Group Blog
 
 
กรกฏาคม 2551
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031 
 
31 กรกฏาคม 2551
 
All Blogs
 
แผ่นโคลง รามเกียรติ์ ๕๑ - ๗๕





แผ่นที่ ๕๑ – หมื่นนิพนธ์ไพเราะห์

๓๕๑ ถับถึงเนินถ้ำรัตน์............สุรกาญจน์
พลบค่ำฝนตกจาน...................เจิ่งห้วย
มิทราบกิจยลธาร.....................ทฤษติเลือด เหลาแฮ
คิดว่าจอมเมืองม้วย...................ม่อยหน้าอักอวน ฯ

๓๕๒ สุครีพพิลาปรื้อ...............รำพรรณ์
กรตระกองหลานขวัญ...............แน่งน้อย
เสนาต่างจาบัลย์......................ศัพห์เพรียก ไพรเฮย
พลพวกพหลละห้อย.................ร่ำไห้โดยครวญ ฯ

๓๕๓ บุตรระวิโศกสั่งพ้อง.........พลสวา
สู่เร่งขนเศลา..........................กลบกั้น
ถมปากช่องคูหา......................ตามสั่ง เชษฐนอ
ทำเสรจยกพหลดั้น...................ป่าด้นดลเมือง ฯ

๓๕๔ ปางพาลีท่านไท้.............ฤทธิรอน
ทรงตัดเศียรกบือคอน................บ่าเต้า
ถึงทวาเรศสิงขร........................เหนผนิด ผานอ
ดาลราชกระมลเร้า.....................เคียดแค้นคำรน ฯ

๓๕๕ จับเศียรควายคว่างด้วย......กำลัง
ไศลล่งในนอกพัง.......................พนัศก้อง
เรห็จรีบสุสฐานวัง.......................สถิตย์แท่น ทองเฮย
ตรัสเหม่อุปราชน้อง....................เนื่องเนื้ออาธรรม์ ฯ

๓๕๖ กระทืบบาทกราดเกรี้ยว.......โกรธนัก
ปริภาษขับคึกคัก........................ขู่ฟุ้ง
ดูดู๋ชาติทรลักษณ์........................หลากเผ่า พงษแฮ
สุครีพหวาดจิตรสดุ้ง....................กราบไท้ทูลสนอง ฯ

๓๕๗ เยียกิจโดยสั่งเบื้อง............บาทมูล
ขอพระบดินทร์สูริย์....................โปรดเกล้า
พาลีสดับคำทูล..........................ธพิโรธ แรงแฮ
ชักพระขรรค์เพชรเข้า..................ไล่น้องพัลวัน ฯ



แผ่นที่ ๕๒ – หมื่นนิพนธ์ไพเราะห์

๓๕๗ บุตรพระอาทิตย์หลบหน้า....หลีกหนี
ออกนอกพระบูรี........................ร่ำไห้
กระมลหม่นหมองทวี...................ทเวศคร่ำ ครวญแฮ
เชษฐบ่คิดยามไร้.......................บ่นรื้อความหลัง ฯ

๓๕๘ เวรุใดวิบากโอ้..................อกตู
มาบุกดงแดนผลู........................เดี่ยวดั้น
ฝืนมนัศลัดเลียบคู......................บันลุ
อำมตังเขานั้น............................สถิตยเบื้องเฉนียรธาร ฯ

๓๕๙ วายุบุตรฤทธิกร้าว..............เกรียงหาญ
ออกจากตระบะฌาน....................ไป่ช้า
เสาะผลพฤกษตระการ..................เลมเลือก กินแฮ
ภอจวบเจาะพระน้า.......................นอบเกล้าทูลถาม ฯ

๓๖๐ สุครีพแถลงเล่าต้น..............จนปลาย เสร็จแฮ
กระบี่สองรทดกาย.......................ก่นเศร้า
รงับโศกลูกลมถวาย.....................อภิวาท ลาเฮย
ลุป่ากัทลีเข้า..............................สู่ห้องเจริญฌาน ฯ

๓๖๑ พระยาฃรอนุชไท้................ทศกรรฐ
นางรัชฎาสูรขวัญ.........................เนตรท้าว
ครองบูเรศโรมคัน........................สนมหมื่น นางเนอ
สมบัติสรรพอคร้าว.......................สพฤบพร้อมพลพฤนท์ ฯ

๓๖๒ จมนาฎครร์แก้ให้................อาวรณ์ เทวศเฮย
คือทรพีกาษร.............................สู่ท้อง
คลอดบุตรชื่อมังกร......................กรรฐภพ ร้ายแฮ
สมพจน์พระศุลีพร้อง....................สาบไว้ปางเพรง ฯ

๓๖๓ ที่สองเอารสท้าว.................ทรงฤทธิ
สมเยศแสงอาทิตย์......................บุตรไท้
สกนธ์กายเฉกเชษฐพิศ.................พิมพ์หล่อ เดียวแล
สองกษัติยผดุงไว้........................เสน่ห์แม้นดวงกมล ฯ



แผ่นที่ ๕๓ – ขุนมหาสิทธิโวหาร

๓๖๕ ปางกระษัตริย์สมเยศท้าว.....ทธรฐ
ครองอยุทธยายศ.......................ยิ่งไท้
ราชบุตรนับรวมหมด....................มีสี่ องค์เอย
อำมาตยราฎรได้........................ศุขล้ำเหลือเกษม ฯ

๓๖๖ พระทรงดำริห์ด้วย..............เอารส
หวังจักเศกสมมติ........................มอบด้าว
พระสัตรุศพระพรต......................สองพี่ น้องนา
ควรแก่สมบัติท้าว........................ท่านผู้ไอยกา ฯ

๓๖๗ แต่รามแลลักษณ์ผู้.............อนุชา
ควรยกอยุทธยา.........................มอบให้
ตัวเราเล่าชรา............................หกหมื่น ปีนอ
หวักฝากประยูรได้......................สืบเชื้อขัติยา ฯ

๓๖๘ ตริเสรจออกเอื้อนราช.........บรรหาร ถามเอย
อำมาตย์ราชวงษวาร...................พรั่งพร้อม
จักอภิเษกรามการ.......................ผิดชอบ ไฉนนา
ต่างก็เหนชอบน้อม......................นอบเกล้าโดยทรง ฯ

๓๖๙ สมเดจบรมบาทเบื้อง..........บิดร
ตรัสเรียกพระรามสอน.................สั่งซ้ำ
จักเศกพ่อครองนคร....................สืบราช ปยูรเฮย
จงพ่อผดุงค้ำ.............................เฃตรให้ภูลเกษม ฯ

๓๗๐ รามสดับรับสั่งให้..............ครองนคร
ตริว่าใครจักรอญ.......................ราพร้าย
โดยกิจพระบิดร.........................จำจิตร สนองนา
จึ่งบ่ทูลยักย้าย..........................หย่อนคล้อยตามกระแส ฯ

๓๗๑ พระชนกฟังบุตรเชื้อ..........โองการ ท่านนา
จึ่งสั่งโหรคูณหาร.......................ฤกษค้น
ผิวะเหนชอบไฉนวาร..................โมงทุ่ม บาทแฮ
จงพิจารณรีบร้น........................เร่งให้ฤกษแถลง ฯ



แผ่นที่ ๕๔ – ขุนมหาสิทธิโวหาร

๓๗๒ ขุนโหรรับสั่งค้น..............คำภีร์ พบเอย
ดวงเทพสถิตยราศี....................เมศซ้ำ
ลักษณ์จันทร์อยู่มินมี................อสุราช เล็งแฮ
พระเคราะห์เลิศพักย้ำ................ย่อมร้ายนิราศเมือง ฯ

๓๗๓ บังเอิญเทเวศรเข้า...........ดนจิตร
ให้พระโหรเหนผิด.....................พลาดพลั้ง
ถวายพระฤกษโดยกิจ...............การราช พิธีเฮย
เดือนสี่วันจันทร์ทั้ง....................ปักษ์ขึ้นตรีวาร ฯ

๓๗๔ พระทรงสดับทราบสิ้น......สารพรรณ์
ตรัสสั่งสุมันตัน........................ที่เฝ้า
จงจัดกิจพิธีสรรพ์.....................อภิเศก รามเฮย
พลางรับสั่งใส่เกล้า...................ออกแจ้งจ่ายหมาย ฯ

