Group Blog
 
<<
มกราคม 2551
 
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031 
 
13 มกราคม 2551
 
All Blogs
 
งิ้วแต้จิ๋วเบิกโรง(ป่วงเซียง)

ป่วงเซียง เป็นการออกเสียงของจีนสำเนียงถิ่นแต้จิ๋ว ปัญหาการสืบค้นของนักศึกษาแต้จิ๋วมือใหม่น่าจะอยู่ที่ตัว "ป๋วง" เพราะเปิดหมวดเสียงเพื่อหาตัวอักษรนี้จากพจนานุกรมแต้จิ๋วทั้งฉบับซินเฉาซัน หรือ มหาวิทยาลัยซัวเถาไม่พบ

ที่จริงพจนานุกรมแต้จื๋วฉบับมหาวิทยาลัยซัวเถามีอักษรตัวนี้ หากแต่ไม่ได้แสดงไว้ในดัชนีเสียง

ป๋วง (扮) จีนกลางอ่านว่า ban4 แปลว่า การแต่งตัวเพื่อการแสดง

扮 ในถาษาถิ่นแต้จิ๋วหากอ่านออกเสียงว่า ปั่ง หรือ ใช้ในวลีว่า ตาปั่ง จะหมายถึงการแต่ง ทั้งแต่งหน้า และแต่งตัว

แต่ถ้าออกเสียงว่า ป๋วง จะหมายถึงการกระโดดโลดเต้น เช่นเต้นสิงห์โต ใช้ว่า ป่วง โฮว ไซ ถ้ากับงิ้ว ก็เฉพาะกับตอนงิ้วเบิกโรงนี่แหละจึงใช้ ว่า 扮仙 / ป่วงเซียง (บางท่านสับสนกับภาษาจีนกลาง ออกเสียงเป็น ป่วงเซียน)

ป่วงเซียง เป็นภาษาพูดเฉพาะถิ่นทางใต้ ภาษาเขียน(จีนกลาง/ปักกิ่ง)ใช้ว่า 五福连

ป่วงเซียง (ของแต้จิ๋ว)ประกอบด้วย งิ้ว ฉากย่อย 5 ฉาก ที่ทุกคณะงิ้วจะต้องเล่นเป็นปฐมฤกษ์ หรือ เบิกโรง ประกอบด้วย

1. ฉากเจ่งแป๊ 《净棚》
2. ฉากเซียงกีซั้งจื้อ《仙姬送子》
3. ฉากเกียเสี่ยหวย《京城会》
4. ฉากจับเซียงเข้งสิ่ว《十仙庆寿》
5. ฉากเที่ยวเกียกัว《跳加冠》

แต่ถ้าเป็นของถิ่นอื่น ฉาก 2. 3. และ 4. อาจจะต่างออกไป บางคณะ(ที่ใหญ่เท่านั้น)ก็อาจจะเสริม หลักก๊กฮงเสี่ยง(六国封相) เข้าไปด้วย แต่ฉาก 1. และ 5. ถือเป็นมาตราฐานที่ขาดไม่ได้


1. ฉากเจ่งแป๊ 《净棚》

มีความเชื่อว่าฉากเจ่งแป๊ช่วยขับสิ่งอัปมงคลมิให้มากวนหลอนคณะผู้แสดง ฉากนี้แสดงโดยนักแสดงอาวุโส คนเดียวออกมาร้องร่าย ประกอบกับเสียงเป่าแตรยาว



ในอดีตแตรยาวใช้เป่านำขบวนเสด็จขององค์จักรพรรดิ หรือขบวนทัพ เป็นสัญญาณบอกกล่าวให้ชาวบ้านหลบหลีกขบวนที่เคลื่อนผ่านมา เสียงแตรยาวจึงเป็นเสมือนเสียงขับไล่สิ่งจัญไรชั่วร้าย

ส่วนบทที่นักแสดงขับร้องมีความว่า:

