creatio ex nihilo

ศล
Location :
กรุงเทพ Thailand

[Profile ทั้งหมด]

ให้ทิปเจ้าของ Blog [?]
ฝากข้อความหลังไมค์
Rss Feed
Smember
ผู้ติดตามบล็อก : 80 คน [?]




Group Blog
 
All Blogs
 
Friends' blogs
[Add ศล's blog to your web]
Links
 

 
How to Lie with Statistics



สาวน้อยสดใสวัยขบเผาะ ซูซี่ บราวน์ อายุ 17 ปี เขียนจดหมายไปถามผู้รู้ในนิตยสารเล่มหนึ่ง "อาจารย์คะ จริงมั้ยคะที่เรียนคอลเลจแล้วโอกาสมีสามีลดลง?" ผู้รู้ตอบ "โอกาสมีนิเวศสถานเป็นคานทองสำหรับซูซี่เลดี้ตัวน้อยมีสูงมากจ่ะ แต่ถ้าเป็นคุณผู้ชายละก็ โอกาสกลับตาลปัตรทีเดียวเชียว เพราะผู้ชายมีโอกาสแต่งงานสูงกว่าถ้าจบคอลเลจ" ตอบแค่นี้ไม่ได้ครับ เสียภูมิผู้รู้ จึงพูดต่อ "จากการศึกษาของมหาวิทยาลัยคอร์เนลล์ กลุ่มตัวอย่างวัยกลางคนที่จบคอลเลจจำนวน 1500 คน พบว่า 93% ของผู้ชาย แต่งงาน (เทียบกับ 83% สำหรับกลุ่มประชากรทั่วไป) แต่ในกลุ่มผู้หญิงนั้น มีเพียง 65% ที่ได้แต่งงาน ในบรรดาสาวใหญ่ทึนทึก เป็นผู้จบคอลเลจสูงกว่าผู้ไม่จบถึงสามเท่า" เอาละสิ ถ้าเป็นแบบนี้น้องซูซี่จะต้องตัดสินใจครั้งใหญ่ในชีวิต เลือกระหว่างโอกาสมีสามีในอนาคตกับการศึกษา? ตัวอย่างแบบนี้แหละครับที่คุณจะได้พบอีกมากมายในหนังสือ How to Lie with Statistics ของ Darrell Huff เรื่องที่ผมยกประเดิมนี้ ถ้าเป็นคนที่ฉมังตรรกศาสตร์สักหน่อยจะบอกว่า เฮ้ยนี่! fallacy แบบ post hoc (ประโยคเต็ม ๆ ของมันคือ post hoc ergo propter hoc เป็นภาษาละตินครับ แปลว่า "ต่อจากสิ่งนี้ ฉะนั้นมันต้องเป็นเพราะเหตุนี้") ซึ่งปกติ post hoc ดูออกไม่ยากครับ มันอยู่ในรูป "ถ้า B เกิดหลังจาก A เกิด" แล้วด่วนสรุป "ฉะนั้น A เป็นสาเหตุของ B" แต่พอมาเจอวาทะเบี่ยงประเด็นกับสถิตินี่สิ หากคุมสติไม่อยู่ก็เตลิดได้ครับ การศึกษาของคอร์เนลล์พบความสัมพันธ์ระหว่างการเรียนคอลเลจ (A) กับโอกาสทางเพศในการแต่งงานจริง (B) กล่าวคือ ตัวแปรสองตัวนี้มีความสัมพันธ์กันจริง และ A เกิดก่อน B จริง แต่ไม่ได้แปลว่า A ทำให้เกิด B นะครับ และผู้รู้ที่อ้างคอร์เนลล์ ก็แค่ดึงคอร์เนลล์มาเสริมน้ำหนัก ข้อมูลความสัมพันธ์นั้นถูกต้อง แต่ข้อสรุปผิดอย่างไม่น่าให้อภัย ผู้หญิง 35% ที่จบคอลเลจที่สำรวจและหาสามีไม่ได้ ไม่ได้แปลว่าถ้าคุณเธอเหล่านี้ไม่จบคอลเลจแล้วคุณเธอจะหาสามีได้นะครับ ถ้าน้องซูซี่ ขาว สวย หมวย อึ๋ม เซ็กซี่ นิสัยดี รักเด็ก เลือกคอลเลจไปเลย ไม่ต้องกังวลเรื่องอดสร้างครอบครัว