๓๗๕ เกณฑ์แปดตำรวจตั้ง........มณฑป รดมเฮย
ห้ายอดยลงามครบ...................เครื่องครื้น
เรืองมาศมณีนพ......................เทียมทิพย์ พิมานแฮ
พรมลาศสะอาดพื้น..................เพริศพร้อมพิสูตคำ ฯ

๓๗๖ ไพดานดาเรศพร้อย.........พรายสี
ห้อยสุมาลย์มาลี......................สระดื้น
กรดสังข์แท่นมณี.....................นาอเนก เครื่องแฮ
เสวตรฉัตรภัทรบิฐพื้น................ลาดล้วนวางตา

๓๗๗ ทอดอัษฎาวุธถ้วน...........สบสรรพ์
เครื่องราชกักกุธภัณฑ์...............พิศพร้อม
ราชวัตรฉัตรเรียงกัน..................รายรัถะ ยาแฮ
ขอบเฃตรนิเวศนล้อม................ปักล้วนธงไสว ฯ

๓๗๘ ขุนอัศวรับสั่งแล้ว............เรวจร
บันลุไกยเกษนคร.....................นอบเฝ้า
ทูลน้องพระทรงศร...................สองทราบ เสร็จนา
พวกหนึ่งลุกุฎิ์เข้า.....................นบพร้องสองชฎิล




ห้องที่ ๑๔...นางกุจจีค่อมทูลยุยงนางไกยเกษี




แผ่นที่ ๕๕ – ขุนมหาสิทธิโวหาร

๓๗๙ สองนักสิทธิสดับถ้อย......เสนี นิมนต์เอย
จึ่งป่าวคณะโยคี.......................ทั่วหน้า
ต่างทรงเครื่องฤๅษี...................เสร็จรีบ จรเฮย
ลุนครห่อนช้า..........................รีบเข้าโรงพิธี ฯ

๓๘๐ ฝ่ายกุจจีแต่ต้อง.............กสุนแผลง
อาฆาฏพระรามแหนง...............นึกร้าย
ภอการอภิเษกแจง..................จัดพรัก พร้อมเฮย
ค่อมคิดแล้วรีบผ้าย.................สู่เฝ้ามหิษี ฯ

๓๘๑ พิไรว่าพระแม่เจ้า...........จอมไกย เกษเอย
รามจะครองเวียงไชย...............เฉิดหล้า
พระพรตยศหย่อนไฉน.............นึกอัประ หยดเอย
พระแม่ทูลอย่าช้า...................เรื่องท้าวสัตยปทาน ฯ

๓๘๒ นางกษัตริย์เหนชอบด้วย..กุจจี
จึ่งใส่กลทำที.........................เคลือบไคล้
กรสยายแย่งเกษี....................เสริมแช่ง โศกนา
เสดจสู่ไสยาศน์ให้...................หับห้องผธมครวญ ฯ

๓๘๓ ทธรฐธิราชไท้...............ภูบดี เสดจเอย
ออกสุรางค์นารี......................เรียบเฝ้า
นางไกยะเกษี........................สูญภักตร ไฉนนา
พลางตริพลางยาตรเข้า............สู่ห้องเหนครวญ ฯ

๓๘๔ ตรัสถามว่านิ่มเนื้อ..........นวลผจง
ใยจึ่งกันแสงทรง.....................โศกสอื้น
พลางระโบมว่าโฉมยง...............อย่าเทวศ เลยแม่
จักประสงค์ใดพื้น.....................ภพนี้จงแถลง ฯ

๓๘๕ ได้ทีนางนบน้อม.............เสนอวอน พระเอย
ฃอพระพรตครองนคร................สืบไท้
เชิญพระจักรกฤษณ์จร...............ยังพนัศ
สิบสี่ปีจึ่งให้.............................กลับเข้าถวัลเวียง ฯ



แผ่นที่ ๕๖ – ขุนมหาสิทธิโวหาร

๓๘๖ พระสดับประหนึ่งต้อง......อสนี บาตเฮย
นิชาติหญิงกระลี......................โลภล้ำ
จะใคร่ผ่าทรวงฃี......................วิตรแหวะ ดูนนา
เกรงจักเสียงสัตยกล้ำ...............กลับเอื้อนอารี ฯ

๓๘๗ นางแส้งพิลาปรื้อ...........รำพรรณ์ ทูลเอย
ปางปทูตพระทรงธรรม์..............ไล่ล้าง
ขยมสู้ละชีวัน..........................กรประกอบ รถนา
พระราชทานสัตยอ้าง................แก่ข้างจึ่งขอ ฯ

๓๘๘ เรียมเสน่ห์อนุชดุจด้วย.....ดวงชี วาตน์เอย
ความชอบขอบคุณมี..................มากล้น
พรตน้องจะครองบุรี..................รัชก่อน พี่นา
ราษภร์ชักขุดแคะค้น.................ขอดข้อครหา ฯ

๓๘๙ ฤๅงามตามแต่เจ้า............จงใจ จัดเอย
ขออย่างส่งรามไป....................ป่ากว้าง
ผิวะลูกจากวันใด......................เด็จชีพ พี่นา
จงเมตตาอย่ามล้าง...................พี่ให้วายปราณ ฯ

๓๙๐ ข้าบาทสละชีพด้วย..........ภักดี
หวังยกสัตยสวามี.....................เชิดไว้
เพียงพระลูกจักลี.....................ลาศสู่ พนัศนา
พระจักลาญชีพได้...................ดั่งนี้ฤๅควร ฯ

๓๙๑ พระฟังดังกฤชซ้ำ............เสียบทรวง
กุมพระขรรค์พลันทะลวง...........ไล่เงื้อ
หวนคิดตขิตดขวง....................ถึงสัตย เดิมนา
ทิ้งพระแสงโศกเมื้อ..................สู่ห้องสลบพลัน ฯ

๓๙๒ นางยลอธิราชเจ้า............วิสัญญี
แสนสุดจะปรีดี........................ละไท้
พระนางรีบจรลี........................มาปทับ ทวารเฮย
ตรัสสั่งนางสาวใช้....................ช่วยเฝ้ารวังการ ฯ




ห้องที่ ๑๕...ท้าวทศรถตั้งกระบวนแห่พระรามเลียบเมือง




แผ่นที่ ๕๗ – ขุนมหาสิทธิโวหาร

๓๙๓ พออรุณไพโรจน์ถ้วน........ทุกนาย ไพร่เอย
ต่างประกวดแต่งกาย.................ทั่วผู้
ผองพนักงานหมาย...................มาพรั่ง พร้อมแฮ
สารวัดเกณฑ์แห่รู้....................เร่งริ้วเตรียมคอย ฯ

๓๙๔ จวนฤกษราเมศเข้า..........สรงชล
ไขประทุมเทียมฝน...................ถั่งฟ้า
เย็นทราบอาบสกล...................กายผ่อง ผิวแฮ
ทรงสุคนธรศกล้า.....................กลิ่นฟุ้งจรุงใจ ฯ

๓๙๕ พระทรงภูษิตช้อน...........สนับเพลา
สรวมสนอบชายแครงเพรา.........เพริศแพร้ว
ตาบทิศทับทรวงเฉลา................ฉลุเลิศ เพชรแฮ
ทรงประวิชมกุฎแก้ว..................เสร็จพร้อมพลันจร ฯ

๓๙๖ ถึงเกยพระเสด็จขึ้น..........ทรงยาน มาศเฮย
กระทั่งแตรสังข์ประสาร.............แซ่ซ้อง
พระหลวงหมื่นขุนกราน..............ศิโรตม์ กราบนา
เสียงประโคมคคึกก้อง..............สั่งให้เดินขบวน ฯ

๓๙๗ ทหารปลายริ้วลาก...........ปืนจร
ขุนแสะถือธงสลอน..................สลับผ้าย
อาษาเหล่านิกร.......................กุมศาตร สรรพ์แฮ
ขุนหอกแห่ขวาซ้าย..................สี่ริ้วเรียงเดิน ฯ

๓๙๘ แปดกรมตำรวจถ้วน.........ขัดกระ บี่เฮย
นายมหาดต้นเชือกรยะ..............เรียบร้อย
จ่าปี่จ่างกลองชนะ.....................คฤกครั่น ประโคมแฮ
สรรพ์เครื่องสูงพร่างพร้อย..........เพริศพริ้งพรายสุวรรณ์ ฯ

๓๙๙ คู่เคียงหกคู่เข้า...............เคียงเดิน รวังเฮย
แสงสารทหว่างเครื่องเชิญ..........เชิดตั้ง
บังสูริยพัชโบกเหิน....................หนโบก สบัดฤๅ
พระกลดดวงมาศกั้ง..................เชิดตั้งบังไถง ฯ