“高搭彩楼巧艳妆,
梨园子弟有万千。
句句都是翰林造,
奏出离合共悲欢。
(白)来者万古流传。

ซึ่งคำร้องนี้เวลาถูกขับออกมาแล้วผู้ชม(แม้แต่คนจีนเอง) มักจะฟังจับความกันไม่ค่อยได้ เพราะถือเป็นการอ่านตามสำเนียงโบราณ(คล้ายกับคำสวดหรือร่ายมนตรา)

ชาวบ้านทั่วไปเรียกฉากนี้ว่า ฉากหลี่ซื่อหมิงขับร่าย《李世民净棚》
แต่ที่ถูกแล้วต้องเรียกว่า ลีฮ่องเต้ถังหมิงอ๋องขับร่าย 唐明皇净棚(李隆基)เพราะองค์ถังหมิงอ๋องเป็นผู้ริเริ่มการขับแสดงงิ้วในอุทยานหลวง ภายหลังจึงแพร่สู่ชาวบ้านทั่วไป ในยุคถังไท่จู่ หรือหลี่ซื่อหมิงยังไม่มีการเล่นหรือฝึกแสดงงิ้วเลย



2. ฉากเซียงกีซั้งจื้อ《仙姬送子》

ฉากนี้เป็นส่วนหนึ่งในงิ้วเรื่อง 《天仙配》หรืออีกชื่อหนึ่งว่า《百日缘》ซึ่งเป็นบทงิ้วอิงประวัติ หนึ่งในยี่สิบสี่ยอดกตัญญูของจีน《二十四孝》นามว่า ตงหยง(董永) ซึ่งท่านผู้นี้มีชีวิตอยู่ในรัชสมัย ตงฮั่น(东汉)

ในบันทึกประวัติศาสตร์ ตงหยง กำพร้ามารดาแต่เล็ก ตงหยงเติบใหญ่มากับบิดา ด้วยเหตุที่ยากไร้ เมื่อบิดาถึงแก่กรรม ตงหยงจึงจำขายตัวแก่คหบดีเพื่อนำเงินนั้นมาจัดการงานศพของบิดา....

ในบทงิ้ว《天仙配》ความกตัญญูของตงหยงเป็นที่สะเทือนใจของฟ้าดิน ดังนั้นฟ้าจึงมีบัญชาให้นางสวรรค์ (仙姬) มาช่วยเหลือตงหยง โดยนางแสร้งมาพบตงหยงระหว่างเดินทางกลับบ้านในยามค่ำ นางลวงตงหยงว่าพลัดหลงและขาดผู้อุปการะ ตงหยงเห็นใจจึงรับนางอยู่ด้วยตน ทั้งสองอยู่ร่วมกันฉันสามีภรรยากันแต่บัดนั้น





นางสวรรค์ใช้เวลาเพียงหนึ่งเดือนทอผ้าสามร้อยพับ ซึ่งมีค่าพอไถ่ตัวตงหยงให้เป็นไท

เมื่อตงหยงได้อิสระ นางจึงได้บอกเล่า ความจริงแก่ตงหยงได้รับทราบ และล่ำลาตงหยงกลับสู่ทิพย์สถาน

ฉากเซียงกีซั้งจื้อนี้เป็นตอนที่นางสวรรค์อุ้มบุตรซึ่งถือกำเนิดด้วยตงหยงมาคืนแก่ตงหยงให้เลี้ยงดู

ชาวจีนทั่วไปเปรียบฉากนี้เสมอด้วย "ฮก" หรือโชควาสนา ด้วยคติจีนถือว่าการมีทายาทสืบสันดานจึงมีฮกหรือวาสนาพร้อมพรั่ง

3. ฉากเกียเสี่ยหวย《京城会》

เป็นฉากหนึ่งจากงิ้วเรื่อง 《彩樓記》ซึ่งถือว่ามีกำเนิดและดัดแปลงจากงิ้วถิ่นทางใต้ของจีนเรื่อง《破窯記》

