มิถุนายน 2560

 
 
 
 
1
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
 
 
All Blog
มิลินทปัญหา - บทที่ ๑ อัตตา (ข้อ ๑.- ข้อ๔.)












มิลินทปัญหา - บทที่ ๑ อัตตา (ข้อ ๑.- ข้อ๔.)
พระเจ้ามิลินท์ เสด็จเข้าไปหาพระนาคเสน ตรัสสัมโมทนียกถากันแล้ว ก็ทรงนั่งลง ณ ที่สมควรด้านหนึ่งและเริ่มถาม

๑. "พระคุณเจ้า คนทั้งหลายรู้จักพระคุณเจ้าว่าอย่างไร พระคุณเจ้าชื่ออะไร"
     "ขอถวายพระพร คนทั้งหลายรู้จักอาตมภาพว่านาคเสน แต่นี่เป็นเพียงคำที่ใช้เรียกขานเท่านั้น เพราะหามีบุคคลอยู่ไม่"
     พระเจ้ามิลินท์ให้เหล่าชาวโยนกและภิกษุสงฆ์ ณ ที่นั้นเป็นพยาน "นาคเสนกล่าวว่า ชื่อนาคเสนนี้ ไม่มีบุคคลอยู่ เป็นไปได้หรือที่จะเห็นพ้องกับคำกล่าวนั้น" แล้วก็ทรงหันมารับสั่งกับพระนาคเสนว่า "พระคุณเจ้านาคเสน หากว่าไม่มีบุคคลอยู่จริงตามที่ท่านว่า ใครเล่าถวายจีวร บิณฑบาต และเสนาสนะแก่ท่าน ใครรักษาศีลบำเพ็ญภาวนา ใครฆ่าสัตว์ ใครลักทรัพย์ ใครประพฤติผิดในกาม ใครกล่าวคำเท็จหรือดื่มน้ำเมา ถ้าสิ่งที่ท่านกล่าวเป็นจริง ก็หมายความว่าไม่มีกุศล ไม่มีอกุศล ผู้ทำกุศลกรรมหรืออกุศลกรรมก็ไม่มี ผลของกรรมก็ไม่มี พระคุณเจ้า ถ้ามีคนฆ่าท่าน คนนั้นก็ไม่ได้ทำปาณาติบาต และก็แปลได้ว่า ในหมู่สงฆ์ไม่มีอุปัชฌาย์อาจารย์ ท่านกล่าวว่าคนทั้งหลายเรียกท่านว่านาคเสน แล้วอะไรเป็นนาคเสนเล่า เส้นผมหรือเป็นนาคเสน"
     "หามิได้ มหาบพิตร"
     "เล็บหรือ ฟันหรือ หนังหรือ หรือส่วนใดของร่างกาย ที่เป็นนาคเสน"
     "หามิได้"
     "ถ้าเช่นนั้นรูปหรือ เวทนาหรือ สัญญาหรือ สังขารหรือ วิญญาณหรือ" หรือว่าทั้งหมดนี้รวมกัน หรือว่าอะไรที่นอกเหนือจากทั้งหมดนี้ ที่เป็นนาคเสน"
     "หามิได้"
     "ถ้าเช่นนั้นรูปหรือ เวทนาหรือ สัญญา หรือสังขารหรือ วิญญาณหรือ" หรือว่าทั้งหมดนี้รวมกัน หรือว่าอะไรที่นอกเหนือจากท้้งหมดนี้ ที่เป็นนาคเสน"
     พระนาคเสนยังคงตอบว่า "ไม่ใช่อย่างนั้น"
     "ถ้าเช่นนั้น ก็ไม่มีนาคเสนน่ะซิ นาคเสนเป็นเสียงที่ว่างเปล่า แล้วใครกันเล่าที่อยู่ตรงนี้เห็น ๆกันอยู่ พระคุณเจ้าพูดปดเสียแล้ว"
