โลกมีไว้เหยีบ ไม่ได้มีไว้แบก
 
พฤศจิกายน 2551
 
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30 
16 พฤศจิกายน 2551

เหยี่ยวนกเขาพันธุ์จีน

บล็อกนี้จะเป็นการเก็บรวมรวมความรู้เกี่ยวกับการดูนก จากแหล่งข้อมูลต่าง ๆ ผมมิได้เขียนขึ้นเองแต่อย่างใดครับ (ขอขอบคุณเจ้าของข้อมูลมา ณ ที่นี้ด้วยครับ)

วันที่ 16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2551 ปีที่ 31 ฉบับที่ 11208 มติชนรายวัน

เรื่องราวของนักล่า (6) เหยี่ยวนกเขาพันธุ์จีน
คอลัมน์ ประสานักดูนก
โดย นสพ.ไชยยันต์ เกษรดอกบัว ภาพ:ชัยวัฒน์ ชินอุปราวัฒน์

"เหยี่ยวนกเขาพันธุ์จีน" (Chinese Goshawk) เป็นเหยี่ยวอพยพผ่านประเทศไทย จำนวนมากเป็นอันดับสองรองลงมาจาก "เหยี่ยวกิ้งก่าสีดำ" ในฤดูกาลอพยพต้นหนาว มีรายงานว่าบินผ่านภาคใต้มากกว่า 50,000 ตัว

เจ้าพันธุ์จีนแม้จะเป็นเหยี่ยวนกเขาในสกุล accipiter ซึ่งหมายรวมถึง "เหยี่ยวนกกระจอก" (sparrowhawk) ด้วย แต่จัดเป็นเหยี่ยวนกเขาขนาดเล็ก เป็นเหยี่ยวอพยพผ่าน ไม่อาศัยในฤดูหนาวในประเทศไทย

ลำตัวยาวจากหัวจรดหาง 29-35 ซม. รูปลักษณ์ของเหยี่ยวนกเขา คือ ลำตัวเพรียว ปีกสั้นแต่หางยาว ท่อนขายาวและนิ้วตีนยาวเอื้อให้จับเหยื่อได้แม่นยำขณะไล่ล่าติดตามเหยื่อในพงรกชัฏ ชุดขนบนปีกสีเทา ส่วนล่างของลำตัวสีน้ำตาลไหม้ไม่มีลาย

ตัวผู้เล็กกว่าตัวเมียหากเกาะเคียงข้างกัน ม่านตาสีแดงเข้มในตัวผู้ แต่สีเหลืองอำพันในตัวเมีย ขณะบินจะเห็นปลายปีกแหลมสีดำเด่นชัดแตกต่างจากเหยี่ยวนกเขาและเหยี่ยวนกกระจอกทุกชนิดที่พบในบ้านเรา

นอกจากนั้นบริเวณหนังคลุมจมูกจะนูนเด่นสีส้มสดโดดเด่นเห็นได้ชัดเจนแม้ขณะบินก็ตาม วัยเด็กคล้ายตัวเต็มวัยแต่มีลายขีดบนอก ลายขวางที่สีข้างและลายจุดรูปหัวใจบนท้อง

ชื่อไทยบ่งบอกถิ่นอาศัยในฤดูผสมพันธุ์ เนื่องจากเหยี่ยวชนิดนี้จำนวนไม่น้อยทำรังวางไข่ในประเทศจีน ซึ่งตอกย้ำด้วยชื่ออังกฤษ และชื่อวิทยาศาสตร์ Accipiter soloensis แปลว่า เหยี่ยวนกเขาที่ถูกค้นพบและศึกษาเป็นครั้งแรกที่หมู่บ้านโซโลบนเกาะชวา ประเทศอินโดนีเซีย ถิ่นอาศัยในฤดูหนาวของเหยี่ยวที่บินผ่านบ้านเรา

เหยี่ยวนกเขาพันธุ์จีนอพยพหนีหนาวมาจากถิ่นไซบีเรีย ภาคตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศจีนและคาบสมุทรเกาหลี มีเส้นทางอพยพ 2 ทางหลัก ทางหนึ่งอพยพเหนือแผ่นดินเลาะเลียบชายฝั่งทะเลจีนใต้ลงมาภูมิภาคอุษาคเนย์เข้าสู่ประเทศไทยทางภาคอีสาน แล้วหักเลี้ยวสู่เทือกเขาภาคตะวันตกลงภาคใต้ ตลอดแนวด้ามขวาน ผ่านประเทศมาเลเซียไปเกาะสุมาตรา ชวาและบาหลีของอินโดนีเซีย