ความกล่าวถึง ลวี่ เหมิง เจิ้ง (呂蒙正)บันฑิตอานาถา (บางแห่งว่าเป็นวนิพก) ไปร่วมในงานเสี่ยงเลือกคู่ของคุณหนูตระกูลหลิว คุณหนูถูกใจเลือก บัณฑิตลวี่เป็นคู่แม้บิดาจะคัดค้านก็ตาม สุดท้ายนางจึงถูกขับออกจากบ้านและต้องมาอยู่ด้วยบัณฑิตลวี่ในกระท่อมหลังคารั่ว แต่โชคดีที่มารดานางยังเมตตาแอบให้การช่วยเหลือทั้งคู่ บัณฑิตอานาถาอย่าง ลวี่ เหมิง เจิ้ง จึงได้มีโอกาสเข้าสอบและได้ตำแหน่งจิ้งสือ (บั้นปลายชีวิตได้เป็นถึงมหาเสนาบดีแห่งราชวงศ์ซ่งเหนือ)

ฉากนี้เป็นฉากที่มีการร้องรับกันยาวที่สุดในชุดงิ้วป่วงเซียง ตัวพระจะแต่งชุดข้าราชการแดง มายืนรับตัวนางหรือฮูหยินที่เดินทางจากบ้านเกิดเพื่อมาอยู่ด้วยที่จวนในเมืองหลวง ความที่ร้องเป็นการพรรณาถึงความสัตย์ซื่อและมั่นคงในรักที่ทั้งสองต่างมีต่อกัน

ชาวจีนทั่วไปเปรียบฉากนี้เสมอด้วย "ลก" หรือการได้รับพระราชทานสิ่งดีงามจากเจ้าแผ่นดิน โดยมีชุดราชการสีแดงในฉากนี้เป็นสัญญลักษณ์



4. ฉากจับเซียงเข้งสิ่ว《十仙庆寿》แต่บางทีก็เรียก โป๊ยเซียงเค่งสิ่ว《八仙庆寿》(ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับคณะงิ้วว่ามีนักแสดงพอหรือไม่)



ฉากนี้แสดงการออกมารวมตัวของแปดเซียน(โป๊ยเซียง/โป๊ยเซียน) เพื่อแสดงความเคารพเทพเจ้าในศาลเจ้า แต่ในการแสดงดั่งเดิมแปดเซียนรวมตัวกันเพื่อถวายการอวยชัยแด่ไซทีอ่วงบ่อ ดังนั้นจึงเพิ่มตัวแสดง เป็นไซทีอ่วงบ่อ และเทพนำพาเซียนทั้งแปดเข้าเฝ้า(เลากุง) ฉากนี้จึงอาจมีผู้แสดงจากแปด เป็นสิบ ก็ได้

ชาวบ้านทั่วไปถือฉากนี้เสมอด้วย " ซิ่ว " หรือการอวยชัยให้มีอายุมั่นขวัญยืน

5. ฉากเที่ยวเกียกัว《跳加冠》

ฉากนี้มีตัวงิ้วแต่งชุดเครื่องแบบราชการจีนโบราณออกมาเต้น กระโดดไปตามจังหวะเพลง ไม่มีการขับร้อง อันเป็นที่มาของคำว่า "ป๋วง" ตัวแสดงนี้มีการเรียกชื่อแตกต่างกันไปตามความเชื่อของแต่ละคน บ้างเรียก天官, 爷赵公明(财神爷), 狄仁杰, 魁星, 神钟植....

แต่โดยสาระแล้วก็คือการที่คณะงิ้วออกมาอวยพรขอบคุณผู้ชม โดยการชูคำอวยพรเช่น “天官赐福”, “指日高升”, “加冠晋禄” ...

