@ดูงิ้วเถิดชื่นใจ@
Group Blog
 
<<
มกราคม 2557
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031 
 
27 มกราคม 2557
 
All Blogs
 
งิ้วกับเทศกาล 应节戏

เนื่องจากยังอยู่ในบรรยากาศเทศกาลตรุษจีน จึงขอนำเสนอเนื้อหาเกี่ยวกับธรรมเนียมของคณะงิ้วในจีนเพื่อให้เข้ากับบรรยากาศเสียหน่อย เราทราบกันดีว่าประเทศจีนมีประวัติศาสตร์ที่ยาวนาน ความยาวนานของช่วงเวลาหลายพันปี ก่อให้เกิดเทศกาลสำคัญต่างๆขึ้นมากมาย และสิ่งที่สร้างความบันเทิงให้แก่ชาวจีนสมัยก่อนก็คืองิ้ว จึงเกิดเป็นธรรมเนียมการดูงิ้วรับเทศกาลขึ้น

งิ้วรับเทศกาล เรียกว่า 应节戏 "อิ้งเจี๋ยซี่" งิ้วเหล่านี้จะถูกคัดสรรเรื่องโดยดูจากเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับเทศกาลนั้นๆออกทำการแสดง เช่น เทศกาลแห่เรือมังกร(ไหว้บ่ะจ่าง) ก็จะเล่นเรื่องนางพญางูขาว เพราะมีฉากที่นางพญางูขาวดื่มเหล้าจนคืนร่างในวันเทศกาลดังกล่าว เทศกาลสารทจีนกลางเดือนเจ็ด ก็จะเล่นงิ้วเกี่ยวกับผี วันไหว้พระจันทร์ ก็จะเล่นเรื่อง ฉางเอ๋อเหินขึ้นจันทร์ เพราะมีพระจันทร์มาเกี่ยวข้อง เทศกาลไหว้ขนมอี๋(จีนในไทยเรียกตังโจ่ย) ก็สามารถเล่นงิ้วสามก๊ก ฉากขงเบ้งเรียกลม ได้เช่นกัน ฯลฯ

ภาพ: งิ้วที่มีเนื้อหามงคล มีนัยให้กิจการยั่งยืน

เมื่อเทศกาลในหนึ่งปีเวียนมาใกล้จะครบ ก็จะก้าวเข้าสู่ช่วงตรุษจีนซึ่งถือเป็นปีใหม่ของจีน โดยแท้จริงแล้วก่อนวันตรุษจีนหนึ่งสัปดาห์จะมีการไหว้ส่งเทพเตาขึ้นสวรรค์ ตามตำนานเทพเตาเมื่อเป็นมนุษย์ แต่งงานมีเมียแต่ไม่ทำมาหากิน วันๆกินเที่ยวจนเมียขอหย่า สุดท้ายกลายเป็นขอทาน วันหนึ่งขอทานมาถึงหน้าบ้านเมียเก่า ก็รู้สึกอับอายจึงเอาหัวมุดเตาไฟเผาตัวเองตาย สวรรค์เห็นว่าสำนึกได้ก่อนตาย จึงแต่งตั้งขึ้นเป็นเทพเตาประจำครอบครัว

ภาพ: เจ้าเตา

วันส่งเทพเตา ชาวบ้านจะนำภาพเทพเตามาติดเหนือพร้อมเครื่องเซ่นไหว้ สิ่งที่ขาดไม่ได้คือน้ำผึ้งหรือก้อนน้ำตาลที่ถูกนำมาลนไฟจนละลายแล้วนำไปป้ายที่ปากของเทพเตา เพราะชาวจีนเชื่อว่าในวันนี้เทพเตาจะนำเรื่องในบ้านไปรายงานแก่สวรรค์ หากบ้านไหนทำความดีปีหน้าก็จะได้รับพรตลอดปี ชาวบ้านจึงหวังว่าน้ำผึ้งหรือน้ำตาลจะทำให้เทพเตาปากหวาน พูดแต่สิ่งดีๆให้กับครอบครัวตน และในวันนี้ชาวบ้านก็จะเริ่มเตรียมซื้อข้าวของเครื่องใช้เพื่อใช้ในเทศกาลตรุษจีน ชาวจีนทางเหนือจึงเรียกวันนี้ว่า 小年 "เสี่ยวเหนียน" หรือปีใหม่เล็ก ก่อนที่อีกสัปดาห์จะถึง 大年 "ต้าเหนียน" หรือปีใหม่ใหญ่ซึ่งก็คือตรุษจีน

