๓๓. พระยาอิทตยราช ๓๔. พระยาสัพพสิทธิ์

๓๕. พระยาเชษฐะราช ๓๖. พระยาจักกะยะราช ๓๗. พระยาถวิลยะราช ๓๘. พระยาการาช

๓๙. พระยาสิริปุญญาราช๔๐.พระยาเลทะนะราช ๔๑.พระยาตัญญะราช ๔๒.พระยาไทยอำมาตะ

๔๓. พระยาอำมาตปะนะ ๔๔. พระยาทาวะมะ ๔๕. พระยากราช ๔๖. พระยาเยทะ

๔๗. พระยาอ้าย ๔๘. พระยาเสตะ ๔๙. พระยายีบา(เป็นองค์สุดท้ายราชวงศ์จามเทวี)

ราวปีพศ.๑๗๐๐-๑๘๓๕ (๑๑๕๗- ๑๒๙๒)เป็นช่วงเวลาก่อนที่พระยาเม็งรายจะสถาปนาอาณาจักรล้านนาและเป็นยุคทองของหริภุญไชย ในสมัยพระเจ้าอาทิตยราชได้สร้างพระ ธาตุหริภุญไชยขึ้นเป็นครั้งแรกสูง ๖ ม.สามารถมองเห็นพระธาตุที่บรรจุอยู่ภายในได้ สมัยพระยาสวาธิสิทธิได้สร้างเสริมขึ้นไปจนสูง๑๒ เมตร พร้อมทั้งสร้างวัดมหาวันและ บูรณะวัดมหาพล มีบันทึกว่ามีพระสงฆ์จากลังกาเดินทางมาหริภุญไชยในสมัยนี้ ปีพศ. ๑๘๓๕ พระยาเม็งรายยกกองทัพเข้ามาโจมตีหริภุญไชยและยึดเมืองได้ในอีก ๔ ปีต่อมา อาณาจักรหริภุญไชยที่ถือกำเนิดมาตั้งแต่ราวปีพศ.๑๓๑๑ ( ๗๖๘) ก็ต้องสูญเสียอำนาจ ให้กับพระยาเม็งรายรวมเวลา เป็นอาณาจักร ๕๒๘ ปี

                   ปัจจุบันโบราณสถานสำคัญของอาณาจักรหริภุญชัยนั้นก็คือ พระธาตุหริภุญไชย ที่จังหวัดลำพูนและยังมีเมืองโบราณเวียงมโน ตำบลหนองตอง อำเภอหางดงจังหวัดเชียงใหม่ โบราณสถานที่เวียงเกาะ บ้านสองแคว อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่ และเวียงท่ากานที่ตำบลบ้านกลาง ต.สันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ บางหมู่บ้านของจังหวัดลำพูนนั้นพบว่ายังมีคนพูดภาษามอญโบราณและอนุรักษ์วัฒนธรรมมอญโบราณอยู่

   - - - - - - - - - - - - - -



Create Date : 09 สิงหาคม 2558
Last Update : 9 สิงหาคม 2558 12:53:45 น. 0 comments
Counter : 750 Pageviews.

ชื่อ :
Comment :
  *ใช้ code html ตกแต่งข้อความได้เฉพาะสมาชิก
 
รหัสส่งข้อความ
กรุณายืนยันรหัสส่งข้อความ

sathit 1
Location :


[ดู Profile ทั้งหมด]

ให้ทิปเจ้าของ Blog [?]
ฝากข้อความหลังไมค์
Rss Feed
Smember
ผู้ติดตามบล็อก : 1 คน [?]




Friends' blogs
[Add sathit 1's blog to your web]
Links
 

 Pantip.com | PantipMarket.com | Pantown.com | © 2004 BlogGang.com allrights reserved.