คำสุดท้ายที่ยกตัวอย่างแหละคือที่มาของคำว่า 跳加冠



五福连 หรือการแสดงครบทั้งห้าฉากจะต้องแสดงในตอนเริ่มแสดงวันแรก ส่วนวันอื่นๆ จะเบิกโรงด้วยฉากใดฉากเดียวตามธรรมเนียมของแต่ละคณะ บางคณะจะเปิดโรงด้วยเสียงแตรยาวเท่านั้นก็มี หรือไม่ก็จะแสดงในตอนกลางงันเมื่อมีเจ้าภาพประสงค์เรียกว่า ป่วงตั่วเซียง

เมื่อเล่นครบห้าฉาก ผู้แสดงทั้งหมดจะต้องลงมาจากเวทีเพื่อคำนับเจ้าประทานที่มีผู้ศรัทธา หรือกรรมการศาลเจ้า หรือกรรมการชุมชน(เสีย)ว่าจ้างมา ประ
ธานที่จัดจ้างงิ้วมาแสดง หรือที่เรียกวว่า เถ่านั้ง จะมารออยู่ที่โต๊ะบูชาใหญ่ โดยนักแสดงทั้งหมดต้องลงจากเวทีทางด้านหน้าเท่านั้น นี้จึงจะเสมอด้วยเซียนลงจากสวรรค์

เมื่อนักแสดงโค้งคำนับพร้อมกันเสร็จ ตัวแสดงเป็นเซียงกี (น้องเจ็ดในเจ็ดนางฟ้า)จะส่งตุ๊กตาชุดแดง หรือไท้จื๋อเอี้ยให้ เถ่านั้ง จะยกขึ้นเทินหนือศีรษะ แล้วจึงวางลงกลางโต๊ะบูชาหลัก โดยหันหน้าองค์ไท้จื๋อเอี้ยไปทางเวทีงิ้ว

นักแสดงที่แสดงเป็น ลื่อโหมงเจ่ง ซึ่งก็มักจะเป็นคนเดียวกันกับที่แสดงบท ตงหยง จะส่งหมวกข้าราชการให้ เถ่านั้ง จะยกขึ้นเทินหนือศีรษะ แล้วจึงวางลงกลางโต๊ะบูชาหลักข้างไท้จื๋อเอี้ย

นักแสดงที่เต้นโดยไม่พูด จะให้คำมงคล เขียนด้วยสีทองบนกะดาษแดง แก่เถ่านั้ง ทำเช่นของสิ่งอื่น





Create Date : 13 มกราคม 2551
Last Update : 5 พฤศจิกายน 2557 11:38:17 น. 12 comments
Counter : 5971 Pageviews.

 
แม้ที่เยาวราชก็ไม่มีงิ้วให้ดูกันแล้ว
ทำงานถนนนี้มาสามสี่ปีแล้ว....สนุกดีบนที่เยาวราช

Photobucket


โดย: Yoawarat วันที่: 13 มกราคม 2551 เวลา:22:42:17 น.  

 
ขอบคุณครับที่นำมาเล่าให้ฟัง เรื่องราวแบบนี้น้อยคนที่จะรู้จริงๆ ส่วนใหญ่ก็แค่ทำตามประเพณีแต่ไม่รู้ความหมายของมัน ซึ่งไม่มีประโยชน์อะไรเลย เชื่อว่าแม้แต่นักแสดงงิ้วยังไม่รู้เลย


โดย: ตึ่งนั้งเกี๊ย IP: 58.136.74.206 วันที่: 29 กุมภาพันธ์ 2551 เวลา:16:57:31 น.  

 
หนี่ติกิมจี้ซิงย่งก๋วย กิมฮวยเสี่ยฉะ...ซ่าวเหม้า....เหม่าเซี่ยง........หนี่อั้วหลื่อหม่งเจ่ง


โดย: คนสวย IP: 202.149.24.129 วันที่: 23 มิถุนายน 2551 เวลา:21:06:43 น.  

 
อะไรที่เป้นของชาวจีนลูกหลานควรอนุรักใว้นะครับ....อิอิ
เยาวราชมีมากกว่าที่คุณคิดใครมีเวลาว่างไปเที่ยวเยาวราชกันนะครับ


โดย: พัน จ.ยะลา IP: 118.173.190.33 วันที่: 23 เมษายน 2552 เวลา:0:31:37 น.  