แผ่นที่ ๕๘ – ขุนมหาสิทธิโวหาร

๔๐๐ หลังเดินสี่ริ้วเรียบ.............รายสาย
ตนทหารในสพาย.....................กบี่บั้ง
พลพันอิกทะนาย......................เลือกหอก
กรมพระแสงทวนทั้ง..................สาตรต้นทองปราย ฯ

๔๐๑ เครื่องสงบังแทรกชั้น.........ในขบวน
หอกง่ามเครื่องทวงมวญ..............แห่ห้อม
แสงง้าวหว่างเครื่องควร...............พยุหะ แลนา
โดยราชดำเนินพร้อม..................พรั่งล้วนหมาดเชิญ ฯ

๔๐๒ สินธพสองเทศแท้.............รวงใน
ถัดถนัดธนูไชย.........................ดาบดั้ง
ดาบโลห์ดาบเขนอุไร..................ดาบคู่ ถือเอย
ปืนใหญ่จ่ารงค์ทั้ง.......................คู่ล้อหลังขบวน ฯ

๔๐๓ ครบเสร็จเขบ็จริ้ว...............พยุหะ เดินเอย
งามหมู่ขบวนจังหวะ....................พรั่งพร้อม
งามสมเดจองค์พระ....................ภเมศร
งามพระญาติวงษล้อม.................เนื่องเข้าขบวนตาม ฯ

๔๐๔ ฝ่ายประชาราษฎร์อื้อ..........อึงอล
มุงขบวนพยุหะยล.......................ยาตรเต้า
เล็งพระจักรกฤษณ์กล..................อมเรศร์ จรฤๅ
ต่างประณตน้อมเกล้า...................โอษฐ์เอื้อนชมบุญ ฯ

๔๐๕ สมเปนสมมติไท้...............เทวดา
สมพระเสวยสวรรยา...................ทั่วด้าว
สมสืบอวตารมา.........................ปราบกัษ กรเฮย
สมพระเกียรติ์ยิ่งท้าว..................ทั่วหล้าฤๅเทียม ฯ

๔๐๖ จงพระเดชกระเดื่องด้าว......แดนอยุท ธยาเฮย
จงพระเรืองฤทธิรุตม์...................ยิ่งล้น
จงพระโปร่งญาณอุด...................ตมะเลิศ แลนา
จงปรปักษหลีกพ้น......................พ่ายด้วยบารมี ฯ



แผ่นที่ ๕๙ – ขุนมหาสิทธิโวหาร

๔๐๗ พันเอิญอาเพศร้อน...........หฤไทย ภมเอย
หวิวหวั่นรรัวใน..........................อุระเร้า
ลืมเล็งเหล่าพลไกร....................แหนแห่ ประโคมเฮย
จนจกจวนเฃตรเข้า.....................แทบใกล้โรงพิธี ฯ

๔๐๘ ถึงประทับเกยมาศแล้ว.......บทจร
มหาดเชิญเครื่องสลอน...............สลับหน้า
โดยเสด็จพระสี่กร.....................เนืองเนื่อง อนันต์แฮ
เถลิงราชอาศน์จ้า.....................จรัดแก้วแกมกาญน์ ฯ

๔๐๙ พระทรงอภิวาทแล้ว..........บูชิต
ดาบศพระวสิฐธิ์........................ที่ต้น
ที่สงอพระสวามิตร....................เคียงนั่ง อยู่แฮ
ทั้งชฎิลหลายล้น......................เหล่าล้วนบริวาร ฯ

๔๑๐ สองพระดาบศเถ้า............ทฤษดี รามเฮย
ทรงเครื่องงามเฉกรพี................ผ่องฟ้า
นักสิทธิศิศย์มุนี.......................ขนานนั่ง ชมนา
พลางเคร่าเจ้าจอมหล้า..............หลากช้าฉันใด ฯ

๔๑๑ งายจวนจักได้ฤกษ..........ศุภมง คลเฮย
นักสิทธิสั่งอมาตย์จง................รีบเฝ้า
กราบทูลทธรฐองค์..................อธิราช เทอญแฮ
ว่าพระสิทธาเจ้า......................คณให้ทูลเชิญ ฯ

๔๑๒ สุมันตันรับสั่งแล้ว...........เรวคลา คลาศเฮย
บรรลุพระทวารา......................จักเฝ้า
ภอประจวบค่อมทา...................ษีสถิตย ทวารแฮ
อมาตยบอกรบุเค้า...................สั่งถ้อยทูลพระนาง ฯ

๔๑๓ ฝ่ายกุจจีค่อมแจ้ง............ขยิ่มใจ จรเฮย
สมที่คิดกลใน..........................นึกนั้น
ถึงเข้ากราบอรไทย...................ทูลเรื่อง สั่งนา
ว่าอมาตย์มาชั้น.......................โปรดเกล้าทูลเตือน ฯ



แผ่นที่ ๖๐ – ขุนมหาสิทธิโวหาร

๔๑๔ ไกยเกษีสดับรู้...............กิจสรรพ์ สั่งเอย
จงกุจจีจรพลัน........................เถิดเจ้า
บอกอำมาตยสุมันตัน...............ทูลพระ รามนา
บิตุเรศให้มาเฝ้า......................ที่ท้องพระโรงใน ฯ

๔๑๕ นางค่อมรับสั่งแล้ว..........จรลี รีบแฮ
ดลอมาตย์กุจจี........................นอบไหว้
แสดงโดยพระเสาวนี.................ตรัสสั่ง มานา
เชิญพระจักรกฤษณ์ให้..............เสด็จเฝ้าบิตุรงค์ ฯ

๔๑๖ สุมันตันสดับแจ้ง.............วาจา
คิดยิ่งคิดสงกา.........................กิจร้อน
เยียใดจึ่งจักหา........................โอรส มาเฮย
พลางตริพลางยาตรย้อน............สู่ไท้แถลงพลัน ฯ

๔๑๗ หริวงษทรงทราบถ้อย.......พาที ทูลเฮย
ตริว่าเหตุคงมี..........................แม่นหมั้น
อำลาพระมุนี...........................หมายสู่ ชนกนา
มาจวบพระนางกั้น....................อยุดยั้งยังทวาร ฯ

๔๑๘ พระนางชายเนตรเยื้อง.....ยลองค์ รามเอย
ตรัสว่าพระบิตุรงค์....................สั่งให้
พ่อไปผนวชเนาดง...................โดยเพศ ชฎิลนา
สิบสี่ปีจึ่งได้...........................กลับเข้าครองกรุง ฯ

๔๑๙ พระสดับกลับตริถ้อย........นางแถลง
ไฉนพระบิดรแพลง...................พลาดกี้
ตรัสใดดุจพระแสง...................ขรรค์ขีด ผาเฮย
หวนตริว่าเลศนี้........................ชอบเค้าอวตาร ฯ

๔๒๐ ทูลตอบพระโปรดให้........ถวัลย์เวียง
จำจิตรสุดคิดเถียง....................ห่อนได้
ถึงแต่พระแม่เพียง...................เผยโอฐ สั่งนา
ข้าก็ยอมรับไว้........................ตรัสแล้วลาจร ฯ



แผ่นที่ ๖๑ – ขุนมหาสิทธิโวหาร

๔๒๑ พระรามประณตน้อม.........ชนนี
แสดงกิจไกยเกษี.....................สั่งให้
เดินป่าสิบสี่ปี...........................ผนวชสถิตย ไพรแฮ
คำสั่งบิตุเรศร์ได้......................ตรัสแล้วขอลา ฯ

๔๒๒ พระนางสดับถ้อยบุตร......สุดกรสรร ห้ามเฮย
แม่จักถามทรงธรรม์..................เทียบซ้ำ
ตรัสพลางพระนางผัน................ผายสู่ เฝ้าแฮ
ทูลว่าลูกผิดล้ำ........................ฦกร้ายแรงไฉน ฯ

๔๒๓ ลูกเราความแผกน้อย.......ไหนมี แม่เอย
เหตุเพราะไกยเกษี...................สอดแย้ง
ถึงสัจที่พาที............................คราวปทูต ทวงแฮ
ดูดุจมารดาลแกล้ง...................กล่าวล้างชีพเรียม ฯ

