Group Blog
 
<<
พฤศจิกายน 2548
 
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930 
 
16 พฤศจิกายน 2548
 
All Blogs
 

ลอยกระทง

ประเพณีสำคัญอีกอย่างหนึ่งในวิถีการดำเนินชีวิตของคนไทยมาร่วมเป็นร้อยปี ก็คือ ประเพณีลอยกระทง

หลายคนอาจจะยังไม่รู้เสียด้วยซ้ำว่า ประเพณีลอยกระทง เป็นประเพณีที่สืบสานความเป็นมาอย่างไร จนบางครั้งก็ลืมให้ความสำคัญกับกับคุณค่าของประเพณีดังกล่าวนี้ไปเสีย จนกลายเป็นว่าแค่เป็นประเพณีที่นำกระทงไปลอยในแม่น้ำเพื่อความสวยงามเท่านั้น หรือแค่เป็นเพียงวันนัดพบอย่างสะดวกใจในตอนกลางคืนของหนุ่มสาว

ข้อเขียนนี้คงจะทำให้เพื่อนๆ ได้ทราบความเป็นมา และความสำคัญของวันนี้ได้เป็นอย่างดีนะครับ

ประเพณีลอยกระทง มีมานับแต่โบราณกาล เดิมพิธีลอยกระทงเรียกว่า "พระราชพิธีจองเปรียงชักโคม ลอยโคม" ซึ่งเป็นพิธีของพราหมณ์ เพื่อบูชาพระเป็นเจ้าทั้งสาม คือ พระอิศวร พระนารายณ์ และพระพรหม บ้างก็เชื่อว่า เพื่อเป็นการบูชาพระแม่คงคา ซึ่งเป็นแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ของอินเดีย

ครั้นคนไทยรับนับถือพระพุทธศาสนา ก็ทำพิธี "ยกโคม" (หรือโคมลอย-ผู้เขียน) เพื่อบูชาพระบรมสารีริกธาตุ พระจุฬามณี ณ สวรรค์ชั้นดาวดึงส์ "ลอยโคม" (หรือลอยกระทง-ผู้เขียน) บูชาพระพุทธบาท ณ หาดทรายแม่น้ำนัมมทานที ประเทศอินเดีย (ปัจจุบันเรียกว่าแม่น้ำเนรพุททา) อย่างไรก็ดี มีบางความเชื่อ เห็นว่า การลอยกระทงกระทำเพื่อเป็นการทำพิธีเพื่อต้อนรับพระพุทธเจ้าในวันเสด็จจากเทวโลกสู่โลกมนุษย์ ภายหลังจากทรงเทศนาโปรดพุทธมารดาบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์

ในสมัยสุโขทัยนั้น ตามหนังสือตำรับท้าวศรีจุฬาลักษณ์ หรือนางนพมาศ ซึ่งเป็นสนมเอกของพระร่วงเจ้ากรุงสุโขทัย และเป็นผู้คิดทำกระทงรูปดอกบัว และรูปต่างๆถวายพระร่วงทรงให้ลอยกระทงตามสายน้ำไหล ได้เขียนถึงพระร่วงซึ่งตรัสว่า

"แต่นี่สืบไปเบื้องหน้า โดยลำดับกษัตริย์ในสยามประเทศ ถึงกาลกำหนดนักขัตฤกษ์วันเพ็ญเดือน 12 ให้ทำโคมลอย เป็นรูปดอกบัวอุทิศสักการบูชาพระพุทธบาทนัมฆทานที ตราบเท่ากัลปาวสาน"

ทั้งนี้ ก็คงเนื่องมาจาก กลางเดือน 12 เป็นฤดูน้ำหลาก น้ำจะเต็มสองฝั่งแม่น้ำ โดยเฉพาะช่วงวันเพ็ญเดือน 12 ที่พระจันทร์เต็มดวง ทำให้แม่น้ำใสสะอาด แสงจันทร์ส่องเวลากลางคืน เป็นบรรยากาศที่สวยงาม เหมาะแก่การลอยกระทง

ครั้นถึงสมัยรัตนโกสินทร์ มีการทำกระทงขนาดใหญ่และสวยงาม ดังพระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ ของเจ้าพระยาทิพาราชวงศ์ กล่าวไว้ว่า
"ครั้นมาถึงเดือน 12 ขึ้น 14 ค่ำ 15 ค่ำ แรมค่ำหนึ่งพิธีจองเปรียงนั้น เดิมได้โปรดให้ขอแรง พระบรมวงศานุวงศ์ฝ่ายหน้า ฝ่ายใน และข้าราชการที่มีกำลังพาหนะมาทำกระทงใหญ่ ผู้ถูกเกณฑ์ต่อเป็นถังบ้าง ทำเป็นแพหยวกบ้าง กว้าง 8 ศอกบ้าง 9 ศอกบ้าง กระทงสูงตลอดยอด 10 ศอก 11 ศอก ทำประกวดประขันกันต่างๆ ทำอย่างเขาพระสุเมรุทวีปทั้ง 4 บ้าง และทำเป็นกระจาดชั้นๆบ้าง วิจิตรไปด้วยเครื่องสด คนทำก็นับร้อย คิดในการลงทุนทำกระทงทั้งค่าเลี้ยงคนและพระช่าง เบ็ดเสร็จก็ถึง 20 ชั่งบ้าง ย่อมกว่า 20 ชั่งบ้าง"