สถิติที่ปรากฎตามสื่อต่าง ๆ หลอกล่อและลวงคุณได้อย่างไรบ้าง? หนังสือเล่มนี้จะพาทัวร์ตั้งแต่ประเด็นการเลือกกลุ่มตัวอย่างที่ลำเอียงโดยธรรมชาติ (มักพบบ่อยในการทำโพล) การเลือกค่าเฉลี่ยที่ผู้โฆษณาเห็นว่าเสริมภาพลักษณ์ของสินค้า เทคนิคการโชว์ข้อมูลจริง (แต่ไม่จริง) จากการทดลองสุ่มที่ใช้กลุ่มตัวอย่างน้อย การแสดงผลข้อมูลด้วยกราฟบางส่วน หรือโดยรูปภาพมิติเดียว (แต่ให้อารมณ์หลายมิติ) การทำให้งงด้วยคณิตศาสตร์ ขอพูดสักตัวอย่างนะครับ นิวยอร์ก ไทม์ เขียนข่าว "คนงานได้ค่าจ้างเพิ่ม 5% ซึ่งชดเชยหนึ่งในสี่ของ 20% ที่ถูกตัดในฤดูหนาวที่แล้ว" คุณคิดว่าไงครับ ถ้าไม่คิดดี ๆ นี่ดูโอเคเลย เพราะครั้งที่แล้วถูกตัดเงินไป 20% ครั้งนี้ก็เลยเพิ่มให้ 1/4 ของที่ตัดไป คือ 5% ถ้าใครคิดตามจะพบว่าจริง ๆ แล้วไม่ใช่เพิ่มให้ 1/4 ของที่ตัดไป แต่เป็น 1/5 ต่างหาก คุณ Huff บอก คิดง่าย ๆ สมมติค่าจ้างปีที่แล้ว 1 บาท ถูกตัด 20% ก็เหลือ 0.8 บาท ได้เพิ่มอีก 5% คือเพิ่มอีก 0.04 บาท ซึ่งตัวเลขที่ได้เพิ่มนี้เป็นแค่ 1/5 ของ 0.2 บาท (ไม่ใช่ 1/4)

How to Lie with Statistics จะช่วยให้คุณมองค่าสถิติที่เห็นใหม่ โดยการชวนให้ทุกครั้งที่คุณอ่าน คุณวิเคราะห์ ฉุกคิดด้วยคำถาม 5 คำถาม หนึ่ง ใครบอก? สอง รู้ได้ไง? สาม ขาดอะไรไปป่าว? (ตัวอย่าง มีโฆษณาต้องการสื่อว่าปีนี้ธุรกิจดีกว่าปีที่แล้ว โดยเปรียบเทียบยอดขายของเดือนเมษายนของปีนี้ดีกว่าปีที่ผ่านมา - ฟังดูดีครับ แต่ขาดอะไรไปป่าว? ปีที่แล้วอีสเตอร์เดือนมีนาคม แต่ปีนี้อีสเตอร์เดือนเมษายน!) สี่ มีใครต้องการเบี่ยงประเด็นมั้ย? (เช่น post hoc) คำถามสุดท้าย มันสมเหตุสมผลเหรอ? หนังสือเล่มนี้ไม่ใช่หนังสือสถิติ แต่เป็นหนังสือชำแหละสถิติที่คุณเจอในชีวิตประจำวัน อ่านสนุก เหมาะสำหรับผู้อ่านทั่วไปครับ

ผมให้


Create Date : 29 เมษายน 2553
Last Update : 29 เมษายน 2553 2:01:03 น. 3 comments
Counter : 771 Pageviews.

 
เหมือนทุกอย่างตอนนี้ ทั้งโฆษณาผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ทั้งม็อบ ก็พูดไม่หมดรอบด้าน เอาเฉพาะด้านที่มีประโยชน์ต่อตัวเอง

เคยเจอเซลยาสีฟันยี่ห้อหนึ่ง เอาแบบสอบถามมาให้กรอกพร้อมให้ตัวอย่างมาลอง มาแจก แล้วก็มาออกทีวีว่า ทันตแพทย์แนะนำให้ใช้ เขาคงมี paper support จากแบบสอบถามนี่แหละค่ะ


โดย: tuk-tuk@korat วันที่: 29 เมษายน 2553 เวลา:13:29:05 น.  

 


โดย: thanitsita วันที่: 29 เมษายน 2553 เวลา:15:24:03 น.  

 
น่าอ่านมากเลยครับ


โดย: malaguena วันที่: 29 เมษายน 2553 เวลา:22:18:27 น.  

ชื่อ : * blog นี้ comment ได้เฉพาะสมาชิก
Comment :
  *ส่วน comment ไม่สามารถใช้ javascript และ style sheet
 
 Pantip.com | PantipMarket.com | Pantown.com | © 2004 BlogGang.com allrights reserved.