๔๒๔ สองกษัตริย์โศกต่างสิ้น...สมประดี
สมคิดไกยเกษี.......................คาดไว้
จัดเครื่องผนวชมี.....................คำสั่ง ค่อมแฮ
ค่อมปรนตรับใช้.....................สู่ท้าวทูลถวาย ฯ

๔๒๕ จักกฤษณสดับรับถ้อย....กุจจี แถลงเฮย
หวนตริถึงไพรี........................ราพร้าย
มันเยียฬราษฎร์ฤๅษี................เราชอบ ปราบนา
พลางเพระเปลื้องเครื่องย้าย......เพศเข้าผนวชพลัน ฯ

๔๒๖ พระลักษณทราบเหตุสิ้น...แสนเคือง
พระพี่บได้เมือง.......................มุ่นเศร้า
จับศรฤทธิเรือง........................น้าวมุ่ง พระนางแฮ
พระกฤษณ์ทราบเสด็จเข้า..........ยุดห้ามอนุชา ฯ

๔๒๗ พระบิตุรงค์ทรงสัตย์ไว้.....เดิมมี
กับแม่ไกยเกษี........................สั่งซ้ำ
แรมป่าสิบสี่ปี..........................จึงกลับ กรุงแฮ
จำพี่จักผดุงค้ำ.........................สัตยนั้นคงควร ฯ



แผ่นที่ ๖๒ – ขุนมหาสิทธิโวหาร

๔๒๘ พระลักษณตริครุ่นเฝ้า.....เสียพระไทย
เราอยู่จะดูใคร.........................สบหน้า
โดยเสด็จพระพี่ไป...................ดีกว่า อยู่นา
กลับสู่ปรางค์บช้า.....................รีบเข้าผนวชตาม ฯ

๔๒๙ พระยลอนุชผนวชจ้อง.....จักจร ห้ามเฮย
ใครอยู่เพื่อนบิดร....................มาตุด้วย
พระพรตจักครองนคร..............เขาอยู่ พิทักษ์แฮ
น้องจักตามกว่าม้วย................กับใต้บาทบงษุ์ ฯ

๔๓๐ พระกฤษณืทรงสดับถ้อย..อนุชา ชมเฮย
ขอบจิตรเจ้าเสน่หา..................พี่ล้ำ
ฝ่ายอรรคราชสีดา...................ทราบเหตุ ครวญแฮ
นางรีบผนวชซ้ำ......................สู่เฝ้าวอนตาม ฯ

๔๓๑ พระเมิลนางผนวชเศร้า....โศกา ตามเอย
ปรามเล่าทุกข์ไภยา.................ยิ่งล้น
นุชเนาเพื่อนมารดา..................ดีกว่า จรแฮ
สิบสี่ปีไป่พ้น..........................พี่นี้จักคืน ฯ

๔๓๒ นางยินราเมศรห้าม.........โศกี ครวญเอย
พระปลอบว่าเวรมี....................อย่าเศร้า
สามกระษัตริย์ระทมลี...............ลาศสู่ เฝ้าแฮ
นางสมุทยลบุตรเข้า.................ผนวชทั้งสามถาม ฯ

๔๓๓ พระหริวงษ์อฟภิวาทแล้ว...ทูลสนอง
ตามเหตุห่อนได้ตรอง................ครอบหล้า
สีดาพระลักษณปอง.................ไปเพื่อน ลูกแฮ
ลาพระแม่แม่ฃ้า......................บาทท้าวโปรดทูล ฯ

๔๓๔ นางสมุทพิลาปแล้ว........สอนพระลักษณ์
จรพนัศจงพิทักษ์....................พี่เจ้า
สีดาพ่อจงรัก.........................เสมอมาตุ รงค์แฮ
พระประสาทเสื่อมเศร้า............สดวกได้คืนนคร ฯ




ห้องที่ ๑๖...พระรามเตรียมบวชเป็นฤษี พระลักษณ์ออกบวชตาม
พระพรตจะฟันนางไกยเกษีมารดา เหตุที่ทำให้พระบิดาสิ้นพระชนม์




แผ่นที่ ๖๓ – ขุนมหาสิทธิโวหาร

๔๓๕ สามกษัตริย์ประณตน้อม..ลาจร ไปเฮย
ฝ่ายพวกอำมาตยนิกร..............ไพร่ฟ้า
บรรฦๅทั่วพระนคร...................สามราช ผนวชแฮ
สองนักสิทธิไป่ช้า...................วิงท้วงถามนารายน์ ฯ

๔๓๖ พระรามเล่าเหตุให้.........สองมนี สดับนา
พระแม่ไกยเกษี....................สั่งชั้น
ให้ผนวชสิบสี่ปี......................ไปอยู่ พนัศแฮ
พระลักษณสีดานั้น.................เพื่อนเต้าตามจร ฯ

๔๓๗ สองนักสิทธิทราบแล้ว....รีบมา เฝ้าแฮ
ถึงที่ในปรางค์ปรา..................สาทท้าว
เหนเกาสุริยา.........................ทธรฐ โศกเอย
ถามว่าขับรามร้าว...................เรื่องร้ายแรงไฉน ฯ

๔๓๘ ทธรฐว่าเหตุนี้...............ไกยเก ษีนา
ทวงสัตย์กล่วเกเร....................ร่ำรื้อ
ข้าอยากแหวะอกเขา................วีเพ่ง จิตรนอ
เกรงจักเสียสัตยอื้อ..................โลกยช้าคำฉิน ฯ

๔๓๙ ชฎิลสองสังเวชท้าว........แสนทวี
ผิว่าไกยเกษี.........................แนะเจ้า
ลูกได้พระบูรี.........................สมคิด แล้วแฮ
ขออย่าให้พระรามเข้า..............ป่าร้างแรมเมือง ฯ

๔๔๐ ไกยเกษีเคียดแค้น.........คำอา จาริย์แฮ
กิจใชกิจสิทธา........................พร่ำพร้อง
ชฎิลว่าพระภรรษดา.................คุณยิ่ง นางเอย
ไฉนคิดทรยศจ้อง...................จักให้วายปราณ ฯ

๔๔๑ นางว่านักสิทธินี้............โมหันธ์
ผิดชอบผัวเมียกัน...................กิจคร้าม
ทธรฐสดับโดยอัน...................อุจอาจ คำนา
ทรงสัตย์แม่ลูกห้าม................อย่าให้มันเผา ฯ



แผ่นที่ ๖๔ – ขุนมหาสิทธิโวหาร

๔๔๒ สองนักสิทธิร่ำรื้อ..........รำพรรณ ปลอยเอย
เหลือจะทัดทานผัน.................ผ่อนย้าย
ทูลลารีบจรจรรย์....................มาจวบ รามแฮ
บอว่าหญิงปากร้าย.................สุดง้องอนเขา ฯ

๔๔๓ พระอวตารสดับแจ้ง......โศกี
ถวิลชนกชนนี.......................ร่ำเศร้า
พลางลานักสิทธิลี..................ลาศรัถ ยาแฮ
ฝ่ายสุมันตันเร้า.....................อุระร้อนเกณฑ์พล ฯ

๔๔๔ เทียมรถเสร็จไพร่พร้อม.ตามทัน
เชิญเสด็จทรงรถสุวรรณ์..........เรียบริ้ว
ท้ายรถสุมันตัน.....................กำกับ ไปแฮ
ฝูงราษฎรนบนิ้ว.....................นอบเกล้าโดยจร ฯ

๔๔๕ เทพดนเสด็จออกเบื้อง...ทักษิณ
หวังเพื่อปราบอสุรินทร์............เหล่าร้าย
ขุนรถขับรถลิน.....................ลาศลุ สวนแฮ
สุริยลับคลับคล้าย.................เคลื่อนเข้าพักพล ฯ

๔๔๖ เทเวศดาลเหตุให้.........พหลหลับ
สามกระษัตริย์จากประทับ.......ที่ล้อม
เข้าดวงล่วงด่านลับ................เรวรีบ จรแฮ
รุ่งสุมันตันพร้อม....................มาตรรู้กษัตริย์หาย ฯ

๔๔๗ จึ่งอุบายสั่งให้กลับ......กรุงพลัน ลุเอย
ชาวประชาเกษมสันต์............แซ่ซ้อง
นางสมุทแว่วสำคัญ..............สามกษัตริย์ กลับแฮ
นางรีบเสด็จสู่ห้อง................แทบท้าวผธมใน ฯ

๔๔๘ สุมันตันรีบเข้า...........ถวายกร
ทธรฐออกบัญชร.................สบพร้อม
อำมาตย์เบิกกิจจร...............สามกษัตริย์ ผนวชนา
ท้าวสดับประหนึ่งต้อง...........สาตรล้มประไลยชนม์ ฯ