     "มหาบพิตรเจริญสุขอยู่ตามสถานภาพ ที่เกิดมาในวงศ์กษัตริย์ ขออาตภาพถามว่าที่เสด็จมานี่ เดินมาหรือว่ามาด้วยราชพาหนะ"
      "มาด้วยรถ พระคุณเจ้า"
      "ถ้าเช่นนั้นขอพระองค์ช่วยอธิบายว่า อะไรคือรถ เพราะหรือคือรถ หรือว่าล้อ หรือโครงรถ หรือบังเหียน หรือแอก ที่เรียกว่ารถ หรือว่าทั้งหมดนี่รวมกัน หรือว่าอะไรที่นอกเหนือจากทั้งหมดนี้"
      "ไม่ใช่อย่างนั้น พระคุณเจ้า"
     "ถ้าเช่นนั้น" รถก็เป็นเสียงที่ว่างเปล่า มหาบพิตรก็พูดผิดเมื่อรับสั่งว่าเสด็จมาที่นี่ด้วยราชพาหนะ พระองค์เป็นกษัตริย์ผู้เรืองยศแห่งชมพูทวีป ทรงกลัวใครเล่าจึงไม่รับสั่งความจริง" กล่าวดังนั้นแล้ว พระนาคเสนเถระก็เรียกให้ชาวโยนกและภิกษุสงฆ์ ณ ที่นั้นเป็นพยาน "พระเจ้ามิลินท์รับสั่งว่าเสด็จมาที่นี่ด้วยรถทรง แต่เมื่อทูลถามว่ารถทรงคืออะไร พระองค์ก็ไม่อาจแสดงได้ เป็นไปได้อย่างไรเล่า"
     เหล่าข้าราชบริพารโยนกทั้งห้าร้อยถวายสาธุการแก่พระนาคเสน และทูลกษัตริย์ของพวกตนว่า "ทรงกล่าวแก้ข้อกล่าวหานี้เถิด"
     "พระคุณเจ้า ข้าพเจ้ากล่าวความจริง เพราะอาศัยส่วนต่าง ๆเหล่านี้จึงมีคำรวมว่า "รถ"
     "ถูกต้องแล้วตามที่มหาบพิตรเข้าใจ เรื่องของรถเป็นฉันใด ร่างกายก็ฉันนั้น เพราะอาศัยการประชุมรวมกันของปฏิกูลสัญญา ๓๒ และขันธ์ ๕ อาตมภาพจึงได้รับการเรียกขานว่า "นาคเสน" ดังที่พระวชิราภิกษุณีกล่าว ณ เบื้องพระพักตร์ของพระผู้มีพระภาคว่า "ในกองสังขารล้วนนี้ ย่อมไม่ได้นามว่าสัตว์เหมือนอย่างว่า เพราะคุมส่วนทั้งหลายเข้าเสียงว่า "รถ" ย่อมมี ฉันใด เมื่อขันธ์ทั้งหลายยังมีอยู่ การสมมติว่า "สัตว์" ย่อมมี ฉันนั้น"
      "น่าอัศจรรย์จริง พระคุณเจ้านาคเสน วิเศษจริง ๆ ที่ท่านแก้ข้อข้องใจที่ยากนี้ได้ ถ้าหากว่าพระพุทธเจ้ายังทรงพระชนม์อยู่ ก็คงจะทรงสาธุการกับคำตอบของพระคุณเจ้า"
     พระเจ้ามิลินท์เสด็จเข้าไปหาพระนาคเสน ตรัสสัมโมทนียกถากันแล้ว ก็ทรงนั่งลง ณ ที่สมควรด้านหนึ่ง และเริ่มถาม