ส่วนเส้นทางอพยพเส้นที่สอง เป็นเส้นทางที่เสี่ยงอันตรายกว่า เพราะเหยี่ยวจะต้องบินข้ามน้ำข้ามทะเลจากถิ่นผสมพันธุ์ในคาบสมุทรเกาหลี

"กระโดด" ไปประเทศญี่ปุ่นและเกาะไต้หวัน แล้วข้ามทะเลอีกครั้งเพื่อไปให้ถึงจุดหมายปลายทางที่ประเทศฟิลิปปินส์ ถิ่นอาศัยในฤดูหนาว

เหยี่ยวนกเขาพันธุ์จีนชอบกินกบ ชื่อเก่าๆ ในตำรารุ่นแรกๆ จึงเรียกว่า frog hawk แต่ตามประสาสัตว์โลกที่ต้องดิ้นรนเพื่อเอาชีวิตรอดและปรับตัวไปตามสภาพถิ่นอาศัยในเปลี่ยนแปลงไปในแต่ละฤดูกาล

เหยี่ยวชนิดนี้ล่าแมลง เช่น ตั๊กแตน แมลงปอ ด้วงหรือจิ้งหรีด และบางครั้งหากมันมีแรงและปราดเปรียวมากพอ อาจจับนกขนาดเล็กกินด้วย เมื่อถึงฤดูกาลอพยพปลายหนาวระหว่างเดือนมีนาคมและเมษายน เหยี่ยวจะอพยพกลับถิ่นผสมพันธุ์ ในเดือนพฤษภาคม จะเริ่มจับคู่ผสมพันธุ์และทำรังวางไข่ในป่าสน หรือป่าเลียบแม่น้ำ วางไข่ 2-5 ใบ ทั้งพ่อและแม่ช่วยกันฟักไข่และเลี้ยงลูกในรัง

ในฤดูกาลอพยพต้นหนาว จะพบเหยี่ยวนกเขาพันธุ์จีนตั้งแต่กลางเดือนกันยายน ก่อนลมหนาวพัดโหมด้วยซ้ำ เรียกว่าเป็นทัพหน้าขนาดใหญ่ของเหยี่ยวอพยพก็ว่าได้

ในวันที่อากาศร้อนอบอ้าวมีมวลอากาศร้อนเกิดขึ้นต่อเนื่อง อาจพบเหยี่ยวอพยพผ่านนับหมื่นตัวทีเดียวและช่วงปลายเดือนกันยายนจะพบเหยี่ยวนกเขาพันธุ์จีนอพยพมากที่สุดในประเทศไทย เมื่อได้ส่องเห็นฝูงเหยี่ยวนกเขาพันธุ์จีนนับร้อยตัวหลายสิบฝูงเคลื่อนตัวลงใต้ไปเรื่อยๆ นับเป็นย่ำกลองเปิดฤดูกาลดูเหยี่ยวอพยพที่น่าตื่นเต้นและย้ำเตือนว่า

"กองทัพใหญ่ของเจ้ากะปอมดำ คงจะมาเยือนในอีกไม่กี่สัปดาห์ครับ"

หมายเหตุ : สมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย ขอเชิญร่วมงานเทศกาลดูนกเมืองไทย ณ สวนรถไฟ วันที่ 22-23 พฤศจิกายน 2551 และเต๊นท์ของกลุ่มศึกษาเหยี่ยวและนกอินทรีเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับนกล่าเหยื่อทั่วไทย มีหนังสือคู่มือเหยี่ยวและนกอินทรี จำหน่ายในราคาพิเศษด้วย




Create Date : 16 พฤศจิกายน 2551
Last Update : 16 พฤศจิกายน 2551 9:27:02 น. 0 comments
Counter : Pageviews.  

ชื่อ : * blog นี้ comment ได้เฉพาะสมาชิก
Comment :
  *ส่วน comment ไม่สามารถใช้ javascript และ style sheet
 
ปลากัดหนุ่ม
Location :


[ดู Profile ทั้งหมด]

ให้ทิปเจ้าของ Blog [?]
ฝากข้อความหลังไมค์
Rss Feed

ผู้ติดตามบล็อก : 1 คน [?]




[Add ปลากัดหนุ่ม's blog to your web]