ห้องที่ ๑๗...ท้าวทศรถสิ้นพระชนม์ ตั้งพระเมรุมาศท้าวทศรถ
พระฤษีห้ามไม่ให้นางไกยเกษี และพระพรตขึ้นไปขมาพระศพ




แผ่นที่ ๖๕ – นายเสถียรรักษา

๔๔๙ ปางจอมอยุทธเยศไท้..ทิวงคต
สองมหิษีกำสรด.................โศกสอื้น
จึงสองพระนักพรต..............สูนิเวศน์ วังนา
พร้อมหมู่อำมาตย์สดื้น..........ดื่นหน้านางสนม ฯ

๔๕๐ จึงบรมนักสิทธิไห้.......พนักงาน
ยกพระศพสนานธาร.............ผ่องแผ้ว
ทรงภูษิตอลงการ.................เครื่องกษัตริย์เสรจแฮ
เชิญพระศพลงโกฏแก้ว..........สทิตย์ชั้นสุพรรณพราย ฯ

๔๕๑ เครื่องสูงรายรอบล้อม...แลไสว
อิกเสวตรฉัตรไชย................เชิตกั้น
รุกขชาติอุไรให้ยัง.................รญเรียบ รายนา
กลองชะนะแตรสังขชั้น..........ศับท์ทั้งนางครวญ ฯ

๔๕๒ ฝ่ายพระรามพระลักษณทั้ง..สีดา จรแฮ
ลุสะโตงมหาสา.....................คเรศเข้า
ประทับร่มนิโครธา.................ตรีเสร็จ ไฉนฤๅ
บัตกุฃันมาเฝ้า......................ส่งข้ามสาคร ฯ

๔๕๓ กุขันนำเสรจทั้ง...........สามกษัตรีย จรแฮ
ลุกุฏพระภารัท.....................อาชแล้ว
นักสิทธบอกแนวพนัศ............พิศณุ ลานา
พลางสั่งกุขันแคล้ว...............กลับเมื่อบูรีรำ ฯ

๔๕๔ สั่งกองมองสอดสุ้ม.....รักษา อยู่เฮย
รวังหมู่อรินทร์มา..................มุ่งไท้
ป่างหริรักษ์ลุอา...................สรมสระ ภังค์แฮ
เธอจัตที่พักให้....................กฤษณ์ท้าวเจริญฌาน ฯ

๔๕๕ พระว่าพระพรตแจ้ง......จักร
มารับเข้าคืนนคร..................ไป่แคล้ว
ตรัสพลางชุลีกร...................ลาพระ สภังค์แฮ
ไปสู่ลัดกูฎิแผ้ว....................จิตรตั้งภาวนา ฯ



แผ่นที่ ๖๖ – นายเสถียรรักษา

๔๕๖ กล่าวสีขุนม้าลุ...........เวียงไกย เกษแฮ
ทูลกิจสองดในย.................ว่าท้าว
ปิตุราชจักเวนมไหย.............สุรียเยศร์
ให้พระรามครองด้าว.............สั่งข้ามาเชิญ ฯ

๔๕๗ พระพรตสัตรุศรีบเฝ้า...ไอยกา
ลาเสร็จออกเสนา.................สั่งให้
เตรียมพลบัตอมาตยา...........จัตเสร็จ พหลแฮ
สองกษัตรีบเถลองรถไท้........เร่งผ้ายพลทฤนท์ ฯ

๔๕๘ ดลอยุทธเยศยาตเฃ้า...บูรี
บงภักตรปวงเสนี..................โศกสอื้น
ตรัสถามกิจคดี....................อำมาตย์ ปวงนา
จะมอบแผ่นไผทพื้น.............พิศณุแล้วโดยไฉน ฯ

๔๕๙ สุมันตันนบนิ้ว............สนองทูล ท่านนา
พระชนกมอบไอสุรีย์............เชษฐไท้
แล้วกลับสั่งเธอยุร................ยาตรพนัศ พนวชแฮ
สิบสี่ปีจึงให้........................กลับเข้าคืนครอง ฯ

๔๖๐ พระชนนีไท้จึ่ง...........เชษฐา ผนวชแฮ
พระลักษณอิกสีดา..............เสด็จด้วย
พระบิตราชครวญหา.............จนชีพ มลายนอ
สองกษัตริยยินปิ่มม้วย..........เพราะแค้นมารดร ฯ

๔๖๑ จรเฝ้านางสมุททั้ง........เกาสุรี ยาเฮย
ก้มกราบซบเกษี..................ร่ำไห้
ทูลถามเหตุชนนี..................กิจก่อ ไฉนนา
มาตุรงค์รามไท้...................สดับถ้อยพลันแถลง ฯ

๔๖๒ ว่าบิตุราชจักให้..........ไอสวรรย์ ภูมินา
พระแม่เจ้าอาธรรม์..............จึ่งแสร้ง
ทวงสัตยแย่งเฃตรขันธ์.........มอบพ่อ พรตแฮ
ขับเชษฐเดินพนัศแกล้ง.........กลับท้าวถึงมลาย ฯ



แผ่นที่ ๖๗ – นายเสถียรรักษา

๔๖๓ พระพรตทราบโศกสอื้น..ทูลสาร ท่านนา
ตัวลูกบอทราบาร.................เกี่ยวพ้อง
ไฉนหนอแม่จึงหาญ..............หักชีพ พระเอย
เสียชาติเกิดเข้าท้อง..............ชั่วช้าสามาญ ฯ

๔๖๔ อย่าว่าแต่เฃตรแคว้น....อยุทธยา เลยเฮย
ถึงทิพยไตรยตรึงษา..............มอบให้
ตัวข้าไม่ปรารถนา.................ครองก่อน เชษฐนอ
ลาบาทตามกฤษณไท้............ผิแคล้ว บดีน ฯ

๔๖๕ สองนางฟังพจนสิ้น......สงไสย
ตรัสว่าจะจรไฉน..................ศพท้าว
ใครจักจัดการไป..................งดก่อน เทอญพ่อ
การเสร็จจึงจากด้าว...............เสดจด้วยชนนี ฯ

๔๖๖ พระพี่น้องรับถ้อย.........ลาพลัน
สู่พระศพอภิวันท์...................ร่ำไห้
เมือ่พระพรตสัตรุศกัน............แสงน่า พระโกษนา
ไกยะเกษีได้........................ข่าวแล้วคนึงคอย ฯ

๔๖๗ ใช้กจจีสืบแจ้ง.............กิจจา
ว่าพระพรตเนาปรา................สาทแก้ว
นางทราบรีบเสด็จมา..............ที่พระ โกษเฮย
ตรัสรงับโศกลูกแล้ว..............กล่าวถ้อยแถลงพลัน ฯ

๔๖๘ แม่ฃอสัตยชนกได้.......สมใจ แม่นา
ให้ลูกผ่านเวียงไชย................สืบเชื้อ
พระพรตสดับเฉกไฟ...............จุดจิตร พิโรธเฮย
พลางแกว่งพระขรรคเงื้อ..........จักมล้างมารดร ฯ

๔๖๙ พระสัตรุศยุดหัดถแล้ว....ทูลองค์ เชษฐนา
ความชั่วจักติดจง...................อยุดยั้ง
พระพรตลดแสงทรง...............ขับแม่ จรแฮ
กลับโศกถึงบิดรทั้ง.................เชษฐน้องพี่นาง ฯ



แผ่นที่ ๖๘ – นายเสถียรรักษา

๔๗๐ พระวสิฐสวามิตรผู้.........นักธรรม์
ภอรุ่งสู่พระโรงพลัน................ท่านเร้า
ให้ขุนสุมันตัน........................รีบปลุก เมรุแฮ
อำมาตยรับพจนเต้า................บัดตั้งเกณฑ์รดม ฯ

๔๗๑ ปวงด้านรดมปลูกถ้วน.....ตามตำ หรับแฮ
เมรุใหญ่ทิศโรงรบำ.................เสร็จแล้ว
เทียบรถศพรถนำ....................อิกขนัด แห่เฮย
เชิญโกษฎิขึ้นรถแก้ว...............เคลื่อนคล้อยคลาขบวน ฯ

๔๗๒ ลุพระเมรุเชิญโกษฎิขึ้น...เบญจา ทองแฮ
สมโภชเจดทิวา......................จวบเข้า
พร้อมเอารศพงษา..................อัคเรศ ท่านนอ
ไกยะเกษีเฝ้า........................แอบถ้าถวายเพลิง ฯ