 
ท่านใดที่รู้จักคณะงิ้วเหล่าอี่ไหล่เฮงบ้างคับที่เจ้าของคณะชื่อเจ้เกียวผมอยากเจอคนที่ผมรักมานานแล้วคับคนที่ผมรักเขาชื่อ นาย สุระพงษ์ แซ่ลิ้ม ผมอยากเจอเขามากผมไม่ได้เจอเขามาแปดปีได้แล้วมั้ง ผมยังเฝ้ารอที่จะได้เจอเขามานานแล้วถ้าท่านใดรูจักช้วยโทรมาบอกผมหน่อยนะคับคิดว่าสงสารผมแถอะนะคับ 081 4666203ผมจะไม่มีวันลืมบุญคุณนี้เลยครับ


โดย: สมนึก IP: 124.122.253.127 วันที่: 8 ธันวาคม 2552 เวลา:20:08:34 น.  

 
ขอบคุณมากครับ กำลังสนใจเรื่องนี้พอดี


โดย: ติดปีกบินไปให้ไกลไกลแสนไกล วันที่: 17 มกราคม 2553 เวลา:23:44:04 น.  

 
แนะนำตัว ผมเป็นหัวหน้าล้อโก๊วประจำมูลนินิธิการกุศลวิเศษชัยชาญ ศาลเจ้าโรงทอง ผมต้องการสืบค้นเกี่ยวกับพิธีกรรม ป่วงเซียง
ที่ศาลเจ้าพ่อกวนอู วิเศษชัยชาญ จะมีพิธีแห่เจ้าประจำปี ปีละ 2 ครั้ง ทุกครั้งที่แห่เจ้า จะมีพิธีป่วงเซียงให้กับประชาชนที่ต้องการความเป็นสิริมงคล ให้กับตัวเองและครอบครัว
พิธีป่วงเซียงนี้ เป็นการถ่ายทอดจากคนรุ่นเก่า จากรุ่นสู่รุ่น จนปัจจุบันนี้ผมเองต้องรับภาระนี้ในการรักษาและสืบทอดพิธีกรรมนี้ให้กับคนรุ่นหลังต่อไป
ผมต้องจดบันทึก โน๊ตจีน และ จังหวะของกลอง รวมถึงเครื่องเคาะต่าง ๆ ไว้ แต่ในพิธีป่วงเซียงนั้น นั้นต้องมีคำพูดประกอบ ซึ่งคนรุ่นผมนั้นบอกตามตรงว่า
1. คำพูดที่พูดต่อมาจากคนรุ่นเก่า ไม่รู้ว่าเดี๋ยวนี้มันผิดเพี้ยนไปขนาดไหนแล้ว
2. คำพูดนั้นรู้แต่เพียงว่ามันมีความหมายที่เป็นมงคล แต่ไม่รู้คำแปลจริง ๆ เลยว่า แปลว่าอะไร
ผมจึงต้องการรู้คำพูดที่ใช้ในพิธีกรรมป่วงเซียง ว่าใครพูดกับใคร ว่าอะไร โดยเขียนคำพูดเป็นภาษาไทย และแปลเป็นภาษาไทยให้ผมด้วย จะเป็นพระคุณอย่างยิ่ง

เพื่อสืบทอดศิลปวัฒนธรรมจีนให้ดำรงอยู่ต่อไป ผู้ใดรู้โปรดส่งสิ่งที่ผมต้องการมาที่ big_bee_bug@hotmail.com


โดย: เรืองชัย เจียตระกูล IP: 117.47.117.182 วันที่: 29 มกราคม 2553 เวลา:22:42:02 น.  

 
ผมอยู่แถวแปลงนามครับ ขายปลา


โดย: chef green IP: 203.144.144.165 วันที่: 1 กุมภาพันธ์ 2553 เวลา:18:47:58 น.  