ปัจจุบัน ประเพณีลอยกระทงเป็นประเพณีที่สำคัญของประเทศไทย มีจัดขึ้นในทุกภาคของประเทศ แต่มีรายละเอียดที่แตกต่างกันไป แต่โดยหลักๆ แล้ว ประชาชนจะจัดทำกระทงเป็นรูปต่าง ๆ ด้วยใบตอง หรือกาบใบต้นพลับพลึง หรือวัสดุอื่น ๆ ประดับตกแต่งกระทงให้สวยงามด้วยดอกไม้สดในกระทงจะปักธูปเทียน บางทีก็ใส่สตางค์หรือหมากพลูลงไปด้วย สมัยก่อนในพิธีลอยกระทงมีการเล่นสักวา เล่นเพลงเรือ และมีแสดงมหรสพประกอบงานมีการประกวดนางนพมาศ ประกวดกระทงและร่วมกันลอยกระทง โดยจุดธูปเทียน กล่าวอธิษฐานตามที่ใจปรารถนาและปล่อยกระทงให้ลอยไปตามน้ำ

ในจังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งถือเป็นจังหวัดที่มีการจัดประเพณีลอยกระทงอย่างยิ่งใหญ่แห่งหนึ่ง มีการประกวดกระทงที่ตกแต่งขึ้นอย่างสวยงาม ทั้งกระทงขนาดเล็ก และกระทงขนาดใหญ่ มีการจัดริ้วขบวนแห่กระทงเพื่อให้คนทั่วไปได้ชมความสวยงามของกระทงที่ได้ถูกตกแต่งประดับประดาขึ้น

การลอยโคมนั้น ผู้คนทั่วไปในจังหวัดเชียงใหม่จะนำกระดาษ มาทำเป็นโคมขนาดใหญ่สีต่างๆ หากเป็นการลอยตอนกลางวัน จะจุดไฟโดยให้ควันไฟเข้าไปรวมอยู่ในโคมเพื่อดันโคมให้ลอยขึ้นฟ้า แต่หากเป็นการลอยเวลากลางคืน ก็จะใช้คบจุดที่ปากโคม ให้ควันพุ่งเข้าในโคม ทำให้ลอยไปตามกระแสลมหนาว เวลากลางคืนแลเห็นแสงไฟโคมบนท้องฟ้า พร้อมกับแสงจันทร์และดวงดาวสวยงามมากทีเดียว

ที่มาและข้อมูล
http://www.loikrathong.net/TH/history.php
http://www.thaifolk.com/Doc/loykrathong.htm
http://www.thaitrip.com/lkt/
http://www.ku.ac.th/e-magazine/november45/know/pen.html

เมื่อทราบความเป็นมาแบบนี้แล้ว หวังว่าเพื่อนๆ คงมีอะไรให้คิดมากกว่าการแค่ลอยกระทงไปตามกระแสน้ำนะครับ ช่วยกันอนุรักษ์ประเพณีที่ดีงามให้ลูกหลานได้ศึกษาและเข้าใจอย่างถูกต้องนะครับ




 

Create Date : 16 พฤศจิกายน 2548
11 comments
Last Update : 16 พฤศจิกายน 2548 14:14:27 น.
Counter : 1109 Pageviews.

 

สวัสดีค่ะ

ขอให้มีความสุขในวันลอยกระทงนะคะ

 

โดย: รักดี 16 พฤศจิกายน 2548 15:23:16 น.  

 

 

โดย: โด่ง IP: 203.172.176.2 22 ธันวาคม 2548 15:48:53 น.  

 

 

โดย: นกคุ่ม IP: 203.172.176.2 22 ธันวาคม 2548 15:51:34 น.  

 

 

โดย: ที IP: 203.151.24.11 25 มิถุนายน 2549 16:52:09 น.  

 

 

โดย: มานี IP: 203.151.24.11 25 มิถุนายน 2549 16:53:24 น.  

 

555555+

 

โดย: คนไทย IP: 125.24.178.6 5 พฤศจิกายน 2549 16:52:38 น.  

 

 

โดย: รักสงบสุข IP: 61.19.176.169 24 กรกฎาคม 2550 17:58:51 น.  

 

ขอให้มีความสุข ตลอดวันลอยกระทง และตลอดไปนะครับ

 

โดย: LovelyPanda 6 พฤศจิกายน 2551 19:13:44 น.  

 

ขอให้ทุกคนมีความสุขในวัน ลอยกระทง ครับ

 

โดย: kazama 7 พฤศจิกายน 2551 16:19:36 น.  

 

วันลอยกระทง ไปกันที่ไหนครับ ขอให้สนุกนะครับ

 

โดย: No more 11 พฤศจิกายน 2551 1:12:21 น.  

 

สุขสุนต์ วัน ลอยกระทง นะครับ

happy loykrathong

 

โดย: lifestyle-note 11 พฤศจิกายน 2551 10:11:17 น.  

ชื่อ :
Comment :
  *ใช้ code html ตกแต่งข้อความได้เฉพาะสมาชิก
 
รหัสส่งข้อความ
กรุณายืนยันรหัสส่งข้อความ


ชิ[a]ม่อน
Location :
กรุงเทพ Thailand

[ดู Profile ทั้งหมด]

ให้ทิปเจ้าของ Blog [?]
ฝากข้อความหลังไมค์
Rss Feed

ผู้ติดตามบล็อก : 1 คน [?]




Friends' blogs
[Add ชิ[a]ม่อน's blog to your web]
Links
 

 Pantip.com | PantipMarket.com | Pantown.com | © 2004 BlogGang.com allrights reserved.