๔๗๓ สองนักธรรมร้องว่า........นางไกย เกษเฮย
ฃอสัตยขับรามไป..................จากด้าว
ยกลูกผ่านแผ่นไผท................พระบขัด นางนา
งดแต่พิศณุท้าว......................อย่างต้องเดินพนม ฯ

๔๗๔ นางไม่ยอมท้าวสั่ง........กับเรา ขาดนา
พรตกับเจ้าอย่าเผา.................ศพไท้
ไปเสียอย่านิ่งเนา...................นางรีบ จรแฮ
พระพรตโศกร่ำไห้..................ทรวดล้มลงครวญ ฯ

๔๗๕ สองมารดรสัตรุศทั้ง......ฤๅษี สนมนา
มวญมาตยถวายอัคคี..............เสด็จแผ้ว
เสร็จศพก่อเจดีย์...................บรรจุ ธาตแฮ
สองนักสิทธิคลาศแคล้ว..........สู่ด้าวกุฎีดง ฯ

๔๖๗ พระพรตคิดยิ่งแค้น........มารดา
พระยิ่งทรงโศกา....................ราพร้อง
เสียชาติที่เกิดมา...................เป็นหน่อ กษัตริยเฮย
ดูดั่งหินชาติต้อง....................สั่งห้ามถวายเพลิง




ห้องที่ ๑๘...พระพรตพระสัตรุดกับสามชนนีตามพระราม




แผ่นที่ ๖๙ – พระเทพกระวี

๔๗๗ พระพรตคิดขุ่นแค้น......ชนนี ท่านนา
ครวญพร่ำโศกแสนทวี............เทวศไห้
ไป่สนานวรอินทรีย์.................องค์ห่อน ประดับแฮ
ทรงแต่ธนูเคยใช้....................เสด็จด้วยอนุชา

๔๗๘ สององค์เสด็จสู่ท้อง......พระโรงคัล
ปทับแท่นทาบสุวรรณ.............ตรัสใช้
มุขมาตยสุมันตัน...................จงจัด พหลแฮ
รถพระชนนิไท้......................ปะเทียบพร้อมแสะสาร ฯ

๔๗๙ พระกนิฐราเมศอ้าง.......อรรถแถลง
เราจักยาตรพนัศแขวง.............รับท้าว
พระจักกฤษณเสดจแฝง...........อยู่ทิศ ใดพ่อ
หวังพบเชิญสู่ด้าว...................เพื่อให้ครองนคร ฯ

๔๘๐ สุมันตันรับสั่งแล้ว..........คลาไคล มาฮา
จากพระโรงจัดไหย.................เรศช้าง
พลรถบทจรใน......................วันหนึ่งเสรจแฮ
สิบหมู่ถือสารทคว้าง................ไขว่คว้าดาวธนู ฯ

๔๘๑ จัดรถที่นั่งน้อง..............อวตาร
รถชนนีนงคราญ....................แต่งไว้
รัยแทะประเทียบขนาน............เตรียมเสรจ
ทูลแต่สองท่านไท้.................ว่าพร้อมจัดขบวน ฯ

๔๘๒ สองกระษัตริย์ทราบเข้า..ที่สรง
ไขสุหร่ายโปรยชลลง..............พุ่งฟุ้ง
สนานเสรจอุไภยองค์..............ทรงเพศ ผนวชแฮ
หนังพยัคฆ์ครองไปสดุ้ง...........มุ่นเกล้าทรงชฎา ฯ

๔๘๓ ทรงเครื่องผนวชเสรจแล้ว..ลีลา
มาถิ่นพระมารดา....................กราบเฝ้า
ทูลเชิญเสดจยาตรา................ทรงรถ มณีแฮ
สองพระชนนีเจ้า....................เพ่งคล้ายอวตาว



แผ่นที่ ๗๐ – พระเทพกระวี

๔๘๔ พระกฤษณุรักทั้ง...........อนุชา
เมื่อจากเมืองผูกชฎา................ห่อเกล้า
เหมือนพระพรตทรงมา..............หวลคิด ถึงแฮ
กรกอดสององค์เศร้า................โศกซ้ำรำพรรณ ฯ

๔๘๕ ส่างโศกสี่กษัตริย์เร้า.......รีบลี ลาศนา
มาสู่พระเจดีย์.........................ธาตุท้าว
บังคมพระอัฐิทวี......................เทวศโศก ถึงแฮ
พลางร่ำครวญดุจร้าว................อุระร้อนพรรณนา ฯ

๔๘๖ วายกำศรวญสี่ไท้...........เสด็จมา
ทรงรถพร้อมโยธา...................แห่ห้อม
เดินพลพยุหยาตรา...................ออกจาก นครแฮ
ไกยะเกษีด้อม........................นั่งท้ายรถทรง ฯ

๔๘๗ ยกทวยหาญพรั่งพร้อม.....โดยสถล มารคแฮ
ภอบ่ายพระสุริยน.....................ลับไม้
เข้าแดนอุทยานดล...................มุขมาตย์ ทูลเอย
คราวเมื่อสามอิศรไท้.................ลุด้าวสวนขวัญ ฯ

๔๘๘ เวลาดึกพระหลีกลี้..........หนีพล ไปพ่อ
หาไม่ทราบแห่งหน...................พนัศดั้น
ทรงฟังข่าวผ่าวกมล.................แสนโศก ถึงแฮ
ตรัสว่าเชษฐานั้น.....................เสด็จด้วยบาทา ฯ

๔๘๙ เราจะไปรถนี้.................นึกหมอง ใจนา
เหมือนไม่เคารพพลออง............บาทไท้
ตรัสแล้วกระษัตริย์สอง.............องค์จาก รถแฮ
ยุรยาตรชมมิ่งไม้.....................หยุดยั้งพลพฤนท์

๔๙๐ พักพหลอยู่ที่ท้าย...........อุทยาน
จนล่วงราตรีกาล.....................รุ่งเช้า
ห้ากระษัตริย์ยกทหาร...............แห่โห่ มานา
เดินรถคชแสะเร้า....................ลุด้าวอาศรม ฯ



แผ่นที่ ๗๑ – พระเทพกระวี

๔๙๑ ถิ่นวสิฐสวามิตรเชื้อ.........ชีไพร
ถึงเฃตรหยุดพลไกร.................พักยั้ง
ห้าองค์จึ่งคัลไล......................ยังกุ ฎีแฮ
สำนักนิ์ดาบศทั้ง.....................อิศรไท้เบญจองค์ ฯ

๔๙๒ อภิวาทนักพรตแล้ว.........พาที
ถามถิ่นพระจักรี......................อีกน้อง
กับภควคีสี.............................ดาเสดจ ใดนา
หมายจักพบเผ่าพ้อง................ทราบแล้วจงแถลง ฯ

๔๙๓ สองดาบศว่าครั้ง............ดาเนา เวียงนา
กอปกิจพระศพเผา..................จวบแล้ว
สามกระษัตริย์เสดจเทาร์..........ทุรจาก กรุงแฮ
บประสบตาแคล้ว....................ไป่แจ้งหนจร ฯ

๔๙๔ พระพรตพระสัตรุศให้.....โศกศัลย์
เธอพร่ำครวญจาบัลย์...............บ่มเศร้า
สองพระมาตุรงค์รัน.................ทดกอด ปลอยเฮย
จงดับโศกคิดเต้า.....................สืบให้พบนรายน์ ฯ

๔๙๕ จงอ้อนวอนท่านทั้ง........สองชี
นำพนัศแนววิถี......................อย่าช้า
สององค์สร่างโศกี...................ชวนท่าน ไปเฮย
ดาบศรับห่มผ้า......................เปลือกไม้นำทาง ฯ

๔๙๖ ห้ากระษัตริย์อีกทั้ง........สองดา บศแฮ
มาที่ประชุมโยธา...................แห่งหั้น
ให้พระพรตเนารา..................ชะรถ ทรงเอย
ภาเที่ยวนไพรดั้น...................สืบไท้ทรงสังข ฯ

๔๙๗ ข้ามธารเหวโขดข้าง......เนินไศล
เหนพฤกษทิวไรๆ ..................ฝั่งน้ำ
นามเรียกสะโตงใน.................แนวป่า นั้นนา
รีบเร่งพหลล่วงล้ำ..................ลาศเข้าเฃตรนัที ฯ