ภาพ: พิธีผนึกหีบเสื้อผ้าและอุปกรณ์ สังเกตกระดาษเหลืองที่บรรดาอาวุธ

ตามธรรมเนียมเดิมของคณะงิ้วสมัยก่อน แต่ละคณะส่วนมากจะมีคิวงิ้วตลอดปี แต่เมื่อถึงวันปีใหม่เล็ก ก็จะมีการแสดงงิ้วส่งท้ายปี เรียกว่า "ต้าซี่" หรืองิ้วใหญ่ คืองิ้วที่จัดขึ้นพิเศษ รวมดารานักแสดงและจัดอย่างยิ่งใหญ่ ในบางที่นิยมทำการแสดงที่เรียกว่า 反串 "ฝ่านช่วน" คือการให้นักแสดงเล่นบทที่ตัวเองไม่เคยแสดง เช่น ตัวนางเล่นบทตลก ตัวหน้าลายเล่นบทนาง ตัวพระเล่นบทหน้าลาย ตัวตลกเล่นบทพระ ฯลฯ แล้วแต่คณะ เพื่อสร้างความบันเทิงให้กับผู้ชม แม้จะเป็นการเล่นสลับบท แต่นักแสดงก็จะแสดงอย่างจริงจัง ไม่ใช่แค่ออกมาเลียนแบบท่าทางให้ดูตลกผ่านๆไป

ภาพ: งิ้วมงคลอวยพรผู้ชมให้เจริญก้าวหน้า

หลังจากวันปีใหม่เล็กหนึ่งวัน คณะงิ้วจะทำการหยุดการแสดงจน และในวันนี้ก็จะจัดพิธีการหนึ่งขึ้นเรียกว่า 封箱 "เฟิงเซียง" คือการปิดผนึกหีบเสื้อผ้าและอุปกรณ์ในการแสดงงิ้ว โดยการนำแถบกระดาษสีเหลืองมาคาดทับเป็นกากบาทเป็นสัญลักษณ์ว่าถูกปิดอยู่ ในสมัยก่อนงิ้วจะต้องเร่แสดงตามสถานที่ต่างๆ สิ่งที่ใช้บรรจุเสื้อผ้าและอุปกรณ์การแสดงก็คือหีบไม้เหล่านี้ ย้ายไปไหนก็ยกไปด้วย การปิดผนึกหีบจึงเป็นพิธีการเพื่อแสดงให้เห็นว่า คณะงิ้วจะปิดการแสดงเพื่อให้นักแสดงพักผ่อนหลังจากที่เหนื่อยล้ากันมาตลอดหนึ่งปีเต็ม

ภาพ: เทพแห่งเงินทองอวยพรให้มั่งมี

คณะงิ้วจะเปิดทำการแสดงอีกครั้งในวันที่เปลี่ยนนักษัตรใหม่ ซึ่งเป็นวันตรุษจีนดั้งเดิม เรียกว่า "ลี่ชุน" หรือลิบชุง 立春 เทศกาลเริ่มฤดูใบไม้ผลิ โดยจะอยู่ก่อนหลังวันตรุษจีนแต่ละปีไม่แน่นอน (ปีนี้ ตรงกับวันที่ 4 ก.พ.) ในปีค.ศ.1913 หยวนซื่อไข่กำหนดให้เลื่อนการฉลองปีใหม่จีน(春节)ไปกระทำกันในวันที่หนึ่งเดือนหนึ่งตามปฏิทินจันทรคติ(ตรุษจีนปัจจุบัน)แทน นับแต่นั้นมาชาวจีนจึงแยกวันตรุษจีนออกจากเทศกาลลี่ชุนและจัดงานในวันที่หนึ่งเดือนหนึ่งตามปฏิทินจันทรคติจนถึงปัจจุบัน แต่ยังคงยึดเอาวันลี่ชุนเป็นวันแห่งการเปลี่ยนปีนักษัตรเช่นเดิม