 
เรียนคุณเรืองชัย

“ คำพูด ” หมายถึงในบทงิ้ว หรือ คำมงคล(ซี้กู่)ในพิธีรับส่งเครื่องป่วงเซียง ที่โต๊ะบูชา

ถ้าเป็นบทงิ้ว โดยทั่วไป จะไม่มีใครกล้าแปลงให้ผิดเพี้ยน เพราะถือเป็นครูและแบบพิธี ดังนั้นขออนุญาตแนะนำให้มาหาซื้อ วีซีดี ป่วงเซียง ที่ซอยเท็กซัส หลายแผ่นมีซับฯอักษรจีน ให้ถอดคำพูดได้

ส่วนถ้าเป็นคำมงคลในพิธีรับส่งเครื่องป่วงเซียงที่โต๊ะบูชา ไม่มีกฎเกณฑ์อะไรไปกำหนด ดังนั้นแต่ละเสีย แต่ละชุมชนก็อาจจะมีคำมงคลพูดแตกต่างกันไปตามที่เห็นสมควร


โดย: แปลงนาม วันที่: 5 มีนาคม 2553 เวลา:0:26:06 น.  

 
ขอบคุณ ทุกๆท่านมากๆ ครับ ที่ให้ข้อมูลอันเป็นประโยชน์กับผมมาก ใครได้มีโอกาสมาเที่ยวที่วิเศษชัยชาญ ติดต่อผมได้ที่มูลนิธิการกุศลวิเศษชัยชาญนะครับ
หากใครมีข้อมูลเพิ่มเติมช่วยลงเพิ่มเติมให้ด้วยครับ
มีข่าวประชาสัมพันธ์ มายังพี่น้องชาวไทยเชื้อสายจีน วิเศษชัยชาญจะเปิดตลาดศาลเจ้าโรงทองเป็นตลาดท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ เป็นตลาดของกินโบราณอาหารคาวหวานแบบดั้งเดิม เปิดเฉพาะวันเสาร์-อาทิตย์ เริ่มตั้งแต่วันเสาร์ที่ 20 มีนาคม 2553 เป็นต้นไป ว่างๆ มาเที่ยวกันนะครับ
ฮวดใช้ๆๆๆๆๆครับ


โดย: เรืองชัย เจี่ยตระกูล IP: 117.47.116.248 วันที่: 14 มีนาคม 2553 เวลา:23:11:48 น.  

 



.
..
...
นับถอยหลัง
...
..
.

..................

ปีใหม่มา ให้นับน้อย ถอยอีกหนึ่ง

ก่อนชีวาตม์ ขาดผึง ลงร่วงผลอย

เร่งทำดี เติมชีวิต ก่อนปลิดลอย

คิดให้บ่อย ทำให้หนัก ค่อยพักยาว.


โดย: ลุงแว่น วันที่: 26 ธันวาคม 2554 เวลา:10:10:23 น.  

 
ชอบดูงิ้วมาตั้งแต่เด็ก รู้จักความหมายไม่กี่คำ แต่ก็ชอบและตั้งใจดู พอสรุปเรื่องราวได้ ที่ฟังไม่ออกเพราะเป็นภาษาหนังสือ อยากขอคำแนะนำว่าจะหาหนังสือที่แปลศัพท์ภาษางิ้วได้ที่ไหน เผื่อจะช่วยให้เข้าใจดีขึ้น เพิ่มอรรถรสในการดูมากขึ้น และ งิ้วเป็นการแสดงศิลปวัฒนธรรมจีนที่เราควรส่งต่อให้ลูกหลานจีนด้วย


โดย: สมศรี IP: 161.200.36.243 วันที่: 17 มีนาคม 2557 เวลา:14:59:55 น.  

ชื่อ :
Comment :
  *ใช้ code html ตกแต่งข้อความได้เฉพาะสมาชิก
 
รหัสส่งข้อความ
กรุณายืนยันรหัสส่งข้อความ

แปลงนาม
Location :


[ดู Profile ทั้งหมด]

ให้ทิปเจ้าของ Blog [?]
ฝากข้อความหลังไมค์
Rss Feed
Smember
ผู้ติดตามบล็อก : 2 คน [?]




Friends' blogs
[Add แปลงนาม's blog to your web]
Links
 

 Pantip.com | PantipMarket.com | Pantown.com | © 2004 BlogGang.com allrights reserved.