แผ่นที่ ๗๒ – พระเทพกระวี

๔๙๘ ฝ่ายนายพรานชื่ออ้าง..กุขัน
คราวพบพระทรงธรรม์………...พิศณุไท้
จากพระพาห์สุบรร................นานล่วง มาแฮ
เกณฑ์บ่าวกระเวนให้............ด่านตั้งรวังทาง ฯ

๔๙๙ ครั้นอาทิตย์แจ่มแจ้ง....คัคณานต์
ภาพวกเผ่าบริวาร.................ตรวจแคว้น
ยินเสียหมู่ทวยหาญ..............โห่ฮึก มานา
ปีพฤกษดูเหนแค้น................คิดแท้ศัตรู ฯ

๕๐๐ เหนนายพลแน่งน้อย....โสภา
ลม้ายรูปพระจักรา................วุธท้าว
ชะรอยพระพรตตามมา..........เปนขบถ พระแฮ
จับหลอดเป่าเสียงกร้าว.........เรียงพ้องบริวาร ฯ

๕๐๑ พรานไพรไพร่ใหญ่น้อย...มากอนันต์ มาแฮ
ฟังเป่าหลอดสำคัญ..............กึกก้อง
เรียกพวกเพื่อในอรัญ...........เรวเร่ง จรเฮย
ถึงที่ประชุมซ้อง.................อยากรู้การนาย ฯ

๕๐๒ กุขันจึ่งสั่งให้.............เตรียมตน
หาว่านยาคงทน..................กลั่นกล้า
อาวุธเทิดมาดล..................ทางทัพ ยกแฮ
ดาประดังขวางหน้า.............กล่าวท้ารณรงค์ ฯ

๕๐๓ พระพรตฟังจึ่งแจ้ง......ตามสัตย์ จริงแฮ
เราจักมาเชิญขัติย์...............พี่น้อง
ถวายครองราชย์สมบัติ........ใช่เล่ห์ ลวงนา
พรานเชื่อคำท่านพร้อง.........นอบเฝ้ามาตุรงค์ ฯ

๕๐๔ ทูลรับจักช่วยข้าม......ส่งเสดจ ไปแฮ
เรือจัดมาพร้อมเสร็จ............นับร้อย
ถวายของป่าเบดเตล็ด..........หลายอย่าง
เชิญสถิตยนาวาคล้อย..........ยากข้ามชโลธร ฯ



แผ่นที่ ๗๓ – พระเทพกระวี

๕๐๕ ห้ากระษัตริยเสดจข้าม..เฉนียนชล
ถึงฝั่งกับพวกพหล.................คับขั้ง
ชนนีเสด็จเนาบน...................รถรีบ ยาตรแฮ
ลุบริเวณชฎิลยั้ง....................หยุดพ้องพลพฤนทร์ ฯ

๕๐๖ ทัพขั้งนอกเฃตรด้าว......กุฎี
พระพรตเชิญชนนี.................เสด็จเต้า
สองดาบศนำวิถี....................สี่กษัตริย์ จรแฮ
ถึงถิ่นภารทวราชเข้า..............นบน้อมนักธรรม์ ฯ

๕๐๗ นักพรตถามว่าไท้........ราชถวัลย์
ไฉนผนวชละขอบขันธ์...........เฃตรกว้าง
พระพรตบอกสิ้นสรรพ์...........เหตุกลับ ถามแฮ
ทราบถิ่นโปรดแนะบ้าง..........ท่านแจ้งเธอครวญ ฯ

๕๐๘ ดาบศเหนพระเศร้า......สงสาร
ทูลว่าจะพาหลาน.................สู่ไท้
ชวนสองพระอาทิตย์.............นำกษัตริย์ ไปเฮย
ถึงกุฎิ์ชฎิลต่างไหว้................กฤษณ์ยั้งไหนถาม ฯ

๕๐๙ สรภังค์ดาบศแจ้ง.........จริงไข
สามกษัตริย์เนาเฃตรไศล........พนัศด้าว
นามสัตกูฎเชิญไป..................ตาจัก นำเฮย
นักพรตสี่นำท้าว....................เสด็จเข้าไพรเขียว ฯ

๕๑๐ พวกดาบศอยู่เบื้อง........เชิงคิรี
เหนหมู่พหลหวาดหนี..............วุ่นว้า
ส่วนพระลักษณ์เสดจลี............ลาศเสาะ ผลแฮ
ยลพระพรตยกพยุหกล้า..........คิดแค้นปลองศิลป์ ฯ

๕๑๑ ปางงพระรามสดับก้อง....โกลา หลแฮ
ตระหนักศรอนุชา...................รีบเค้า
ตรัสถามทราบกิจจา................ตามเหตุ ทูลเฮย
ปรามพระลักษณ์อยุดเข้า.........กุฎิ์ทั้งสององค์




ห้องที่ ๑๙...พระรามพระลักษณ์นางสีดา พบกับฤษีสระภังค์




แผ่นที่ ๗๔ – พระเทพกระวี

๕๑๒ สรภังค์ดาบศทั้ง...........สามมุนี
นำเสดจดลกุฎี......................กฤษณไท้
พักพลร่มเฌอคิรี...................นอกเฃตร
กษัตริย์สี่เสดจใกล้................วิศณุแล้วโศกศัลย์ ฯ

๕๑๓ พระรามยลอนุชเศร้า.....กำสรด
เกรงกนิฐชีพจักปลด..............กอดไว้
ห้ากษัตริย์ต่างรันทด..............ครวญค่ำ
คลายโศกถามถึงไท้..............ชนกเศร้าฤๅเกษม ฯ

๕๑๔ พระพรตทูลแต่ต้น........จนจบ ความแฮ
บิตเรศโศกปรารภ..................เชษฐเจ้า
จากเวียงพระโศกสยบ............จนชีพ ดับแฮ
สามกษัตริย์ทราบโศกเศร้า......ขัติยห้าวิสัญญี ฯ

๕๑๕ สุมันตันเหนรีบเฝ้า........พระชนนี ทูเฮย
ทราบเหตุจึ่งเสดจลี...............ลาศเร้า
ถึงกลับโศกทเวศทวี..............สยบอีก กำนันแฮ
นักพรตมาตยหมอเข้า............ช่วยแก้พลันหาย ฯ

๕๑๖ ฟื้นองค์พงษขัติยพร้อม...เหนกัน
รามลักษณอรรคเรศอัญ..........ชลิตน้อม
มาตุรงค์ท่านรำพรรณ์.............เชิญเดจ กลับนา
กฤษณรักษรับสัตยซ้อม..........มั่นแล้วฤๅคืน ฯ

๕๑๗ ไกยเกษีกล่าวอ้อน........วอนขมา โทษแฮ
เชิญพิศณุกลับภารา.................อย่างกี้
พระตรัสมั่นสัตยา....................ห่อนรับ คำเฮย
จักรักษาสัตย์ชี้.......................เช่นไท้ไอยกา ฯ

๕๑๘ พระวิสฐสวามิตรได้........สดับตรัส
เหนพระรามอางสัตย์................มั่นถ้อย
ชักเรื่องขัติยวัตร......................ครองอยุทธ เพรงแฮ
พระพรตทูลขอคล้อย...............อยู่ด้วยองค์นรายน์ ฯ



แผ่นที่ ๗๕ – พระเทพกระวี

๕๑๙ พระจักรีทฤษดิน้อง........โศกศัลย
กอดกนิฐจาบัลย.....................พร่ำพร้อง
อย่าเทวศกลับเฃตรขันธ์...........ผดุงราษฎ์ เทิญพ่อ
พระพรตฟังยิ่งร้อง...................ร่ำไห้โหยครวญ ฯ

๕๒๐ ฝ่ายรุกขเทพยสดับถ้อย...เชิญนารายน์
อมรหมู่แสดงกาย....................เยี่ยมหน้า
บังคับพระพรตคลาย................เคลื่อนทัพ กลับแฮ
คนปกครองไพร่ฟ้า..................กฤษณเอื้อนตามอมร ฯ

๕๒๑ น้องนรายน์สดับซ้ำ.........โศกศัลย์
ดังถูกอาวุธฟัน........................หม่นไหม้
จึ่งทูลสนองพระบัญ.................ชาพระ พี่นา
ขอคู่ฉลองบาทไท้...................เพื่อไว้แทนองค์