ภาพ: เทพแห่งการศึกษาถือพู่กันมาอวยพร

ในวันเปิดทำการแสดงวันแรกของปี ก็จะจัดพิธีการขึ้นอีกครั้ง เรียกว่า 开箱 "ไคเซียง" เป็นการปลดผนึกที่ปิดไว้เพื่อเริ่มทำการแสดงอีกครั้ง บนเวทีงิ้วก็จะมีการอัญเชิญเทพผู้อุปถัมภ์งิ้วออกมาตั้งไว้กลางเวที บนโต๊ะประกอบไปด้วยเครื่องสักการะต่างๆเช่น ถั่วเป็นตัวแทนบทพระ ไข่เป็นตัวแทนบทนาง เกลือเป็นตัวแทนบทหน้าลาย เต้าหู้เป็นตัวแทนบทตลก รวมถึงป้ายจารึกนามเทพเจ้าต่างๆ ธงทั้งห้าที่เป็นตัวแทน ดิน น้ำ ไฟ ไม้ ทอง ธาตุทั้งห้าของจีน เพื่อเป็นสิริมงคลแก่นักแสดงและผู้มาร่วมพิธี

ภาพ: ปฏิสัมพันธ์กับเจ้าภาพและผู้ชม

การแสดงในวันแรกของปีก็จะเป็นงิ้วมงคลต่างๆ เช่น 跳财神 "เที่ยวไฉเสิน" เป็นนักแสดงใส่หน้ากากเทพแห่งเงินทอง(ไฉ่ซิ้ง)ออกมาร่ายรำอวยพรให้ร่ำรวยมั่งมี 跳加官 "เที่ยวเจียกวาน" เป็นนักแสดงชาย(บางที่แสดงคู่ชายหญิง)แต่งชุดขุนนางออกมาคลี่ป้ายอวยพรผู้ชมให้เจริญก้าวหน้าในหน้าที่การงาน 跳魁星 "เที่ยวขุยซิง" นักแสดงแต่งตัวเป็นเทพขุยซิงหรือดาวแห่งการศึกษาออกมาอวยพร 天官赐福 "เทียนกวานชื่อฝู" เป็นบรรดาเทพต่างๆจากสวรรค์ลงมาอวยพรต่างๆ สรุปว่าเป็นการอวยพรให้ปีใหม่ที่มาถึงสำเร็จสมหวังทุกประการ




Create Date : 27 มกราคม 2557
Last Update : 31 มกราคม 2557 15:29:21 น. 0 comments
Counter : 1076 Pageviews.

ชื่อ : * blog นี้ comment ได้เฉพาะสมาชิก
Comment :
  *ส่วน comment ไม่สามารถใช้ javascript และ style sheet
 

อุปรากรจีน
Location :


[ดู Profile ทั้งหมด]

ให้ทิปเจ้าของ Blog [?]
ฝากข้อความหลังไมค์
Rss Feed
Smember
ผู้ติดตามบล็อก : 5 คน [?]




@ยินดีต้อนรับทุกท่านที่สนใจอุปรากรจีนครับ@

"บทความทุกชิ้นทั้งในกระทู้และblogนี้
ข้าพเจ้าขอสงวนสิทธิ์ในการคัดลอก
หากต้องการจะนำไปใช้ในกิจการใดๆ
รบกวนให้เกียรติลงชื่อ/Creditผู้เขียน
หรือจะแจ้งให้ทราบล่วงหน้าก็จะดีมาก
มิเช่นนั้นจะถูกดำเนินคดีตามกฎหมาย"

Credit: ดนุพล ศิริตรานนท์

สามารถชมคลิปสารคดีงิ้วและงิ้วเรื่องต่างๆได้ที่
https://www.facebook.com/jingju.thai
http://www.youtube.com/user/MrOperahouse

ขอให้ทุกท่านมีความสุขกับสิ่งตัวเองที่รักนะครับ
Friends' blogs
[Add อุปรากรจีน's blog to your web]
Links
 

 Pantip.com | PantipMarket.com | Pantown.com | © 2004 BlogGang.com allrights reserved.