   ๒. พระคุณเจ้านาคเสน ตัวท่านกี่พรรษา"
      "เจ็ด ขอถวายพระพร"
      "พระคุณเจ้ากล่าวว่าเจ็ด ตัวพระคุณเจ้าเป็นเจ็ดพรรษา หรือว่าตัวเลขเป็นเลขเจ็ด"
     ลำดับนั้นพระนาคเสนกล่าวว่า "พระฉายาของมหาบพิตรอยู่บนพื้นดิน พระองค์ทรงเป็นกษัตรย์หรือว่าพระฉายาเป็นกษัตริย์เล่า"
     "ข้าพเจ้าเป็นกษัตริย์ เงามีขึ้นได้เพราะอาศัยข้าพเจ้า"
      "ขอถวายพระพร จำนวนพรรษาเป็นเจ็ด อาตมภาพมิได้เป็นเจ็ด แต่อาศัยอาตมภาพ จึงมีเจ็ดพรรษา เหมือนเงาอาศัยมหาบพิตรฉันนั้น"
      "น่าอัศจรรย์จริง พระคุณเจ้านาคเสน วิเศษจริง ๆ ที่ท่านแก้ข้อข้องใจที่ยากนี้ได้"
  ๓. พระเจ้ามิลินท์รับสั่งว่า "พระคุณเจ้าจะถกปัญหากับข้าพเจ้าอีกได้หรือไม่"
     "ถ้ามหาบพิตรจะถกปัญหาอย่างบัณฑิต อาตมภาพก็จะสนทนาด้วย แต่ถ้าจะถกปัญหาอย่างกษัตริย์ อาตมภาพก็จะไม่สนทนาด้วย"
     "บัณฑิตถกปัญหากันอย่างไร พระคุณเจ้า"
     "เมื่อบัณฑิตถกปัญหากัน มีข้อสรุปบ้าง มีการกล่าวแก้คำพูดกันบ้าง คนใดที่มีข้อบ่งบอกว่าพิดพลาด บัณฑิตก็จะยอมรับว่าผิด แต่ว่าไม่เกรี้ยวโกรธ"
     "กษัตริย์ถกปัญหากันอย่างไร"
     "เมื่อกษัตริย์ถกปัญหา และแสดงความเห็นในเรื่องใดไปแล้ว ใครก็ตามที่เห็นต่างจากพระองค์มักถูกลงโทษ"
     "ถ้าเช่นนั้น ข้าพเจ้าจะถกปัญหาอย่างบัณฑิต ขอพระคุณเจ้าสนทนาโดยไม่ต้องหวั่งเกรง"
     "สาธุ ขอถวายพระพร"
     "พระคุณเจ้านาคเสน ข้าพเจ้าขอถามปัญหาละ" พระเจ้ามิลินท์กล่าว
     "รับสั่งถามเถิด มหาบพิตร"
     "ข้าพเจ้าถามแล้ว พระคุณเจ้า"
     "อาตมภาพก็ได้ถวายคำตอบแล้ว"
     "พระคุณเจ้าตอบว่ากระไร"
     "ก็มหาบพิตรรับสั่งถามว่ากระไรเล่า"
      พระเจ้ามิลินท์ทรงครุ่นคิดว่า "พระภิกษุรูปนี้เป็นบัณฑิตแตกฉาน สามารถโต้ตอบกับเราได้" จึงรับสั่งให้เทวมันติยอำมาตย์นิมนต์พระเถระไปสู่พระราชวังพร้อมด้วยพระภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ ขณะเสด็จกลับทรงพึมพำว่า "นาคเสน นาคเสน"
  ๔.อำมาตย์เทวมันติยะ อนันตกาย และมันกุระไปยังที่พำนักของพระนาคเสนเพื่อรับพระสงฆ์หมู่ใหญ่สู่พระราชวัง ขณะที่เดินมาด้วยกัน อนันตกายอำมาตย์ถามว่า "พระคุณเจ้านาคเสน เมื่อกระผมเรียกนาคเสน อะไรเป็นนาคเสน"
     "ท่านอำมาตย์คิดว่าอะไรเป็นนาคเสนเล่า"
     "พระคุณเจ้า อัตตา(ชีวะ) คือลมที่เข้าแล้วก็ออกนั่นแหล่ะเป็นนาคเสน
     "ถ้าหากว่าลมนั้นออกไปแล้วไม่กลับเข้ามา คนนัันจะยังมีชีวิตอยู่ได้หรือ"
     "มิได้หรอกขอรับ"
     "และเมื่อพวกเล่นแตรเป่าแตร ลมที่เป่ากลับเข้าไปไหม"
     "ไม่กลับขอรับ พระคุณเจ้า"
     "แล้วทำไมคนเหล่านั้นไม่ตายเล่า"
     "กระผมไม่มีความสามารถจะได้แย้งพระคุณเจ้าได้ ขอพระคุณเจ้าโปรดอธิบายด้วยเถิด"
     พระเถระเจ้า กล่าวอธิบายด้วยพระอภิธรรมว่า "ไม่มีตัวตนในลมหายใจ การหายใจเข้าหายใจออกเป็นเพียงกายสังขาร คือ สภาพที่บำรุงร่างกาย" อนันตกายอำมาตย์พอใจกับคำอธิบายนั้น


ที่มา: หนังสือมิลินทปัญหา - กษัตริย์กรีกถาม พระเถระตอบ โดย นวพร เรืองสกุลถอดความเป็นภาษาไทย













Create Date : 02 มิถุนายน 2560
Last Update : 14 มิถุนายน 2560 20:55:30 น.
Counter : 191 Pageviews.

0 comments
(โหวต blog นี้) 
ชื่อ :
Comment :
 *ใช้ code html ตกแต่งข้อความได้เฉพาะสมาชิก
 
ยืนยันรหัสความปลอดภัย :
(กรอกตัวเลขที่ปรากฎในภาพ)

Ineverdie
Location :
  

[ดู Profile ทั้งหมด]
ให้ทิปเจ้าของ Blog [?]
 ฝากข้อความหลังไมค์
 Rss Feed
 Smember
 ผู้ติดตามบล็อก : 1 คน [?]