๕๒๒ ปางพระราเมศร์เอื้อน.......อรรถแถลง
จำจักเดินพนัศแขวง..................ปราบเสี้ยน
ฉลองบาทคู่ปทานแสดง............ความรักษ อนุชนา
ห้ากษัตริย์ต่างโศกเพี้ยน............ผัดยั้งอาศรม ฯ

๕๒๓ ฝ่ายสี่นักสิทธิแจ้ง..........เหลือทาน ทัดนา
อวยสัสดิแล้วคืนสฐาน..............อยู่ยั้ง
สองกษัตริยละพรตกาญ...........จนเครื่อง ทรงแฮ
เลิกทัพกลับพร้อมทั้ง................มาตุไท้สามองค์ ฯ

๕๒๔ ครั้นถึงปลายเฃตรด้าว.....อยุทธยา นครเอย
ให้อยุดสร้างภารา....................ที่นั้น
พระพรตสั่งอนุชา....................เชิญชเนติก์ สามเฮย
กลับบุเรศเธอสถิตยหั้น.............พักถ้าอวะตาร ฯ

๕๒๕ กล่าวถึงพิราพกล้า..........ฤทธิมหันต์
เนาถิ่นเขาอัศกรรณ..................อยาบช้า
มีสวนปลูกพวาสุวรรณ...............พฤกษหนึ่ง ปลาตพ่อ
กำชับบ่าวอสุรถ้า.....................สัตวล้ำแดนกุม ฯ











Create Date : 31 กรกฎาคม 2551
Last Update : 31 กรกฎาคม 2551 5:13:47 น. 5 comments
Counter : Pageviews.

 
อรุณสวัสดิ์ยามเช้าคะ แวะมาซึมซับอักษรดีๆยามเช้า


โดย: sawkitty วันที่: 31 กรกฎาคม 2551 เวลา:6:55:34 น.  

 
ยังไม่ได้อ่าน

เพราะตั้งใจมาส่ง...
คำทักทาย
ความคิดถึง
ความห่วงใย
ให้คุณนางนะคะ...

อืม... เรื่อง ธรรมดาของโลกที่ว่า
..ก็จริง.. แต่ ..ก็เสียดาย.. ถ้าจะ
เกิดการเปลี่ยนแปลงใด ๆ นะ...

ยังไงก็อยากให้คุณนางอยู่ตรงนี้
จนแก่ ก็อยากให้อยู่ตรงนี้แหละ
เพราะรู้สึกว่า ..อบอุ่นในร่มเย็น..
ที่มีบล็อกนี้... ที่มีคุณนาง...

จริง ๆ จากใจค่ะ ..ยิ้มหวาน..


โดย: ปลิวตามลม วันที่: 31 กรกฎาคม 2551 เวลา:14:21:05 น.  

 
ยาวมาก คงอ่านได้แค่คำบรรยายประกอบภาพนะเต่าน้อย

ดูแลตัวเอง และรู้จักแคร์ความรู้สึกตัวเองบ้าง

หลับฝันดีนะ


โดย: ชุ้น IP: 125.24.178.75 วันที่: 31 กรกฎาคม 2551 เวลา:20:46:28 น.  

 
ภาพสวยงามจริงๆ....
คำโคลงทั้งหมดนี้....ควรค่าแก่กานเรียนรู้มากนะคะ
คงเป็นประโยชน์สำหรับผู้เริ่มเขียนโคลงมากทีเดียว

เหนื่อยไหม?


โดย: พี่เอง IP: 124.122.137.163 วันที่: 2 สิงหาคม 2551 เวลา:0:12:39 น.  

 
คุณ sawkitty.....

อรุณสวัสดิ์ด้วยนะคะ





คุณอัล.....

ขอรับไว้หมด...ไม่มีตกหล่นเลยค่ะ

"อบอุ่น ใน ร่มเย็น"...
เอ...หมายถึง...ศาลาริมทาง...หรือเปล่าน้อ

ขอบคุณ...จากใจ...เช่นกันนะคะ คุณอัล





พี่ชุ้น.....

ขอบคุณนะคะพี่ชาย...





พี่สดายุ.....

นางก็หวังเช่นนั้นค่ะ

ไม่เหนื่อย...แต่มีเมื่อยตาบ้าง
เพราะต้องระวังพิมพ์ให้เหมือนต้นฉบับค่ะ


โดย: เพรง.พเยีย วันที่: 3 สิงหาคม 2551 เวลา:5:38:50 น.  

ชื่อ :
Comment :
  *ใช้ code html ตกแต่งข้อความได้เฉพาะสมาชิก
 
รหัสส่งข้อความ
กรุณายืนยันรหัสส่งข้อความ
เพรง.พเยีย
Location :


[ดู Profile ทั้งหมด]

ให้ทิปเจ้าของ Blog [?]
ฝากข้อความหลังไมค์
Rss Feed
Smember
ผู้ติดตามบล็อก : 8 คน [?]




... ฝนปรอย กับรอยยิ้ม ...



1.
๏ ละอองสายฝนชื่นจากคืนค่ำ
คงโปรยร่ำหยาดปรุงจนรุ่งสาง
หอมเอยหอม..กลิ่นไอยังไม่จาง
หอมบางบาง..ชื่นใจของไอดิน

๏ ร่วงจากฟ้าสู่พื้น..เพื่อชื่นฉ่ำ
โปรยหยาดน้ำทอดตัวไปทั่วถิ่น
เสียงเปาะแปะ..ไกล..ใกล้..เมื่อได้ยิน
ราวเพลงพิณร่ายดล..จากคนธรรพ์

2.
๏ ตรงเบื้องหน้า..ริมชาน..ลานลั่นทม
ลานอารมณ์ซ่อนโลก..ยามโศกศัลย์
ร้อนแล้ง..เย็นเยียบ..และเงียบงัน
สะท้อนวันเก่าเก่ากับเฝ้าคอย

๏ เนิ่นนาน..บนทางอันว่างเปล่า
กี่ครั้งเจ้า..บานรอจนร่วงผล็อย
ดอกสีขาวราวช้ำ..ซ้ำซ้ำรอย
เมื่อระทม..ด้วยพลอยแต่น้อยใจ

๏ หากยามนี้กลีบดอกเจ้าออกแย้ม
เมื่อแตะแต้มด้วยร่ำหยาดน้ำใส
เปาะแปะเมื่อพบ..กระทบใบ
เหมือนเจ้าไหว..ตามจังหวะเริงระบำ

3.
๏ สิ้นสุดแล้วสินะ..ความร้อนแล้ง
ที่ทิ่มแทงทุกคราวแห่งก้าวย่ำ
วนเวียนในกรอบกรงแห่งทรงจำ
ที่ตอกย้ำ..กำซาบกับภาพเงา

๏ พร้อมสายฝนชะล้าง..บางความหลัง
ฉันกำลังยิ้มรับให้กับเจ้า
เมื่อนึกถึงยิ้มบางบาง...ที่แบ่งเบา
ยิ้มของเขา..ฝากประทับ..ลงกับใจ

๏ มิต่างเลย..ชื่นปรายแห่งสายฝน
ดับทุกข์ทน..ด้วยหยาดสะอาดใส
จึงรู้ว่าชื่นเย็นเป็นเช่นไร
เมื่อเชื้อไฟมอดพ้น..ทุรนทุราย

๏ มิต้องมีหวานใดมาปรุงแต่ง
หรือเสกแสร้ง..งดงามด้วยความหมาย
มิต้องมีใดสรร..มาบรรยาย
ก็พร่างพรายงดงามด้วยความจริง

๏ ผ่านรอยยิ้ม..แทนคำ..แทนคุณค่า
ก็คล้ายว่า..โลกตรมเคยจมดิ่ง
กลับเต็มตื้นอุ่นแอบ..เมื่อแนบอิง
พร้อมพักพิงบนทาง..เพื่อวางใจ

๏ ละลายสิ้นในอุบัติเคยกัดกร่อน
ลบภาพตอน..เก่าเก่าเคยเผาไหม้
พร้อมสายฝนหล่นปรอย..แต่นี้ไป
จะหลั่งไหลแต่ยิ้ม..แห่งยินดี

๏ ขอบคุณในเจ้าของ..รอยยิ้มนั่น
มาแบ่งปันจนเกิด..รอยยิ้มนี่
ตามหัวใจใสสะอาดขึ้นวาดวี
พร้อมแต่นี้คร่ำครวญ..ไม่หวนคืน..
Friends' blogs
[Add เพรง.พเยีย's blog to your web]
Links
 

 Pantip.com | PantipMarket.com | Pantown.com | © 2004 BlogGang.com allrights reserved.